Արխիվային լուսանկար

Երևանում ապրած ու Հայոց ցեղասպանության մասին ֆիլմ նկարած ադրբեջանցին ու 2 հայ եղբայրները

320
(Թարմացված է 09:22 17.09.2020)
Խորհրդային տարիներին Հայաստանում բնակվող ադրբերջանցիներ շատ կային։ Նրանց շարքում նաև բավականին հայտնի մարդիկ էին։ Sputnik Արմենիայի սյունակագիրը պատմում է կինոգետ Սաբիր Ռիզաևի պատմությունը, որը մասնակցել Հայոց ցեղասպանությունից փրկված եղբայրների մասին ֆիլմի ստեղծմանը։

1915 թվական, Արևմտյան Հայաստան։ Կային-չկային, երկու եղբայր կային։ Բայց դժվար թե լինեին, եթե բարի մարդիկ չփրկեին նրանց թուրքական յաթաղանից և չտանեին իրենց հետ․ տղաներից մեկին ռուսական մանկատուն, մյուսին՝ ամերիկյան։ Երեխաները մեծացան-մեծացան, դարձան մեծահասակներ։

Այնուհետև սյուժեն այսպես է զարգանում․ Ռուսաստանում մեծացած եղբայրը զոհվում է Հայրենական մեծ պատերազմwւմ, իսկ մյուսը, որին ԱՄՆ էին տարել, տարիներ անց գալիս է ԽՍՀՄ, որպեսզի գտնի և օգնի զոհված զինվորի երեխաներին։

Հոլիվուդը դրանից իսկական «կոնֆետ» կսարքեր, իսկ «Հայֆիլմը» պարզապես լավ ֆիլմ նկարահանեց (1960թ․, ռեժիսոր՝ Լաերտ Վաղարշյան), ընտրելով դրա համար պաթետիկ «Կոչված են ապրելու» վերնագիրը։ Բայց արյունահեղ ցեղասպանության այս տեղային դրվագում կարևորը դա չէ։ Խոսելու ենք ոչ թե ֆիլմի, այլ դրա ստեղծողներից մեկի մասին։

Տիտրերում, որտեղ նշված են սցենարի հեղինակները, Առնոլդ Աղաբաբովի կողքին գրվում է Սաբիր Ռիզաևի անունը։ Ճշգրտենք՝ Սաբիր Ալեքպերովիչ Ռիզաև։ Հարյուր տոկոսով ադրբեջանցի։

«Գտեք գրքերը»․ ինչպես գյումրեցի երիտասարդը գողացավ Մատենադարանի արժեքավոր «գանձերը»

Ամենացնցողը․ ադրբեջանցի Ռիզաևի մասնակցությունը Ցեղասպանությունը վերապրած հայերի մասին պատմող ֆիլմի ստեղծմանը, այն ժամանակ ոչ մեկին չզարմացրեց։ Չէ՞ որ ճշմարտությունն ազգություն չունի։ Իսկ Ցեղասպանության մասին իր խոսքն ասելու ձգտումը Ռիզաևի մոտ բխում էր հենց ճշմարտությունից։

Բոլորովին վերջերս Sputnik Արմենիայի իմ գործընկեր Ժաննա Պողոսյանը մի պատմություն պատմեց («Ադրբեջանցիների մեջ ապրած միակ հայը»)։ Պատմությունն այն մասին է, թե ինչպես խորհրդային ժամանակներում Հովք գյուղում (այն ժամանակ՝ Հախկխլու) հանգիստ ապրում էին 332 մարդ, գրեթե բոլորը ադրբեջանցիներ, բացի մեկից՝ Աշոտ Գասպարյանից։

«Դե հա, թուրքերի (հայերի մեծ մասը շարունակում է ադրբեջանցիներին թուրք անվանել,–խմբ.) մեջ եմ ապրել... Լավ ժամանակներ էին։ Թուրքերն էն ժամանակ լավն էին, հիմիկվա նման չէին»,-ասել էր Աշոտ Գասպարյանը լրագրողին։

Ո՛չ Գասպարյանին, ո՛չ հայկական Հովք գյուղից հեռացած ադրբեջանցիներին ես չեմ տեսել, բայց Սաբի Ռիզաևին լավ էի ճանաչում և, ինչպես և նրա հետ ծանոթ հայերի մեծ մասը, լավից բացի ոչինչ ասել չեմ կարող։

Ներկայացնում եմ Սաբիր Ռիզաևին, որին տեսել եմ, շփվել և ճանաչել։ Ծնվել է Երևանում, ավարտել բոլոր ժամանակներում էլիտար համարվող Ա․Ս․ Պուշկինի անվան դպրոցը, պատերազմի սկզբում կամավոր մեկնել է ռազմաճակատ, վերադարձել Երևան, սկսել է աշխատել «Կոմունիստ» թերթում (ներկայում «Հայաստանի ձայնը»)։

Сабир Ризаев
Սաբիր Ռիզաևը

Բրիտանական պարադոքս. ինչու հայը սկսեց անգլերեն խոսել գերմանական գերության մեջ

Ավարտել է Երևանի Թատերական ինստիտուտը, այնուհետև ասպիրանտուրան՝ Մոսկվայում, տարվել է կինեմատոգրաֆով, նշանակել են Արվեստների ինստիտուտի կինոյի բաժնի վարիչ, այնուհետև դարձել է ինստիտուտի փոխտնօրեն։ Հետագայում նրան ընտրել են Հայաստանի կինեմատոգրաֆիստների միության վարչության քարտուղար։ Հիանալի տիրապետում էի հայերենին, գրում էր ռուսերեն։ Ադրբեջաներեն գիտեր, թե ոչ՝ չեմ կարող ասել։

Ճանաչված է որպես հայ կինոգիտության հիմնադիր, արժանացել է «Հայկական ԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ» կոչմանը։ Մահացել է 1978թ․-ին, թաղված է Երևանի քաղաքային գերեզմանատանը։

Վերոհիշյալ ակնարկի գյուղացին՝ Աշոտը, միակ հայն էր Հովք գյուղում ապրող ադրբեջանցիների մեջ։ Իսկ կինոգետ Ռիզաևն ամենևին էլ միակ ադրբեջանցին չէր, որն ապրում էր Երևանում՝ հայերի մեջ։

․․․ Ծանոթ ընտանիք․ ադրբեջանցի հայրն աշխատում էր ադրբեջաներեն լեզվով թողարկվող «Совет Эрминистаны» թերթում, մայրը հայուհի էր, դուստրը՝ Լոլան, ծնվել էր Երևանում։ Մայրենի լեզու կարելի է համարել հայերենը։ Դպրոց, ինստիտուտ, աշխատանք, ամենը` Երևանում, էթնիկական մանրամասները ոչ մեկին չէին հետաքրքրում, բայց երբ տեղի ունեցան Սումգայթի դեպքերը, ոչ հայկական ազգանունը սկսեց անհանգստացնել կնոջը, և եթե որևէ մեկն այդ անհանգստությունն անհիմն է համարում, ապա սխալվում է։ Այնուամենայնիվ․․․

Սահմանամերձ Նորշենի միակ տերն ու տիրակալը Վահանդուխտ տատն է, կամ ինչո՞ւ է աղմկում գետը

Դրսում 2020 թվականն է։ Լոլան հոր ազգանունն այդպես էլ չի փոխել։ Բնակության վայրը, շենքի հարևանները, շրջապատի հետ հարաբերությունները՝ ամեն ինչ նույնն է մնացել։

․․․ Վերադառնում եմ Ռիզաևին։ Ինչո՞ւ նա որոշեց մասնակցել արյունոտ ցեղասպանության մասին ֆիլմի ստեղծմանը։ Չէ՞ որ նրա սցենարով նաև այլ ֆիլմեր էին նկարահանվում` գեղարվեստական և վավերագրական, օրինակ՝ հրաշալի նկարչուհի Բաժբեուկ-Մելիքյանի մասին։ Կարծում եմ՝ նաև այն պատճառով, որ օրինավորությունը՝ իբրև ինտելիգենտ մարդու անբաժանելի բաղկացուցիչ, արյունարբու չի լինում։

Եթե Ռիզաևը ոչ թե երևանցի, այլ բաքվեցի լիներ, արդյո՞ք կգրեր Ցեղասպանության սարսափները վերապրած երկու հայ եղբայրների մասին։ Ինչո՞ւ պետք է գրեր։ Բայց Ռիզաևը ծնվել էր Երևանում և ապրում էր այդ քաղաքում, մահացավ այնտեղ, որտեղ ծնվել էր։

․․․Եվս մեկ անգամ՝ «Կոչված են ապրելու» ֆիլմի մասին։ Ինչո՞վ ավարտվեցին Գուրգեն Արամյանի՝ Ցեղասպանությունից փրկված և Ամերիկայում մեծացած եղբոր որոնումները։ Իր եղբորորդիներին Գուրգենն այդպես էլ չգտավ։ Վիզայի ժամկետը լրացավ, պետք էր Ամերիկա վերադառնալ։ Բայց նա որոշեց անպայման վերադառնալ և ավարտին հասցնել գործը։ Ի՞նչ վատ սյուժե է նոր ֆիլմի համար։

Ֆրունզիկի հետ ապրել նույն շենքում. ինչպիսին էր դերասանն իրական կյանքում

320
թեգերը:
ադրբեջանցի, Ադրբեջան, Հայաստան
Ըստ թեմայի
Երևանը ձեզ համար Փարիզ չէ. ադամանդ ձայնով Այդինյանի վիրահատությունն ու հայրենադարձությունը
Ո՞վ է ասում, որ կանայք այս գործում չկան, կամ խաշի չգրված օրենքները
«Թող անցյալը մոռացվի», կամ ինչու գյումրեցին մատնեց ամենամոտ ընկերոջը
Շվեյցարիա

«Շվեքզիտը» չստացվեց

132
(Թարմացված է 22:21 28.09.2020)
Եկեք անկեղծ լինենք։ Բրեքզիտը դեռ չավարտված Եվրոպայում կարող էր սկսվել Շվեքզիտ, եթե սեպտեմբերի 27-ին կայացած հանրաքվեում շվեյցարացիների մեծ մասը քվեարկեր ներգաղթյալների մուտքը Շվեյցարիա արգելելու օգտին։
«Շվեքզիտը» չստացվեց

Միանգամից էլ երկու ճշտում։ Նախ` խոսքը ոչ թե, ասենք, Աֆղանստանից կամ Լիբիայից եկած ներգաղթյալների մասին էր, այլ հենց Եվրամիության քաղաքացիների։ Բայց ամենակարևորը՝ ախր Շվեյցարիան ի տարբերություն Մեծ Բրիտանիայի երբեք էլ Եվրամիության անդամ չի եղել։ Սակայն եթե դուք ունեք այսպես կոչված շենգենյան վիզա, հանգիստ կարող եք գնալ Բեռն ու Ժնև, որովհետև Շվեյցարիան, չանդամակցելով Եվրամիությանը, այնուամենայնիվ Շենգենյան գոտու անդամ է։

Բա ո՞րն էր երեկ կայացած հանրաքվեի իմաստը։ Նախ` Շվեյցարիան, այսպես ասենք, հանրաքվեների երկիր է։ Ամեն տարի այնտեղ անցկացվում է առնվազն 4 հանրաքվե։

Պատկերացնո՞ւմ եք՝ ամեն եռամսյակ գնում եք քվեարկելու ամենատարբեր հարցերի վերաբերյալ։

Համաձայնեք` հաճելի է, երբ իշխանությունները անընդհատ քո կարծիքն են հարցնում որոշումներ ընդունելուց առաջ։ Օրինակ` մոտ 10 տարի առաջ հանրաքվեի դրվեց հետևյալ հարցը՝ արդյոք մահմեդականներն պե՞տք է թույլատրել նոր մինարեթներ կառուցել մզկիթներում։ Ընտրողների մեծ մասը դեմ արտահայտվեց նոր մինարեթների կառուցմանը, և կառավարությունը մահմեդական հավատացյալներին ասաց. «Դե, տեսնում եք` հո մենք չենք սահմանափակում ձեր իրավունքները, մեր բնակիչները չեն ուզում»։ Ու հարցը փակվեց։

Ցանկանում եք ճշմարտությո՞ւնն իմանալ՝ գնացեք Բարբադոս

Երեկվա հանրաքվեն նախաձեռնել էր Շվեյցարիայի ժողովրդական կուսակցությունը, որն իշխող է համարվում, թեև խորհրդարանում ունի ընդամենը 26 տոկոս ձայն, այսինքն` զբաղեցնում է պատգամավորական տեղերի մոտ մեկ երրորդը, բայց առաջատարն է, որովհետև հաջորդ կուսակցության ցուցանիշը 17 տոկոս է։ Այս կուսակցությունն ընդհանրապես ժողովրդականություն է վայելում և բոլոր ընտրություններից հետո հայտնվում է առաջատարների շարքում։ Իհարկե, գաղտնիք չէ, որ անընդհատ առաջատարների շարքում մնալու համար դու պետք է նաև պոպուլիստական խոստումներով հանդես գաս։ Եվ այս դեպքը բացառություն չէր։

Այս հանրաքվեն պարզապես նախընտրական խոստման կատարումն էր, որովհետև երբ անցած ամիս առաջատար այդ կուսակցության նոր առաջնորդ ընտրվեց Մարկո Կյոզան, նա ասաց. «Եվրամիությունից եկած միլիոնավոր ներգաղթյալները խլում են շվեյցարացիների աշխատանքը և ծանր կացությունում են հայտնվում մեր հայրենակիցները»։ Այստեղ ճշմարտության հատիկ կա։ Վիճակագրական տվյալներ բերեմ։ Շվեյցարիան, անշուշտ, գրավիչ երկիր է, աշխատավարձն այնտեղ ամենաբարձրերից մեկն է ողջ Եվրոպայում, նաև աշխարհում։ Լեզվի խնդիր էլ առանձնապես չկա, որովհետև պաշտոնական են համարվում մի քանի լեզուներ։ Եվ այժմ Շվեյցարիայում աշխատում է ավելի քան երկու միլիոն մարդ, որոնք այլ երկրների քաղաքացիներ են՝ իտալացիներ, գերմանացիներ և պորտուգալացիներ։ Ավելին ասեմ, ամեն օր Շվեյցարիայի սահմանը հատում է կամ առնվազն այս կորոնավիրուսից առաջ հատում էր մոտ կես միլիոն մարդ, որոնք ապրում էին հարևան երկրներում, բայց առավոտյան գալիս էին աշխատելու Շվեյցարիայում, երեկոյան էլ վերադառնում էին տուն։

Ինչպիսին էր կյանքն առանց անձնագրերի, կամ պատմությունը «եթե»-ներ չի ճանաչում

Ինչևէ, երեկվա հանրաքվեում շվեյցարացիների մեծ մասը՝ 61 տոկոսն ասաց՝ ոչինչ, թող այսպես էլ լինի, չենք կարծում, որ պետք է արգելել Եվրամիության երկրներից եկած ներգաղթյալների մուտքը մեր երկիր։ Էստեղ երկու հանգամանք դեր խաղաց։ Ախր շվեյցարացիներն էլ իրենց հերթին գնում են Եվրամիության այլ երկրներում աշխատելու։ Ըստ ԲիԲիՍի-ի` նման շվեյցարացիների թիվը բավական մեծ է։ Տեսեք։ Շվեյցարիայի բնակչությունը կազմում է 8,5 միլիոն, և մի քանի հարյուր հազար շվեյցարացի ապրում և աշխատում է Եվրամիության տարբեր երկրներում։ Բայց դա չէ էականը։ Կիրակի օրը գնալով քվեարկության` շվեյցարացիները քաջ գիտակցում էին, որ իրենց երկրի դեպքում Բրյուսելը նույն վերաբերմունքը չի դրսևորելու, ինչ հիմա դրսևորում է Մեծ Բրիտանիայի հանդեպ։ Այսինքն՝ քանզի Շվեյցարիան Եվրամիության անդամ չէ, նրա հետ բանակցությունները շատ կարճ կարող են տևել՝ մոտավորապես այսպես՝ հեռանում եք հեռացեք, տեսնենք, թե ով է տուժելու, համենայնդեպս Եվրամիությունը հազիվ թե շատ բան կորցնի, դուք եք կորցնելու։ Համաձայնեք` ծանրակշիռ փաստարկ է։

Ինչո՞ւ ենք թեյավճար թողնում, կամ ո՞ր երկրի մատուցողն է վազում փող թողած հաճախորդի հետևից

132
թեգերը:
Շվեյցարիա
թեմա:
5 րոպե Դուլյանի հետ
Ըստ թեմայի
Վախի վրա հիմնված հասարակությունն ապագա չունի․ ինչից էր վախենում Անգելա Մերկելը
«Դուք էլ դա կարող էիք, բայց ես արեցի»․ կոլումբոսյան ձվի առեղծվածը
Ողբերգություն քաղաքացիական հերոսությամբ. ինչ կանխվեց ԱՄՆ–ում սեպտեմբերի 11–ին
Хусейн Айджан

Քահանաները փաստաթղթեր են ուզում. Բուլանըխի հայերը կանգնել են երկընտրանքի առաջ

433
(Թարմացված է 16:52 25.09.2020)
Արևմտյան Հայաստանի հայերն աստիճանաբար թոթափում են վախն ու հրապարակային խոսում իրենց ինքնության մասին, նույնիսկ փորձում կապեր հաստատել Արևելյան Հայաստանում։ Այս անգամ իր հայկական արմատների մասին խոսելու ցանկություն հայտնեց Մուշի Բուլանըխ բնակավայրի մեր հայրենակիցը։

Բուլանըխը պատմականորեն եղել է Բիթլիսի վիլայեթի Մուշի գավառում։ Կենտրոնը Կոփ ավանն է։ Այստեղ սերնդեսերունդ իրար են փոխանցել Սասունցի Դավթի դյուցազներգությունը։ 1909 թվականին Բուլանըխն ուներ 63 գյուղ, որից 29-ը` հայաբնակ։ Ցեղասպանությունից հետո Բուլանըխի բնակչությունն աճել է, զուգահեռ աճել է նաև տեղացի հայերի թիվը։ Մինչև վերջին 10 տարին Բուլանըխի հայերը ևս ծպտյալ էին՝ հիմնականում ներկայանում էին թուրք կամ քուրդ։ Այսօր տեղի հայերից հատուկենտ մարդ կներկայանա քրդի կամ թուրքի ինքնությամբ։

Город Булан в провинции Муш
© Sputnik / Nairi Hokhikyan
Բուլանըխ

«Իմ անունը Հուսեյն Այջան է։ Ծնվել, մեծացել և այսօր էլ ապրում եմ Մուշի Բուլանըխում։ Հայրական պապս և տատս Յոնջալուից էին։ Պապիկիս անունը Խաչատուր էր։ Ես միայն 30 տարեկանում իմացա իմ հայ լինելու մասին։ Ծնողներս խնամքով թաքցրել էին՝ մտածելով իմ անվտանգության մասին։ Ես իմ հայկական արմատների մասին պատահաբար իմացա հորեղբորիցս, իսկ հայկական հայրենիքի մասին` մեր նկուղում գտնված օրագրից, և դա ինձ ներշնչեց փնտրել ազգականներիս Թուրքիայի տարածքում և ամբողջ աշխարհում»,-պատմում է մեր մշեցի հայրենակիցը։

«Հայ լինելը պատիվ է ինձ համար». մահմեդական Ֆերդին ուզում է Տերունական աղոթքը սովորել

Хусейн Айджан
© Sputnik / Nairi hokhikyan
Հուսեյն Այջան

Հուսեյնի հետ Երևանում ծանոթացա։ Արևելյան Հայաստան էր եկել՝ ծանոթանալու քրիստոնեական ավանդույթներին ու գաղափարախոսությանը։ Ասում էր՝ իր նման շատ հայեր Արևմտյան Հայաստանում երկընտրանքի առաջ են կանգնել՝ լինել մահմեդական հա՞յ, թե՞ մկրտվել և դառնալ քրիստոնյա։ Առաջինի դեպքում իրենք լիարժեք հայ չեն կարողանա զգալ իրենց, նաև ընդունված չեն քրիստոնյա հայերի կողմից, մկրտվելու դեպքում դավաճանած կլինեն իրենց կրոնական հայացքներին, քանի որ քրիստոնեության իրական խոսքը դեռևս չեն յուրացրել։

«Չնայած դրան՝ պետք է ասեմ, որ Արևմտյան Հայաստանում բնակվող ծպտյալ հայերը հիմնականում առերես, ձևական առումով են մահմեդականության հետևորդներ։ Մարդիկ որևէ կրոնի չեն պատկանում, մեր կրոնը մեր հայրենիքն է և մեր ժողովուրդը։ Ես իհարկե շատ կուզեմ քրիստոնյա լինել, բայց մենք մերժված ենք հայ առաքելական եկեղեցու կողմից։ Քահանաները փաստաթղթեր են ուզում մեր հայկական արմատների մասին, բայց նույն քահանաները լավ գիտեն, որ արխիվները խնամքով մաքրված են, և հայկականության մասին վկայությունների մեծ մասը ոչնչացվել է»,– ասաց Հուսեյնը։

Նա Մուշում բիզնեսով է զբաղվում։ Ասում է՝ նախկինում դժվար էր բարձրաձայն խոսել հայ լինելու մասին և ազատ ապրելու հնարավորություն ունենալ։ Այսօր հայ լինելն առավելություն է, այնքան մեծ առավելություն, որ հաճախ քրդերն իրենք են հայ ներկայանում հաջողության հասնելու համար։ Հարցնում եմ պատճառի մասին, ասում է` թուրքական իշխանությունը ձգտում է հայերին տրվող լայն հնարավորություններով սահմանափակել քրդերի հնարավորությունները, իսկ հետո գուցե նաև հայերին շարունակի ճնշել։

«Ասացին, որ ես քուրդ եմ». 111 տարի ապրած մշեցի Ջեմիլն ու նրա որդի Սերոբը

Այսօր Արևմտյան Հայաստանի հայերն ունեն իրենց ինքնությամբ ապրելու և միավորվելու փորձ, և դա հնարավորինս զարգացնելը բխում է նաև այնտեղ ապրող մեր հայրենակիցների շահերից։

Հուսեյնը ոչ միայն Արևելյան Հայաստանի և սփյուռքի հայերին, այլև հայ առաքելական եկեղեցուն կոչ է անում ընդունել իրենց այնպես, ինչպես մյուս հայերին. ի վերջո, Արևմտյան Հայաստանում ապրող հայերը նույնպես հայ են, թեկուզ հիմնականում մահմեդական, բայց ոչ իրենց մեղքով։ Բացի այդ, նրա խոսքով` մահմեդականությունը ևս մարդասիրական կրոն է։

«Քիչ մե գիդինք հայերեն»․ ժամանակակից Թուրքիայի կենտրոնում թաքնված հայերի ուրույն աշխարհը

Մուշի Բուլանըխում ապրող մեր հայրենակիցը խնդրում է Արևմտյան Հայաստանում իր տուն հաճախ այցելել և նվերի փոխարեն տանել հայերենի դասագրքեր․ դա տեղացի հայերին ոգևորելու և ազգային ինքնությանն ավելի մոտենալու ամենակարճ ճանապարհն է։

433
թեգերը:
հայեր, հայ, Մուշ, Արևմտյան Հայաստան
Ըստ թեմայի
Ի՞նչ են փնտրում թուրքերը Սուրբ Կիրակոսի հիմքերի մեջ. Դիարբեքիրի եկեղեցու մոգական ուժը
«Ես հայ եմ, բայց...». Սասունում ապրող Խաչիկը պահպանում է տեղի գերեզմանները
Որպես քուրդ ապրած հայն ու նրա սասունցի ազգականները. հանդիպում 100 տարի անց
Եղիշե Կիրակոսյան

Բեռն ավելի շատ Ադրբեջանի վրա է ընկնում. Կիրակոսյանը` ՄԻԵԴ–ի կայացրած որոշման մասին

0
Առաջիկայում ՄԻԵԴ–ին կտրամադրեն Հայաստանի իրականացրած միջոցների մասին տեղեկություն և կսպասեն Ադրբեջանի նման քայլին։

Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանը Ադրբեջանի դեմ միջանկյալ միջոցի կիրառման վերաբերյալ որոշում է կայացրել, և սա Հայաստանի համար արդեն իսկ հաջողություն է։ Լրագրողների հետ ճեպազրույցում այս մասին ասաց Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանում ՀՀ ներկայացուցիչ Եղիշե Կիրակոսյանը։

«Որոշման մեջ կոչ է արվում Հայաստանին և Ադրբեջանի բնակչությանը զերծ մնալ այնպիսի միջոցների կիրառումից, որոնցով կխախտվեն մարդու իրավունքները։ Նշված է նաև, որ կողմերը հնարավորինս շուտ դատարանին ներկայացնեն ձեռնարկած միջոցների մասին։ Այս որոշումն ակնկալելի էր»,–ասաց Կիրակոսյանը։

Նրա խոսքով` այն, որ պետության դիմումի հիման վրա դատարանը կայացնում է միջանկյալ միջոց, եզակի դեպքերի թվին է դասվում. սա երրորդ նման դեպքն է։ Բոլոր դեպքերում էլ դատարանն անդրադառնում է երկու պետություններին։

Սա ամեն դեպքում, ըստ Կիրակոսյանի, Հայաստանի համար հաջողություն է, քանի որ նախ ՀՀ–ի կողմից է ներկայացվել, բացի այդ, ՄԻԵԴ–ն այդ դիմումը չի ուղարկել Ադրբեջան` հաստատում ստանալու համար։ Նրա խոսքով` ճիշտ է, ՄԻԵԴ–ը երկու պետություններին է դիմել, սակայն քանի որ ընթացք է տրվել Հայաստանի դիմումին, ապա այս դեպքում բեռն ավելի շատ Ադրբեջանի վրա է ընկնում։ Հարցն այն է, որ ՄԻԵԴ–ն իր որոշման համար հիմք էր ընդունել Հայաստանի ներկայացրած փաստերը խախտումների վերաբերյալ։

Կիրակոսյանը տեղեկացրեց, որ առաջիկայում ՄԻԵԴ–ին կտրամադրեն Հայաստանի կողմից իրականացված միջոցների մասին տեղեկություն և կսպասեն Ադրբեջանի նման քայլին։ Նա հավելեց նաև, որ դրանից հետո նոր դիմում են ներկայացրել ՄԻԵԴ` նոր փաստեր տրամադրելով։

Իսկ ինչ վերաբերում է Վարդենիսի խաղաղ բնակչության նկատմամբ հրետակոծության դեպքին, Կիրակոսյանը հայտնեց` այդ տեղեկությունները սեպտեմբերի 29-ին երկու անգամ լրացուցիչ դիմումներով ներկայացվել են Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարան։

0