Տուն

Ապրել բորբոսնած սենյակը կորցնելու վախով և շփվելու երազանքով. ՄԻԱՎ-ով կնոջ ցավը

434
(Թարմացված է 11:04 13.01.2020)
Մեր հասարակությունը պատրաստ չէ ՄԻԱՎ-ով (Մարդու իմունային անբավարարության վիրուս) ապրող մարդկանց ընդունել։ Դրա ապացույցը մեկուսացումն է, որին բախվում են այս կարգավիճակն ունեցողները։ Sputnik Արմենիայի թղթակիցը պատմում է ՄԻԱՎ-ով ապրող կնոջ ու նրա ամենամեծ երազանքի մասին։

Արևը պատուհանից ներս է մտնում օրվա մեջ կես ժամ. առավոտյան 9:30-10:00 շողերը հազիվ հպվում են մաշված, ծեփահան եղած լուսամուտի փայտերին, ապակին չի էլ հասցնում ջերմանալ, ու խարխուլ տնակը նորից մթության մեջ է հայտնվում։ Երևանի ծայրամասերից մեկում գտնվող, խոնավությունից լրիվ բորբոսնած այս չորս պատին «տուն» անվանելը, անկեղծ ասած, չափազանցություն է։ Բորբոսնած պատեր, որի դռնից երկու քայլ հետո «տուն-սենյակը» վերջանում է։ Այստեղ ապրում են երեքով՝ Հասմիկ (անունը փոխված է), նրա 19-ամյա դուստրն ու թմբլիկ կատուն (տան միակ կերած-խմած անդամը)։ Մինչ ցավոտ պատմությունը սկսելը Հասմիկը ցույց է տալիս իր ինքնանկարը։

«Ես եմ, իմ անցյալն է»,- ցավով, ափսոսանքով, կարոտով ասում է նա։ Այդքան էլ հին նկար չէ։ Ընդամենը մի տասը տարի առաջ այսպիսին էր, մինչև...

Նայում եմ ինքնանկարում պատկերված գեղեցիկ, խնամված կնոջը, հետո հայացքս բարձրացնում դեպի Հասմիկը...

Автопортрет Асмик
© Sputnik / Marianna Paytyan
Հասմիկի ինքնանկարը

Այսօր Հայաստանում ՄԻԱՎ-ով հազարավոր մարդիկ են ապրում, որոնց կարգավիճակի մասին կարող ես երբեք էլ չիմանալ, եթե իրենք չասեն կամ «հարևանական» բամբասանքները չհասնեն։ Շատերի դեպքերում ՄԻԱՎ-ը ժամանակին է հայտնաբերվել, ժամանակին բուժում են սկսել, և դեղամիջոցները թույլ չեն տվել քայքայել օրգանիզմը, լիարժեք կյանքով ապրելու հնարավորություն են տվել։

Հասմիկն այդ բարեբախտությունը չի ունեցել։ Նրա դեպքում ՄԻԱՎ-ը հայտնաբերվել է այն ժամանակ, երբ օրգանիզմում կատարված փոփոխություններն արդեն անդառնալի էին։ ՄԻԱՎ-ը թուլացրել էր իմունային համակարգը, դրա հետևանքով գլխուղեղում որոշակի պրոցեսներ էին սկսվել, որը հանգեցրել էր գլխուղեղի կաթվածի օջախի հասունացման։

Երկար տարիներ բարձր վարձատրվող աշխատանք է ունեցել. իհարկե, տասնամյակների աշխատանքային փորձն այսօր միայն հիշողություն է, փաստաթղթերով այն չկա։ «Սևով» աշխատանքն ապացուցելի չէ, մնում է բավարարվել պետության հատկացրած՝ 30 հազարին չհասնող կենսաթոշակով։ 

-Ինչպե՞ս վարակվեցիք, ո՞վ էր մեղավոր,–հարցնում եմ։

Պատմությունն էլի մի քիչ հեռվից է սկսում, որ իր ներկա վիճակն իմ ու նաև հենց իր համար ավելի հասկանալի լինի։

Ամուսնու որոշմամբ ընտանիքով տեղափոխվել են արտերկիր։ 32 տարեկանում ամուսինն այնտեղ հանկարծամահ է եղել։ Հիմա էլ պատմելիս, թվում է, թե Հասմիկը փորձում է վերլուծել կատարվածը։ Ասում է՝ սիրտն այնքան առողջ էր, կարող էր լիճը մի ափից մյուսը լողալով անցնել, շնչառությունն այդքան բավականացնում էր։

Տարեկան քանի երեխա է ՄԻԱՎ–ով վարակվում Հայաստանում. ինչպես է փոխանցվում վարակը

«Մի օր աշխատանքից տուն եկա, տեսա մեր բոլոր ծանոթները հավաքվել են...»,- պատմում է Հասմիկն ու ավելացնում, որ մինչև հիմա էլ նրա մահվան պատճառը գաղտնիք է իր համար։

Ամուսնու մահից հետո դստեր հետ վերադառնում են Հայաստան։ Մի քանի հազար դոլարով արդեն հրաժարվել էր իր հայրական տան իրավունքներից, այնպես որ սեփական տուն չուներ, բայց կարողանում էր այնքան վաստակել, որ լավ բնակարան էր վարձակալել, հոգում էր նաև իր ու դստեր բոլոր ծախսերը։

-Ամեն ինչ լավ էր, մինչև հիվանդացա։ Հիվանդության մասին Հասմիկը կցկտուր է պատմում։  Ցավ, ամոթ, չհասկացվածություն, անզորություն... Ամեն ինչ միանգամից կնոջ գլխին է թափվում։

Հասմիկի առողջական վիճակը 2015 թվականին անսպասելի վատանում է, նրան տեղափոխում են «Հանրապետական» հիվանդանոց, որտեղ էլ պարզվում է ախտորոշումը՝ ՄԻԱՎ վարակ։

«Չե՞ք փորձել հիշողությամբ հետ գնալ, հասկանալ, թե որտեղից։ Ամուսնու՞ց եք վարակվել, դավաճանու՞մ էր Ձեզ»։

Ավելացող հարցերիս ի պատասխան Հասմիկը խոստովանում է՝ ամուսնու մահից հետո Հայաստանում այլ տղամարդու հետ էր հանդիպում։ Իր կարգավիճակի մասին իմանալուց հետո նաև նրան հետազոտեցին։

«Նա էլ հայտարարեց, որ «մաքուր է»։ Չգիտեմ, միգուցե խաբում էր։ Հիվանդանոցում մի քանի անգամ տեսակցության եկավ, դուրս գրվելուցս հետո առանց հրաժեշտի պարզապես անհետացավ»,- հոգոցով պատմում է կինը։

Երկար ենք զրուցում, Հասմիկը սկսում է ինձ ավելի վստահել, խոստովանում է, որ վատանալուց կարճ ժամանակ առաջ «իր տղամարդն» իրեն ծեծի ենթարկեց։ Ասում է՝ պատճառ չկար, ուղղակի մեքենայում սկսեց հարվածել գլխիս։ Ինձ Հասմիկի մոտ ուղեկցած մասնագետը մեկնաբանում է՝ իմունային համակարգը թուլանալու հետևանքով, նաև ծեծը կարող էր «կատալիզատոր» դառնալ առողջական վիճակի վատթարացման համար։

Հակառետրովիրուսային դեղամիջոցների օգնությամբ ՄԻԱՎ-ն օրգանիզմում ճնշված է, բայց գլխուղեղի կաթվածի հետևանքները վերացնել այդ դեղերը չեն կարող։ 

Հայաստանը կարող է դառնալ ՁԻԱՀ–ի կանխարգելման տարածաշրջանային կենտրոն. դեսպան

Զրույցի ընթացքում Հասմիկն անընդհատ խնդրում է ցածր խոսել, չօգտագործել ՄԻԱՎ բառը։ Վախենում է՝ հարևաններն իմանան, հասնի բնակարանի տիրոջը։ Սարսափում է, թե ինչ կլինի, եթե իրենց այդ տնից դուրս հանեն։ Երևանում օրեցօր տան վարձակալության արժեքները թանկանում են։ 40 հազար վարձավճարն արդեն իրենց կարողությունից շատ է, դրանից ավելին կնշանակի դրսում հայտնվել։

Նրանց ապրուստի սահմանափակ միջոցները գոյանում են հաշմանդամության համար տրվող թոշակից, «Փարոսից» և տասնիննամյա դստեր ժամանակավոր և «սևով» աշխատանքներից։ Խոստովանում է՝ միս արդեն երկար ժամանակ է՝ այս տանը չի պատրաստվել։

Հասմիկը տարիներ շարունակ դիմում է սոցիալական բնակարան ստանալու համար, սակայն ամեն տարի նույնաբովանդակ պատասխան է ստանում` «տեղ չկա, ֆոնդ չկա»։ Մի ուրիշ խնդիր էլ հաշմանդամության կարգն է։ Թեպետ Հասմիկը բացարձակ անաշխատունակ է, որովհետև անգամ գլուխը շարժելը նրան ցավ է պատճառում, բայց հանձնաժողովը հրաժարվում է նրան հաշմանդամության առաջին խմբում ընդգրկել։ Բացատրում են, թե եթե անձը «պառկած չէ», ոտքի վրա է, ուրեմն առաջին խմբում տեղ չունի։

Հասմիկի համար մեկը մյուսի հետևից փակված են դռները։ Նրա առողջական վիճակը բարելավելու կամ գոնե վատթարացումը կասեցնելու համար վերականգնողական բուժում է պետք, բայց երբ նրա կարգավիճակի մասին համապատասխան կենտրոններում իմանում են, հրաժարվում են ընդունել։ Նույնն է նաև խնամքի կենտրոններում։ Ասում են՝ «մեզ մոտ մաքուր է»։ Արդարանում են, թե մասնավոր են, իրենց կանոնադրությունն ունեն։ Ինձ ուղեկցող մասնագետն ասում է, որ վերջերս են պարզել՝ գրեթե բոլորն էլ պետական ֆինանսավորում են ստանում, բայց խնամքով թաքցնում են։

Գրիգորյան. «Շարժական կլինիկայի ծառայությունները հնարավորինս կմոտեցվեն շահառուներին»

Ինձ ճանապարհելիս Հասմիկը կարոտով նայում է դուրս, ասում, որ նախորդ անգամ տանից դուրս էր եկել կես տարի առաջ՝ հունիսին։

«Մեր տուն ընդհանրապես մարդ չի գալիս։ Բարեկամներ չունենք, ոչ մեկը չունենք»,- այս մեծ աշխարհում դստեր ու կատվի հետ մենակ մնացած կինը խոստովանում է՝ թաքուն ուրախանում է, երբ աղջկա մոտ ընկերներից մեկը հյուր է գալիս։

Եթե ամանորյա հրաշքներ կան, ուրեմն Հասմիկը մարդկանց հետ շփվելու հնարավորություն է երազում։ Որ իր կարգավիճակն այս հասարակության համար խարան չլինի, որ հիվանդի ամբուլատոր քարտի վրա մեծ տառերով ՄԻԱՎ գրված չլինի, որ բուժքույրերը սենյակից մյուս սենյակ չգոռան՝ էն «ՍՊԻԴ-ով հիվանդը», որ որոշ բժիշկներ իրեն զգուշավոր հեռավորությունից չնայեն ու չվախենան ձեռք տալ, որ...

434
թեգերը:
հիվանդ, հիվանդանոց, կատու, աղջիկ, սիրեկան, սեքս, ամուսնություն, ամուսին, Կին, ՁԻԱՀ, ՄԻԱՎ
Ըստ թեմայի
Ինչպես նորաձևությունը կարող է նպաստել ՄԻԱՎ/ՁԻԱՀ-ի դեմ պայքարին Հայաստանում. Fashion Aids Line.
ՁԻԱՀ-ից արդեն չեն մահանում. ինչպե՞ս կանխարգելել հնարավոր վտանգները
Պայքար ՁԻԱՀ–ի դեմ. ո՞ր մարզում է իրավիճակն առավել ողբալի
Երիտասարդներ, արխիվային լուսանկար

Թող այդ ամենի մասին մեր երեխաներն ու թոռները մտածեն, մեզ մեր խնդիրներն էլ բավարար են

389
(Թարմացված է 21:48 13.07.2020)
Եկեք անկեղծ լինենք։ Այսօրվա կորոնավիրուսային իրավիճակը այնքան լուրջ խնդիր է, որ բոլորովին չի տրամադրում մտածելու այլ խնդիրների մասին, որոնք ծառանալու են ամբողջ մարդկության առջև, ասենք՝ այս դարի կեսերին։

Այնինչ այդ խնդիրները հետզհետե սկսում են ուրվագծվել հենց այսօր, բոլորիս աչքի առջև ու BBC-ին ներկայացրել է այն 10 գլխավոր մարտահրավերները, որոնց հետ մարդկությունը ստիպված է լինելու գործ ունենալ 30 տարի հետո՝ 2050 թվականին։ Թույլ տվեք հնարավորինս հակիրճ անդրադառնալ դրանց, իսկ առաջիկայում հաստատ դեռ առիթներ կլինեն շատ ավելի մանրամասն խոսելու այդ դրանց մասին՝ առանձին-առանձին։

Եվ այսպես՝ առաջին։ Մարդու գենային մոդիֆիկացումը։ Խոսքը, ինչպես մասնագետներն են ասում, մարդու ԴՆԹ-ի խմբագրման մասին է։ Սա մի կողմից՝ հսկայական օգուտներ կարող է բերել շատ որոշակի հիվանդությունների դեմ պայքարում, մյուս կողմից՝ էթիկական բնույթի նուրբ հարցեր է առաջացնում՝ արդյոք մենք իրավունք ունենք արհեստականորեն կատարելագործել մարդու օրգանիզմը և, ի վերջո, ստեղծել իդեալական մարդ արարած։

Երկրորդ։ Տարեցների թվի ավելացում։ Համաձայնեք՝ Հայաստանը այն երկրներից է, որտեղ այս խնդիրը առավել, քան հրատապ է։ Իսկ գլոբալ առումով մասնագետներն այսպիսի կանխատեսումներ են անում՝ հարյուր տարին բոլորած մարդկանց թիվն այսօր աշխարհում ընդամենը մոտ կես միլիոն է, 2050 թվականին այն գերազանցելու է 25 միլիոնը, այսինքն` աճելու է 50 անգամ։ Իհարկե, հրաշալի է, որ մարդիկ ավելի երկար են ապրելու, բայց… Անցնենք հաջորդ խնդրին։

Ինչ-որ բան այն չէ ժողովրդավարության նախկին «կղզյակներում»

Կլիմայական փոփոխություններ։ Երբևէ լսե՞լ եք կլիմայական փախստականների մասին։ Իսկ մասնագետներն արդեն կանխատեսում են, որ եթե գլոբալ տաքացումը շարունակվի, որոշ տարածքներ լիովին կանցնեն ջրի տակ և դրանց բնակիչները ստիպված կլինեն տեղափոխվել այլ բնակավայրեր, այլ երկրներ, այսինքն՝ կդառնան կլիմայական փախստականներ։

Անցնենք սոցիալական ցանցերին։ Սկզբում մեծ ոգևորություն էին առաջացնում, որովհետև շփվելու անսահման հնարավորություններ էին ընձեռում, հիմա կամաց-կամաց հասկանում ենք, թե որքան խոցելի ենք դառնում՝ ով ասես կարող է կեղծ անվան տակ գրանցվել ու հանգիստ հայհոյել քեզ։ էլ չեմ ասում սուտ տեղեկության տարածման մասին։ Լավ՝ քանի անգամ կարող է մեռնել Միխայիլ Գորբաչովը՝ մի հիսուն անգամ թաղեցին խեղճ մարդուն։ Ու այս խնդիրը գնալով խորանալու է։

«Մահափորձեր» մահվանից հետո. Լենինին նաև դամբարանում էին ուզում «սպանել»

Հաջորդը։ Քաղաքային տրանսպորտի երթևեկությունը։ Հիշում եմ՝ մի ժամանակ Ֆուրմանովի փողոցում, երբ բակի տղաներով երթևեկելի հատվածում ֆուտբոլ էինք խաղում՝ հատ ու կենտ մեքենաներ էին անցնում։ Հիմա երեկոյան վերադառնում ես աշխատանքից, հաստատ, 100 տոկոսով գիտես, որ քաղաքի այսինչ հատվածում անպայման խցանում է լինելու։ Իսկ ավտոմեքենաների թիվը տարեցտարի ավելանում ու ավելանում է։ Դուք գոնե պատկերացնո՞ւմ եք, թե 2050 թվականին Երևանում ինչ է կատարվելու։ Անկեղծ ասեմ՝ ես չեմ պատկերացնում։

Անցնենք առաջ։ Ինչ է լինելու, երբ Երկրի բնական պաշարները, որոնք մենք անխնա օգտագործում ենք, սկսեն սպառվել։ Մասնագետները փաստում են՝ սովորական բջջային հեռախոսում կա մոտ 60 բաղադրիչ, որոնցից առնվազն մի քանիսը՝ հազվադեպ հանդիպող մետաղներ են։ Ճիշտ եք։ Այդ մետաղները այլ նյութերով փոխարինելու եղանակներն առաջիկա տասնամյակներում երևի այնուամենայնիվ կգտնվեն։ Բայց վերցրեք մեր հայաստանյան հանքարդյունաբերությունը՝ ախր մեր արտահանման, մանավանդ եվրոպական արտահանման մի զգալի մասը՝ բնական պաշարներն են, որոնք անսահման չեն։ Բա 2050-ին ինչ է լինելու։

Սուրբ Սոֆիան ուզում են մզկիթ դարձնել. հայ ճարտարապետի վերականգնած գմբեթի տակ նամազ կհնչի՞

Եվ վերջապես։ Որոշ մասնագետներ համոզված են, որ անխուսափելիորեն գալու է այն օրը, երբ արհեստական բանականությունը գերազանցելու է մարդկային բանականությանը և սկսելու է ինքնուրույն կատարելագործվել ահռելի արագությամբ։ Եվ այստեղ ծագում է ամենագլխավոր հարցը՝ իսկ արդյոք առանց մարդու միջամտության զարգացող այդ բանականությունը բարյացակամ կլինի մեր՝ մարդկանց նկատմամբ։ Բա, որ հանկարծ որոշի, որ մարդկությունը խոչընդոտում է իր կատարելագործմանը։ Բայց շատ ճիշտ եք՝ թող այս ամենի մասին մեր երեխաներն ու թոռները մտածեն, մեզ մեր առօրյա խնդիրներն էլ բավարար են։

389
թեգերը:
խցանում, կորոնավիրուս, երեխա, թոռ, տարեց, Տրանսպորտ, Երևան, արհեստական բանականություն
թեմա:
5 րոպե Դուլյանի հետ
Ըստ թեմայի
Ո՞ր խավին ենք պատկանում հայերս․ սոցիալիզմի ու կապիտալիզմի արանքում
Եթե Քանյե Ուեսթը նախագահ դառնա, կշահենք մենք ու Չինաստանը
Թեժ վիճաբանություն «հայու գենի» շուրջ, կամ մենք ու Ամերիկան
Արժե՞ վստահել վարկանիշներին. ինչ անել, որ հայկական բուհերն էլ լավագույնների շարքին դասվեն
Համակենտրոնացման ճամբար

Բրիտանական պարադոքս. ինչու հայը սկսեց անգլերեն խոսել գերմանական գերության մեջ

355
(Թարմացված է 21:55 10.07.2020)
Յուրաքանչյուր երկրի պատմության մեջ ոչ միայն հերոսական էջեր կան, այլև այնպիսիք, որոնց մասին ուզում ես մոռանալ։ Բայց դեռ ոչ ոքի չի հաջողվել վերաշարադրել պատմությունը։ Սերգեյ Բաբլումյանը գրել է համակենտրոնացման ճամբարում հայտնված հայ զինվորի մասին։

Միձեռանի Մակիչը գերմանական գերությունից Լենինական վերադարձավ անգլերենի բավական լավ պաշարով։ Հարցին, թե ինչպես է սովորել, պատասխանում էր․ «Մեծ Բրիտանիայի ֆաշիստական համակենտրոնացման ճամբարում էի նստած, այնտեղ էլ սովորել եմ»։ Առարկությունները, թե «չի կարող նման բան լինել, Անգլիան ԽՍՀՄ-ի դաշնակիցն է», չէին ընդունվում։ Մակիչը համառորեն պնդում էր․ «Եղե՛լ է»։

Ռուսերեն ու գերմաներեն հայհոյող և հայերեն խոսող «գուշակ» թութակը. կյանքը հին Երևանում

Պատերազմում նա ոչ միայն ձեռքն էր կորցրել, այլ նաև գլխի կոնտուզիա էր ստացել՝ լսողության և խոսքի մասնակի կորստով, այդ պատճառով էլ նրան ոչ ոք չէր հավատում։ Եվ իզուր։ Գերի ընկնելուց հետո Մակիչն իսկապես ուղարկվել էր Անգլիային պատկանող Նորմանդական կղզիներում ծավալված չորս համակենտրոնացման ճամբարներից մեկը, որտեղ գերիների 90 տոկոսը խորհրդային զինվորներն էին։

Մակիչը նրանցից մեկն էր:

Նորմանդական կղզիների օկուպացիան Անգլիայի պատմության ամենապատվաբեր էջը չէ, բայց դե եղածը չես հերքի։ Եվ ահա թե ինչ է եղել` ըստ գրող և այդ պատմության հետազոտող Մադլեն Բանթինգի․ 1940թ․-ին գերմանացիները չգիտես ինչու որոշեցին գրավել ռազմավարական որևէ նշանակություն չունեցող Նորմանդական կղզիները, որտեղ մոտ 100 հազար մարդ էր ապրում, և հայտարարեցին կղզիների օկուպացման մասին։

Իսկ օկուպացիայի նախորդ օրը անգլիացիները լսում էին իրենց վարչապետ Ուինսթոն Չերչիլի ոգեշնչող ճառը։

Կառավարության ղեկավարն ասում էր․ «Մենք կգնանք մինչև վերջ, մենք կկռվենք Ֆրանսիայում, մենք կկռվենք ծովերում և օվկիանոսներում, մենք կկռվենք օդում հարաճուն վստահությամբ և ավելացող ուժով։ Մենք կպաշտպանենք մեր Կղզին, ինչ էլ որ դա արժենա, մենք կկռվենք առափնյակներում, վայրէջքի կետերում, մենք կպայքարենք դաշտերում ու փողոցներում, մենք երբեք չենք հանձնվի»։

Եվ ինչպե՞ս պահեցին իրենց անգլիացիները այդ ելույթից հետո։ Ի՞նչ տեսավ գերի ընկած խորհրդային զինվոր Մակիչը, սկզբում՝ փշալարի հետևում նստած, իսկ հետո՝ տեղի ֆերմաներից մեկում աշխատելիս։ Նա տեսավ այն, ինչի մասին պատմում էր գրող և պատմաբան Մադլեն Բանթինգը և ինչը հետագայում հաստատեց Չարլզ Ֆրենսիս Սուիվթը իր «Բոստոն Գլոբ» թերթում։

«Հպարտ Անգլիայի պարտված հպատակները հարգանքով ողջունում էին գերմանացիների օկուպացիոն իշխանությանը։ Ընդ որում՝ այնքան քաղաքավարի, որ անհնար էր պատկերացնել, թե նրանց միջև պատերազմ է ընթանում»,-գրում էր Սուիվթը։

«Խոպան», ապա համակենտրոնացման ճամբար. ինչպես Ալավերդյանը նոկաուտ արեց գերմանացի զինվորին

Շարունակությունը պատմում եմ կարդացածիցս․ Բրիտանիայի հարյուր հազար հպատակներից ոչ մեկը չգնաց պայքարելու սեփական հայրենիքի ազատության և անկախության համար։ Օկուպացիայի հինգ տարիների ընթացքում ֆաշիստներին դիմադրելու ոչ մի դեպք չգրանցվեց։

Դատարանները, ոստիկանությունը, խանութները, սրճարանները՝ ամեն ինչ աշխատում էր, ինչպես գերմանացիներից առաջ, միայն թե պետական ծառայողները սկսել էին աշխատավարձը ռեյխսմարկով ստանալ։ Նորմանդական կղզիների բնակիչները ստիպված եղան ևս մեկ «սարսափ» վերապրել՝ ճանապարհային երթևեկությունը բռնի կերպով ձախակողմյանից դարձրին աջակողմյան։ Ավելացավ մատնիչների թիվը։

Ինչպես կարողանում էին, դիմադրում էին միայն խորհրդային ռազմագերիները, բայց կղզուց փախչելու տեղ չկար։ Մակիչը փորձել էր փախչել, բայց նրան անմիջապես բռնել էին և ֆերմայից (որտեղ վատ չէր ապրում) նորից նետել էին համակենտրոնացման ճամբար։

․․․ 1945թ․-ի մայիսի 10-ին կղզիներում գտնվող կայազորը կապիտուլյացիա հայտարարեց, իսկ մայիսի 16-ին բրիտանական զորքերը հասան կղզիներ։ Օկուպացիան ավարտվեց։

Կղզիաբնակները շատ արագ հանեցին Հիտլերի դիմանկարները և կախեցին Գեորգ 6-րդի նկարները, սվաստիկայով դրոշները դեն նետեցին։

Իսկ հիմա ամենահետաքրքիրը։

Ֆաշիստների հետ համագործակցելու համար Նորմանդական կղզիների իշխանությունները պատասխնատվության չենթարկվեցին։ Ֆաշիստների աջակիցներին անգամ չնախատեցին, բոլորը ձևացրին, թե ոչինչ էլ չի եղել։

Իսկ երբ սկսվեց «սառը պատերազմը», հետպատերազմական Բրիտանիայում արգելք դրվեց բրիտանական հողում նացիստական ճամբարների գոյության հիշատակման վրա։ Այդ պատճառով էլ լենինականցի Մակիչի պատմությունն ընդունում էին որպես գլխի կոնտուզիա ստացած զինվորի զառանցանք, իսկ անգլերենի իմացությունը, որքան էլ լավը լիներ, չէր ընդունվում որպես փաստարկ։

Ի՞նչ եմ ուզում ասել։ Ցանկացած երկրի պատմության մեջ (և Հայաստանը բացառություն չէ) կան ոչ միայն հերոսական էջեր, որոնցով կարելի է հպարտանալ, այլև այնպիսիք, որոնց մասին հիշել անգամ չես ուզում։ Բայց դեռևս ոչ մեկին չի հաջողվել վերաշարադրել պատմությունը. եղածը եղած է։

Ընդ որում՝ այս անգլիական պարադոքսն ուսումնասիրող Մադլեն Բանթինգը հարկ է համարել ավելացնել․ «Ամենևին չեմ նսեմացնում այն բրիտանացիները վաստակը, որոնք իսկապես պայքարել են ֆաշիզմի դեմ։ Նրանց, ովքեր զոհվել են Թոբրուկի և Էլ Ալամեյնի ավազներում, հյուսիսային ծովերի սառցե ջրերում, ովքեր այրվող կործանիչների հետ խորտակվել են Լա Մանշում։ Դա եղել է և մնացել պատմության մեջ։ Փառք ու պատիվ նրանց, մենք հիշելու ենք»։

Միանում ենք։

Պատմությունը չես փոխի․ ինչպես հայերը փրկեցին հրեական ընտանիքը

355
թեգերը:
համակենտրոնացման ճամբար, Պատերազմ, Մեծ Բրիտանիա, գերի, հայ
Ըստ թեմայի
Պատմական փաստ. նացիստական Գերմանիայի դեսպանատների աշխատակիցներին Հայաստանով են տարհանել
Հայաստանաբնակ 100 գերմանացիները. ովքեր են նրանք, և ինչու է պատերազմը նրանց կրկնակի պատժել
Մասնագիտությունն ազատեց գնդակահարությունից, կամ փրկվեց պատերազմից և զոհվեց խաղաղ օրերում

Ցնծության ճիչ․ ՀՀ ԶՈՒ–ն ադրբեջանական հերթական անօդաչուն է խոցել

0
(Թարմացված է 19:06 14.07.2020)
Տեսանյությում լսվում է հայ զինվորների ուրախության ճիչը, երբ խոցում են ադրբեջանական անօդաչու թռչող սարքը։

Հայկական ԶՈւ ՀՕՊ ստորաբաժանումը խոցել է հերթական ադրբեջանական «Elbit Hermes 900» ԱԹՍ-ը։ Տեղեկությունը Facebook-ի իր էջում հայտնում է ՀՀ ՊՆ մամուլի քարտուղար Շուշան Ստեփանյանը:

Նշենք, որ հայկական զինված ուժերը վերջին 3 օրվա ընթացքում հակառակորդի մի քանի ԱԹՍ են խոցել, այդ թվում` կամիկաձե։

Հիշեցնենք` հուլիսի 12–ից սկսած իրավիճակը սրվել է հայ–ադրբեջանական սահմանի Տավուշի հատվածում։

Հուլիսի 12–ին` ժամը 12:30-ի սահմաններում, Ադրբեջանի զինված ուժերի զինծառայողները ՈւԱԶ մակնիշի ավտոմեքենայով Տավուշի ուղղությամբ ՀՀ պետական սահմանը խախտելու փորձեր են կատարել: Հայկական կողմի նախազգուշացումից հետո Ադրբեջանի զինծառայողները, թողնելով ավտոմեքենան, վերադարձել են իրենց դիրքեր:

Եվս երկու զոհ ունենք. ՊՆ–ն հրապարակել է նրանց անունները

Ժամը 13:45-ին Ադրբեջանի զինված ուժերի զինծառայողները կրկնել են հայկական զինված ուժերի սահմանային դիրքը գրավելու փորձը` կիրառելով հրետանային կրակ, սակայն ճնշվել են հայկական կողմից և, կորուստներ տալով, հետ շպրտվել:

Ավելի ուշ հայտնի դարձավ, որ ադրբեջանական կողմը վերսկսել է Տավուշի դիրքերի ուղղությամբ հրետակոծությունը: ՀՀ ՊՆ խոսնակ Շուշան Ստեփանյանը երեկ վաղ առավոտյան հայտնեց, որ երկու-երեք ժամվա դադարից հետո առավոտյան հակառակորդը վերսկսել է սադրիչ գործողությունները՝ շարունակելով հրետակոծել հայկական դիրքերի ուղղությամբ։

Ադրբեջանի պաշտպանության նախարարի տեղակալ Քերիմ Վելիևն այսօր հայտնել է, որ հայ-ադրբեջանական սահմանին մարտական գործողությունների հետևանքով սպանվել են գեներալ-մայոր Փոլադ Հաշիմովը և գնդապետ Իլգար Միրզեևը։
ԱՊԱ գործակալությունն էլ տեղեկացրել են, որ սպանվել են նաև մայոր Ահմեդով Նամիգ Խաժանօղլուն, մայոր Նովրուզով Անար Գյուլվերդիօղլուն, ենթասպա Զեյնալլա Իլգար Այազօղլուն, ենթասպա Բաբաև Յաշար Վասիֆօղլուն, գերժամանակակից ծառայության զինծառայող, զինվոր Մուստաֆազադե Էլչին Արիֆօղլուն:

Ադրբեջանն իր բնակչությանը շրջապատել է հրետանային մարտկոցներով՝ դարձնելով թիրախ. լուսանկար

Հայկական կողմից կա 5 վիրավոր և չորս զոհ։ Հակառակորդի կրակոցից մահացել են մայոր Գարուշ Վեմիրի Համբարձումյանը և կապիտան Սոս Փայլակի Էլբակյանը, ժամկետային զինծառայողներ` կրտսեր սերժանտներ Սմբատ Գևորգի Գաբրելյանն ու Գրիշա Վահանի Մաթևոսյանը։

0
թեգերը:
Տավուշ, հայ-ադրբեջանական, ադրբեջանցի, Ադրբեջան, անօդաչու, Հայաստան, Զինված ուժեր
Ըստ թեմայի
Հայկական ԶՈւ-ի կողմից խոցված ադրբեջանական ԱԹՍ-ներից մեկի լուսանկարը համացանցում է հայտնվել
Հայկական ԶՈւ-ն ադրբեջանական հերթական ԱԹՍ-ն է խոցել
Հուլիսի 13-ը կմտնի պատմության մեջ. Արծրուն Հովհաննիսյանը` հայկական ԱԹՍ–ների մասին