Չգործող օդանավակայանի թռիչքուղին հարևան շենքի լուսամուտից

Ադրբեջանցիները Շամշադինից Երևան էին թռչում. ի՞նչ պատահեց Բերդի օդանավակայանի հետ

3842
(Թարմացված է 21:57 03.09.2020)
Այժմյան Տավուշի մարզից (նախկին Շամշադինի շրջանից) Խորհրդային Հայաստանի մայրաքաղաք թռիչքները տևում էին մոտ 20-25 րոպե և արժեին գրեթե նույնքան, որքան տաքսիով ուղևորությունը։

Ավիացիայի զարգացումը Հայաստանի համար շարունակում է մնալ ամենացավոտ հարցերից մեկը։ Sputnik Արմենիայի խմբագրությունը բազմիցս ուշադրություն է հրավիրել ոչ միայն ազգային ավիափոխադրող ստեղծելու, այլև Հայաստանում փոքր ավիացիան վերականգնելու անհրաժեշտության վրա։

Корреспондент Армения Давид Галстян смотрит на взлетную полосу недействующего аэропорта Берда, Айгепар, Тавушская область
© Sputnik / Andranik Ghazaryan
Sputnik Արմենիայի թղթակից Դավիթ Գալստյանն Այգեպարում

Այդ կապակցությամբ մենք հոդվածաշար ենք սկսում Հայաստանի փոքր օդանավակայանների մասին։ Առաջին օդային նավահանգիստը, որի պատմությունն ու ճակատագիրն ուզում ենք պատմել՝ Բերդի օդանավակայանն է։

Տեղակայումը

Բերդի օդանավակայանը, չնայած իր անվանմանը, գտնվում է Այգեպար սահմանամերձ գյուղի կողքին։ Դրա առանձնահատկությունն այն է, որ թռիչքուղին ընդհուպ մոտենում է Ադրբեջանի հետ սահմանին։

Օդանավակայանի ասֆալտի երկարությունը կազմում է 1720, լայնությունը՝ 28 մետր։ Անվտանգության հողե գիծը ևս 250-ական մետր է ամեն կողմից, լայնությունը՝ 50 մետր։

Пасущиеся коровы у взлетно-посадочной полосы недействующего аэропорта Берда, Айгепар, Тавушская область
© Sputnik / Aram Nersesyan
Բերդի օդանավակայանի թռիչքուղին

Հիմա դրա հենց մեջտեղով է անցնում Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև պետական սահմանը։ Իսկ հաշվի առնելով երկու երկրների միջև ներկայիս հարաբերությունները՝ ռազմաճակատի գիծը։

Ծաղկունքի շրջանը

Երևանից թռչող առաջին ինքնաթիռն այստեղ վայրէջք է կատարել 1980 թ.-ի նոյեմբերի 20-ին։ Օդանավակայանի նախկին դիսպետչեր, այնտեղ ավելի քան 10 տարի աշխատած Վանիկ Հակոբյանը Sputnik Արմենիայի հետ զրույցում հիշեց նաև այդ ինքնաթիռի (Як-40) հրամանատար, Ռուսաստանի հերոս (2006), փորձարկող օդաչու Ռուբեն Եսայանին։

Бывший диспетчер аэропорта Берда Ваник Акопян
© Sputnik / Aram Nersesyan
Օդանավակայանի նախկին դիսպետչեր Վանիկ Հակոբյանը

Իրականում նախքան Բերդի օդանավակայանի բացումը շրջակայքում արդեն իսկ ոչ մեծ օդակայան կար․ հիմա այնտեղ խաղողի այգիներ են։ Այնտեղից օդ էին բարձրանում Ан-2-ները և սանիտարական ինքնաթիռները։ Հենց այդ օդանավակայանի առկայությունը հիմք դարձավ ավելի խոշոր օդանավակայանի կառուցման համար, որը կարող էր սպասարկել ուղևորափոխադրող Як-40 ինքնաթիռները։

«Գոյություն ունեցող օդանավակայանն ընդլայնելու տեղ չկար։ Ստիպված եղանք փոխել Տավուշ գետի հունը։ Հսկայական ծախսեր արեցինք թռիչքուղու վրա»,-պատմեց Հակոբյանը։

Измененное русло реки Тавуш рядом со взлетно-посадочной полосой недействующего аэропорта Берда, Айгепар, Тавушская область
© Sputnik / Aram Nersesyan ,
Տավուշ գետը

Ընդհանուր առմամբ, նոր օդանավակայանի վրա 5 միլիոն ռուբլի ծախսվեց (այն ժամանակ մեկ դոլարը հավասար էր 91-93 կոպեկի)։ Ստացվում է՝ մոտ 5,4 միլիոն դոլար՝ այն ժամանակվա չափանիշերով։

«Մի հատ ստանկովի պլիմոտ տվեք, գնամ, բարձրունքումը նստեմ»․ Այգեպարի 87–ամյա բնակիչ

Խորհրդային ժամանակներում Այգեպարը սեփական հողատարածքներ չունեցող գյուղ էր(մարդիկ աշխատում էին տեղի գործարաններում), ուստի, անգամ թռիչքուղու համար տարածք գնեցին Ներքին Կարմրաղբյուր գյուղից։ Դրա վրա ծախսվեց մոտ 900 հազար ռուբլի։ Մնացած գումարը գնաց շինարարության վրա։

Հիմնականում թռչում էին Як-40-ները, որոնք 26-30 մարդ էին տեղավորում՝ կախված կոնկրետ մոդիֆիկացիայից։ Սովորաբար օրական 5 չվերթ էր լինում։

Самолеты в аэропорту
© Sputnik / Георгий Зельма
Як-40 ինքնաթիռներ

«Առաջին չվերթն առավոտյան 7։20 էր։ Մարդիկ կարող էին առավոտյան աշխատանքի գնալ Երևան և երեկոյան տուն վերադառնալ։ Ճանապարհը 20-25 րոպե էր տևում։ Ինքնաթիռը միշտ լիքն էր, հերթեր կային։ Տոնական օրերին չվերթերի թիվը հասնում էր 10-ի»,-պատմում է Հակոբյանը։

Երբ ակտիվությունը շատ էր, ավելացնում էին նաև Ан-2-ը (10-12 ուղևոր)։

Բուն Երևան-Բերդ չվերթն իր ծախսը չէր փոխհատուցում՝ Як-40-ները շատ փոքր էին։ Սակայն օդանավակայանում «Աերոֆլոտի» ներկայացուցչություն էր գործում։ Մարդիկ տոմս էին գնում՝ Երևանից տրանզիտով դեպի Սարատով, Մոսկվա և այլն։ Այդպիսի մոդելը շահավետ էր։

Недействующий аэропорт Берда, Айгепар, Тавушская область
© Sputnik / Aram Nersesyan
Բերդի չգործող օդանավակայանի շենքը

Տոմսերի գինը սկզբում 5 ռուբլի էր, հետո արդեն` 7-10։ Բայց համեմատության համար նշենք, որ Երևան տանող ավտոբուսի տոմսը նույնպես 5 ռուբլի արժեր։ Մարդիկ կարող էին իրենց նման թռիչքներ թույլ տալ։

«Մոտակա բոլոր գյուղերն ու քաղաքներն օգտվում էին տեղի օդանավակայանից։ Անգամ ադրբեջանցիները։ Թռչում էին Երևան, այնտեղից՝ Սիսիան կամ Գորիս։ Այնպես որ, օդանավակայանը լիակատար բեռնվածությամբ էր աշխատում»,-պատմեց Հակոբյանը։

Նա աշխատել է մոտ 10 տարի, այդ ընթացքում ոչ մի վթար չի եղել, քանի որ թռիչքուղին Հայաստանում ամենահարմարավետներից էր համարվում թե՛ երկարության, թե՛ տեղանքի առումով։ Այստեղ ձյուն քիչ էր գալիս. տարվա մեջ մոտ 300 օր լավ եղանակ էր։

Здание недействующей табачной фабрики Айгепара на фоне взлетно-посадочной полосы недействующего аэропорта Берда, Тавушская область
© Sputnik / Aram Nersesyan
Բերդ

Իսկ հազվադեպ պատահող վատ եղանակային պայմանների դեպքում որպես այլընտրանք կարող էին ծառայել Թբիլիսիի օդանավակայանը կամ Վրաստանի «Դալյարի» ռազմական օդանավակայանը։

«Միայն մետրոն էր պակասում»,-կատակում է օդանավակայանի դիսպետչեր Հակոբյանը։

Անկման շրջանը

Ուղևորահոսքը սկսեց նվազել երկրաշարժից հետո։ Չնայած այն ժամանակ Հայաստանում վերականգնողական աշխատանքներ էին իրականացնում թուրքմենները։ Շաբաթը մեկ անգամ Երևան-Աշխաբադ չարտերային չվերթեր էին լինում։ Երբեմն, եթե շատ մարդ էր հավաքվում, շաբաթական երկու չվերթ էր իրականացվում։

Իսկ հետո սկսեցին Ադրբեջանի հետ ռազմական գործողությունները։ Այդ շրջանում հիմնականում ուղղաթիռներն էին աշխատում՝ տարհանում էին հայերին Կիրովաբադից, Գանձակից և մոտակա հայաբնակ գյուղերից։

Հայաստանը` «սև ցուցակում», կամ ինչպես փրկել քաղաքացիական ավիացիան

Վերջին ինքնաթիռը Բերդից թռել է մոտ 1990 թվականին։

  • Չգործող օդանավակայանը
    Չգործող օդանավակայանը
    © Sputnik / Andranik Ghazaryan
  • Չգործող օդանավակայանը
    Չգործող օդանավակայանը
    © Sputnik / Andranik Ghazaryan
  • Օդանավակայանի նախկին դիսպետչեր Վանիկ Հակլոբյանը
    Օդանավակայանի նախկին դիսպետչեր Վանիկ Հակլոբյանը
    © Sputnik / Aram Nersesyan ,
  • Չգործող օդանավակայանի թռիչքուղին
    Չգործող օդանավակայանի թռիչքուղին
    © Sputnik / Aram Nersesyan ,
  • Չգործող օդանավակայանը
    Չգործող օդանավակայանը
    © Sputnik / Aram Nersesyan ,
1 / 5
© Sputnik / Andranik Ghazaryan
Չգործող օդանավակայանը

Վերջին տարիներին Հակոբյանը «գործուղումների վրա» էր աշխատում․ սկսել էր Արցախի պատերազմը, և դիսպետչերներն ըստ անհրաժեշտության` տեղից տեղ էին քոչում։

Դատապարտված օդանավակայանը

Իր հուշերում («Տեղական օդային գծերի օդանավակայաններ») Հայաստանի Քաղավիացիայի պետական վարչության նախկին պետ Դմիտրի Աթբաշյանը գրում է, որ Як-40 ինքնաթիռների համար նախատեսված օդանավակայանը հեռանկարում (թռիչքուղու աննշան երկարացումից հետո) պետք է ընդուներ ուղևորատար Як-42 և բեռնատար Ил-76 ինքնաթիռները։

Բայց տեղի ունեցան երկրաշարժը, Արցախի պատերազմը, ԽՍՀՄ-ի փլուզումը, և իրավիճակը փոխվեց։ Հիմա օդանավակայանի տարածքն ամբողջովին երևում է ադրբեջանական դիրքերից։ Թռիչքուղի դուրս գալ, մեղմ ասած, խորհուրդ չի տրվում։

Пасущаяся корова у взлетно-посадочной полосы недействующего аэропорта Берда, Айгепар, Тавушская область
© Sputnik / Aram Nersesyan ,
Նախկին օդանավակայանի տարածքը

Խորհուրդները չեն անհանգստացնում միայն կովերին, որոնք արածում են թռիչքուղու եզրերին։ Գծից դուրս գտնվող` հարևան համայնքից գնված ոչ մեծ հողատարածքները և այնտեղ աշխատող գյուղացիները պարբերաբար գնդակոծության տակ են ընկնում։

Հնարավոր լուծումները

Ավիացիայի ոլորտի փորձագետ, Հանրային խորհրդի ավիացիայի հարցերով ենթահանձնաժողովի նախկին անդամ Լևոն Ղազարյանը Sputnik Արմենիայի հետ զրույցում նշեց, որ չգործող օդանավակայանի փոխարեն կարելի է նորը կառուցել։

Անվճար պանիրը միայն թակարդում է, կամ որքան են ծախսում լոուքոսթերները չվերթի համար

«Չեմ կարող ասել, թե կոնկրետ որտեղ, բայց Չինչին գյուղի մոտակայքում (Բերդ քաղաքից դեպի հյուսիս-արևելք,– խմբ․)։ Պետք է սկսել հողային ծածկույթից և աստիճանաբար ամրացնել»,-նշեց Ղազարյանը։

Недействующий аэропорт Берда, Айгепар, Тавушская область
© Sputnik / Aram Nersesyan ,
Նախկին օդանավակայանի անվտանգության գրունտային գոտին

Նախկին դիսպետչեր Վանիկ Հակոբյանը նույնպես վստահ է, որ Հայաստանի փոքր օդանավակայաններն անպայման պետք է վերականգնել։

«Նոր թռիչքուղին մեծ ծախսեր չի պահանջի, հատկապես, եթե հողածածկ լինի»,-ասում է Հակոբյանը։

Նա ինքն էլ դեռ կարող է ծառայել այդ ոլորտում։ 56 ժամ թռիչքը Ан-24-ով և դիսպետչերի 10 տարվա փորձը քիչ բան չեն։

Օդանավակայանը փակվելուց հետո Հակոբյանն ուսուցիչ էր աշխատում, 65 տարեկանում նրան թոշակի են ուղարկել։

Свидетельство диспетчера и архивная фотография Ваника Акопяна
© Sputnik / Aram Nersesyan ,
Վանիկ Հակոբյանի արխիվային լուսանկարները
3842
թեգերը:
հայ-ադրբեջանական, Ադրբեջան, Հայաստան, օդանավակայան, Բերդ, Տավուշ
Ըստ թեմայի
Վժժժ... տեսնես այս անգա՞մ ում տունը քանդվեց. կյանքը կրակոցների տակ ապրող Չինարիում
«Առաջինը տղերքի կենացն ենք խմել». ի՞նչ են պատմում հրետակոծված Այգեպարի բնակիչները
Նաև «Սիրահարների փողոց». ադրբեջանական հրետակոծությունից հետո Այգեպարը գունազարդել են
Շվեյցարիա

«Շվեքզիտը» չստացվեց

130
(Թարմացված է 22:21 28.09.2020)
Եկեք անկեղծ լինենք։ Բրեքզիտը դեռ չավարտված Եվրոպայում կարող էր սկսվել Շվեքզիտ, եթե սեպտեմբերի 27-ին կայացած հանրաքվեում շվեյցարացիների մեծ մասը քվեարկեր ներգաղթյալների մուտքը Շվեյցարիա արգելելու օգտին։
«Շվեքզիտը» չստացվեց

Միանգամից էլ երկու ճշտում։ Նախ` խոսքը ոչ թե, ասենք, Աֆղանստանից կամ Լիբիայից եկած ներգաղթյալների մասին էր, այլ հենց Եվրամիության քաղաքացիների։ Բայց ամենակարևորը՝ ախր Շվեյցարիան ի տարբերություն Մեծ Բրիտանիայի երբեք էլ Եվրամիության անդամ չի եղել։ Սակայն եթե դուք ունեք այսպես կոչված շենգենյան վիզա, հանգիստ կարող եք գնալ Բեռն ու Ժնև, որովհետև Շվեյցարիան, չանդամակցելով Եվրամիությանը, այնուամենայնիվ Շենգենյան գոտու անդամ է։

Բա ո՞րն էր երեկ կայացած հանրաքվեի իմաստը։ Նախ` Շվեյցարիան, այսպես ասենք, հանրաքվեների երկիր է։ Ամեն տարի այնտեղ անցկացվում է առնվազն 4 հանրաքվե։

Պատկերացնո՞ւմ եք՝ ամեն եռամսյակ գնում եք քվեարկելու ամենատարբեր հարցերի վերաբերյալ։

Համաձայնեք` հաճելի է, երբ իշխանությունները անընդհատ քո կարծիքն են հարցնում որոշումներ ընդունելուց առաջ։ Օրինակ` մոտ 10 տարի առաջ հանրաքվեի դրվեց հետևյալ հարցը՝ արդյոք մահմեդականներն պե՞տք է թույլատրել նոր մինարեթներ կառուցել մզկիթներում։ Ընտրողների մեծ մասը դեմ արտահայտվեց նոր մինարեթների կառուցմանը, և կառավարությունը մահմեդական հավատացյալներին ասաց. «Դե, տեսնում եք` հո մենք չենք սահմանափակում ձեր իրավունքները, մեր բնակիչները չեն ուզում»։ Ու հարցը փակվեց։

Ցանկանում եք ճշմարտությո՞ւնն իմանալ՝ գնացեք Բարբադոս

Երեկվա հանրաքվեն նախաձեռնել էր Շվեյցարիայի ժողովրդական կուսակցությունը, որն իշխող է համարվում, թեև խորհրդարանում ունի ընդամենը 26 տոկոս ձայն, այսինքն` զբաղեցնում է պատգամավորական տեղերի մոտ մեկ երրորդը, բայց առաջատարն է, որովհետև հաջորդ կուսակցության ցուցանիշը 17 տոկոս է։ Այս կուսակցությունն ընդհանրապես ժողովրդականություն է վայելում և բոլոր ընտրություններից հետո հայտնվում է առաջատարների շարքում։ Իհարկե, գաղտնիք չէ, որ անընդհատ առաջատարների շարքում մնալու համար դու պետք է նաև պոպուլիստական խոստումներով հանդես գաս։ Եվ այս դեպքը բացառություն չէր։

Այս հանրաքվեն պարզապես նախընտրական խոստման կատարումն էր, որովհետև երբ անցած ամիս առաջատար այդ կուսակցության նոր առաջնորդ ընտրվեց Մարկո Կյոզան, նա ասաց. «Եվրամիությունից եկած միլիոնավոր ներգաղթյալները խլում են շվեյցարացիների աշխատանքը և ծանր կացությունում են հայտնվում մեր հայրենակիցները»։ Այստեղ ճշմարտության հատիկ կա։ Վիճակագրական տվյալներ բերեմ։ Շվեյցարիան, անշուշտ, գրավիչ երկիր է, աշխատավարձն այնտեղ ամենաբարձրերից մեկն է ողջ Եվրոպայում, նաև աշխարհում։ Լեզվի խնդիր էլ առանձնապես չկա, որովհետև պաշտոնական են համարվում մի քանի լեզուներ։ Եվ այժմ Շվեյցարիայում աշխատում է ավելի քան երկու միլիոն մարդ, որոնք այլ երկրների քաղաքացիներ են՝ իտալացիներ, գերմանացիներ և պորտուգալացիներ։ Ավելին ասեմ, ամեն օր Շվեյցարիայի սահմանը հատում է կամ առնվազն այս կորոնավիրուսից առաջ հատում էր մոտ կես միլիոն մարդ, որոնք ապրում էին հարևան երկրներում, բայց առավոտյան գալիս էին աշխատելու Շվեյցարիայում, երեկոյան էլ վերադառնում էին տուն։

Ինչպիսին էր կյանքն առանց անձնագրերի, կամ պատմությունը «եթե»-ներ չի ճանաչում

Ինչևէ, երեկվա հանրաքվեում շվեյցարացիների մեծ մասը՝ 61 տոկոսն ասաց՝ ոչինչ, թող այսպես էլ լինի, չենք կարծում, որ պետք է արգելել Եվրամիության երկրներից եկած ներգաղթյալների մուտքը մեր երկիր։ Էստեղ երկու հանգամանք դեր խաղաց։ Ախր շվեյցարացիներն էլ իրենց հերթին գնում են Եվրամիության այլ երկրներում աշխատելու։ Ըստ ԲիԲիՍի-ի` նման շվեյցարացիների թիվը բավական մեծ է։ Տեսեք։ Շվեյցարիայի բնակչությունը կազմում է 8,5 միլիոն, և մի քանի հարյուր հազար շվեյցարացի ապրում և աշխատում է Եվրամիության տարբեր երկրներում։ Բայց դա չէ էականը։ Կիրակի օրը գնալով քվեարկության` շվեյցարացիները քաջ գիտակցում էին, որ իրենց երկրի դեպքում Բրյուսելը նույն վերաբերմունքը չի դրսևորելու, ինչ հիմա դրսևորում է Մեծ Բրիտանիայի հանդեպ։ Այսինքն՝ քանզի Շվեյցարիան Եվրամիության անդամ չէ, նրա հետ բանակցությունները շատ կարճ կարող են տևել՝ մոտավորապես այսպես՝ հեռանում եք հեռացեք, տեսնենք, թե ով է տուժելու, համենայնդեպս Եվրամիությունը հազիվ թե շատ բան կորցնի, դուք եք կորցնելու։ Համաձայնեք` ծանրակշիռ փաստարկ է։

Ինչո՞ւ ենք թեյավճար թողնում, կամ ո՞ր երկրի մատուցողն է վազում փող թողած հաճախորդի հետևից

130
թեգերը:
Շվեյցարիա
թեմա:
5 րոպե Դուլյանի հետ
Ըստ թեմայի
Վախի վրա հիմնված հասարակությունն ապագա չունի․ ինչից էր վախենում Անգելա Մերկելը
«Դուք էլ դա կարող էիք, բայց ես արեցի»․ կոլումբոսյան ձվի առեղծվածը
Ողբերգություն քաղաքացիական հերոսությամբ. ինչ կանխվեց ԱՄՆ–ում սեպտեմբերի 11–ին
Хусейн Айджан

Քահանաները փաստաթղթեր են ուզում. Բուլանըխի հայերը կանգնել են երկընտրանքի առաջ

427
(Թարմացված է 16:52 25.09.2020)
Արևմտյան Հայաստանի հայերն աստիճանաբար թոթափում են վախն ու հրապարակային խոսում իրենց ինքնության մասին, նույնիսկ փորձում կապեր հաստատել Արևելյան Հայաստանում։ Այս անգամ իր հայկական արմատների մասին խոսելու ցանկություն հայտնեց Մուշի Բուլանըխ բնակավայրի մեր հայրենակիցը։

Բուլանըխը պատմականորեն եղել է Բիթլիսի վիլայեթի Մուշի գավառում։ Կենտրոնը Կոփ ավանն է։ Այստեղ սերնդեսերունդ իրար են փոխանցել Սասունցի Դավթի դյուցազներգությունը։ 1909 թվականին Բուլանըխն ուներ 63 գյուղ, որից 29-ը` հայաբնակ։ Ցեղասպանությունից հետո Բուլանըխի բնակչությունն աճել է, զուգահեռ աճել է նաև տեղացի հայերի թիվը։ Մինչև վերջին 10 տարին Բուլանըխի հայերը ևս ծպտյալ էին՝ հիմնականում ներկայանում էին թուրք կամ քուրդ։ Այսօր տեղի հայերից հատուկենտ մարդ կներկայանա քրդի կամ թուրքի ինքնությամբ։

Город Булан в провинции Муш
© Sputnik / Nairi Hokhikyan
Բուլանըխ

«Իմ անունը Հուսեյն Այջան է։ Ծնվել, մեծացել և այսօր էլ ապրում եմ Մուշի Բուլանըխում։ Հայրական պապս և տատս Յոնջալուից էին։ Պապիկիս անունը Խաչատուր էր։ Ես միայն 30 տարեկանում իմացա իմ հայ լինելու մասին։ Ծնողներս խնամքով թաքցրել էին՝ մտածելով իմ անվտանգության մասին։ Ես իմ հայկական արմատների մասին պատահաբար իմացա հորեղբորիցս, իսկ հայկական հայրենիքի մասին` մեր նկուղում գտնված օրագրից, և դա ինձ ներշնչեց փնտրել ազգականներիս Թուրքիայի տարածքում և ամբողջ աշխարհում»,-պատմում է մեր մշեցի հայրենակիցը։

«Հայ լինելը պատիվ է ինձ համար». մահմեդական Ֆերդին ուզում է Տերունական աղոթքը սովորել

Хусейн Айджан
© Sputnik / Nairi hokhikyan
Հուսեյն Այջան

Հուսեյնի հետ Երևանում ծանոթացա։ Արևելյան Հայաստան էր եկել՝ ծանոթանալու քրիստոնեական ավանդույթներին ու գաղափարախոսությանը։ Ասում էր՝ իր նման շատ հայեր Արևմտյան Հայաստանում երկընտրանքի առաջ են կանգնել՝ լինել մահմեդական հա՞յ, թե՞ մկրտվել և դառնալ քրիստոնյա։ Առաջինի դեպքում իրենք լիարժեք հայ չեն կարողանա զգալ իրենց, նաև ընդունված չեն քրիստոնյա հայերի կողմից, մկրտվելու դեպքում դավաճանած կլինեն իրենց կրոնական հայացքներին, քանի որ քրիստոնեության իրական խոսքը դեռևս չեն յուրացրել։

«Չնայած դրան՝ պետք է ասեմ, որ Արևմտյան Հայաստանում բնակվող ծպտյալ հայերը հիմնականում առերես, ձևական առումով են մահմեդականության հետևորդներ։ Մարդիկ որևէ կրոնի չեն պատկանում, մեր կրոնը մեր հայրենիքն է և մեր ժողովուրդը։ Ես իհարկե շատ կուզեմ քրիստոնյա լինել, բայց մենք մերժված ենք հայ առաքելական եկեղեցու կողմից։ Քահանաները փաստաթղթեր են ուզում մեր հայկական արմատների մասին, բայց նույն քահանաները լավ գիտեն, որ արխիվները խնամքով մաքրված են, և հայկականության մասին վկայությունների մեծ մասը ոչնչացվել է»,– ասաց Հուսեյնը։

Նա Մուշում բիզնեսով է զբաղվում։ Ասում է՝ նախկինում դժվար էր բարձրաձայն խոսել հայ լինելու մասին և ազատ ապրելու հնարավորություն ունենալ։ Այսօր հայ լինելն առավելություն է, այնքան մեծ առավելություն, որ հաճախ քրդերն իրենք են հայ ներկայանում հաջողության հասնելու համար։ Հարցնում եմ պատճառի մասին, ասում է` թուրքական իշխանությունը ձգտում է հայերին տրվող լայն հնարավորություններով սահմանափակել քրդերի հնարավորությունները, իսկ հետո գուցե նաև հայերին շարունակի ճնշել։

«Ասացին, որ ես քուրդ եմ». 111 տարի ապրած մշեցի Ջեմիլն ու նրա որդի Սերոբը

Այսօր Արևմտյան Հայաստանի հայերն ունեն իրենց ինքնությամբ ապրելու և միավորվելու փորձ, և դա հնարավորինս զարգացնելը բխում է նաև այնտեղ ապրող մեր հայրենակիցների շահերից։

Հուսեյնը ոչ միայն Արևելյան Հայաստանի և սփյուռքի հայերին, այլև հայ առաքելական եկեղեցուն կոչ է անում ընդունել իրենց այնպես, ինչպես մյուս հայերին. ի վերջո, Արևմտյան Հայաստանում ապրող հայերը նույնպես հայ են, թեկուզ հիմնականում մահմեդական, բայց ոչ իրենց մեղքով։ Բացի այդ, նրա խոսքով` մահմեդականությունը ևս մարդասիրական կրոն է։

«Քիչ մե գիդինք հայերեն»․ ժամանակակից Թուրքիայի կենտրոնում թաքնված հայերի ուրույն աշխարհը

Մուշի Բուլանըխում ապրող մեր հայրենակիցը խնդրում է Արևմտյան Հայաստանում իր տուն հաճախ այցելել և նվերի փոխարեն տանել հայերենի դասագրքեր․ դա տեղացի հայերին ոգևորելու և ազգային ինքնությանն ավելի մոտենալու ամենակարճ ճանապարհն է։

427
թեգերը:
հայեր, հայ, Մուշ, Արևմտյան Հայաստան
Ըստ թեմայի
Ի՞նչ են փնտրում թուրքերը Սուրբ Կիրակոսի հիմքերի մեջ. Դիարբեքիրի եկեղեցու մոգական ուժը
«Ես հայ եմ, բայց...». Սասունում ապրող Խաչիկը պահպանում է տեղի գերեզմանները
Որպես քուրդ ապրած հայն ու նրա սասունցի ազգականները. հանդիպում 100 տարի անց
Վրաց-թուրքական սահման

Սամցխե Ջավախքի հայերը փակել են Թուրքիայի հետ սահմանը. ո՞րն է նրանց պահանջը

176
(Թարմացված է 03:01 30.09.2020)
Այս պահին ցուցարարները հեռացել են: Նրանք մտադիր են հայ-վրացական սահմանի բացման հարցը լուծել այլ ճանապարհով։

ԵՐԵՎԱՆ, 30 սեպտեմբերի Sputnik. Սամցխե Ջավախքի տարածաշրջանից հարյուրավոր հայեր ի նշան բողոքի մի քանի ժամով փակել են վրաց-թուրքական սահմանը։ Այս մասին Sputnik Արմենիայի թղթակցի հետ զրույցում ասել է Վրաստանի խորհրդարանի նախկին պատգամավոր Սամվել Պետրոսյանը։

Ցուցարարները Վրաստանի իշխանություններից պահանջել են բացել հայ-վրացական սահմանը ՝ հումանիտար բեռը Ղարաբաղ հասցնելու համար և թույլատրել կամավորների մեկնումը Արցախ։ Բացի այդ, ցուցարարները կասկածներ են հայտնել, որ Թուրքիան Վրաստանի տարածքով ռազմական բեռ է հասցնում Ադրբեջան։

Նշենք, որ նոր տիպի SARS-CoV-2 կորոնավիրուսային համաճարակի բռնկման պահից երկու երկրների միջև սահմանը փակ է։ Բացառություն են կազմում բեռնափոխադրումները։

«Սա մեզ համար առանձնակի ցավոտ է». Վրաստանի պատրիարք Իլյա II–ը դիմել է Երևանին և Բաքվին

Պետրոսյանը նշել է, որ ցուցարարները հասկացել են՝ արմատական (ռադիկալ) միջոցներով հարցը չի կարող լուծվել, և որոշել են չվնասել հայ-վրացական հարաբերությունները:

Ավելի վաղ Վրաստանի պաշտպանության և ազգային անվտանգության խորհրդարանական հանձնաժողովի նախագահ Իրակլի Սեսիաշվիլին հայտարարել էր, որ Վրաստանի տարածքը չի կարող օգտագործվել որևէ երկրի ռազմական շահերից ելնելով, և, որ դրանով է պայմանավորված Վրաստանի տարածքով ռազմական բեռների տարանցման արգելքը:

Հիշեցնենք` սեպտեմբերի 27-ի վաղ առավոտյան Ադրբեջանը լայնածավալ ռազմական հարձակում է սկսել արցախա–ադրբեջանական սահմանի ողջ երկայնքով։

Վերջին տեղեկություններով` հակառակորդի կրակոցների հետևանքով զոհվել են 80 զինծառայողներ և 3 քաղաքացիական անձինք։ Հայկական կողմը շուրջ 200 վիրավոր ունի։ Ադրբեջանի կենդանի ուժի վերաբերյալ պաշտոնական տեղեկություններ չկան, սակայն հայկական կողմը հայտնում է, որ հակառակորդի կորուստներն անհամեմատ մեծ են։

Սեպտեմբերի 29–ին ադրբեջանական զինուժը կրակ է բացել նաև Հայաստանի ուղղությամբ։ Մասնավորապես թիրախավորվել է Վարդենիսի տարածաշրջանը։ Վարդենիսում թշնամու ԱԹՍ հարվածից քաղաքացիական ավտոբուս է այրվել և մեկ խաղաղ բնակիչ զոհվել։

Պաստառներ ձկնկիթի փոխարեն․ հայերի հանրահավաքն ու Փարիզում Ադրբեջանի դեսպանատան արձագանքը

 

176
թեգերը:
Բողոքի ակցիա, Սահման, Վրաստանի Հանրապետություն, Ադրբեջան, Պատերազմ, Արցախ
Ըստ թեմայի
Հայ զինծառայողները մի քանի վայրկյանում երկու ԱԹՍ են խոցում. տեսանյութ
Ադրբեջանը 790 զոհ ունի, որից 180-ը` Քարվաճառի ուղղությամբ. Արծրուն Հովհաննիսյան
Հայկական զինուժը խոցել է հակառակորդի զինամթերքով բեռնված մեքենաների շարասյունը. տեսանյութ
Որտե՞ղ են տեղավորվել Արցախից տարհանված մարդիկ. ԱՀ պետնախարարը մանրամասներ է հայտնում