Վանո Սիրադեղյան. արխիվային լուսանկար

Պեսկունովից մինչև «միլիցիան չսիրող» Վանո. ով ինչով է մնացել ոստիկանության պատմության մեջ

463
(Թարմացված է 09:16 21.02.2020)
Sputnik Արմենիայի սյունակագիր Սերգեյ Բաբլումյանը պատմում է պաշտոնյաների մասին, որոնք խորհրդային շրջանում ու անկախության հռչակումից հետո ղեկավարում էին ոստիկանությունը։

ՀՀ արդարադատության նախարարությունն առաջարկել է քննարկել ոստիկանությունում բարեփոխումների իրականացման հարցն ու կրկին Ներքին գործերի նախարարություն ստեղծել։ Եթե դա տեղի ունենա, Հայաստանում կլինի ՆԳՆ` թվով 17-րդ ղեկավարը։ Դեռ դժվար է ասել, թե ում կնշանակեն այդ պաշտոնում, այնուամենայնիվ, այդ պաշտոնը զբաղեցրած 17 նախկին նախարարներից 9-ի հետ այս հոդվածի հեղինակն այս կամ այն կերպ առնչվել է։ Իսկ եթե սկսենք թվարկել անցած դարի 50-ականներից, ապա առնվազն տեսել է նրանց։

Դա, օրինակ, Պեսկունով Պյոտր Վասիլևիչն է, ոչ տիտղոսակիր ժողովրդի ներքին գործերի մեր միակ նախարարը, որն աշխատել է Հայաստանում 1954-1957 թվականներին։ Նույն շարքում է նաև Վիկտոր Երինը (բայց կառույցի առաջին փոխնախարարի պաշտոնում), որը 90-ականների սկզբին դարձավ ՌԴ ներքին գործերի նախարար, բանակի գեներալ և նույնիսկ Ռուսաստանի հերոս։

Մյուս բոլոր նախարարների ազգանուններն ավարտվում էին «յան»–ով, թեև հայերեն ոչ բոլորը գիտեին։

Պատալովը Երևան ժամանեց 1974 թվականին, հայերենի իմացության մակարդակը զրոյական էր, 1983 թվականին մեկնեց Մոսկվա, այդ ընթացքում արդեն շատ բան էր հասկանում, որոշ բաներ նույնիսկ կարող էր ասել ինքնուրույն։ Լեզվաբանական առաջընթացը որոշակի առումով կարելի է բացատրել մայրենի լեզվին սիրահարված բանաստեղծ Սիլվա Կապուտիկյանի հարևանությամբ ապրելով։ Նկատենք, որ պաշտոնավարման ժամկետով Պատալովը գերազանցեց իր բոլոր գործընկերներին։

Ռուսերեն ու գերմաներեն հայհոյող և հայերեն խոսող «գուշակ» թութակը. կյանքը հին Երևանում

Այդ առումով նրա հետ նույն շարքին կարելի է դասել Հայկազ Սրապիոնի Շահինյանին, որը նախարար է եղել 1983-1988 թվականներին։ Սակայն այստեղ պետք է հիշել, որ նախքան Նալբանդյան փողոցի N130 տան գլխավոր կաբինետը զբաղեցնելը Շահինյանը ծառայել էր Հայկական ԽՍՀ ՊԱԿ–ի փոխնախագահի պաշտոնում նույն փողոցի վրա, միայն թե` N140 տանը։ Դրանից հետո Աբովյան 5 հասցեում զբաղեցրել է «ՀՀ դատախազի տեղակալ» գրությամբ կաբինետը։

Այս ամենը պատմում եմ ցույց տալու համար, որ իրավապահ համակարգում Շահինյանն օտար մարդ չէր. նա իրավաբանական կրթություն էր ստացել Տաշքենդում և երկու կուրս սովորել Երևանի Պոլիտեխնիկում։

Իսկ ահա Վլադիմիր Սարգսի Դարբինյանը հիմնական մասնագիտությամբ պատմաբան էր, իսկ գործունեության տեսակով` կուսակցական աշխատող (մինչև նախարարի պաշտոնը ստանձնելը եղել է կուսակցության Հոկտեմբերյանի շրջկոմի առաջին քարտուղարը), ոգով հայրենասեր էր, որը հովանավորել է «Սարդարապատի» ազգագրական թանգարանի շինարարությունը իր ենթակայության տակ գտնվող շրջանում։ Իսկ ո՞ւր մնաց մասնագիտական կրթությունը, կհարցնի ընթերցողը։ 1971 թվականից պատմաբան Դարբինյանը հեռակա ընդունվեց Երևանի պետական համալսարանի համապատասխան ֆակուլտետը և «անհարմար» վիճակից որպես իրավաբան դուրս եկավ։ Կարո՞ղ եք պատկերացնել ներքին գործերի ուսանող նախարար, որին «անբավարար» են նշանակում։

Խորհրդային վերջին տարիների ներքին գործերի նախարարները

Հարությունյան Հուսիկ։ Ծնունդով նույն Հոկտեմբերյանից, նույնպես ավարտել է Երևանի Պոլիտեխնիկը, Վլադիմիր Դարբինյանի նման աշխատել կոմսոմոլում, ուսանելու ուղարկվել ՊԱԿ բարձրագույն դպրոց, գլխավորել է Հայաստանի պետական անվտանգության կոմիտեն, ստացել գեներալի կոչում։ Այնուհետև նրան տեղափոխել են ՆԳՆ, որտեղ նույնպես նա առաջին դեմքն էր, հետո կրկին վերադարձել է անկախ Հայաստանի անվտանգության ծառայության ղեկավարի աթոռին, ապա քաղծառայության անցել։ 2006 թվականի մայիսի 3-ին մահացել է Երևանից Սոչի թռչող ինքնաթիռի կործանման հետևանքով (այդ օրը 300 ուղևոր է մահացել)։ Հուղարկավորվել է Հոկտեմբերյանում (այժմյան Արմավիրում)։

Թուրքերը դիմավորում էին լուռ, իսկ հայերը` հիացմունքով. գեներալ Բրուսիլովի պատմությունը

Այնուհետև գալիս է Լևոն Գալստյանը։ Նա ղեկավարում էր Լենինականի (ներկայիս Գյումրի) ՆԳՆ քաղաքային վարչությունը։ Լավ դրսևորեց իրեն և ինչպես այն ժամանակ ընդունված էր, նրան տեղափոխեցին Երևան և նախարար նշանակեցին։ Սակայն Գալստյանն աշխատեց ընդամենը մի քանի ամիս։ Թե ինչու, չեմ կարող ասել. կարելի է միայն ենթադրել, որ նոր իշխանությունները հին ոստիկաններին չէին վստահում։

Որոշ ժամանակ անց սպորտային կոշիկներով և ամառային շապիկով Նալբանդյան 104 տուն կմտնի Աշոտ Մանուչարյանը` ոչ վաղ անցյալում դպրոցի ուսմասվարը։

Կառլոս Բագրատի Ղազարյանը նախարար աշխատեց ընդամենը մեկ տարի` 1990 թվականի օգոստոսից մինչև 1991 թվականի մարտ, հետագայում կրկին համակարգ վերադարձավ, բայց արդեն որպես առաջին փոխնախարար. նոր իշխանությունը պրոֆեսիոնալների կարիք ուներ, իսկ որտեղի՞ց նրանց վերցնեին։ Մոսկվայի ՆԳՆ ակադեմիայի այսպես կոչված «գեներալական ֆակուլտետը» գերազանց ավարտած Ղազարյանն իր գործը լավ գիտեր, և բոլոր ճանաչողները նրա մասին միայն լավ էին արտահայտվում։

Խանջյանի մահվան մութ պատմությունն ու Բերիան. ի՞նչ կապ ուներ 16–ամյա հայ տղան այդ ամենի հետ

Հետխորհրդային շրջանից հետո եկած նախարարներին, այդ թվում Վանո Սիրադեղյանին չեմ նշում, քանի որ դա համեմատաբար վերջին տարիների բան է, սակայն Վանո Սմբատովիչի մասին չհիշատակել չեմ կարող։ Ամենից զատ նա հիշվել է իր` «չեմ սիրում միլիցիան» խոստովանությամբ։ Հարցիս` կարո՞ղ եմ գրել այդ մասին, պատասխանեց. «Իհարկե»։ Այդպես էլ ժամանակին գրեցի։

Հետպատերազմյան տարիների հայկական միլիցիան տարբեր կերպ էին անվանում. Պետական անվտանգության ժողովրդական կոմիսարիատ, բանվորագյուղացիական միլիցիա, Ներքին գործերի ժողովրդական կոմիսարիատ, Հասարակական կարգի պահպանության մինիստրություն (վերջինը գլխավորում էր գեներալ Սերգեյ Արկադիի Արզումանյանը)։ Այնուհետև կրկին վերադարձան ՆԳՆ–ին։ Այդ առումով ամեն ինչ այնպես էր, ինչպես Խորհրդային բանակի գլխավոր գերատեսչության դեպքում. մեկ Պաշտպանության նախարարություն էր, մեկ` զինված ուժերի, այնուհետև ռազմական նախարարություն, հետո նորից դարձավ Պաշտպանության նախարարություն)։

... Այնպես չէր, որ այն ժամանակվա բոլոր ուժային նախարարները գիտակներ էին, իսկ իրենց գլխավորած գերատեսչություններում անթերի օրինապաշտներ էին և օր ու գիշեր հոգ էին տանում ենթակաների մասին։

Ներկայիս ոստիկանության բարեփոխումների վերաբերյալ քննարկումներ սկսելու առաջարկ անելիս ՀՀ արդարադատության նախարարությունն «անհրաժեշտ է համարում ստեղծել այնպիսի կառույց, որը հատուկ է դասական գործառույթներով քաղաքականություն վարող դեմոկրատական խորհրդարանական պետությունների համար, այլ կերպ ասած` Ներքին գործերի նախարարություն»։

Ասում են` նավն ինչպես կոչես, այնպես էլ կընթանա։ Հնարավոր է։ Սակայն այստեղ շատ բան կախված է նրանից, թե ով է կանգնած նավապետի կամրջակին, և արդյո՞ք նա սիրում է այն գործը, որով զբաղվում է։

Հայկական Ջեյմս Բոնդը և իր Անիտան. Գոհար Վարդանյանը քիչ էր մնում` մատներ ամուսնուն Փարիզում

463
թեգերը:
Հայաստան, ՀՀ արդարադատության նախարարություն, Նախարար, Ոստիկանություն, Վանո Սիրադեղյան
Ըստ թեմայի
Գերմանական ճշտապահությամբ, ռուսական անձնագրով երևանցի մաեստրոն. ինչպես նրան չաքսորեցին
Հայ ժողովրդի ռուս զավակը, կամ անկախ Հայաստանում անհաղթ «հայկական վագրը» պարտվել էր
Իմաստուն կենաց մեր ու հրեաների մասին, կամ ինչն է ցնցել Վասիլի Գրոսմանին Արարատյան հողում
Համոզեց Մոսկվային, Քենեդուն ու Կաստրոյին. ինչով ավարտվեց Բաղրամյան-Միկոյան «պայքարը»
Կարի արտադրամաս

Երբ գործ չկա, մարդիկ ամեն ինչի պատրա՞ստ են. Վանաձորում նոր արտադրամաս է բացվել, բայց...

154
Վանաձորում նոր արտադրամաս է բացվել, ինչը լավ է գործազրկության բարձր ցուցանիշ ունեցող ՀՀ–ի համար։ Մենք տեսանք` ինչպես է աշխատում «Իջ Գրանդ Տեքստիլ» կարի արտադրամասը, պարզեցինք` ինչու են աշխատակիցներն ուրախ այդ աշխատանքի համար, թեև պայմանները հեռու են հարմարավետ լինելուց։

Հայաստանի երրորդ ամենախոշոր քաղաքը՝ Վանաձորը, տեղացիները շարունակում են Կիրովական անվանել։ Սովորության հիմքում հոգեբանական գործոն էլ կա. քաղաքը մնացել է սովետական Կիրովական։ Շենքերը, հուշարձաններն ու մարդիկ մնացել են խորհրդային շրջանում։ Անգամ քաղաքում հայտնվող նոր հնարավորությունները պահպանում են սովետական շունչը։

Նման օրինակ է քաղաքում բացված հայ-ռուսական «Իջ Գրանդ Տեքստիլ» արտադրամասը։ Արտադրամասը տեղացիների համար ծանոթ Բազումի կարի ֆաբրիկայի շենքում է` հսկայական, տեղ–տեղ կիսաքանդ, պլոկված պաստառներով շենքում։ Շինության սառը միջանցքներում հեշտ է խառնվել ու անգամ ընկնել (չքողարկված փոսեր կան), դրա համար մեր նկարահանման թիմին ուղեկցում են «Իջ Գրանդ Տեքստիլի» աշխատակիցները։

Швейная фабрика “Идж Гранд Текстиль” в Ванадзоре
© Sputnik / Aram Nersesyan
«Իջ Գրանդ Տեքստիլ» կարի արտադրամաս

Հասնում ենք բուն գործարանին, որը, ի տարբերություն ամբողջ շենքի, ջեռուցվում է, բայց ոչ բավարար. բոլորն աշխատողներն ու անգամ տնօրենը ձմեռային բաճկոններով են աշխատում։ 30-ից 70 տարեկան կանայք 2-3 շարքով նստած են կարի մեքենաների մոտ։ Մոտ 100 աշխատող կա նստած։ Նրանց պարբերաբար մոտենում է մի երիտասարդ կին և բարձրաձայն ինչ-որ բան ասում։ «Ո՞վ է այսպես կարել», «Սա ո՞ւմ ձեռքի գործն է» թույլատրելիի սահմանն անցնող տոնով դիմում է նա կարողներին։

- Լավ, ինչի՞ էսքան բարձր, - հարցնում եմ տնօրինությանը։

-Դե, կարի ֆաբրիկայում ուրիշ ձև հնարավոր չի, շուխուռ ա, – հնչում է պատասխանը։

Швейная фабрика “Идж Гранд Текстиль” в Ванадзоре
© Sputnik / Aram Nersesyan
«Իջ Գրանդ Տեքստիլ» կարի արտադրամաս

Կարի արտադրամասում որսորդական, շինարարական, բանվորական հագուստ են կարում։ Ամբողջ արտադրանքը Ռուսաստան են արտահանում, Հայաստանում այն չի վաճառվելու է։ Աշխատում է 100 մարդ, տնօրենի խոսքով` ևս 1900 ազատ աշխատատեղ կա։

Կարողների կողքին` ապակիների վրա, երեք թուղթ է փակցված։ Այստեղ նշված են տուգանքները, որոնց կարող են ենթարկվել ձեռնարկության աշխատակիցները։ Կարողը 5000 դրամ կտուգանվի հեռախոսով խոսելու համար, 10 000 դրամ կտուգանվի բրիգադիրը։ Կա 3000 դրամ տուգանք, եթե աշխատակիցն աշխատավայրում մաքրությունը չի պահում։ Հաջորդ տուգանքի զրոներն ավելի շատ են` 170 հազար դրամ տուգանք, եթե աշխատակիցը կարի մեքենայի վարդակն օգտագործի անձնական նպատակներով։

Швейная фабрика “Идж Гранд Текстиль” в Ванадзоре
© Sputnik / Aram Nersesyan
«Իջ Գրանդ Տեքստիլ» կարի արտադրամաս

- Էս տուգանքներն իրո՞ք կիրառվում են, - հարցնում եմ տնօրեն Մհեր Միրզոյանին։

- Բա ոնց, -ասում է նա ոգևորված, - բոլոր աշխատողները աշխատանքային պայմանագիր են ստորագրել, սաղ պայմանները նշված են։ Էսքան փող ենք ծախսում, նայեք` ինչ հսկա տարածք ա, գիտեք`մենակ ջեռուցումը ինչ արժի...

-Միջինում ինչքա՞ն են ստանում աշխատողները։

- Ոնց բոլոր նման գործարաններում, աշխատավարձը գործարքային ա։ Մի կոստյում կարելը արժի 1000 դրամ։ Աշխատողը քանի հատ կարի, էդքան էլ փող կստանա։ Կարան նույնիսկ ամիսը 100 հազար ստանան, եթե լավ աշխատեն։ Բայց միջինում 40-50 հազար դրամ ա ստացվում։ Դե, ստեղ բոլորը նոր են սկսել աշխատել, էն էլ կանայք են, իրանց թողնես` կոֆե խմեն, խոսան։ Մեր մոտ բրիգադիրը 130 հազար դրամ ա ստանում: Պատկերացնո՞ւմ ես՝ Վանաձորում կինարմատի համար դա ինչ թիվ ա։

Мгер Мирзоян, директор “Идж Гранд Текстиль”
© Sputnik / Aram Nersesyan
Մհեր Միրզոյան

Մինչ մենք խոսում ենք, աշխատակցուհիները լուռումունջ շարունակում են իրենց աշխատանքը։ Մի խումբ կանայք են մտնում ձեռնարկություն։ Նրանք մոտենում են ֆաբրիկայի ղեկավարությանը և սկսում են ինչ-որ բան քննարկել։ Պարզվում է` ուրիշ նմանատիպ ֆաբրիկայում են աշխատում, մեկ բրիգադ են և եկել են աշխատանքի պայմաններն իմանալու։ Դրանք երևի գոհացնում են նրանց, քանի որ կանայք սկսում են տեղավորվել նորեկների համար նախատեսված կարի մեքենաների դիմաց։

Մոտենում եմ կարող կանանց։ Նրանցից մեկի ձեռքին մատանիներ եմ նկատում.

-Մատանիներով կարողանո՞ւմ եք աշխատել։ Չի՞ խանգարում։

-Չէ, սկի չեմ էլ զգում, - ասում է նա` նայելով իր մատանիներին։

Կողքի մի քանի կանայք էլ ցույց են տալիս իրենց մատանիները։ Տատիկներից մեկը ժպտում է․

– Ստեղ ընդհանրապես չեմ զգում, որ հագս մատանի կա, բայց հենց մտնում են տուն, միանգամից հանում եմ, արդեն սկսում են խանգարել։

Տատիկներից մեկը աչքի տակով հետևում է մեր խոսակցությանը։ Հենց որ ընդմիջում է լինում, նա խնդրում է ինձ մոտենալ իրեն։

-Ջանա, -տատիկաբար դիմում է ինձ, - խնդրում եմ, մեր տնօրենին հարցրու՝ ե՞րբ մեզ էլ տրանսպորտ կտրամադրի։ Վանաձորում ապրողների համար ավտոբուս կա, բայց գյուղերի բնակիչների համար չկա։

-Իսկ ձեր գյուղից շա՞տ մարդ կա։

- Հա, շատ են։ Ստիպված ամեն օր տաքսիով ենք գալիս։ Ես կարա՞մ ամեն օր տաքսի ինձ թույլ տամ։

Մոտենում եմ տնօրենին, արդեն ենթադրելով, թե ինչ կարող է պատասխանել։

- Դեռ չեմ կարա մի տրանսպորտ էլ աշխատացնել։ Մեկը կա, աշխատողներին բերում ու տանում ա։

- Բայց միայն Վանաձորում։

- Հա։ Բայց հիմա աշխատողները շատ չեն։ Հենց ավելի շատ լինեն, կմտածենք։

Տնօրենի պատասխանով վերադառնում եմ տատիկի մոտ։

- Ապրես, ազիզ ջան,-ասում է։

Նա կողքին նստած երկու կանայք տխուր ժպտում են։ Նրանք էլ են ամեն օր նույն տաքսիով ֆաբրիկա հասնում։

Швейная фабрика “Идж Гранд Текстиль” в Ванадзоре
Aram Nersesyan
«Իջ Գրանդ Տեքստիլ» կարի արտադրամաս

Լոռու մարզում գործազրկությունը հասնում է 18 տոկոսի։ Ու այդ է պատճառը, երբ չնայած երկրում նվազագույն աշխատավարձը 68 հազար է, այստեղ համաձայնում են ավելի ցածրին։ Յուրաքանչյուր նմանատիպ ձեռնարկության բացումը տեղի բնակիչների համար օդից թափվող մանանա է դառնում, մարդիկ ընդունում են բոլոր պայմանները, որովհետև ընտրանք չունեն։ Այլընտրանքը իրենց ընտանիքներից հեռու արտագնա աշխատանքի մեկնելն է միայն, ինչը գործարանում աշխատող կանանցից շատերի ամուսիններն արդեն անում են։

  • «Իջ Գրանդ Տեքստիլ» կարի արտադրամաս
    «Իջ Գրանդ Տեքստիլ» կարի արտադրամաս
    © Sputnik / Aram Nersesyan
  • «Իջ Գրանդ Տեքստիլ» կարի արտադրամաս
    «Իջ Գրանդ Տեքստիլ» կարի արտադրամաս
    © Sputnik / Aram Nersesyan
  • «Իջ Գրանդ Տեքստիլ» կարի արտադրամաս
    «Իջ Գրանդ Տեքստիլ» կարի արտադրամաս
    © Sputnik / Aram Nersesyan
  • «Իջ Գրանդ Տեքստիլ» կարի արտադրամաս
    «Իջ Գրանդ Տեքստիլ» կարի արտադրամաս
    © Sputnik / Aram Nersesyan
  • «Իջ Գրանդ Տեքստիլ» կարի արտադրամաս
    «Իջ Գրանդ Տեքստիլ» կարի արտադրամաս
    © Sputnik / Aram Nersesyan
  • «Իջ Գրանդ Տեքստիլ» կարի արտադրամաս
    «Իջ Գրանդ Տեքստիլ» կարի արտադրամաս
    © Sputnik / Aram Nersesyan
  • «Իջ Գրանդ Տեքստիլ» կարի արտադրամաս
    «Իջ Գրանդ Տեքստիլ» կարի արտադրամաս
    © Sputnik / Aram Nersesyan
  • «Իջ Գրանդ Տեքստիլ» կարի արտադրամաս
    «Իջ Գրանդ Տեքստիլ» կարի արտադրամաս
    © Sputnik / Aram Nersesyan
  • «Իջ Գրանդ Տեքստիլ» կարի արտադրամաս
    «Իջ Գրանդ Տեքստիլ» կարի արտադրամաս
    © Sputnik / Aram Nersesyan
1 / 9
© Sputnik / Aram Nersesyan
«Իջ Գրանդ Տեքստիլ» կարի արտադրամաս
154
թեգերը:
աշխատանք, Վանաձոր, Հայաստան
Ըստ թեմայի
«Ի գործ». Նիկոլ Փաշինյանն ընդունել է ՀՀ պետկառույցներում աշխատող սփյուռքահայերին
Քաղաքացին մի գրասենյակից մյուսը գնալու կարիք չի ունենա. սոցիալական ոլորտն օպտիմալացվում է
Ինչո՞ւ ազատվեց աշխատանքից Նարինե Թուխիկյանը
Արտագնա աշխատանքի ճանապարհները բացվում են ժամանակավորապես ու փորձնական ծրագրով
Թոմաշ Լեխ Բուչեկ

«Քո վերջն էլ է այսպես լինելու»․ հայամետ լեհ իրավաբանն Ադրբեջանից սպառնալիքներ է ստանում

602
(Թարմացված է 23:14 27.01.2021)
Լեհ քաղաքական գործիչ Բուչեկը պատերազմի առաջին օրերից ստորագրահավաք նախաձեռնեց՝ Ադրբեջանին Հաագայի դատարանի առջև կանգնեցնելու համար։ Պատերազմի ավարտից հետո էլ նա չդադարեցրեց պայքարը հանուն արդարության։ Sputnik Արմենիան բացառիկ հարցազրույց է անցկացրել լեհ գործչի հետ։

Ադրբեջանը հերթական անգամ փորձել է նավթադոլարներով քողարկել իր երկրի ռազմական հանցագործությունները։ Այս անգամ էլ 50․000 դոլար են առաջարկել լեհ քաղաքական գործիչ Թոմաշ Լեխ Բուչեկի լռության համար։ Բանն այն է, որ մի քանի օրից Լեհաստանում լույս կտեսնի նրա «Ադրբեջանի պատերազմական հանցագործություններն ընդդեմ հայերի․ Արցախ–2020» գիրքը։ Այն պատմում է հայ ռազմագերիների հանդեպ ադրբեջանցիների անմարդկային, հանցագործ վերաբերմունքի մասին։

«Ադրբեջանի կառավարությունը քեզ կտա 50․000 դոլար, եթե դու չհրատարակես Ադրբեջանի հանցագործությունների մասին գիրքը։ Եթե հետաքրքրված ես, հունվարի 25-ին Facebook-ի քո էջում դիր Բաքվի նկարը»։

Այսպիսի առաջարկ է օրերս ստացել պարոն Բուչեկը։

Բաքվի նկարի փոխարեն նա հրապարակել է կաշառքի փորձի սքրինշոթն ու իր պատասխանը Ալիևին․ «Ազատ արձակեք հայ ռազմագերիներին»։

Հաշվի առնելով Ալիևի «հետաքրքրվածությունը» գրքով՝ Բուչեկը խոստացել է օրինակներից մեկը նրան ուղարկել։

Sputnik Արմենիայի հետ զրույցում պարոն Բուչեկը նշեց, որ գրքում հավաքված փաստերի գրեթե 80 տոկոսը հենց իրենք՝ ադրբեջանցիներն են ուղարկել։

«Նրանք ինձ ուղարկում են սարսափելի լուսանկարներ, տեսանյութեր, որոնցում պատկերված է, թե ինչպես են սպանում, ներեցեք, ավելի կոպիտ պետք է ասեմ, ինչպես են մորթում հայ ռազմագերիներին։ Նրանք ուղարկում են ինձ այդ դաժան նյութերն ու պարծենում, հպարտանում, գովում իրենց հանցագործությունները»,- պատմում է հեղինակը։

Նա զուգահեռներ է տեսնում արցախյան պատերազմի և Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի միջև, երբ մեծ թվով լեհ ռազմագերիներ սպանվեցին։

Մասնագիտությամբ իրավաբան Թոմաշ Լեխ Բուչեկը մարդու իրավունքների պաշտպանությամբ միշտ է հետաքրքրված եղել, բայց դրանով լրջորեն սկսել է զբաղվել տարիներ առաջ, երբ իր ծանոթ հայերից գիրք է նվեր ստացել Սումգայիթի ջարդերի մասին։ Գիրքը հետաքրքրել է նրան։ Կարդացել է, ապա սկսել տարբեր աղբյուրների օգնությամբ լրացուցիչ տեղեկություններ հավաքել տեղի ունեցածի մասին։

«Այդ դեպքերը վաղ անցյալում տեղի չեն ունեցել, այլ ընդամենը տարիներ առաջ, բայց աշխարհը չի խոսում այդ մասին»,-ասում է Բուչեկը։

Նա այստեղ անարդարություն է տեսել ու որոշել ջանքեր ներդնել այս ուղղությամբ։

2018 թվականին նա առաջին անգամ այցելել է Հայաստան, ապա նաև գիրք գրել՝ «Հայ մոր լացը․ 1988թ․ Սումգայիթի հայերի ցեղասպանությունը»։ Խոստովանում է, որ այդ օրվանից իր կապը հայերի հետ ավելի ամրացավ։

Արցախյան երկրորդ պատերազմի մասին իմացել է սեպտեմբերի 27-ի վաղ առավոտյան` գյումրեցի իր ծանոթից։ Հենց նույն օրը change.org կայքում ստորագրահավաք է նախաձեռնել` պահանջելով «մարդկության դեմ գործած հանցագործությունների համար Ադրբեջանին կանգնեցնել միջազգային տրիբունալի առաջ»։

Վանդալիզմ Արցախում. ադրբեջանցի զինվորականները պղծել են հայկական խաչքարը

Նա նշեց, որ ծրագրում էր հավաքել 250․000 ստորագրություն, բայց հավաքվեց 126․172։ Կասկածներ ունի, որ ադրբեջանցիները փորձել են կոտրել ստորագրահավաքի կայքը։

«Սկզբում օրական լինում էր 1000-5000 ստորագրություն, իսկ նոյեմբերի 2-ից հետո՝ 100-200-ը։ Կանադայից, Ավստրալիայից, ԱՄՆ-ից և այլ վայրերից բազմաթիվ հայեր գրում էին, որ ստորագրել են, բայց այդ ստորագրությունները չեն երևում»,- ասում է նա։

Ամենից շատ ստորագրություններ Ֆրանսիայից է հավաքվել։

Ի դեպ, արդեն տևական ժամանակ է՝ Թոմաշ Լեխ Բուչեկը սպառնալիքներ է ստանում ադրբեջանցիներից՝ օրական միջինը 10-15 նամակ` հիմնականում կեղծ էջերից ուղարկված։ Վերջերս էլ տեսանյութ են ուղարկել, թե ինչպես են թաղում հայ գերիների դիերը։

Տեսանյութին կից գրել են. «Քո վերջն էլ է այսպես լինելու»։

—Արդյո՞ք մտավախություն չունեք Ձեր ու Ձեր ընտանիքի անվտանգության համար,–հարցնում եմ Բուչեկին։

–Մոնթե Մելքոնյանը ոչ մի բանից չէր վախենում. պետք է դառնար հնագետ, բայց դարձավ հերոս։ Ես հետ չեմ կանգնելու, ես ոչ մի բանից չեմ վախենում, որովհետև ճշմարտությունը միշտ հաղթում է։ Ռազմագերիների հարցում ուզում եմ արդարության հասնել։ Առաջին հերթին դա հայ մայրերի համար է։ Կպայքարեմ այնքան ժամանակ, մինչև բոլոր ռազմագերիները տուն վերադառնան։ Դա ամբողջ աշխարհի պարտականությունն է,- պատասխանում է լեհ քաղաքական գործիչը։

Նրա հայազգի փաստաբան Բաբկեն Խանզադյանը նշում է, որ հիմա էլ եվրոպացի և հայ գործընկերների հետ քննարկում են, թե ինչ քայլերով կարելի է շարունակել արդարության հասնելու գործընթացը։

«Բուչեկի դեմ նաև ադրբեջանական դեսպանությունն է բողոքի նոտա ուղղել։ Նա իր ժամանակի 90 տոկոսն այս գործին է նվիրել, ու ադրբեջանցիները վախենում են այս տեսակի գործունեությունից։ Սրա մեջ վտանգ են տեսնում, որովհետև սա մեծ աղմուկ է բարձրացնում»,- ասաց փաստաբան Խանզադյանը։

Նա նշեց, որ առաջիկայում նախաձեռնում են Վարշավայի փողոցներում, նաև ավտոմեքենաների վրա մեծ պաստառներ տեղադրել լեհերենով և անգլերենով՝ հայ ռազմագերիներին ազատ արձակելու պահանջով։

Նշենք, որ Բուչեկն Արցախում դեռ չի եղել, բայց խոստանում է՝ անպայման այցելելու է։ Իսկ մինչ այդ ինքն ու իր փաստաբան Բաբկեն Խանզադյանը ռազմագերիների հարցով գալու են Հայաստան։ Հանդիպումներ են նախատեսում Հայաստանի և Արցախի մարդու իրավունքների պաշտպանների հետ և ոչ միայն։

602
թեգերը:
Ադրբեջան, Պատերազմ, Թոմաշ Լեխ Բուչեկ, Լեհաստան, Արցախ
Ըստ թեմայի
Ադրբեջանական սոցցանցերը լի են հայ երեխաների սպանելու, արյունը խմելու կոչերով. Թաթոյան
Սոցցանցերում չտարածել գերիների տվյալները․ Անձնական տվյալների պաշտպանության գործակալություն
Հայասպանությունից ուրախանում են. ՄԻՊ-ը ադրբեջանական սոցցանցերից լուսանկարներ է հրապարակել
Ադրբեջանցիները տիրանում են հայ գերիների սոցցանցերի էջերին. ՄԻՊ–ը նոր ապացույցներ ունի
Второй президент Республики Армения Роберт Кочарян в гостях у Sputnik Армения

«Մասնակցելու ենք և կրելու ենք». Քոչարյանը կմասնակցի արտահերթ ընտրություններին

106
(Թարմացված է 01:27 28.01.2021)
Ինչ վերաբերում է Փաշինյանի հրաժարականը պահանջող քաղաքական ուժերին, երկրորդ նախագահը շեշտեց, որ կիսում է նրանց դիրքորոշումը ՀՀ ժամանակավոր կառավարություն ստեղծելու մասին:

ԵՐԵՎԱՆ, 28 հունվարի - Sputnik. ՀՀ երկրորդ նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանը կմասնակցի առաջիկա արտահերթ ընտրություններին՝ իր քաղաքական թիմով:
Այս մասին նա հայտարարեց այսօր հայաստանյան մի քանի կայքերին տված հարցազրույցում:

«Մասնակցելու ենք և կրելու ենք»,- ասաց Քոչարյանը՝ հավելելով, որ դրա համար ունի քաղաքական թիմ, հետևորդներ ու անհրաժեշտ գործիքակազմ:

Իսկ թե ինչու մինչև հիմա ակտիվություն չի դրսևորել ՀՀ գործող իշխանոթյան դեմ այքարում, Քոչարյանը մեկնաբանեց նրանով, որ չի ցանկացել իշխանությունների հնարավորություն տալ իր վերադարձով վախեցնել թիմակիցներին:

«Ես ինձ հեռու պահեցի այդ գործընթացներից, որ իմ գործոնը չօգտագործվի այդ 20-30 պատգամավորներին վախեցնելու համար»,- ասաց Քոչարյանը:

Ինչ վերաբերում է Փաշինյանի հրաժարականը պահանջող քաղաքական ուժերին, երկրորդ նախագահը շեշտեց, որ կիսում է նրանց դիրքորոշումը ՀՀ ժամանակավոր կառավարություն ստեղծելու ու արտահերթ ընտրություններ կազմակերպելու առումով, հատկապես, որ ժամանակավոր կառավարության ղեկավարը չի մասնակցելու ընտրություններին՝ հնարավոր չարաշահումներ թույլ չտալու համար:

Ի՞նչ մտավախություններ ունի Ռոբերտ Քոչարյանը ճանապարհների ապաշրջափակման հեռանկարից

Նշենք, որ նոյեմբերի 9–ի եռակողմ հայտարարությունից հետո Հայաստանի ընդդիմադիր կուսակցությունները պահանջում են վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի հրաժարականը։ Նրանք ժամանակավոր` ազգային համաձայնության կառավարության վարչապետի միասնական թեկնածու են առաջարկում Վազգեն Մանուկյանին։

Արցախում ամեն օր նոր տարածքային կորուստներ են գրանցվում. Քոչարյան

Իշխանությունը, սակայն, այդ տարբերակին համաձայն չէ։ Նրանք առաջարկում են միանգամից գնալ արտահերթ խորհրդարանական ընտրությունների։

106
թեգերը:
ընդդիմություն, Հայաստան, Ազգային ժողովի ընտրություններ, Ընտրություններ, Ռոբերտ Քոչարյան
Ըստ թեմայի
Եթե ՀՀ վարչապետը լիներ թուրքական գործակալ, կաներ այն ամենը, ինչ արվել է. Ռոբերտ Քոչարյան
Ինչու էր թշնամին խնայում Արցախի նախագահի նստավայրը. Քոչարյանն իր վարկածը ներկայացրեց
Ռուսաստանի գործընկեր ու դաշնակից երկրից Հայաստանը վերածվել է ՌԴ–ի պրոտեկտորատի. Քոչարյան