Ստալինգրադի ճակատամարտը

Թուրքերը պետք է հավերժ երախտապարտ լինեն ճապոնացիներին. Ստալինգրադի հաղթանակն ու հայի բախտը

828
(Թարմացված է 12:00 02.05.2020)
Հայրենական մեծ պատերազմի 75-ամյակին ընդառաջ Sputnik Արմենիան սկսում է «ԲՈԼՈՐԸ պայքարում էին այդ օրվա համար» նախագիծը, որի շրջանակում կներկայացնենք Երկրորդ աշխարհամարտի քիչ հայտնի փաստերը։
Этот день все приближали как могли
© Sputnik /
Этот день все приближали как могли

Պատերազմի սկզբին գերմանացի դիվանագետները չեզոք Թուրքիայի տարածքով Մոսկվայից ստիպված էին վերադառնալ Գերմանիա։ 1941 թվականի հուլիսին նրանց գնացքը հասավ Լենինական (ներկայիս Գյումրի), սակայն նախքան խորհրդային սահմանը հատելը մոտ մեկ շաբաթ կանգնած մնաց պահեստային ուղու վրա։

RT–ն Հայրենական մեծ պատերազմին նվիրված նախագիծ է գործարկում. տեսանյութեր

ԽՍՀՄ–ի և Գերմանիայի միջև դիվանագիտական առաքելությունների փոխանակման մանրամասները մինչ օրս չեն գաղտնազերծվել։ Այդ իրադարձությունները հիշատակվում են միայն Մոսկվայում Գերմանիայի դեսպանատան աշխատակից Գերհարդ Կեգելի հուշերում և Բեռլինում Խորհրդային միության դեսպանի թարգմանիչ Վալենտին Բերեժկովի հուշագրերում։ Հայտնի է, որ փոխարինում էին բոլորին բոլորով։ 

Գերմանացիները ԽՍՀՄ–ում աշխատող 140 մարդ ունեին, իսկ խորհրդային պատվիրակությունը տասն անգամ մեծ էր։ Երբ պատերազմը սկսվեց, դիվանագետներից բացի արտերկրում բազմաթիվ խորհրդային մասնագետներ կային, որոնք աշխատում էին ոչ միայն Գերմանիայում, այլև դրանից կախում ունեցող Հունգարիայում, Ռումինիայում, Սլովակիայում։ Փոխանակման վայր ընտրվեց Թուրքիան, որը պատերազմին չէր մասնակցում։

Խորհրդավոր գնացքն ու Ստալինի որդին

Գերմանացիները պահակախմբի հսկողությամբ ժամանեցին Լենինական և կանգ առան Ախուրյան սահմանային գետի վրայով անցնող կամրջի մոտ։ Այդ ժամանակ խորհրդային պատվիրակությանն ավտոտրանսպորտով տանում էին Թուրքիայի և Բուլղարիայի սահմանի մոտ։ Անցումը պետք է կայանար միաժամանակ։ Ըստ ամենայնի, դա տեղի ունեցավ 1941 թվականի հուլիսի 19-ին կամ 20-ին, քանի որ գերմանացի դիվանագետ Կեգելն իր օրագրում նշել է, որ իրենք Հայաստան են ժամանել հուլիսի 13-ին և սպասել մոտ մեկ շաբաթ։ Այն, որ շրջապատված շարժակազմի վագոնում նացիստներ կան, Լենինականում ոչ ոք չգիտեր։

Գերմանացիները գնացքից իջան Ղարսում, իսկ Խորհրդային Միության քաղաքացիներին թուրքական սահմանը հատելուց հետո հասցրին ափ և նստեցրին փոքր նավեր, որոնցով նրանք անցան նեղուցները։

Թարգմանիչ Բերեժկովը հիշում է, որ հետո իրենք գնացքով հասան Անկարա, որտեղ անցկացրին գիշերն ու միայն հաջորդ օրն ինքնաթիռով մեկնեցին ԽՍՀՄ։

Պատմական գիտությունների դոկտոր, Հայաստանի ազգային արխիվի տնօրեն Ամատունի Վիրաբյանը Sputnik Արմենիայի հետ զրույցում պատմեց, որ գորբաչովյան վերակառուցման տարիներին խորհրդային պատմաբանների շարքում վարկած կար, որ դիվանագիտական առաքելությունների աշխատակիցների փոխանակման մեկշաբաթյա ուշացման պատճառը կարող էր լինել Յակով Ջուգաշվիլին` Իոսիֆ Ստալինի ավագ որդին։ Իբրև թե նա 41 թվականի հունիսին ուրիշի անվան տակ հայտնվել էր Գերմանիայում, և նրան ճանաչել էին խորհրդային քաղաքացիների մեջ։

Չի բացառվում, որ գերմանացիներին հաջողվել է նրան պահել, այնուհետև ներկայացնել որպես ռազմագերի։ Այս մտքին են հանգում այն հայտնի հանգամանքի պատճառով, որ  առաջին լուրն իր մասին Յակովը հորն ուղարկել է հենց դիվանագիտական փոխանակման օրերին` 1941 թվականի հուլիսի 19-ին։ Նա հայտնել էր, որ գերության մեջ է, իրեն լավ են վերաբերվում և շուտով կուղարկեն սպայական համակենտրոնացման ճամբար։

«Սակայն գերմանացիները Յակովի գերության մասին տեղեկություններ սկսեցին տարածել միայն օգոստոսին։ Ամսի 20-ին առաջին անգամ խորհրդային դիրքերի վրա վերևից նրա լուսանկարներով և խոսքերով թռուցիկներ նետվեցին։ Այդ  է պատճառը, որ փոխանակման ու Ստալինին գրված  նամակի ամսաթվերի համընկնումը մինչ օրս որոշակի առեղծված է պարունակում և գաղտնիության քողով է պատված», – ասում է Վիրաբյանը։

Սոցիալական ցանցերում մեկնարկում է «Գեորգիևյան ժապավեն - առցանց» հայրենասիրական ակցիան

Պատմաբանի խոսքով` այդ թռուցիկների վրա պատկերված լուսանկարներում Ջուգաշվիլու կողքին կանգնած գերմանացիների հագին ոչ թե զինվորական, այլ առօրյա համազգեստ է։ Սա փորձագետներին դրդում է մտածել, որ լուսանկարները ռազմաճակատում չեն արվել, այլ բեմադրված են։

Թուրքական սպառնալիքն ու Հայաստանը

Ազգային արխիվի տնօրենը մեկ այլ, ևս քչերին հայտնի պատմական դետալ բացահայտեց։ Պատերազմի տարիներին երկրորդ անգամ Թուրքիայի հետ երկաթուղային հաղորդակցությունը Լենինականի տարածքով բացվեց 1942 թվականի աշնանը։ Անկարայում աշխատող խորհրդային երիտասարդ դեսպան Սերգեյ Վինոգրադովին շտապ Կրեմլ էին կանչել։ Նա գնացքով Թուրքիայից հասավ Թբիլիսի, այնտեղից մեկնեց Մոսկվա և տեղավորվեց հյուրանոցում։ Գիշերը նրան տարան Ստալինի մոտ, որն այդ ժամանակ ընթրում էր Քաղբյուրոյի անդամների հետ։

«Ստալինը Վինոգրադովին գինով լի բաժակ մեկնեց, առաջարկեց խմել (առաջնորդի կենացն էին խմում) և պատասխանել հարցին, թե արդյո՞ք Թուրքիան կհարձակվի։ Դեսպանը խմեց և պատասխանեց` ոչ։ Այդ ժամանակ Ստալինը ևս մեկ բաժակ մոտեցրեց (խմում էին կուսակցության համար) և կրկնեց հարցը։ Վինոգրադովը նույն պատասխանը տվեց։ Ապա Ստալինն հանձնարարեց նրան վերադառնա և ոչ մի դեպքում թույլ չտա, որ Թուրքիան հարձակվի Խորհրդային Միության վրա», – ասում է Վիրաբյանը։

Տարիներ անց Վինոգրադովը խոստովանել է` Ստալինին այդպիսի վստահությամբ պատասխանելիս` նա որևէ գաղտնի տեղեկության չէր տիրապետում և հույսը դրել էր միայն սեփական կանխազգացման վրա։ Այդ ժամանակ գերմանացիները հարձակվեցին Ստալինգրադի և Կովկասի վրա, իսկ Թուրքիան հանկարծակի զորահավաք հայտարարեց։ Թուրքական զորքի քանակը հասավ 1 մլն–ի, դրա 3/4–ը (750 000 մարդ) կենտրոնացված էր ԽՍՀՄ–ի սահմանին։ Սա գրեթե 4 անգամ գերազանցում էր Հայաստանում և Վրաստանում խորհրդային խմբավորումների թիվը, որի կազմում հիմնականում նորակոչիկներ էին։

Գեներալ–մայոր Լևոն Ստեփանյանը (Հայաստանի սահմանապահ զորքերի նախկին հրամանատար) շուրջ 50 տարի առաջ իր ծառայությունը սկսեց որպես Խորհրդային Միության լեյտենանտ Թուրքիայի սահմանին։ Նա հիշում է տեղաբնակների պատմությունները պատերազմի տարիներին նրանց զգացողությունների մասին ։

«Թուրքերը մշտապես անկարգություններ էին հրահրում, կրակում էին մեր քաղաքացիների և բնակավայրերի վրա։ Դիվերսիոն–հետախուզական խմբեր էին ուղարկում։ Նույնիսկ հիշում եմ 11 հոգուց բաղկացած մի խմբի պարագլուխի անունը` նա Գերմանիայում էր նախապատրաստություն անցել, բայց նրան բռնեցին մեր սահմանապահները, անունը Հուսեյն Կեր–օղլի էր», –Sputnik Արմենիայի հետ զրույցում պատմեց Լևոն Ստեփանյանը։

Սահմանին տիրող իրավիճակը մեծ մտահոգություն էր ծնում Խորհրդային Հայաստանի բնակչության մոտ. ասում էին` Թուրքիան մտադիր է շուտով պատերազմի մեջ մտնել որպես Գերմանիայի դաշնակից։ Սակայն խորհրդային և գերմանական ռազմաճակատում իրավիճակը կտրուկ փոխվեց։  1942 թվականի նոյեմբերի վերջին Անկարայում Գերմանիայի դեսպան Ֆրանց ֆոն Պապենը խոստովանեց Թուրքիայի իշխանությանը, որ Ստալինգրադում գերմանացիների գործերը լավ չեն, և դա սառեցրեց ԽՍՀՄ–ի բաժանմանը մասնակցելու  Թուրքիայի վճռականությունը։

Խաչքար` Մամաևի բարձունքին

Ստալինգրադում տարած հաղթանակը անգնահատելի էր որոշ երկրների և ժողովուրդների համար,  սակայն Հայաստանի բնակիչների համար այն կյանքի ու մահու հարց էր լուծում։ Հանրապետությունում ձևավորված երեք դիվիզիաների մարտիկները կռվում էին այդ  մարտերում` խորապես գիտակցելով, որ եթե քաղաքը կորցնեն, թուրքերն անհապաղ կհարվածեն Կովկասին և կփորձեն մեկընդմիշտ լուծել հայկական հարցը։

Хачкар на Мамаевом кургане (Волгоград) в память воинов-армян, погибших при обороне Сталинграда
© Photo : Музей-заповедник "Сталинградская битва"
Մամաևի բարձունքում տեղադրված խաչքարը

Խորհրդային Միության հերոսի կոչմանն արժանացած 119 հայերից 5-ը ստացել էին հերոսի աստղը Ստալինգրադի ճակատամարտի ընթացքում. նրանք են` Գրիգորի Բաղյանը, Սերգեյ Բուռնազյանը, Ասքանազ Կարապետյանը, Արամայիս Պողոսյանը, Աշոտ Ամատունին։

  • Միկոյան Վ.
    Միկոյան Վ.
    Архив музея "Сталинградская битва"
  • Դալլաքյան Համլետ
    Դալլաքյան Համլետ
    Архив музея "Сталинградская битва"
  • Սուրեն Միրզոյան
    Սուրեն Միրզոյան
    Архив музея "Сталинградская битва"
  • Վետերանների նամակները
    Վետերանների նամակները
    Архив музея "Сталинградская битва"
  • Վետերանների նամակները
    Վետերանների նամակները
    Архив музея "Сталинградская битва"
  • Վետերանների նամակները
    Վետերանների նամակները
    Архив музея "Сталинградская битва"
1 / 6
Архив музея "Сталинградская битва"
Միկոյան Վ.

Ստալինգրադի ռազմաճակատում կռվել է մոտ 30 հազար հայ մարտիկ, որոնցից 10 հազարը զոհվել են։ Այս մարտերում որդուն կորցրեց նաև Անաստաս Միկոյանը։ 2017 թվականին Մամաևի բարձունքի վրա նրանց հիշատակին տեղադրվեց ազգային խորհրդանիշ խաչքարը։

Խորհրդային սպառնալիք Թուրքիային

Ստալինգրադի մերձակայքում տեղի ունեցած շրջադարձից և հաղթանակին մոտ լինելը զգալուց հետո Խորհրդային Միությունը սկսեց մտածել իր հարավային սահմաններն ընդլայնելու մասին։ 1945 թվականի մարտին չեղյալ հայտարարվեց Թուրքիայի և Խորհրդային միության միջև 1925 թվականին կնքած պայմանագիրը։ Անկարային առաջարկվեց թույլ տալ խորհրդային ռազմածովային կայանի ներկայությունը Սևծովյան նեղուցներում և ԽՍՀՄ–ին զիջել Թուրքիայի արևելյան տարածքի զգալի մասը, այդ թվում` գրեթե ամբողջ Արևմտյան Հայաստանը։

Թուրքիան այդ առաջարկը մերժեց` ստանալով Մեծ Բրիտանիայի և ԱՄՆ–ի աջակցությունը։ Ստալինը հանձնարարեց նախապատրաստվել նոր մեծ պատերազմի և Թուրքիայում խորհրդային իշխանության ապագա մարմիններ սկսել ձևավորել` խաղադրույք կատարելով հիմնականում հայերի կադրերի վրա։

«Օրինակ`Ստամբուլի քաղաքապետի պաշտոնը առաջարկվել էր հայտնի հետախույզ Գևորգ Վարդանյանի հորը։ Այդ մասին ինքն է ինձ պատմել։ Մենք լավ հարաբերությունների մեջ էինք։ Նա ՊԱԿ–ի գնդապետ եղբորս ընկերն էր։ Շփվում էին ընտանիքներով», –Sputnik Արմենիային ասաց Հայաստանի սահմանապահ զորքերի նախկին հրամանատար Լևոն Ստեփանյանը։

Սակայն բանը հակամարտության չհասավ։ ԽՍՀՄ–ի դեմ ԱՄՆ–ում մշակեցին «Դրոփշոթ» ծրագիրը` միջուկային զենքի կիրառմամբ, որն արդեն կիրառվել էր Ճապոնիայի դեմ։ Այն ժամանակ Ստալինն ասել էր, որ թուրքերը պետք է հավերժ երախտապարտ լինեն ճապոնացիներին։ Նրա մահից հետո Մոսկվան դադարեց բարձրացնել տարածքների և նեղուցների հարցը, իսկ Թուրքիան, դառնալով ՆԱՏՕ–ի անդամ, խորհրդային սահմանի մոտ ամերիկյան հրթիռներ և ռազմակայաններ տեղակայեց։

828
թեգերը:
Գերմանիա, Թուրքիա, Իոսիֆ Ստալին, հայ, Հայրենական մեծ պատերազմ
թեմա:
Հայրենական մեծ պատերազմի հաղթանակի 75–ամյակը (40)
Ըստ թեմայի
Ֆինները դեռ չեն պատժվել. համակենտրոնացման ճամբարների նախկին կալանավորները ՌԴ ՔԿ են դիմել
«Հայաստանի անմահ գունդը» մեկնարկում է «Իմ հերոսի պատմությունը» առցանց արշավը
Հայտնաբերվել է Մեծ հայրենականի տարիներին գերմանացիների խորտակած «Արմենիա» ջերմանավը
Վերջին զանգ

Գոնե խոսենք ավարտական երեկոյից զրկված մեր խեղճ շրջանավարտների մասին

116
(Թարմացված է 22:16 26.05.2020)
Եկեք անկեղծ լինենք: Այս տարվա շրջանավարտների բախտը, մեղմ ասած, չի բերել։ Ոչ միայն ավարտական երեկո չունեն դպրոցն ավարտողները, այլև կարծես մոռացել ենք նրանց մասին, չենք էլ խոսում։ Եկեք խոսենք։
Գոնե խոսենք ավարտական երեկոյից զրկված մեր խեղճ շրջանավարտների մասին

Խոստովանեմ՝ երբեք չեմ սիրել դպրոցը: Ու բոլորովին ոչ այն պատճառով, որ իմ դպրոցը վատն է եղել: Այնպես է ստացվել, որ մեր մայրաքաղաքի երկու դպրոցում եմ սովորել, երկուսն էլ Երևանի առաջատար դպրոցներից էին: Դասատուներն էլ շատ լավն էին։ Տարիներ հետո ուսուցիչներիս մեկը նույնիսկ Փարիզում ինձ իր տուն հրավիրեց: Դասարանից էլ չեմ կարող բողոքել. համադասարանցիներիցս մեկը ոչ միայն Հայաստանի վարչապետ, այլև նախագահ դարձավ:

Այս նոր սերունդը ընդհանուր առմամբ շատ վատն է՝ միայն իր օգուտի մասին է մտածում: Քանի դեռ չեք բարկացել, շտապեմ ճշտել, որ սա ես չեմ ասել: Շատ դարեր առաջ հույն փիլիսոփա Սոկրատեսն է ասել. «Այս սերունդը վատն է ու անդաստիարակ, մեծերի հանդեպ հարգանք ընդհանրապես չունի»: Հազարամյակներ շարունակ Սոկրատեսի այս պնդումը կրկնվում է, վատ ու անդաստիարակ սերունդը դառնում է ավագ սերունդ ու նույն բանն է ասում նոր սերնդի մասին՝ մենք շատ լավն էինք, դուք վատն եք:

Անկեղծ ասեմ, իմ կարծիքով, հիմիկվա նոր սերունդը մեր սերնդից առանձնապես ոչնչով էլ չի տարբերվում: Համենայնդեպս ավելի վատը չէ. դա` հաստատ:

Ու չեմ էլ կարող ասել, թե սեփական փորձից ելնելով շատ արժեքավոր խորհուրդ կարող եմ տալ այն տղաներին ու աղջիկներին, որոնք հիմա երևի ինձ չեն էլ լսում՝ շատ էլ ճիշտ են անում: Ուղղակի եթե հարցնեին՝ ինչ դառնանք, չէի կարող պատասխանել: Մի անգամ շատ հաճելի հանդիպում ունեցա լրագրող դառնալ ցանկացող դպրոցականների հետ: Փորձեցի ներկայացնել լրագրող դառնալու անհերքելի առավելությունները: Եթե ուզում եք, հենց հիմա էլ առնվազն մի 10 գայթակղիչ հանգամանք մատնանշեմ: Բայց նաև խոստովանեմ՝ ժամանակին, երբ տղաս ավարտեց դպրոցն ու ասաց՝ պապ, երբեք չէի ուզենա լրագրող դառնալ, շատ ուրախացա, որ տղաս ամենևին չի ցանկանում գնալ իմ ճանապարհով:

Բայց եթե այնուամենայնիվ հիմա հարցնեք՝ բա ի՞նչ դառնանք, կդժվարանամ պատասխանել: Ով գիտի, թե ապագայում որ մասնագիտությունն է լինելու շահեկան: Մեր ժամանակ, երբ ես էի դպրոցն ավարտում, այսպիսի բան էր ընդունված՝ շարադրություն էինք գրում ամենատափակ թեմայով՝ դպրոցն ավարտելուց հետո ինչ ես ուզում դառնալ:

Պատկերացրեք, որ այն ժամանակ՝ 70 թվականին, երբ ավարտեցի դպրոցը, ավարտական այդ շարադրությունում գրեի՝ «ուզում եմ դառնալ ծրագրավորող», դասատուն կարող էր ինֆարկտ ստանալ: Ի՞նչ ծրագրավորող: Ի՞նչն ես պատրաստվում ծրագրավորել: Որովհետև հիմա ծրագրավորողը ամենահեռանկարային ու շահեկան մասնագիտությունն է ողջ աշխարհում՝ Ամերիկայից մինչև Հնդկաստան, իսկ այն ժամանակ՝ 70-ականներին, երբ ես էի ավարտում դպրոցը, ծրագրավորող հասկացությունը Հայաստանում ընդհանրապես գոյություն չուներ: Բա ես հիմա ձեզ ինչպես խորհուրդ տամ, թե որ մասնագիտությունն է քսան տարի հետո շահեկան լինելու:

Հենց որ տեսնես՝ Facebook եմ մտնում, մի լավ ապտակ հասցրու ինձ

Ընդհանրապես եկեք մի հարց վերջնականապես ճշտենք։ Դուք, որ այսօր ավարտում եք դպրոցը, ինչի՞ եք ձգտում: Գիտեմ, որ ամեն ինչի: Այսինքն ուզում եք, որ լինի մեկը երեքում՝ լավ փող, լիքը հետաքրքրություն ու նաև հասարակական ճանաչում ու գնահատում: Լինում է, բայց շատ հազվադեպ: Օրինակ՝ եթե պատգամավոր դառնաք, միջինից առնվազն երկու անգամ ավելի բարձր աշխատավարձ կունենաք հաստատ՝ պարգևավճարն էլ հետը: Չգիտեմ, թե օրենսդրական աշխատանքի նկատմամբ ձեր հետաքրքրությունն ինչպիսին կլինի, բայց ձեր նկատմամբ հետաքրքրությունը առնվազն մի հինգ տարի շարունակ չի մարի։

Գիտեմ, որ շատ վիճահարույց խորհուրդներ եմ տալիս ձեզ, մեր այսօրվա սիրելի շրջանավարտներ: Դուք ինձ մի լսեք: Լսեք բրիտանացի Ռեդյարդ Քիպլինգին, որի հանրահայտ բանաստեղծությունը, հաստատ համոզված եմ, հենց ձեզ է ուղղված. «Եթե կյանքով լցնես կյանքիդ ամեն վայրկյանը ու լիարժեք ապրես օրերդ հիասքանչ, ուրեմն տեր ես աշխարհի ժառանգությանը: Եվ ավելին՝ դու Մարդ ես, մանչ»։

Բոլոր հիմարությունները դեմքի խելոք արտահայտությամբ են արվում, կամ Մյունխհաուզենի սինդրոմը

116
թեգերը:
շրջանավարտ, մասնագիտություն, դպրոց, Հայաստան
թեմա:
5 րոպե Դուլյանի հետ
Ըստ թեմայի
Պատրաստեք ձեր երեխաներին բարդ կյանքին
Պատմությունը շատ լուրջ բան է, մի՛ վստահեք այն պատմաբաններին 
Առաջնորդը միշտ անսխալական է, իսկ առանձին անհատը ճշմարտության կրող չի կարող լինել
Անհավանական, բայց իրական. տուգանվել է, պատիժ կրել, բայց տղամարդ է` ասել է ու արել
Համակարգիչ

Բարի գալուստ ապագա. նստել եմ թախտին, սպասում եմ առաքմանը, նրանք ինձ հաց ու ջուր են բերում

287
(Թարմացված է 18:06 26.05.2020)
Աշխարհի տարբեր երկրներում գտնվող մեր հայրենակիցներն այս օրերին շատերիս բարի նախանձով էին նայում. նույնիսկ գնում կատարելու համար տանից դուրս չգալն ու անհրաժեշտ ամեն ինչի համար առաքում պատվիրելն արտասահմանում ճոխություն է, մեզ մոտ առօրյա դարձավ։

Կորոնավիրուսը շատերիս կյանքն ու սովորությունները փոխեց, ու խոսքը միայն անվտանգության կանոններին հետևելու և սոցիալական հեռավորություն պահպանելու մասին չէ։ Այս իրավիճակը ստիպեց նոր հմտություններ ձեռք բերել՝ մեր առօրյայում ավելի մեծ տեղ հատկացնելով առցանց ծառայություններին։ Ես ու ինձ նման շատերը բացահայտեցինք, որ առօրյա օգտագործման, առաջին անհրաժեշտության պարագաների, սննդամթերքի գնումներն առցանց անելն իսկապես հեշտացնում է կյանքը։ Կորոնավիրուսից առաջ առցանց գնման միայն մեկ անհաջող փորձ էի ունեցել՝ տաբատ էի պատվիրել, որն ինձ բացարձակ չէր սազում և անհասկանալի կարճ էր. ասեմ, որ նման բան ինձ հետ հինգերորդ դասարանից հետո չէր եղել, հակառակը՝ տաբատները միշտ երկար են լինում, որովհետև ես, մեղմ ասած, բարձրահասակ չեմ։

Արտակարգ դրության առաջին օրն իսկ ամբողջ ընտանիքով փակվեցինք տանը. հացը որոշեցինք ինքներս թխել երկու օրը մեկ անգամ, իսկ անհրաժեշտ ամեն ինչը՝ պատվիրել։ Այդպես երկու ամիսների ընթացքում ես փորձարկեցի մրգի, բանջարեղենի, սննդամթերքի առաքմամբ զբաղվող բազմաթիվ ընկերություններ։ Անշուշտ, առաջին օրերին եղան հիասթափություններ, նյարդային իրավիճակներ, որովհետև պարզվեց՝ իրավիճակը նոր էր ոչ միայն ինձ ու ինձ նման օնլայն գնումներ նախկինում չկատարած մարդկանց համար, այլև հենց այդ ընկերությունների. որովհետև ես և ինձ նմանները միանգամից մի գիշերում շատացանք։

«Gazar.am» ընկերությունը հիմնադրվել է մոտ երկուսուկես տարի առաջ։ Առաջին իսկ օրերից ծառայությունը հետաքրքրություն առաջացրեց, որովհետև շուկայում նորություն էր՝ մրգի և բանջարեղենի առաջին մասնագիտացված առցանց խանութն էր։ Պատվերների մեծ թիվ սկզբում չկար, քանի որ գրանցումը բացառապես առցանց էր արվում։ Հասկացան, որ ոչ բոլորն են կարողանում օգտվել համակարգչից, իսկ եթե օգտվում էլ են, հատկապես մեծերի մոտ մտավախություն կա, թե առցանց պատվեր գրանցելիս մի բան սխալ կանեն։ Որոշեցին նաև հեռախոսով պատվերներ գրանցել, այդպես այս տարիների ընթացքում ձեռք բերեցին հավատարիմ հաճախորդներ, իսկ արտակարգ դրությունը իսկապես փորձություն դարձավ ընկերության ամբողջ թիմի համար։ Հիմնադիր տնօրեն Էլեն Թադևոսյանն ասում է՝ պատվերների թիվն այնքան կտրուկ ավելացավ կարանտինի օրերին, որ իր ամբողջ ընտանիքը կամավոր միացավ աշխատանքին. հենց՝ ինքը, տնօրենը սկսեց նաև հեռախոսազանգերի պատասխանել, առաքվող փաթեթների հավաքմանը մասնակցել և այլն։

Առցանց առևտուր ու բժշկություն. ինչ է փոխել կորոնավիրուսը Հայաստանի աշխատաշուկայում

«Մեր պատվերները բառի բուն իմաստով մեկ օրվա մեջ քսանապատկվեցին, հիսունապատկվեցին։ Օր է եղել՝ ամբողջ թիմը ջուր էլ չի խմել»,- պատմում է Էլենն ու անկեղծորեն ասում՝ թերություններ լինում էին՝ կապված նաև այդ օրերին խափանումներով աշխատող ինտերնետի հետ, բայց իր գնահատականով՝ մոտ իննսուն տոկոսով աշխատանքի որակը պահվել է։ Նրա խոսքով՝ ավելացավ ոչ միայն պատվերների թիվը, այլև պատվերը՝ հաճախորդին հասցնելու եղանակները։

«Շատ հետաքրքիր դեպքեր էին լինում, որովհետև նաև պատվերներ էինք հասցնում ինքնամեկուսացած, մեկուսացած մեր հայրենակիցներին։ Դուռը ծեծում էին, պատվերը թողնում դռան առջև, պատշգամբից թել էին կախում, կապում էին առաքիչները, այդպես էին բարձրացնում»։

Ծավալն այնքան մեծ էր, որ մարզերը չկարողացան էլ ներառել աշխատանքում, թեպետ տնօրենի խոսքով` բացառություններ արվում էին հատկապես տարեց պատվիրատուների դեպքում։

«Քանի որ սահմաններն էլ փակ էին, լինում էր, որ առաքիչները հասցնում էին մարզային սահմանահատված, այնտեղից գալիս, վերցնում էին»։

Ինքնամեկուսացած պատվիրատուների համար Էլենը հետաքրքիր անակնկալներ էլ մտածեց. ծաղկեփնջերի նման կանաչիներ էր փնջում և պատվերի հետ ճանապարհ դնում՝ փորձելով բարձրացնել տանը փակված կանանց տրամադրությունը

Էլենի խոսքով՝ թեպետ «պիկն» անցել է, բայց իրենց հաճախորդների թիվն ավելացել է, որովհետև այս ընթացքում շատերն իմացան իրենց մասին, փորձեցին ու համալրեցին հավատարիմների շարքերը։ Բացի այդ, առցանց գնումներ կատարելը նաև սովորության հարց է, իսկ այս ընթացքում մարդկանց սովորություններն էլ փոխվեցին։ Հիմա արդեն, երբ վիճակը քիչ թե շատ խաղաղվել է, մտածում են օնլայն հարթակ ստեղծել նաև հայ ֆերմերների հետ, որպեսզի գյուղացու ապրանքն ուղիղ ու առանց բազմաթիվ միջնորդների ու արհեստական գնաբարձրացման գնորդին հասնի։

Առհասարակ, մեկուսացման օրերին ամենատարածված ու ամենաշատ գովազդվող օնլայն հարթակներն առաջարկում էին անմիջապես գյուղից առաքվող ապրանքներ։ Այդպես միանգամից մի քանի հարթակներ ստեղծվեցին։

IrindNatural.am-ը դրանցից ամենաառաջինն է, որովհետև դեռ կորոնավիրուսից մոտ մեկ տարի առաջ է հիմնվել։ Ընկերությունն առաջարկում է Թալինի շրջանի Իրինդ գյուղի արտադրանքը։ Պատվերները գրանցում են երեք եղանակով՝ զանգով, Facbook-ի էջով և առցանց հարթակով։ Մեկ տարեկան դառնալը նոր էին նշել, երբ երկրում արտակարգ դրություն հայտարարվեց։ Որոշեցին իրավիճակից չօգտվել ու գնի արհեստական բարձրացում չանել, դրա կողքին էլ հայտարարեցին՝ առաքումներն անվճար են արվելու։ Ի՞նչ եղավ։ Պատվերների այնպիսի մեծ թիվ «թափվեց» ընկերության գլխին, որ մտքներով անցնել էլ չէր կարող։ Արդյունքում ինչ-որ առումով վիճակը հենց իրենց դեմ շրջվեց։

«Մի գիշերում պատվերների թիվը քառասուն, հիսուն, հետո մինչև հարյուր անգամ ավելացավ»,- այդ օրերը սարսափով հիշելով՝ պատմում է հիմնադիր տնօրեն Գագիկ Կարապետյանը։ Դա բազմակի խնդիրներ բերեց, մի կողմից՝ թիմի պակաս, մյուս կողմից՝ ինտերնետային խնդիրներ ի հայտ եկան. համակարգում կարող էր նույն պատվերը մի քանի անգամ գրանցվել, իսկ ֆորսմաժորային վիճակում ամեն ինչ ստուգելու հնարավորություն չկար։

«Իրականում ֆինանսական կորուստներ ունեցանք, որովհետև լինում էին դեպքեր, որ ապրանքը փչանում էր, մեքենաների հետ էին խնդիրներ լինում»,- պատմում է նա ու ավելացնում, որ ապրիլից իրավիճակը սկսեց կարգավորվել, նաև ռազմավարությունը փոխեցին։ Նոր մոտեցումն ու երկրում փոխված իրավիճակը պատվերների քանակը հավասարակշռեցին։ Գագիկն ասում ՝ «պիկն իջել է», բայց լավն այն է, որ նոր հաճախորդներ էլ ունեցան՝ մարդիկ, որոնք նախկինում չէին օգտվել, որովհետև դրա կարիքը չէր եղել, իրենք էին խանութ գնում, իսկ հիմա փորձեցին այս տարբերակն ու հաճախորդ դարձան։

Sputnik Արմենիայի հետ զրույցում Բարձր տեխնոլոգիաների արդյունաբերության փոխնախարար Ստեփան Ծատուրյանը նշեց, որ էլեկտրոնային առևտուրը պետության թվայնացման գործում կարևոր հարցերից է, այն չափանիշներից մեկը, որով կարող ենք արձանագրել, թե որքանով է մեր հասարակությունն օգտվում էլեկտրոնային համակարգերից և տիրապետում թվային հմտություններին։

«Թվերն օրեցօր փոփոխվում են, բայց շատ մոտավոր մոտ երեք անգամ ծավալի մեծացում ունենք»,- ասում է փոխնախարարն ու մեկնաբանում, որ էլեկտրոնային առևտուր ասելով՝ հասկանում ենք էլեկտրոնային վճարումը՝ մի դեպքում, երբ քաղաքացին այցելեց էլեկտրոնային կայք, ընտրեց համապատասխան ապրանքը, կատարեց վճարում, նշեց հասցեն և ստացավ ապրանքը։ Մյուս տարբերակը՝ քաղաքացին այցելեց խանութ, էլեկտրոնային քարտով վճարում կատարեց և վերցրեց իր ապրանքը։ Այսինքն՝ եթե առցանց հարթակով ապրանք ես պատվիրում, բայց դրա համար վճարում ես կանխիկ, ապա ստացվում է, ըստ էության, առաքման պատվեր, այլ ոչ թե էլեկտրոնային գնում։

Փոխնախարարը վստահ է՝ էլեկտրոնային գնում կատարելու համար պետք է նման սովորություն ու վստահություն ձևավորել գործարքի հանդեպ։ Այդ նպատակով առաջիկայում նախարարությունը կընդունի կիբեռանվտանգության ստանդարտներ, որոնք կլինեն ուղեցույց նման համակարգերը ստեղծելիս՝ դրանք պարտադիր պետք է բավարարեն նվազագույն պահանջները՝ ռիսկերը նվազեցնելով։

Մեր երկրում էլեկտրոնային առևտրի զարգացման համար նախարարությունը տնտեսվարողների գործընկեր է դիտարկում «Հայփոստին»։ Համաշխարհային մեծ ընկերությունները՝ Amazon, eBay և մյուսները, կարողանում են ապրանքը հասցնել գրեթե ցանկացած կետում գտնվող պատվիրատուին, որովհետև համագործակցում են մեծ ընկերությունների հետ։ Հայաստանում էլ «Հայփոստը» կարող է դառնալ այն գործընկերը, որը ծառայությունների մատուցման աշխարհագրությունը մեծացնելու հնարավորություն կտա տնտեսվարողներին։

287
թեգերը:
մթերք, առցանց վաճառք, Հայաստան
Ըստ թեմայի
«Կորոնավիրուսնիկի» առօրյան` 43 օր մեկուսացում, կամ ինչու է Մարինեն շնորհակալ Covid-19-ից
«Ես դիմակաֆոբ եմ»․ ինչպես են քաղաքացիներն ու մասնագետները վերաբերվում դիմակ կրելուն
Առաջին դասարանցիների ընդունելության առցանց ստուգման փուլը սկսվել է. ի՞նչն է փոխվել
Մանեկեններ

Վրաստանում գործող հագուստի խանութների հանդերձարանները կփակվեն

29
(Թարմացված է 00:16 27.05.2020)
Ընկերության ներկայացուցիչները քայլեր են ձեռնարկում, որպեսզի կանխեն կորոնավիրուսի տարածումը։

ԵՐԵՎԱՆ, 27 մայիսի – Sputnik. Վրաստանի մի շարք խանութների հաճախորդները չեն կարողանա գնումներ կատարելուց առաջ փորձել հագուստը։ Retail Group Georgia ընկերության տնօրեն Ռեզո Մագալաշվիլին «Բիզնեսպրեսնյուսի» հետ զրույցում ասել է, որ խանութների հանդերձարանները կփակվեն։

Խոսքը վերաբերում է Zara, Massimo Duti, Oisho, Bershka, Stradivarius և Վրաստանում ներկայացված մի շարք ապրանքանիշներին։ Որոշման պատճառը կորոնավիրուսի համավարակն է։ Արգելքն ուժի մեջ կմտնի, երբ սահմանափակումները կչեղարկվեն ու առևտրի կենտրոնները կբացվեն։

«Մեծ ռիսկ կա, որ վարակը կարող է տարածվել նաև հագուստի միջոցով, այդ պատճառով էլ կանխարգելիչ միջոցներ կկիրառվեն», - ասել է Մագալաշվիլին։

Նա նշել է նաև, որ հագուստը վերադարձնելու դեպքում այն անպայման կախտահանվի։

Հիշեցնենք` Վրաստանը մայիսի 23-ին որոշեց չերկարաձգել արտակարգ դրության ռեժիմը, սակայն մի շարք սահմանափակումներ կգործեն մինչև հուլիսի 15-ը։ Օրինակ` հագուստի և կոշիկի խանութներն այժմ կարող են միայն առցանց աշխատել։

Մայիսի 26-ի դրությամբ՝ Վրաստանում 732 մարդ է վարակվել կորոնավիրուսով։

Բարի գալուստ ապագա. նստել եմ թախտին, սպասում եմ առաքմանը, նրանք ինձ հաց ու ջուր են բերում

29
թեգերը:
կորոնավիրուս, խանութ, Վրաստանի Հանրապետություն
թեմա:
Կորոնավիրուսը Չինաստանում և աշխարհում
Ըստ թեմայի
Բալիի փոխարեն «Զում», կամ հայաստանյան առցանց հարսանիքն արտակարգ դրության պայմաններում
Կորոնավիրուսը բոլորի տուն «կմտնի», կամ վարակը ստիպում է հիշել «տալոնով» հացը
Սերիալներ, շաուրմա, կարկանդակներ․ ինչ են որոնել և պատվիրել հայերը արտակարգ դրության օրերին
Առցանց առևտուր ու բժշկություն. ինչ է փոխել կորոնավիրուսը Հայաստանի աշխատաշուկայում