Լոնդոն

Ինչով են տարբերվում բազմակողմանի զարգացած հայը և նման բրիտանացին, կամ մենք ամեն ինչ գիտենք

709
(Թարմացված է 21:22 01.07.2020)
​Եկեք անկեղծ լինենք: Քանզի նավթ ու գազ չունենք, մեր գլխավոր կապիտալը մարդն է։ Բայց արդյոք պարզել ենք, թե ինչպիսին է այդ մարդը։ Հայաստանցուն հարցնելը, հասկանում եք երևի, ավելորդ է՝ ում հարցնես, ասելու է՝ բազմակողմանի զարգացած մարդ եմ։
Եթե բազմակողմանի զարգացած եք, բա ինչո՞ւ սուշին փայտիկով չեք ուտում

Եկեք դիտարկենք բրիտանական փորձը։ Անգլիական  ընկերություններից մեկը հենց այդ հարցն է ուղղել մոտ 2000 բրիտանացու՝ արդյոք դուք ձեզ համարում եք բազմակողմանի զարգացած: 10 հարցվածներից 7-ը պատասխանել են. «Այո, ես բազմակողմանի զարգացած եմ»: Ենթադրում եմ, որ Հայաստանում 10-ից 10-ը այդ նույն պատասխանը կտար:

​Բայց կոնկրետ՝  ինչպիսին է այդ բազմակողմանի զարգացած մարդը: Մեծ Բրիտանիայում ընդհանուր պատասխանն այսպիսին է եղել՝ մարդ, որը գիրք է կարդում և հասկանում է երաժշտությունից: Չգիտեմ՝ կհամաձայնեք արդյոք նման ձևակերպման հետ, բայց սա, իհարկե, բրիտանացիների նկարագրած ընդհանրական կերպարն է: Իսկ հետո հարցվածները տվել են 40 շատ կոնկրետ բնորոշումներ, որոնք, բնականաբար, մեկ առ մեկ չեմ կարող թվարկել։ Առանձնացնեմ միայն այն բնորոշումները, որոնք մեզ էլ են, այսպես ասած, հոգեհարազատ:

Առաջին՝ բազմակողմանի զարգացած մարդն անպայման թատրոն է հաճախում ու նաև բալետ դիտում: Խոստովանեք՝ երբ եք վերջին անգամ թատրոնում եղել, մանավանդ` բալետ դիտել: Երկրորդ՝ բազմակողմանին ամեն օր թերթ է կարդում: Թող ներեն ինձ մեր բազմաթիվ թերթերի խմբագիրները և լրագրողները, բայց անկեղծ ասենք՝ շատ քչերն են հիմա թերթ գնում: Անցնենք առաջ:

​Բրիտանացիների կարծիքով՝ բազմակողմանի զարգացած մարդն անպայման հետաքրքրվում է քաղաքականությամբ: Այս բնագավառում, ինձ թվում է, մենք բրիտանացիներին գերազանցում ենք՝ մեզ մոտ անխտիր բոլորն են հետաքրքրվում ու հասկանում քաղաքականությունից: Էլ չեմ ասում տաքսու վարորդների մասին, որոնք կարողանում են ընդամենը մի քանի րոպեում՝ Արաբկիրից մինչև Երրորդ մաս, խորը վերլուծություններ ներկայացնել միջազգային իրադրության մասին: Գնացեք շուկա: Եվ կանաչի վաճառողը ձեզ ամենայն մանրամասնությամբ կբացատրի, թե ինչու մեր իշխանությունները հենց հիմա որոշեցին նախաձեռնել սահմանադրական փոփոխությունները ու ինչ վտանգներ է  պարունակում այսինչ հոդվածը: Այս առումով, համաձայնեք, մենք ողջ ազգով ենք բազմակողմանի զարգացած:

​Կան նաև բավական ուրույն բնորոշումներ: Օրինակ` բրիտանացիների մի զգալի մասը համոզված է, որ բազմակողմանի զարգացած մարդը իսկական սուրճ է խմում, այլ ոչ թե լուծվող: Կարծում եմ այս առումով էլ ենք մենք` հայաստանցիներս, բավական բազմակողմանի: Որովհետեւ հայտնի է, որ հայերի ամենասիրած հարցն է. «Բա մեր վերջը ինչ է լինելու», իսկ այդ փիլիսոփայական հարցի պատասխանը կարելի է ստանալ միմիայն իսկական սուրճի բաժակի հատակին: Լուծվող սուրճի բաժակի հատակին ոչինչ չի երևում:

Մարդիկ կշարունակեն մեքենաների համարանիշների վրա գրել, կամ Վաշինգտոնը կդառնա՞ 51-րդ նահանգ

​Բրիտանացիները չգիտես ինչու նաև համոզված են, որ բազմակողմանի զարգացած մարդը նա է, ով չինական կամ ճապոնական ռեստորան գնալիս օգտվում է ոչ թե դանակից ու պատառաքաղից, այլ այդ  զույգ փայտիկներից: Չգիտեմ՝ արդյոք ձեզ հաջողվում է սուշին բռնել այդ փայտիկներով, ինձ երբեք չի հաջողվել: Երևի դրա համար էլ նախընտրում եմ մեր հարազատ հայկական ռեստորանները, որտեղ չի պահանջվում քյաբաբը կամ խորովածը փայտիկով ուտել:

Ինչու են թուրքմենները թղթադրամների վրա գրում «Բերդիմուհամեդով, հեռացի՛ր»

​Բայց այդ դեպքում էլ է խնդիր ծագում: Ինչ խմիչքով են ուտում այդ խորովածն ու քյաբաբը: Որովհետեւ շատ բրիտանացիներ գտնում են նաև, որ բազմակողմանի զարգացած մարդը նա է, ով գիտի, թե որ ճաշատեսակը ինչ գույնի գինիով են ըմբոշխնում: Խոստովանեմ՝ այս հարցում էլ են իմ գիտելիքները թերի, որովհետև նա, ով հորինել է մեր հայտնի ասացվածքը՝ «գինով կուտվին», ախր, ցավոք, չի մանրամասնել, թե ինչը և որ գինիով՝ կարմի՞ր, թե՞ սպիտակ, աղանդերային, թե թունդ, «Արենի», թե՞ «Վերնաշեն»։ Ու ես տեսնում եմ, որ իմ հայրենակիցներից շատերը ճիշտ ինձ նման, երևի չխայտառակվելու համար, ամեն ինչն էլ ուղղակի օղիով են ուտում: Որպեսզի ցույց չտան, թե որքան թերի ու միակողմանի են զարգացած:

709
թեգերը:
հայ, Անգլիա, Հայաստան
թեմա:
5 րոպե Դուլյանի հետ (229)
Ըստ թեմայի
Անհավանական է. քանի շիշ շամպայն է խմել Չերչիլը և որտեղ են տիեզերագնաց Արմսթրոնգի կոշիկները
Ինչ-որ բան այն չէ ժողովրդավարության նախկին «կղզյակներում»
Բոլորն էլ գիտեն, որ երկինքը կապույտ է, դուք ասեք, թե ինչու են թոշակներն այդքան ցածր
Արմեն Դուլյան

«Եթե չկարողանամ ուղեղիս գործունեությունը խթանող հաբեր գնել, հիմար էլ կմնա՞մ». Դուլյան

458
​Եկեք անկեղծ լինենք։ Այս տարի իրականացավ  գիտնականների կանխատեսումներից մեկը՝ համավարակը փոխեց հասարակ մարդու կյանքը ողջ աշխարհում։ Էլ ինչ մարտահրավերներ են մարդկությանը սպասում առաջիկա 30 տարիներին՝ մինչև 2050 թվականը։
Առաջիկա 30 տարվա մարտահրավերները՝ եթե չկարողանամ ուղեղիս գործունեությունը խթանող հաբեր գնել, հիմար էլ կմնա՞մ

Դե, կլիմայի փոփոխության և հարուստների ու աղքատների միջև ահագնացող անդունդի մասին շատ է խոսվում, բայց Բի Բի Սի ընկերությունը առանձնացրել է մի քանի մարտահրավեր, որոնք պարզապես կարող են փոխել բոլորիս կյանքը և արդեն փոխում են։

Օրինակ` սոցիալական ցանցերը։ Հեռու չգնանք՝ Facebook-ը փոխեց իր այսպես կոչված ինտերֆեյսը՝ բոլորս դժգոհ ենք։ Բայց սա, իհարկե, չարյաց փոքրագույնն է, Facebook-ը ջահել երևույթ է՝ մոտավորապես 15 տարեկան։ Այսօր շատ դժվար է ասել, թե ինչ ազդեցություն կունենան սոցիալական ցանցերը մեր կյանքի վրա 2050 թվականին։

​Շատ ավելի արմատական հարցեր կան։ Օրինակ՝ մարդկային գեների մոդիֆիկացումը՝ նորացումը և փոփոխությունը։ Իհարկե, դրական պահեր կան։ Կարող ես այնպես փոխել մարդու ԴՆԹ-ն, որ այդ մարդը մահաբեր ինչ-ինչ հիվանդությունների դեմ իմունիտետ ձեռք բերի։ Բայց, ինչպես պնդում են բազմաթիվ մասնագետներ, գեների մոդիֆիկացոումը նաև շատ վտանգավոր կողմեր ունի։ Այսինքն՝ դու հնարավորություն ես ստանում փոխել մարդուն։ Սկզբունքային հարց է ծագում՝ արդյոք մենք իրավունք ունենք փոխել մարդկային էությունը։

Վախի վրա հիմնված հասարակությունն ապագա չունի․ ինչից էր վախենում Անգելա Մերկելը

Եվս մի մարտահրավեր։ Կյանքի տևողության մեծացումը։ Բնականաբար, շատ լավ է, որ մարդկանց կյանքը երկարում է։ Բայց դա իր հետ բազում պրոբլեմներ է բերում։ Բա ո՞վ պետք է հոգ տանի այդ մարդկանց մասին։ Տեսեք։ 2100 թվականին` այսինքն այս դարի վերջին, 100 տարին բոլորած մարդկանց թիվն աճելու է ավելի քան 50 անգամ։

Այսօր անհավատալի է թվում, բայց այժմվա 500 հազարի փոխարեն այդ մարդկանց թիվը հասնելու է 26 միլիոնի։ Ո՞վ է պահելու նրանց։ Ճապոնիայում ռոբոտներ են մշակում տարեցներին սպասարկելու համար։ Բայց սա խնդրի լուծում չի։ Բա կենսաթոշա՞կը։ Չէ՞ որ կտրուկ ավելանալու է կենսաթոշակառուների թիվը։​

Տրանսպորտի հարցը։ Եթե հիմա արդեն աշխատանքային օրվա ավարտին՝ երեկոյան ժամը 6-ից հետո, Երևանում հնարավոր չէ աշխատավայրից տուն հասնել առանց խցանման մեջ ընկնելու, բա պատկերացրեք, թե ինչ է լինելու 30 տարի հետո։ Անընդհատ խոսվում է այն մասին, որ ուր որ է` մենք քաղաքակիրթ տրանսպորտ ենք ունենալու՝ հարմարավետ ավտոբուսներով։ Բայց, կներեք, այդ ավտոբուսները ինչպե՞ս են մեզ տուն հասցնելու, եթե մայրաքաղաքի բոլոր փողոցներում խցանումներ են։

Սալեմի վհուկները. ինչպես մարդկանց մահապատժի ենթարկեցին աղջիկների պատճառով

​Սակայն շեղվեցինք համաշխարհային մարտահրավերներից։ Մենք ծով չունենք, ուրեմն գոնե այս հարցում խնդիր էլ չունենք։ Բայց աշխարհի առափնյա որոշ քաղաքներ կարող են անցնել ջրի տակ, քանզի ծովի մակարդակն անընդհատ բարձրանում է։ Այդ պրոբլեմի առաջ արդեն հայտնվել է Մայամի քաղաքը Ամերիկայում։ Բայց խոսքը ոչ միայն կոնկրետ քաղաքների, այլև ամբողջ կղզիների մասին է։ Դրանց բնակիչներն առաջիկա տասնամյակների ընթացքում կարող են դառնալ այսպես ասած «կլիմայական փախստականներ»։​

Երկրաքաղաքական խնդիրներ։ Դրանցից մենք չենք կարող խուսափել, որովհետև Ղարաբաղի հարց ունենք, որը դժվար թե լուծում գտնի առաջիկա տարիներին։ Բայց, ախր, խնդիրներ կան ողջ աշխարհում։ Հյուսիսային Կորեան հրթիռներ է փորձարկում։ Մեծ Բրիտանիան դուրս է գալիս Եվրամիությունից։ Պարզ չի, թե ինչպես կհանգուցալուծվի իրավիճակը Վենեսուելայում։ Արդյոք ի վերջո ընդհանուր լեզու կգտնեն Ամերիկան և Իրանը։ Այսօրվա խնդիրներն եմ թվարկում՝ բա ի՞նչ է լինելու առաջիկա 30 տարիների ընթացքում։ Ո՞վ կարող է կանխատեսել։​

Եվ վերջապես։ Հիմա արդեն աշխարհի տարբեր լաբորատորիաներում մշակվում են հաբեր, որոնք կարող են կտրուկ բարելավել մարդու ուղեղի գործունեությունը, այսինքն, պարզ ասած՝ ավելի խելոք դարձնել մարդուն։ Հիմա հարց՝ եթե ես փող ունեմ, կկարողանամ գնել այդ հաբերը, բա եթե փող չունե՞մ։ Էսպես հիմար էլ կմնա՞մ։

Ամենահին անունն ունեցող երկիրը, կամ Լիբանանի վարչապետի անկեղծ և տարօրինակ հայտարարությունը

458
թեգերը:
Տրանսպորտ, Facebook, կորոնավիրուս, Արմեն Դուլյան
թեմա:
5 րոպե Դուլյանի հետ (229)
Ըստ թեմայի
Ինչ ուզում են՝ թող անեն. եվրոպացիները կրկին փակել են սահմանները
Ցանկանում եք ճշմարտությո՞ւնն իմանալ՝ գնացեք Բարբադոս
Ինքներդ ձեզ այդքան լուրջ մի ընդունեք. էլ ինչ խորհուրդ են տվել բրիտանացիները
Ֆերդին եկեղեցում

«Հայ լինելը պատիվ է ինձ համար». մահմեդական Ֆերդին ուզում է Տերունական աղոթքը սովորել

307
(Թարմացված է 17:25 21.09.2020)
Արևելյան Հայաստանի սահմանին մոտ թուրքահպատակ բնակավայրերում շատ հայեր չեն ապրում։ Թուրքական իշխանությունը նրանց միտումնավոր հեռացրել է՝ փոխարենը բերելով քրդերի և ադրբեջանցիների։ Համեմատաբար շատ հայեր կան սահմանից 56կմ հեռու ընկած Բայազետում ու շրջակա բնակավայրերում։

1805-1812 թվականների ռուս թուրքական պատերազմի ժամանակ Բայազետում կար 1735 հայի և 310 տուն մահմեդականների ընտանիք: 1909 թվականին պատմական Բայազետում 1000 տուն կար, որից 350–ը հայերի ընտանիքներ էին: Ցեղասպանության ժամանակ նրանք ևս ենթարկվեցին կոտորածի ու բռնագաղթի։

«Քիչ մե գիդինք հայերեն»․ ժամանակակից Թուրքիայի կենտրոնում թաքնված հայերի ուրույն աշխարհը

Մի մասը, սակայն, կարողացավ առերես կրոնափոխության կամ թուրք ու քուրդ հարևանների հետ բարեկամության շնորհիվ փրկվել։

2017-ին Բայազետում փաստագրական ֆիլմի նկարահանման ժամանակ ծանոթացա տեղացի հայերից մեկի հետ։ 30-ամյա երիտասարդին շատերն էին ճանաչում։ Հաշվապահի մասնագիտությամբ Ֆերդին ուրախությամբ միացավ մեր խմբին՝ օգնելու հասնել տեսարժան վայրեր ու զրուցելու Բայազետի հայերի մասին։

Фердин из Баязета на горе Арарат
© Sputnik / Nairi Hokhikyan
Ֆերդին

«Մենք ապրում ենք գրեթե սահմանին, և հաճախ հայրս պատմել է հայերի մասին։ Ես հայ եմ միայն մոր կողմից, բայց հայրս, որը քուրդ է, երբեք չի թաքցրել իր առանձնահատուկ համակրանքը հայերի նկատմամբ։ Հենց նա է ինձ պատմել հայերի հետ տեղի ունեցածի մասին։ Հայրս ասում էր, որ Հայաստանն աշխարհի լավագույն վայրերից մեկն է, հայերն ամենալավ ժողովուրդներից են, և ես պետք է հպարտ լինեմ, որ հայ եմ։ Երբ մանուկ հասակում խաղում էի երեխաների հետ, բոլորն ինձ ասում էին՝ հայի զավակ։ Էլի հայեր կային, որոնք ամաչում էին այդ բնորոշումից, մինչդեռ ես հպարտորեն ասում էի, որ հայ լինելը պատիվ է ինձ համար։ Ծնողներս էին ինձ այդպես ոգեշնչել։ Ես այսօր էլ հպարտությամբ եմ կրում հայ լինելու տիտղոսը»,–պատմում է Ֆերդին։

Фердин из Баязета во время молитвы в церкви Сурб Хач на острове Ахтамар
© Sputnik / Nairi Hokhikyan
Ֆերդին եկեղեցում

Բայազետցի հայ երիտասարդի հետ մեկնում ենք Արարատ լեռ։ Քաղաքը առասպելական լեռան գրեթե փեշին է։ Արարատի լանջին Ֆերդին առանձնակի ոգևորությամբ պատմում է, որ մանկության տարիներին մայրը հաճախ է իրեն ու տեղացի ուրիշ հայ երեխաների բերել այստեղ ու պատմել Նոյյան տապանի, Քրիստոսի, հայկական թագավորության մասին։ Ինքը հաճախ է Արարատի վրա երազել ուժեղ Հայաստանի մասին, որտեղ ինքը հերոսներից մեկն է։ Մանկության երազանքները հասուն տարիքում դարձել են հայերի հետ շփվելու և ազգային ավանդույթների մասին ավելին իմանալու ձգտումներ։

Որպես քուրդ ապրած հայն ու նրա սասունցի ազգականները. հանդիպում 100 տարի անց

«Բայազետում շատ հայեր չկան, բայց եղածները լավ գիտեն, որ մի Բայազետ էլ Հայաստանում կա։ Մենք լսել ենք, որ Սևանա լճի ափին ապրում են մեր բարեկամները։ Գավառ քաղաքի բնակիչները 200 տարի առաջ հեռացել են հենց Բայազետից։ Ես ուզում եմ ծանոթ լինել հայկական ամբողջ պատմությանը»,–ասում է Ֆրեդին։

Նրա հետ մեկնում ենք նաև Վանի Աղթամար կղզի։ Սուրբ Խաչ եկեղեցու մոտ նկատում եմ, որ նա մոտենում է տապալված խաչքարին ու փորձում խաչակնքել։ Լինելով մահմեդական՝ ավելի ուշ խնդրում է իրեն սովորեցնել Տերունական աղոթքը։

Фердин из Баязета у армянского хачкара
© Sputnik / Nairi Hokhikyan
Ֆերդին մոտենում է տապալված խաչքարին ու փորձում խաչակնքել

Ասում է՝ մահմեդական լինելը դեռ չի նշանակում գեներից հանել քրիստոնեական արժեքները։ Ֆերդին երազում է Բայազետում բացել հայերենի խմբակներ, որտեղ հայ երեխաները կկարողանան սովորել իրենց մայրենի լեզուն։

Ամասիացի Օհանը և մյուսները․ ինչու են թուրք գրողները խոսում Արևմտյան Հայաստանի հայերի մասին

307
թեգերը:
Բայազետ, հայեր, Արևմտյան Հայաստան, Նաիրի Հոխիկյան
թեմա:
Զարթիր, լաո
Ըստ թեմայի
«Պապիս կնոջը թուրքը խլել է ու իր հարճը սարքել». ֆիդայի Սարգսի թոռը փնտրում է ազգականներին
Ի՞նչ են փնտրում թուրքերը Սուրբ Կիրակոսի հիմքերի մեջ. Դիարբեքիրի եկեղեցու մոգական ուժը
«Ես հայ եմ, բայց...». Սասունում ապրող Խաչիկը պահպանում է տեղի գերեզմանները
Քննչական կոմիտե

Հոր և որդու դանակահարության համար 21-ամյա սևանցուն մեղադրանք է առաջադրվել

0
Դանակահարության վայրում կատարվել է զննություն, որի ընթացքում հայտնաբերվել և վերցվել են արնանման հետքի նմուշներ։

ԵՐԵՎԱՆ, 22 սեպտեմբերի - Sputnik. Քննչական կոմիտեն տեղեկացնում է, որ հոր և որդու դանակահարության համար մեղադրանք է առաջադրվել Սևան քաղաքի 21-ամյա բնակչին։

Հայտնել էինք, որ սեպտեմբերի 17-ին՝ ժամը 22:10-ին, «Աբովյան» ԲԿ–ից հաղորդում է ստացվել, որ որովայնի, կրծքավանդակի վնասվածքներով և ձախ կողմնային պատի չթափանցող կտրած-ծակած վերքով բուժօգնության են դիմել Բյուրեղավան քաղաքի 41-ամյա բնակիչը և վերջինիս 18-ամյա որդին:

«Քննությամբ պարզվել է, որ հայրը և որդին վերոնշյալ վնասվածքներն ստացել են Սևան քաղաքի 21-ամյա բնակչի հետ կենցաղային հարցերի շուրջ առաջացած վիճաբանության ընթացքում: Կատարվել են մի շարք քննչական գործողություններ՝ դեպքի վայրի զննություն, որի ընթացքում հայտնաբերվել և վերցվել են արնանման հետքի նմուշներ»,–նշված է ՔԿ հաղորդագրության մեջ։

Վանաձորցի կինը «Օդնոկլասնիկիի» միջոցով ծանոթացել է մի տղամարդու հետ ու կողոպտել նրան

Դեպքի վայրից շուրջ 600 մետր հեռավորության վրա՝ Սևան քաղաքի 21-ամյա բնակչի կողմից մատնացույց արված վայրից, հայտնաբերվել և առգրավվել է հանցագործության գործիք հանդիսացող դանակը:

Ձեռք բերված բավարար ապացույցների հիման վրա 21-ամյա երիտասարդին մեղադրանք է առաջադրվել՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով (դիտավորությամբ առողջությանը ծանր վնաս պատճառելը)։

Նախաքննությունը շարունակվում է:

Սերժ Սարգսյանի թիկնազորի նախկին պետին մեղադրանք է առաջադրվել

0
թեգերը:
դանակահարություն, Մեղադրանք, Քննչական կոմիտե, Հայաստան
Ըստ թեմայի
Նոր դանակահարություն Գյումրիում. 22-ամյա երիտասարդին տեղափոխել են հիվանդանոց
Դանակահարություն Երևանում. տղամարդու վնասվածքը կրծքավանդակին է եղել
Դանակահարություն Երևանում. նախկին ամուսինը վնասել է 27–ամյա կնոջը
Դանակահարություն Էրեբունիում. երկու երիտասարդ կրծքավանդակի վնասվածքով հիվանդանոցում են