Ստեփանակերտ

Խավարից դուրս եկող քաղաքը, կամ Ստեփանակերտում խնդիրները շատ են, բայց մեկն ամենակարևորն է

849
(Թարմացված է 00:24 16.11.2020)
Արցախի մայրաքաղաքը կամաց-կամաց դուրս է գալիս «պաշարված քաղաքի» կարգավիճակից, բայց վերադարձը խաղաղ կյանքին դեռ շատ հեռու է, և հարցը միայն կենցաղային խնդիրները չեն։

Կասկածելի դեմքեր

Ստեփանակերտում մարդկանց մեծ մասը կամ զինվորականներ են, կամ զինվորական համազգեստ են կրում։ Կանայք (ներառյալ կամավորներն ու լրագրողները) քաղաքում շատ քիչ են, երեխաներ բոլորովին չեն երևում։

Հրադադարի մասին եռակողմ հայտարարության ստորագրումից հետո առաջին օրերին քաղաքում խոսակցություններ էին պտտվում, որ արվարձաններում կարելի է ադրբեջանցիների հանդիպել։ Հյուրանոցում (որի մասին քիչ ուշ կխոսենք), որտեղ մենք կանգ էինք առել, մեզ առաջարկեցին գիշերը շենքից շատ դուրս չգալ։

Гостиница Армения в Степанакерте
© Sputnik / Aram Nersesyan
Հյուրանոց Ստեփանակերտում

«Իսկ եթե դուրս կգաք` ոչ մենակ և բարձրաձայն կխոսեք հայերեն»,-խորհուրդ տվեց աշխատակիցը։

Պատահական չէ, որ ուշ երեկոյան Sputnik Արմենիայի նկարահանող խմբի կողքով անցնող ավտոմեքենաները դանդաղեցնում էին ընթացքը, որպեսզի ուշադիր նայեն տեսախցիկներով քաղաքը լուսանկարող մարդկանց։

Պատերազմի վերջին օրերին և խաղաղության հաստատումից հետո եղել են կողոպուտի դեպքեր։ Ինչ-որ մեկի անվադողերն են գողացել, մյուսի խանութն են կողոպտել... հիմա իրավիճակն ավելի բարվոք է։

Հյուրանոցներ

Այստեղ ժամանողների համար կարևոր է իմանալ, որ մի քանի օր առաջ քաղաքում ընդամենը երկու հյուրանոց էր գործում։

Դրանցից մեկը համարներն անվճար է տրամադրում, բայց ցանկացողները շատ ավելի շատ են, քան սենյակները։ Բուն հյուրանոցում 1-2 աշխատակից է մնացել, սպասարկում, ջեռուցում չկա, բայց երբեմն միանում էր Wi-Fi-ը։

Гостиница Армения в Степанакерте
© Sputnik / Aram Nersesyan
Ստեփանակերտի հյուրանոցը

Ում չեն կարողանում  համարներ տրամադրել, առաջարկում են փորձել ազատ բազկաթոռ կամ աթոռ գտնել նախասրահում կամ ռեստորանում(որը վաղուց կորցրել է իր նախկին տեսքը)։

Հենց այնտեղ մարդկանց ինչ-որ խմբեր են տեղավորվել՝ լրագրողներ, զինվորականներ, կամավորներ, էլի ինչ-որ մարդիկ։ Նրանք նստած քննարկում են քաղաքական իրավիճակը (համարներից հաճախ հայհոյանք է լսվում)։

«Եթե ազատ տեղ գտնեք՝ ձերն է։ Բայց տեղ չկա և դժվար թե մոտակա ժամանակում լինի»,-ներողություն խնդրող տոնով ասաց նախասրահում մեզ դիմավորած աշխատակիցը։

Гостиница Армения в Степанакерте
© Sputnik / Aram Nersesyan
Ստեփանակերտի հյուրանոցում

Այդ նախադասությունը նա կրկնում է բոլոր նորեկների համար։ Իսկ հյուրանոցում ասեղ գցելու տեղ չկա, միջանցքներում լրագրողները նստած են գետնին՝ վերջապես «բռնել» են թույլ Wi-Fi-ը։

Երկրորդ հյուրանոցում իրավիճակն ավելի բարվոք չէ։ Ժամանածներին առաջարկում են միասին ազատ համար փնտրել։

Քիչ հեռու Ադրբեջանի դրոշն է, կամ ի՞նչ տեսք ունի Ստեփանակերտից Շուշի տանող ճանապարհը

Էլեկտրականությունն այնտեղ ապահովվում է գեներատորի միջոցով, այն էլ՝ միայն երեկոյան կողմ։ Ջեռուցում չկա, ինտերնետ կարող է լինել օրվա մեջ մեկ ժամ (եթե բախտդ բերի)։ Չհավաքած, կեղտոտ համարներ, լեփ-լեցուն միջանցքներ։ Ստեփանակերտում հյուրանոցների և տների մեծ մասին համար տաք ջուրը շքեղություն է հիմա։

Гостиница Армения в Степанакерте
© Sputnik / Aram Nersesyan
Ստեփանակերտի հյուրանոցում

Վերջին երկու օրում ևս մեկ-երկու հյուրանոց է բացվել, բայց պայմաններն էլի նույնն են։

Պարենամթերք

Պարենամթերքի (այդ թվում՝ ամեն տեղից ստացվող օգնության) բաշխումը պատերազմական գործողությունների ընթացքում քաղաքապետարանի հիմնական պարտականությունն էր։ Այս պահին էլ քաղաքային իշխանությունների առաջ նույն խնդիրն է դրված։ Հրադադարից հետո Ստեփանակերտում մոտ 1500 մարդ կար, հիմա նրանց թիվն աճում է։

Последствия обстрела центрального рынка Степанакерта (31 октября 2020). Карабах
© Sputnik / Илья Питалев
Ստեփանակերտի խանութները

Խանութները քաղաքում հետզհետե բացվում են, բայց մատակարարման ընդհատման պատճառով մթերքներն այնտեղ քիչ են, չեն հերիքում։ Հրետակոծություններից փրկված խանութներում հիմնականում հին ապրանք են վաճառում՝ այն ամենը, ինչը դեռ չի փչացել։ Վաճառակետերի մեծ մասում թարմ մթերքի դեռ սպասում են, ցուցափեղկերն առայժմ կիսադատարկ են։

Ամենամեծ պահանջարկն ունի հացը։ Սակավաթիվ փռերը դեռ չեն հասցնում հոգալ քաղաքի կարիքները, դրանց առաջ հերթեր են գոյանում։

Пострадавший от обстрелов ВС Азербайджана магазин в Степанакерте, Карабах
© Sputnik / Aram Nersesyan
Հրետակոծությունից տուժած խանութ Ստեփանակերտում

Խանութներում նաև ծխախոտի պակաս կա, մատակարարումները սկսվել են, բայց դա առայժմ չի բավականացնում։ Ապրանքը մնացել է այն պահեստներում, որտեղ Հայաստանից օգնության խոշոր խմբաքանակներ էին հասնում։ Պատերազմի վերջին օրերին բաշխման գործընթացում ներգրավված մարդիկ մեկնել են, իսկ ապրանքն այդպես էլ մնացել է պահեստներում։

Առայժմ ավելի լավ է քաղաք գալ մթերքի սեփական պաշարով։

Գազ և էլեկտրականություն

Գազամատակարարումը Ստեփանակերտում դեռևս ապահովված չէ, էլեկտրականություն կա ոչ ամեն տեղ, չնայած վերջին օրերին քաղաքի մեծ մասը սկսել է երեկոյան լուսավորվել։ Նրանց համար, ովքեր պատերազմի ընթացքում տեսել էին խավարի մեջ թաղված քաղաքը, անսովոր տեսարան է։

Вечерний Степанакерт 27 сентрября 2020
© Sputnik / David Galstyan
Գիշերային Ստեփանակերտը

Ստեփանակերտի քաղաքապետարանում Sputnik Արմենիայի թղթակցին ասացին, որ ցրտերն ընկնելուն պես սկսել են քաղաքացիներին ապահովել տաք հագուստով և փայտի վառարաններով։ Իշխանություններն աշխատում են գազամատակարարման վերականգնման ուղղությամբ, բայց խնդրի լուծման հստակ ժամկետներ առայժմ  չեն նշում։

Քաղաքում մի քանի բենզալցակայան է գործում։ Բենզին գտնելը դժվար է, իսկ գազալցակայաններում, ինչպես Ստեփանակերտում, այնպես էլ առավել ևս քաղաքից դուրս, հսկայական հերթեր են գոյանում։

Ռուս խաղաղապահները

Խաղաղապահները ժամանել են քաղաք, շտաբ են տեղակայել, առայժմ միայն հարմարվում են և կապեր հաստատում Արցախի պաշտպանության բանակի և իշխանությունների հետ։ Տեղի բնակիչները ռուս զինվորականներին բարեհամբույր են վերաբերվում։

Բուն Ստեփանակերտում ռուս զինվորականների առանձնապես չես հանդիպի։ Բայց դեպի Շուշի գնալու ճանապարհին հսկիչ անցագրային կետ կա, ռուս խաղաղապահների հետ միասին այնտեղ հերթապահում են ոստիկաններն ու հայ զինվորականները։ Շուշի մտնել հնարավոր չէ (ադրբեջանցիների վերահսկողության տակ գտնվող գոտուն մոտենալիս ևս մեկ հսկիչ անցագրային կետ է տեղակայված), բայց կարելի է գնալ դեպի հարավ՝ Կարմիր Շուկա գյուղի կողմ։ Հսկիչ անցագրային կետում առաջին հերթին ստուգում են զենք-զինամթերքի առկայությունը։ 

Российские миротворцы в Карабахе (14 ноября 2020).
© Sputnik / Aram Nersesyan
Ռուս խաղաղապահները

Խաղաղապահների և Կարմիր Խաչի միջնորդությամբ հակամարտության կողմերի միջև սկսվել է զինծառայողների մարմինների փոխանակումը։ Sputnik Արմենիայի թղթակիցները նման փոխանակումներից մեկի ականատեսն են դարձել։

Քաղաքում ինչ-որ մեկը լուրեր է տարածել, թե իբր տեղի բնակիչներին ռուսական անձնագրեր են բաժանելու։ Ինչ-որ մեկը դրա հետ է կապում ապագայի խաղաղ կյանքի հույսը։

Բնակիչների վերադարձը

Քաղաքում մնացած սակավաթիվ բնակիչները մեզ հետ զրույցում նշում են, որ մոտակա մեկ-երկու ամսում մյուսների վերադարձն իմաստ չունի։ Շատ տներ քանդված են կամ մասամբ վնասված, գազամատակարարումը վերականգնված չէ, տներում ցուրտ է։

Չնայած իշխանությունների հայտարարություններին, որ վերադարձողներին կտեղավորեն հյուրանոցներում և ազատ տներում, ակնհայտորեն դրանք չեն բավարարի։

Եվ հարցը միայն Ստեփանակերտի բնակիչների վերադարձը չէ։ Կան նաև Հադրութի, Շուշիի, Քարվաճառի բնակիչները։ Պատերազմից անգթորեն տուժած քաղաքը պարզապես ի վիճակի չէ միաժամանակ այդքան բնակիչ ընդունել։ Անգամ եթե նրանք ցանկանան վերադառնալ, մինչդեռ դա էլ դեռ միանշանակ պարզ չէ։

Երեկ երեկոյան Ստեփանակերտ տանող հյուսիսային ճանապարհով մեքենաների շարասյուներ էին ընթանում։ Ամեն օր քաղաքում ավելի ու ավելի շատ խանութներ են բացվում, ավելի ու ավելի շատ ավտոմեքենաներ ու մարդիկ են հայտնվում։

Ստեփանակերտում մոտ 2000 քաղաքացիական բնակիչ կա, բայց նրանց թիվն ավելանում է. փոխքաղաքապետ

Բայց քաղաքից հեռացած բնակիչների համար դեռևս շատ բան է անհասկանալի ու անհայտ։ Եվ առաջին հերթին ոչ այնքան կենցաղային խնդիրները, այլ Լեռնային Ղարաբաղի քաղաքական ապագային վերաբերող հարցերը։

Իսկ այդ հարցի համար դեռ ոչ ոք հոդաբաշխ պատասխան չունի։

849
թեգերը:
Եռակողմ հայտարարություն, խաղաղապահ, Ղարաբաղյան հակամարտություն, Լեռնային Ղարաբաղ, Արցախյան պատերազմ, Արցախ, Ստեփանակերտ
թեմա:
Իրադրությունը Հայաստանում և Արցախում հայտարարության ստորագրումից հետո (631)
Ըստ թեմայի
ՀՀ ԱԳՆ–ն հայտարարություն է տարածել Շուշիի Սուրբ Ամենափրկիչ եկեղեցու պղծման վերաբերյալ
Լեռնային Ղարաբաղում խաղաղապահների տեղակայման քարտեզը
Արցախի բնակիչները Երևանից վերադառնում են Ստեփանակերտ. տեսանյութ
Վազգեն Մանուկյանն ու Նիկոլ Փաշինյանը. արխիվային լուսանկար

Ինչ հարաբերություններ ուներ Մանուկյանը «նախկինների» հետ, կամ պաշտոն ստանալու նուրբ արվեստը

70
​Եկեք անկեղծ լինենք։ Երբ ավելի քան մեկուկես տասնյակ կուսակցություններ հայտարարեցին, թե վարչապետի իրենց միասնական թեկնածուն Վազգեն Մանուկյանն է, բազմաթիվ ու բազմապիսի հարցեր ծագեցին։ Մի քիչ նման է դեժավյուի. այս ամենը մենք արդեն մի անգամ տեսել ենք։
Վազգեն Մանուկյան. «1996-ի ընտրությունը շրջադարձ էր մեր պետության պատմության մեջ. տուժողը հասարակությունը, ժողովուրդն էր»

Հա, բայց ախր տեսել ենք 1996 թվականին, երբ Վազգեն Մանուկյանի թեկնածությանը սատարեցին մի քանի քաղաքական ուժեր, սակայն չմոռանանք, որ այն ժամանակ նախագահական ընտրություններ էին։ Հիմա արդեն ոչ միայն համապետական նախագահական ընտրություններ չկան, այլև անհասկանալի է, թե ինչ լեգիտիմ հիմնավորումով պիտի անցկացվեն արտահերթ խորհրդարանական ընտրությունները, որոնց մասին շարունակ խոսում է ընդդիմությունը։

​Ի դեպ, 1996 թվականի մասին։ Թեև որոշ քաղաքական գործիչներ կարծիք են հայտնել, թե հիմա պետք է քննություն սկսել և վերջապես պարզել ողջ իրականությունը այն ժամանակ կայացած նախագահական ընտրությունների վերաբերյալ։

Ի դեպ, հենց վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը, անցած տարի հանդիպելով Հանրային խորհրդի անդամների հետ և խոսելով այն մասին, որ տասնամյակներ շարունակ ընտրությունները Հայաստանում կեղծվել են, դիմելով Հանրային խորհրդի ղեկավարին, ասել է.

«Ուզում եմ ընդգծել, որ այդ ուղերձն ուղղված է նաև Ձեզ՝ պարոն Մանուկյան, որպես Հայաստանի Հանրապետությունում երկար տարիներ ընդդիմադիր քաղաքական ուժ ղեկավարած և ընտրակեղծիքների զոհ դարձած քաղաքական ուժի ղեկավար, քաղաքական գործիչ»:

Բացասական էներգիայի ուժը, կամ եկեք հավատանք հաղթանակի ուժին

Սակայն ինքը՝ Վազգեն Մանուկյանը, երբեք չի ընդունել, թե երբևէ զոհ է դարձել։ Պարզապես մեջբերեմ «առաջին դեմքից» «Առավոտ» թերթին տված նրա հարցազրույցից.

«Ես մասնակցել եմ ընտրություններին ոչ միայն 1996 թվականին։ Բայց «զոհ» բառին համաձայն չեմ: 1996-ի ընտրությունը շրջադարձ էր մեր պետության պատմության մեջ. տուժողը հասարակությունը, ժողովուրդն էր: Չեմ համարում, թե երկրի ղեկավար լինելը բարիք է, և եթե այն ձեռքիցդ խլում են՝ զոհ ես դառնում: Զոհ դարձավ ողջ պետությունը»:

Վազգեն Մանուկյանը կողմ չէ նաև 1998 թվականին կայացած ընտրությունների արդյունքների վերանայմանը։ Երևի հիշում եք, որ այն ժամանակ նախագահության համար մրցակցում էին Ռոբերտ Քոչարյանը և Կարեն Դեմիրճյանը։

«Ինչո՞ւ բոլոր ընտրություններից վերցվեց հենց 1998-ը: Տպավորություն է ստեղծվում, թե ոչ թե ընտրությունների հարց է այստեղ լուծվում, այլ Ռոբերտ Քոչարյանի: Դա գեղեցիկ խաղ չի: 1998-ին կեղծվե՞լ են ընտրությունները: Ես հարց կտամ՝ իսկ ո՞ր ընտրությունները չեն կեղծվել»,– ասել է Վազգեն Մանուկյանը։

Հիշեցնեմ, որ Հայաստանի մայր բուհի՝ Երևանի պետական համալսարանի դասախոս, ֆիզիկամաթեմատիկական գիտությունների թեկնածու Վազգեն Մանուկյանը 88-ին սկսված Ղարաբաղյան շարժման հենց առաջին օրերին ակտիվորեն ներգրավվել է այդ շարժմանը, դարձել «Ղարաբաղ» կոմիտեի հիմնադիր անդամ, հետո էլ այդ կոմիտեի համակարգողը։

Մեկնաբանները փաստում են՝ եթե Վազգեն Մանուկյանն ի վերջո իրոք դառնա Հայաստանի վարչապետ, դա նրա համար նոր պաշտոն չի լինելու, որովհետև հենց ինքն էր անկախ Հայաստանի առաջին վարչապետը, հետո էլ՝ 90-ականների սկզբի ղարաբաղյան պատերազմի ժամանակ նշանակվել է պաշտպանության նախարարի պաշտոնակատար և հենց այդ օրերին էլ հայկական ուժերն իրենց վերահսկողության տակ առան Քելբաջարի շրջանը։

Վերլուծաբանները հիշեցնում են՝ Վազգեն Մանուկյանը լարված հարաբերություններ ուներ ոչ միայն Ռոբերտ Քոչարյանի, այլև Սերժ Սարգսյանի հետ։ Բայց հենց Սերժ Սարգսյանի օրոք՝ 2009 թվականին, դարձավ նորաստեղծ Հանրային խորհրդի նախագահ, ինչը հանրության առնվազն մի մասի կողմից այնքան էլ լավ չընդունվեց։

Մարդիկ հարցնում էին՝ լավ, ինչ դիրքորոշում ունի այս գործիչը, որը մի կողմից անընդհատ քննադատում է իշխանություններին, մյուս կողմից ընդունում է պաշտոն ստանձնելու` այդ նույն իշխանությունների առաջարկը։

1993-ին Քելբաջարի ազատագրումից հետո Ադրբեջանում իշխանություն փոխվեց

Եվ վերջում մեջբերեմ Վազգեն Մանուկյանի շատ կոնկրետ առաջարկը։

«Բանակը, իր ձեռքը վերցնելով ողջ իշխանությունը, պետք է կազմի միասնական պաշտպանության կոմիտե Արցախի հետ միասին՝ կազմակերպելով պատերազմական ներկա իրավիճակին անհրաժեշտ միջոցառումները, ապահովելով վստահություն և գնալով բանակցությունների շահագրգիռ պետությունների, միջազգային կառույցների հետ։ Սա միակ փրկությունն է: Հակառակ դեպքում մենք կարող ենք կորցնել ամեն ինչ»,– ասել էր Վազգեն Մանուկյանը։

Բայց հիշեցնեմ՝ այս ամենը նա ասել էր պատերազմի ժամանակ՝ մինչև հրադադարը։

70
թեգերը:
Վարչապետ, Վազգեն Մանուկյան, Եկեք անկեղծ լինենք, Արմեն Դուլյան
թեմա:
5 րոպե Դուլյանի հետ
Ըստ թեմայի
«5 րոպե Դուլյանի հետ». Ղարաբաղյան վեճերի հորձանուտում
Եթե նորից պատերազմ սկսվի, այն չի նմանվի 1990-ականներին տեղի ունեցածին. Արմեն Դուլյան
«Եթե չկարողանամ ուղեղիս գործունեությունը խթանող հաբեր գնել, հիմար էլ կմնա՞մ». Դուլյան
Դավիթն ու Ռուբենը

«Միայն թե եղբորս ոչինչ չլինի». Դավիթ Կարենովիչի վերջին խոսքերն իրականացան, երազանքը` ոչ

902
(Թարմացված է 22:09 04.12.2020)
Դավիթ և Ռուբեն Բադալյանները միասին են ծառայել Մարտակերտում։ Դավիթը, ցավոք, զոհվել է։ Ռուբենը ողջ է մնացել, Երևան է եկել եղբորը վերջին հրաժեշտ տալու օրը։ Երբ նա սգո սրահ է մտել, մայրն ինքնաբերաբար ծափահարել է. գոնե մի տղան ողջ է մնացել։

«Միայն եղբորս ոչինչ չլինի». պատերազմում զոհված ապագա բժիշկ Դավիթ Բադալյանի վերջին խոսքերն են եղել, որը հետո Դավիթի ընկերը փոխանցել է նրա ընտանիքին։

Դավիթենց տանն ենք` հարցազրույցի. հյուրասենյակում ենք, որտեղ սիրում էր նստել Դավիթը և պարապել։ Սեղանին շատ-շատ կոնֆետներ են դրված. Դավիթը քաղցրակեր էր, և, սովորության համաձայն, ընտանիքը շարունակում է կոնֆետ շատ գնել։ Զինվորական համազգեստով ու ժպտացող աչքերով մեզ նայող Դավիթի նկարի առջև նույնպես կոնֆետներ են դրված, որոնց թվում է նրա սիրած «KitKat»-ը։

Фотографии Давида Бадаляна
© Sputnik / Karine Hovhannisyan
Դավիթ Բադալյանի լուսանկարների դիմաց կոնֆետներ են դրված

Դավիթն ու եղբայրը` Ռուբեն Բադալյանը, այս տարվա հունվարին միասին են բանակ գնացել։ Ռուբենը ֆիզկուլտինստիտուտում անվճար էր սովորում, բայց որոշել է տարկետում վերցնել և եղբոր հետ ծառայության մեկնել։ Բնավորությամբ շատ տարբեր երկու եղբայրները դեռ մանկուց բոլոր հարցերում միասին են եղել, և ծառայության ժամանակ էլ ավագ եղբայրը որոշել է Դավիթի կողքին լինել։

Давид Бадалян (слева) с братом Рубеном
© Photo : provided by family of David Badalyan
Դավիթն ու Ռուբենը

«Երևանում վիճակահանության ժամանակ ես քաշեցի թուղթը, ու պարզվեց` Արցախում պետք է ծառայենք։ Արցախում արդեն Դավիթը հանեց թուղթը, և գնացինք Մարտակերտ։ Շատ ուրախ էինք, ու ամենևին էլ տեղը կապ չուներ, կարևորը` միասին էինք։ Իսկ միասին լինելն ավելի էր հեշտացնում ծառայությունը, մեկս մյուսից էինք տան ու ծնողների կարոտն առնում»,–պատմում է քչախոս ու զուսպ Ռուբենը։

Եղբայրները նույն զորամասում են ծառայել, երկուսն էլ նռնականետորդ են եղել։ Ռուբենն ասում է` սահման գնալիս քաջ գիտակցել են` ուր են գնում և ինչի համար. ամեն վայրկյան պատրաստ են եղել պատերազմի։ Եղբայրներն առաջնագծում, բայց տարբեր դիրքերում մարտական հերթապահության են եղել, երբ պատերազմը սկսել է։ Ռուբենի առաջին քայլը եղբոր` Դավիթի համար աղոթելն է եղել. Ռուբենը վստահ է` նույնն էլ եղբայրն է արել։

Давид Бадалян (слева) с отцом и братом Рубеном
© Photo : provided by family of David Badalyan
Դավիթն ու Ռուբենը հոր հետ

Քանի որ հեռահար կերպով է կրակ վարվել (հիմնականում հրթիռակոծել են), Ռուբենն ընկերների հետ թաքստոցում են որոշ ժամանակ եղել։ Այդ ժամանակ, սակայն, այլ իրավիճակ է եղել Դավիթի հենակետում. ամեն ինչ շատ արագ է զարգացել։ Հակառակորդը տանկերով փորձել է առաջ գալ, Դավիթը գործի է անցել` դիրքավորվել և դիպուկ հարվածով մեկ տանկ է խոցել։ Զոհվել է նրա ընկերը. Դավիթն իր բաճկոնը, որի գրպանում զինգրքույկն է եղել, ընկերոջ վրա է գցել ու շարունակել մարտը։ Ապագա բժիշկը հաջորդ տանկը խոցելուն է պատրաստվել, սակայն հակառակորդի թիրախում է հայտնվել. գնդակն ուղիղ Դավիթի սրտին է դիպչել...

Այդ ընթացքում Ռուբենը սկսել է անհանգստանալ եղբոր համար և, անտեսելով վտանգը, թաքստոցից դուրս է եկել` ներքին հեռախոսով եղբոր հետ կապ հաստատելու համար։

«Հեռախոսին ոչ ոք չէր պատասխանում, բայց ես անընդհատ զանգում էի։ Դիրքի ավագը, որն ինձ լավ էր ճանաչում, վերջապես վերցրեց հեռախոսը։ Ասաց` այս պահին կրակում են, չի կարող եղբորս կանչել։ Բայց երբ ես շատ պնդեցի, ասաց, որ Դավիթը թեթև վիրավորվել է, դիրքերից իջեցրել են։ Ամբողջ գիշեր չքնեցի։ Անհամբեր սպասում էի, քանի որ ասել էին առավոտյան ինձ հոսպիտալ են տանելու, որ եղբորս տեսակցեմ։ Առավոտյան ինձ տարան զորամասի տեղակալի մոտ, որը նույնպես վիրավոր էր. նա հայտնեց եղբորս զոհվելու լուրը»,–պատմեց Ռուբենը։

Ռուբենի` Երևան գալն ու եղբոր հուղարկավորությանը մասնակցելը հեշտ չի եղել։ Տղաների հայրը` Կարեն Բադալյանն ասում է, որ պաշտպանության նախարարությունը չէր թույլատրել, որ Ռուբենը Երևան գար։ Այդ դժվար պահերին, երբ պետք էր տղայի հուղարկավորությունը կազմակերպել, ավելի տհաճ է եղել այդ ամենին առնչվելը։ Հարցը լուծվել է միայն, երբ դիմել են Արցախի նախագահին, որն անմիջապես ստորագրել է անհրաժեշտ գրությունը։ Ռուբենը Երևան է հասել եղբորը վերջին հրաժեշտ տալու օրը. տղաների մայրը` տիկին Էլիզը, ասում է` երբ Ռուբենը սգո սրահ է մտել, ինքնաբերաբար ծափահարել է, որ գոնե մի տղան ողջ է մնացել։

«Գնում եմ Արցախ, որ հետո տղաս չգնա». բժիշկ Նարեկն Ապրիլյանից վերադարձավ, հիմա չստացվեց

Տիկին Էլիզը Դավիթի մասին ներկա ժամանակով է խոսում, չնայած ամենադժվարը հենց նրա համար է. Դավիթն ամենաշատը մոր հետ էր կապված։

«Դավիթն ինձ ավելի շատ էր կապված, քան աղջիկս։ Ամեն ինչի մասին կիսվում էր հետս. նա շատ խղճով էր, բայց և շատ ուժեղ։ Դեռ մանուկ հասակում էր որոշել, որ բժիշկ է դառնալու։ Մտածում էինք` կմեծանա, այլ մասնագիտություն կընտրի, բայց չմտափոխվեց։ Ասում էր` մամ, երազում եմ, որ ինձ Դավիթ Կարենովիչ ասեն»,–պատմեց տիկին Էլիզն ու հավելեց` տղայի ծննդյան օրը բժշկի խալաթի պատկերով տորթ էր գնել, որի վրա այդպես էլ գրված էր` Դավիթ Կարենովիչ։

Давид Бадалян (справа ссверху) с семьей
© Photo : provided by family of David Badalyan
Դավիթն ընտանիքի հետ

Դավիթը բժշկին բնորոշ բնավորություն ուներ` չափից դուրս կոկիկ էր, սրտացավ։ Մայրն ասում է, որ տղան հպարտությամբ էր սպիտակ խալաթը հագնում, հաճույքով ու անտրտունջ սովորում։ Անգամ բանակից մոր հետ հեռախոսազրույցում ասել էր, որ իր գրքերը կարոտում է և խնդրել էր որոշներն ուղարկել։ Տիկին Էլիզն ասում է` եթե Ռուբենը երազում էր զինծառայության անցնելու մասին և անհամբեր է սպասել այն օրվան, երբ պետք է զինվորական համազգեստ կրի, ապա Դավիթն ասում էր, որ գնում է ծառայության հայրենիքի հանդեպ իր պարտքը կատարելու համար. Դավիթի համար սովորելն ու լավ բժիշկ դառնալն էր առաջնային։

Давид Бадалян
© Photo : provided by family of David Badalyan
Դավիթը

Ապագա բժշկի համար շատ կարևոր էր նաև ընտանիքը. երազում էր եռահարկ մեծ տուն կառուցել, որ երկու եղբայրն ու ծնողները միասին ապրեին։ Ավելին, մոր մտքից դուրս չի գալիս Դավիթի` տարիներ առաջ արած այն արտահայտությունը, թե չեմ ուզում մեծանալ, այսպես մենք երջանիկ ենք...

«Դավիթի զոհվելուց հետո այլևս ոչ մի նպատակ ու ծրագիր չունեմ, հիմա միակ ցանկությունս խաղաղությունն է։ Ես չեմ չարացել Աստծո առաջ, գիտակցում եմ, որ պատերազմ էր։ Բայց աղոթում եմ, որ ոչ մի ծնող չտանի այն վիշտը, ինչ ես եմ տարել»,–ասում է տիկին Էլիզը։

Давид Бадалян (справа)с матерью и братом Рубеном
© Photo : provided by family of David Badalyan
Ռուբենը, մայրն ու Դավիթը

Ընտանիքի համար ամենադժվարը հիմա Ռուբենի ծառայությունը շարունակել–չշարունակելու հարցն է` ինչպես ծնողները, այնպես էլ Ռուբենը, հոգեպես պատրաստ չեն դրան։

... Հարցազրույցն ավարտել ենք, բայց դեռ զրուցում ենք Դավիթի մասին, ընտանեկան լուսանկարները նայում, տեսանյութեր դիտում։ Բոլոր լուսանկարներում Դավիթը ժպտում է, իսկ տեսանյութերում` պարում, երգում։

Տիկին Էլիզը մի տեսանյութ է ցույց տալիս, որտեղ տղան երգում է Դավիթ Ամալյանի հայտնի երգը` «Կյանքս կտամ հայրենիքիս, հոգիս` Աստծուն, պատիվս` ինձ, զենքս` որդուս, իսկ սերս մայրերին կտամ»... Լսում ենք երգը, արցունքները հոսում են մոր աչքերից։ Շշնջալով ասում է. «Էդպես էլ արեցիր, տղես»...

Հարութը երազում էր շատ երեխաներ ունենալ. ռազմական բժիշկը զոհվեց` 2 վիրավորներին փրկելով 

902
թեգերը:
Զոհ, զինծառայող, Արցախ
Ըստ թեմայի
Դավիթն ասում է` հրամանատար չի եղել, զինվորներից մեկի մայրը հեկեկալով դիմում է իշխանությանը
Արցախում տարհանվող զինամթերքի պայթյունի հետևանքով 2 զինծառայող է զոհվել
Արմեն Սարգսյանի հրամանագրով մի շարք զինծառայողներ են պարգևատրվել, նաև` հետմահու
Акция протеста с требованием отставки премьер-министра (2 декабря 2020). Еревaн

Այս իրավիճակում արտահերթ ընտրություններ անելը սխալ է. Ռոբերտ Քոչարյան

0
(Թարմացված է 00:00 05.12.2020)
2-րդ նախագահի կարծիքով՝ Նիկոլ Փաշինյանն այսօր մարմնավորում է մեր պարտությունն ու ամեն անգամ ցավ պատճառում ժողովրդին։

ԵՐԵՎԱՆ, 4 դեկտեմբերի - Sputnik. Երկրում ստեղծված լարված իրավիճակում արագ արտահերթ ընտրություններ անելը սխալ է։ «5 -րդ ալիքի» հետ հարցազրույցում նման կարծիք հայտնեց ՀՀ երկրորդ նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանը։ Նշում է՝ արդեն մի անգամ տեսանք, թե «էյֆորիայի տակ» անցկացված ընտրություններն ինչ արդյունք ունեցան։ Սակայն շեշտում է՝ այս իշխանությունն այլևս լեգիտիմ չէ, իսկ խորհրդարանն էլ չի արտացոլում ժողովրդի կարծիքը։ Նա ողջունեց ընդդիմադիրների որոշումն ու Վազգեն Մանուկյանի թեկնածությունը՝ վարչապետի պաշտոնում։

«Սա պաշտոնի կռիվ չէ։ Ես չեմ նախանձում որևէ մեկին, որն այս մեկ տարվա ընթացքում պետք է մտնի այդ անցումային կառավարության մեջ։ Չեմ նախանձում որևէ մեկին և առաջին հերթին՝ Վազգեն Մանուկյանին։ Սա մի առաքելություն է, որը պետք է կարողանան իրենք պատվով կատարել, և նա այն մարդն է, որն իր անցած ճանապարհով հույս է ներշնչում, որ ի վիճակի է դա անել»,- նշեց Ռոբերտ Քոչարյանն ու կոչ արեց իր կողմնակիցներին ակտիվ մասնակցել քաղաքական այն գործընթացներին, որոնք ուղղված են ներկա իշխանությանը պաշտոնանկ անելուն։

Ասում է, որ պատմության մեջ միայն մեկ դեպք է հիշում, երբ պետությունը պարտվել է, և իշխանությունը չի փոխվել։ Խոսքն իրաքյան առաջին պատերազմի և Սադամ Հուսեինի մասին է։ Ընդգծում է՝ նրա համար ամեն ինչ վատ ավարտվեց, ի վերջո՝ կախաղան հանվեց։

«Պարտված իշխանությունը, կապիտուլյացիա ստորագրած իշխանությունը պետք է փոխվի։ Պետք է փոխվի հենց հանուն այդ ժողովրդի։ Այսօր վարչապետի դեմքը մարմնավորում է մեր այս խայտառակ պարտությունը։ Հոգեբանները լավ գիտեն, որ երբ հանցագործի նկարը ցույց են տալիս զոհին, նույնիսկ նկարը նայելով՝ զոհը գրեթե նույն ցավն է ապրում։ Հիմա մեր վարչապետի դեմքն այդ ցավն է, մենք հիմա դատապարտվա՞ծ ենք ամեն օր այդ ցավը վերապրել»,- ասաց պաշտոնաթող նախագահը։

Ընդգծում է՝ եթե Նիկոլ Փաշինյանի անվտանգության երաշխիքներ են պետք, ապա նաև պետք է ասի այդ «հումանիտար միջանցքի» մասին։

Նշենք, որ նոյեմբերի 9–ի եռակողմ հայտարարությունից հետո Երևանում պարբերեբար բողոքի ակցիաններ են տեղի ունենում ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի հրաժարականի պահանջով։ Դեկտեմբերի 3–ին ընդդիմադիր կուսակցությունները հայտարարեցին, որ անցումային կառավարության վարչապետի իրենց միասնական թեկնածուն Վազգեն Մանուկյանն է։

0
թեգերը:
Նիկոլ Փաշինյան, Վազգեն Մանուկյան, Ընտրություններ, Արցախյան պատերազմ, Ռոբերտ Քոչարյան
թեմա:
Իրադրությունը Հայաստանում և Արցախում հայտարարության ստորագրումից հետո (631)