Սերգեյ Փարաջանով

«Նռան գույնի» մեջ հայտնված «մաստիկան». երբ հայ կանայք տղամարդկանցից խիզախ են

217
(Թարմացված է 18:35 10.01.2020)
Sputnik Արմենիայի սյունակագիր Սերգեյ Բաբլումյանը պատմում է Սերգեյ Փարաջանովի կյանքի անհայտ փաստերի մասին` կինոռեժիսորի մտերիմների խոսքերով։

Ի պաշտպանություն 70-ականներին համասեռամոլության մեղադրանքով կալանավորված Սերգեյ Փարաջանովի` բարձր ձայնով աղաղակող կինը բանաստեղծուհի Սիլվա Կապուտիկյանն էր, ինչը ևս մեկ անգամ ապացուցում է` Հայաստանում գենդերային հավասարության, ինչպես և քաղաքացիական համարձակության ու խիզախության հետ կապված խնդիրներ չեն եղել և չկան։

Համենայնդեպս, տվյալ դեպքում հայ տղամարդիկ նկատելիորեն զիջել են կանանց. փաստ, որը ստիպում է մտածել. «Եթե այսպես շարունակվի, ապա...»։

Եվս մեկ արդիական պահ. «Փարաջանովի չափազանց նուրբ բնավորությունն ու թուլակամությունը ինտիմ հարաբերություններում հասցրին պաթոլոգիայի, որն ավելի շուտ կարելի է հիվանդություն համարել, ինչը բուժման և օգնության կարիք ունի», – գրել է Սիլվա Կապուտիկյանը։

Խնդրում եմ ուշադրություն դարձրեք` պոետը ռեժիսորին չի խարազանում քրեական օրենսգրքով հետապնդվող սեռական ավանդույթներից շեղվելու համար, պարզապես փոխըմբռնման կոչ է անում։

«Մեչիտովը կարծում է, որ Փարաջանովն ինքն է, բայց Փարաջանովը ես եմ»

Պատմությանը նախորդող ևս մեկ նկատառում։ Փարաջանովը, ինչպես ժամանակին Վիսոցկին, իսկ ավելի վաղ նաև շախմատի աշխարհի չեմպիոն Տիգրան Պետրոսյանը, էլ չենք խոսում նկարիչ Մինասի մասին, մահից հետո հանկարծ հարյուրավոր մարդկանց ընկեր դարձավ, որոնց հեռակա կարգով էր ճանաչում, և եթե հավատանք ինքնակոչների խոսքերին, անգամ ապաշխարել էր նրանց մոտ։ Եվ այսպես, այս հոդվածի հեղինակը Փարաջանովի հետ անձամբ ծանոթ չի եղել, նրան Սերյոժա չի անվանել, իսկ այն ամենը, ինչը գրված է ստորև, վերապատմել է ռեժիսորին քաջ ծանոթ և ամուր ընկերություն անող մարդկանց պատմածներից։

Իսկ այժմ բուն պատմության մասին։ «Օրինակ` Փարաջանովը քայլում էր փողոցով, կանգ առնում ցուցափեղկի մոտ, ամեն ինչ նայում, մտնում խանութ և խորհուրդ էր տալիս փոխել իրերի դասավորվածությունը։ Հյուր գնալիս սեղան էր նստում, սպասքի տեղը փոխում և ուտեստներին կանաչի ու համեմունքներ ավելացնում»,- կարդում ենք կինեմատոգրաֆիստ և գրող Վասիլի Քաթանյանի հուշագրություններում։

Փարաջանովի երևակայության թռիչքի մասին։ Քաթանյանը գրում է, որ հերիք է` նա գնար հացի խանութ, վերադառնում էր տարաբնույթ պատմություններով. «Հարևան կինը «գոգլի» էր սարքում և հիվանդ Ռեզիկին համոզում, որ ուտի։ Ես նրա վրա բղավեցի, վերցրեց բաժակն ու սկսեց «գոգլին» հակառակ ուղղությամբ խառնել։ Սկզբում հայտնվեց դեղնուցը, այնուհետև ձուն, հետո էլ ճուտը և վերջապես հավը։ Կինը ցնցվեց»։

Նրան մե՛կ բանտ էին նստեցնում, մե՛կ պարզապես թույլ չէին տալիս աշխատել։ Քրեական օրենսգրքում այնպիսի հոդված չկար, որ Փարաջանովին չվերագրեին, և ոչ մի մահացու մեղք չկար, որում նրան չմեղադրեին` գողություն, սպեկուլյացիա, բռնաբարություն, մանկապղծություն և տարեց կանանց նկատմամբ սեռական ոտնձգություններ...

Մեծ հայ դերասան Սոս Սարգսյանի 10 արտահայտությունները

Հատված հեղինակի նոթատետրից։ «1973 թվական։ Էկրան է բարձրանում «Հայֆիլմում» նկարահանված «Նռան գույնը» ֆիլմը։ Սկզբում այն կոչվում էր «Սայաթ-Նովա», և վերնագիրն ամենևին էլ միակ շտկումը չէ, որն արվել է։  Հայաստանի կինեմատոգրաֆիայի պետական կոմիտեի ղեկավարը Գևորգ Հայրյանն էր, որը ժամանակին Հայաստանում «Պրավդայի» թղթակիցն էր, հետո Կենտկոմի քարոզչության բաժնի վարիչը, այնուհետև կինոյում էր աշխատում, և նա միշտ առանձնանում էր իր սուր արտահայտություններով»։

Հայաստանի բարձրագույն ղեկավարությունը ներկա էր «Նռան գույնի» ցուցադրությանը, որին հետևեց քննարկումը։ Որոշակի կոնկրետ բան ասել դժվար էր, քանի որ այս ֆիլմն «Առաջին սիրո երգը» չէր, որի գլխավոր դերում խաղում էր Խորեն Աբրահամյանը։

«Ֆրունզն այդպես էլ չապտակեց». հայտնի դերասանուհու խոստովանությունը

– Մաստիկան շատ է... – լակոնիկ արտահայտվեց կառավարության նախագահ Բադալ Մուրադյանը, որի աշխատանքային կենսագրությունում նշված էր նաև հատակ մաքրողի աշխատանքը։

– Բադալ Հմայակովիչն ուզում էր ասել «միստիկան», – պարզաբանեց Հայրյանը։

... Ֆիլմն այսպես թե այնպես էկրան բարձրացավ, իսկ Փարաջանովին «անբարոյական պահվածքի համար» 5 տարով գաղութ նստեցրին։

Եվ այդ ժամանակ Կապուտիկյանը գրեց ՊԱԿ–ի ամենակարող ղեկավար Անդրոպովին (պատճենը` ԽՍՀՄ Գերագույն դատարան), որից մի հատված ներկայացնում ենք ստորև։

«Ես, ինչպես և այն մարդիկ, որոնք կստորագրեն այս նամակի տակ, խնդրում ենք Ձեզ ներողամտություն ցուցաբերել Սերգեյ Փարաջանովի նկատմամբ, կրճատել նրա կալանավորման ժամկետը և նրան հնարավորություն տալ վերադառնալու իր գործին»,- նշել էր Կապուտիկյանն իր նամակում։

Այստեղ ընդհատենք մեր պատմությունը, արդարությունը վերականգնելու համար նշենք` «այն մարդիկ, որոնք կստորագրեին այս նամակի տակ...» արտահայտությունը կարող էր գրել յուրաքանչյուրը և ուղարկել նամակը, բայց ոչ ոք դա չարեց։ Ինչ կարելի է այստեղ ասել։ Գերմանացի պաստոր Մարտին Նիմելերը մի առիթով ասել է. «Երբ նրանք եկան կոմունիստների հետևից, ինձ համար մեկ էր, ես կոմունիստ չեմ։ Երբ նրանք եկան էսեռների հետևից, ինձ համար մեկ էր, ես էսեռ չեմ։ Երբ նրանք եկան արհմիությունների հետևից, ես դեմ չէի, չէ՞ որ արհմիության գործիչ չեմ։ Երբ նրանք եկան հրեաների հետևից, ես լռում էի, չէ՞ որ ես հրեա չեմ։ Իսկ երբ նրանք եկան իմ հետևից, դեմ դուրս եկող այլևս չկար»։

Ուրախության պրոֆեսորն ու ծիծաղով բուժող Արմեն Խոստիկյանը

«Փարաջանովի նման մարդու համար, – հետագայում գրեց Կապուտիկյանը, – հնգամյա բանտային կյանքը ֆիզիկական և հոգևոր մահ կնշանակի, և նույնիսկ եթե 5 տարի հետո նա դուրս գա, արվեստի համար արդեն կորած մարդ կլինի»։

Դուրս եկավ, չկորավ, կանգուն մնաց։ Հայաստան հասնելով` անմիջապես գնաց Կապուտիկյանի տուն։ Ի նշան երախտագիտության` նրան ընծայեց սեփական ձեռքերով ստեղծված գոբելենը` հայկական ոճով և ազգային նախշերով։ Այն այսօր էլ պահվում է Կապուտիկյանի տուն-թանգարանում։

Մտնե՛նք, տեսնե՛նք, հիշե՛նք հոգով ուժեղներին։

217
թեգերը:
Սիլվա Կապուտիկյան, կինո, ռեժիսոր, Սերգեյ Փարաջանով
Ըստ թեմայի
«Նա առաջին անգամ ասաց, որ սիրում է ինձ». նախկին կինը տեղափոխվել է Արմեն Ջիգարխանյանի մոտ
Այդ ուրախ և տխուր մարդը․ Ֆրունզիկ Մկրտչյանի 7 հայտնի դերերը
Քվենտին Տարանտինոյի ֆիլմն ամենաշատ մրցանակներն է տարել «Ոսկե գլոբուսում»
«Չբռնե՞մ, մտնեմ քաղաքականություն». դերասան Հայկ Պետրոսյանն իր տեղն ու դերը լավ գիտի
Կարի արտադրամաս

Երբ գործ չկա, մարդիկ ամեն ինչի պատրա՞ստ են. Վանաձորում նոր արտադրամաս է բացվել, բայց...

148
Վանաձորում նոր արտադրամաս է բացվել, ինչը լավ է գործազրկության բարձր ցուցանիշ ունեցող ՀՀ–ի համար։ Մենք տեսանք` ինչպես է աշխատում «Իջ Գրանդ Տեքստիլ» կարի արտադրամասը, պարզեցինք` ինչու են աշխատակիցներն ուրախ այդ աշխատանքի համար, թեև պայմանները հեռու են հարմարավետ լինելուց։

Հայաստանի երրորդ ամենախոշոր քաղաքը՝ Վանաձորը, տեղացիները շարունակում են Կիրովական անվանել։ Սովորության հիմքում հոգեբանական գործոն էլ կա. քաղաքը մնացել է սովետական Կիրովական։ Շենքերը, հուշարձաններն ու մարդիկ մնացել են խորհրդային շրջանում։ Անգամ քաղաքում հայտնվող նոր հնարավորությունները պահպանում են սովետական շունչը։

Նման օրինակ է քաղաքում բացված հայ-ռուսական «Իջ Գրանդ Տեքստիլ» արտադրամասը։ Արտադրամասը տեղացիների համար ծանոթ Բազումի կարի ֆաբրիկայի շենքում է` հսկայական, տեղ–տեղ կիսաքանդ, պլոկված պաստառներով շենքում։ Շինության սառը միջանցքներում հեշտ է խառնվել ու անգամ ընկնել (չքողարկված փոսեր կան), դրա համար մեր նկարահանման թիմին ուղեկցում են «Իջ Գրանդ Տեքստիլի» աշխատակիցները։

Швейная фабрика “Идж Гранд Текстиль” в Ванадзоре
© Sputnik / Aram Nersesyan
«Իջ Գրանդ Տեքստիլ» կարի արտադրամաս

Հասնում ենք բուն գործարանին, որը, ի տարբերություն ամբողջ շենքի, ջեռուցվում է, բայց ոչ բավարար. բոլորն աշխատողներն ու անգամ տնօրենը ձմեռային բաճկոններով են աշխատում։ 30-ից 70 տարեկան կանայք 2-3 շարքով նստած են կարի մեքենաների մոտ։ Մոտ 100 աշխատող կա նստած։ Նրանց պարբերաբար մոտենում է մի երիտասարդ կին և բարձրաձայն ինչ-որ բան ասում։ «Ո՞վ է այսպես կարել», «Սա ո՞ւմ ձեռքի գործն է» թույլատրելիի սահմանն անցնող տոնով դիմում է նա կարողներին։

- Լավ, ինչի՞ էսքան բարձր, - հարցնում եմ տնօրինությանը։

-Դե, կարի ֆաբրիկայում ուրիշ ձև հնարավոր չի, շուխուռ ա, – հնչում է պատասխանը։

Швейная фабрика “Идж Гранд Текстиль” в Ванадзоре
© Sputnik / Aram Nersesyan
«Իջ Գրանդ Տեքստիլ» կարի արտադրամաս

Կարի արտադրամասում որսորդական, շինարարական, բանվորական հագուստ են կարում։ Ամբողջ արտադրանքը Ռուսաստան են արտահանում, Հայաստանում այն չի վաճառվելու է։ Աշխատում է 100 մարդ, տնօրենի խոսքով` ևս 1900 ազատ աշխատատեղ կա։

Կարողների կողքին` ապակիների վրա, երեք թուղթ է փակցված։ Այստեղ նշված են տուգանքները, որոնց կարող են ենթարկվել ձեռնարկության աշխատակիցները։ Կարողը 5000 դրամ կտուգանվի հեռախոսով խոսելու համար, 10 000 դրամ կտուգանվի բրիգադիրը։ Կա 3000 դրամ տուգանք, եթե աշխատակիցն աշխատավայրում մաքրությունը չի պահում։ Հաջորդ տուգանքի զրոներն ավելի շատ են` 170 հազար դրամ տուգանք, եթե աշխատակիցը կարի մեքենայի վարդակն օգտագործի անձնական նպատակներով։

Швейная фабрика “Идж Гранд Текстиль” в Ванадзоре
© Sputnik / Aram Nersesyan
«Իջ Գրանդ Տեքստիլ» կարի արտադրամաս

- Էս տուգանքներն իրո՞ք կիրառվում են, - հարցնում եմ տնօրեն Մհեր Միրզոյանին։

- Բա ոնց, -ասում է նա ոգևորված, - բոլոր աշխատողները աշխատանքային պայմանագիր են ստորագրել, սաղ պայմանները նշված են։ Էսքան փող ենք ծախսում, նայեք` ինչ հսկա տարածք ա, գիտեք`մենակ ջեռուցումը ինչ արժի...

-Միջինում ինչքա՞ն են ստանում աշխատողները։

- Ոնց բոլոր նման գործարաններում, աշխատավարձը գործարքային ա։ Մի կոստյում կարելը արժի 1000 դրամ։ Աշխատողը քանի հատ կարի, էդքան էլ փող կստանա։ Կարան նույնիսկ ամիսը 100 հազար ստանան, եթե լավ աշխատեն։ Բայց միջինում 40-50 հազար դրամ ա ստացվում։ Դե, ստեղ բոլորը նոր են սկսել աշխատել, էն էլ կանայք են, իրանց թողնես` կոֆե խմեն, խոսան։ Մեր մոտ բրիգադիրը 130 հազար դրամ ա ստանում: Պատկերացնո՞ւմ ես՝ Վանաձորում կինարմատի համար դա ինչ թիվ ա։

Мгер Мирзоян, директор “Идж Гранд Текстиль”
© Sputnik / Aram Nersesyan
Մհեր Միրզոյան

Մինչ մենք խոսում ենք, աշխատակցուհիները լուռումունջ շարունակում են իրենց աշխատանքը։ Մի խումբ կանայք են մտնում ձեռնարկություն։ Նրանք մոտենում են ֆաբրիկայի ղեկավարությանը և սկսում են ինչ-որ բան քննարկել։ Պարզվում է` ուրիշ նմանատիպ ֆաբրիկայում են աշխատում, մեկ բրիգադ են և եկել են աշխատանքի պայմաններն իմանալու։ Դրանք երևի գոհացնում են նրանց, քանի որ կանայք սկսում են տեղավորվել նորեկների համար նախատեսված կարի մեքենաների դիմաց։

Մոտենում եմ կարող կանանց։ Նրանցից մեկի ձեռքին մատանիներ եմ նկատում.

-Մատանիներով կարողանո՞ւմ եք աշխատել։ Չի՞ խանգարում։

-Չէ, սկի չեմ էլ զգում, - ասում է նա` նայելով իր մատանիներին։

Կողքի մի քանի կանայք էլ ցույց են տալիս իրենց մատանիները։ Տատիկներից մեկը ժպտում է․

– Ստեղ ընդհանրապես չեմ զգում, որ հագս մատանի կա, բայց հենց մտնում են տուն, միանգամից հանում եմ, արդեն սկսում են խանգարել։

Տատիկներից մեկը աչքի տակով հետևում է մեր խոսակցությանը։ Հենց որ ընդմիջում է լինում, նա խնդրում է ինձ մոտենալ իրեն։

-Ջանա, -տատիկաբար դիմում է ինձ, - խնդրում եմ, մեր տնօրենին հարցրու՝ ե՞րբ մեզ էլ տրանսպորտ կտրամադրի։ Վանաձորում ապրողների համար ավտոբուս կա, բայց գյուղերի բնակիչների համար չկա։

-Իսկ ձեր գյուղից շա՞տ մարդ կա։

- Հա, շատ են։ Ստիպված ամեն օր տաքսիով ենք գալիս։ Ես կարա՞մ ամեն օր տաքսի ինձ թույլ տամ։

Մոտենում եմ տնօրենին, արդեն ենթադրելով, թե ինչ կարող է պատասխանել։

- Դեռ չեմ կարա մի տրանսպորտ էլ աշխատացնել։ Մեկը կա, աշխատողներին բերում ու տանում ա։

- Բայց միայն Վանաձորում։

- Հա։ Բայց հիմա աշխատողները շատ չեն։ Հենց ավելի շատ լինեն, կմտածենք։

Տնօրենի պատասխանով վերադառնում եմ տատիկի մոտ։

- Ապրես, ազիզ ջան,-ասում է։

Նա կողքին նստած երկու կանայք տխուր ժպտում են։ Նրանք էլ են ամեն օր նույն տաքսիով ֆաբրիկա հասնում։

Швейная фабрика “Идж Гранд Текстиль” в Ванадзоре
Aram Nersesyan
«Իջ Գրանդ Տեքստիլ» կարի արտադրամաս

Լոռու մարզում գործազրկությունը հասնում է 18 տոկոսի։ Ու այդ է պատճառը, երբ չնայած երկրում նվազագույն աշխատավարձը 68 հազար է, այստեղ համաձայնում են ավելի ցածրին։ Յուրաքանչյուր նմանատիպ ձեռնարկության բացումը տեղի բնակիչների համար օդից թափվող մանանա է դառնում, մարդիկ ընդունում են բոլոր պայմանները, որովհետև ընտրանք չունեն։ Այլընտրանքը իրենց ընտանիքներից հեռու արտագնա աշխատանքի մեկնելն է միայն, ինչը գործարանում աշխատող կանանցից շատերի ամուսիններն արդեն անում են։

  • «Իջ Գրանդ Տեքստիլ» կարի արտադրամաս
    «Իջ Գրանդ Տեքստիլ» կարի արտադրամաս
    © Sputnik / Aram Nersesyan
  • «Իջ Գրանդ Տեքստիլ» կարի արտադրամաս
    «Իջ Գրանդ Տեքստիլ» կարի արտադրամաս
    © Sputnik / Aram Nersesyan
  • «Իջ Գրանդ Տեքստիլ» կարի արտադրամաս
    «Իջ Գրանդ Տեքստիլ» կարի արտադրամաս
    © Sputnik / Aram Nersesyan
  • «Իջ Գրանդ Տեքստիլ» կարի արտադրամաս
    «Իջ Գրանդ Տեքստիլ» կարի արտադրամաս
    © Sputnik / Aram Nersesyan
  • «Իջ Գրանդ Տեքստիլ» կարի արտադրամաս
    «Իջ Գրանդ Տեքստիլ» կարի արտադրամաս
    © Sputnik / Aram Nersesyan
  • «Իջ Գրանդ Տեքստիլ» կարի արտադրամաս
    «Իջ Գրանդ Տեքստիլ» կարի արտադրամաս
    © Sputnik / Aram Nersesyan
  • «Իջ Գրանդ Տեքստիլ» կարի արտադրամաս
    «Իջ Գրանդ Տեքստիլ» կարի արտադրամաս
    © Sputnik / Aram Nersesyan
  • «Իջ Գրանդ Տեքստիլ» կարի արտադրամաս
    «Իջ Գրանդ Տեքստիլ» կարի արտադրամաս
    © Sputnik / Aram Nersesyan
  • «Իջ Գրանդ Տեքստիլ» կարի արտադրամաս
    «Իջ Գրանդ Տեքստիլ» կարի արտադրամաս
    © Sputnik / Aram Nersesyan
1 / 9
© Sputnik / Aram Nersesyan
«Իջ Գրանդ Տեքստիլ» կարի արտադրամաս
148
թեգերը:
աշխատանք, Վանաձոր, Հայաստան
Ըստ թեմայի
«Ի գործ». Նիկոլ Փաշինյանն ընդունել է ՀՀ պետկառույցներում աշխատող սփյուռքահայերին
Քաղաքացին մի գրասենյակից մյուսը գնալու կարիք չի ունենա. սոցիալական ոլորտն օպտիմալացվում է
Ինչո՞ւ ազատվեց աշխատանքից Նարինե Թուխիկյանը
Արտագնա աշխատանքի ճանապարհները բացվում են ժամանակավորապես ու փորձնական ծրագրով
Թոմաշ Լեխ Բուչեկ

«Քո վերջն էլ է այսպես լինելու»․ հայամետ լեհ իրավաբանն Ադրբեջանից սպառնալիքներ է ստանում

568
(Թարմացված է 23:14 27.01.2021)
Լեհ քաղաքական գործիչ Բուչեկը պատերազմի առաջին օրերից ստորագրահավաք նախաձեռնեց՝ Ադրբեջանին Հաագայի դատարանի առջև կանգնեցնելու համար։ Պատերազմի ավարտից հետո էլ նա չդադարեցրեց պայքարը հանուն արդարության։ Sputnik Արմենիան բացառիկ հարցազրույց է անցկացրել լեհ գործչի հետ։

Ադրբեջանը հերթական անգամ փորձել է նավթադոլարներով քողարկել իր երկրի ռազմական հանցագործությունները։ Այս անգամ էլ 50․000 դոլար են առաջարկել լեհ քաղաքական գործիչ Թոմաշ Լեխ Բուչեկի լռության համար։ Բանն այն է, որ մի քանի օրից Լեհաստանում լույս կտեսնի նրա «Ադրբեջանի պատերազմական հանցագործություններն ընդդեմ հայերի․ Արցախ–2020» գիրքը։ Այն պատմում է հայ ռազմագերիների հանդեպ ադրբեջանցիների անմարդկային, հանցագործ վերաբերմունքի մասին։

«Ադրբեջանի կառավարությունը քեզ կտա 50․000 դոլար, եթե դու չհրատարակես Ադրբեջանի հանցագործությունների մասին գիրքը։ Եթե հետաքրքրված ես, հունվարի 25-ին Facebook-ի քո էջում դիր Բաքվի նկարը»։

Այսպիսի առաջարկ է օրերս ստացել պարոն Բուչեկը։

Բաքվի նկարի փոխարեն նա հրապարակել է կաշառքի փորձի սքրինշոթն ու իր պատասխանը Ալիևին․ «Ազատ արձակեք հայ ռազմագերիներին»։

Հաշվի առնելով Ալիևի «հետաքրքրվածությունը» գրքով՝ Բուչեկը խոստացել է օրինակներից մեկը նրան ուղարկել։

Sputnik Արմենիայի հետ զրույցում պարոն Բուչեկը նշեց, որ գրքում հավաքված փաստերի գրեթե 80 տոկոսը հենց իրենք՝ ադրբեջանցիներն են ուղարկել։

«Նրանք ինձ ուղարկում են սարսափելի լուսանկարներ, տեսանյութեր, որոնցում պատկերված է, թե ինչպես են սպանում, ներեցեք, ավելի կոպիտ պետք է ասեմ, ինչպես են մորթում հայ ռազմագերիներին։ Նրանք ուղարկում են ինձ այդ դաժան նյութերն ու պարծենում, հպարտանում, գովում իրենց հանցագործությունները»,- պատմում է հեղինակը։

Նա զուգահեռներ է տեսնում արցախյան պատերազմի և Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի միջև, երբ մեծ թվով լեհ ռազմագերիներ սպանվեցին։

Մասնագիտությամբ իրավաբան Թոմաշ Լեխ Բուչեկը մարդու իրավունքների պաշտպանությամբ միշտ է հետաքրքրված եղել, բայց դրանով լրջորեն սկսել է զբաղվել տարիներ առաջ, երբ իր ծանոթ հայերից գիրք է նվեր ստացել Սումգայիթի ջարդերի մասին։ Գիրքը հետաքրքրել է նրան։ Կարդացել է, ապա սկսել տարբեր աղբյուրների օգնությամբ լրացուցիչ տեղեկություններ հավաքել տեղի ունեցածի մասին։

«Այդ դեպքերը վաղ անցյալում տեղի չեն ունեցել, այլ ընդամենը տարիներ առաջ, բայց աշխարհը չի խոսում այդ մասին»,-ասում է Բուչեկը։

Նա այստեղ անարդարություն է տեսել ու որոշել ջանքեր ներդնել այս ուղղությամբ։

2018 թվականին նա առաջին անգամ այցելել է Հայաստան, ապա նաև գիրք գրել՝ «Հայ մոր լացը․ 1988թ․ Սումգայիթի հայերի ցեղասպանությունը»։ Խոստովանում է, որ այդ օրվանից իր կապը հայերի հետ ավելի ամրացավ։

Արցախյան երկրորդ պատերազմի մասին իմացել է սեպտեմբերի 27-ի վաղ առավոտյան` գյումրեցի իր ծանոթից։ Հենց նույն օրը change.org կայքում ստորագրահավաք է նախաձեռնել` պահանջելով «մարդկության դեմ գործած հանցագործությունների համար Ադրբեջանին կանգնեցնել միջազգային տրիբունալի առաջ»։

Վանդալիզմ Արցախում. ադրբեջանցի զինվորականները պղծել են հայկական խաչքարը

Նա նշեց, որ ծրագրում էր հավաքել 250․000 ստորագրություն, բայց հավաքվեց 126․172։ Կասկածներ ունի, որ ադրբեջանցիները փորձել են կոտրել ստորագրահավաքի կայքը։

«Սկզբում օրական լինում էր 1000-5000 ստորագրություն, իսկ նոյեմբերի 2-ից հետո՝ 100-200-ը։ Կանադայից, Ավստրալիայից, ԱՄՆ-ից և այլ վայրերից բազմաթիվ հայեր գրում էին, որ ստորագրել են, բայց այդ ստորագրությունները չեն երևում»,- ասում է նա։

Ամենից շատ ստորագրություններ Ֆրանսիայից է հավաքվել։

Ի դեպ, արդեն տևական ժամանակ է՝ Թոմաշ Լեխ Բուչեկը սպառնալիքներ է ստանում ադրբեջանցիներից՝ օրական միջինը 10-15 նամակ` հիմնականում կեղծ էջերից ուղարկված։ Վերջերս էլ տեսանյութ են ուղարկել, թե ինչպես են թաղում հայ գերիների դիերը։

Տեսանյութին կից գրել են. «Քո վերջն էլ է այսպես լինելու»։

—Արդյո՞ք մտավախություն չունեք Ձեր ու Ձեր ընտանիքի անվտանգության համար,–հարցնում եմ Բուչեկին։

–Մոնթե Մելքոնյանը ոչ մի բանից չէր վախենում. պետք է դառնար հնագետ, բայց դարձավ հերոս։ Ես հետ չեմ կանգնելու, ես ոչ մի բանից չեմ վախենում, որովհետև ճշմարտությունը միշտ հաղթում է։ Ռազմագերիների հարցում ուզում եմ արդարության հասնել։ Առաջին հերթին դա հայ մայրերի համար է։ Կպայքարեմ այնքան ժամանակ, մինչև բոլոր ռազմագերիները տուն վերադառնան։ Դա ամբողջ աշխարհի պարտականությունն է,- պատասխանում է լեհ քաղաքական գործիչը։

Նրա հայազգի փաստաբան Բաբկեն Խանզադյանը նշում է, որ հիմա էլ եվրոպացի և հայ գործընկերների հետ քննարկում են, թե ինչ քայլերով կարելի է շարունակել արդարության հասնելու գործընթացը։

«Բուչեկի դեմ նաև ադրբեջանական դեսպանությունն է բողոքի նոտա ուղղել։ Նա իր ժամանակի 90 տոկոսն այս գործին է նվիրել, ու ադրբեջանցիները վախենում են այս տեսակի գործունեությունից։ Սրա մեջ վտանգ են տեսնում, որովհետև սա մեծ աղմուկ է բարձրացնում»,- ասաց փաստաբան Խանզադյանը։

Նա նշեց, որ առաջիկայում նախաձեռնում են Վարշավայի փողոցներում, նաև ավտոմեքենաների վրա մեծ պաստառներ տեղադրել լեհերենով և անգլերենով՝ հայ ռազմագերիներին ազատ արձակելու պահանջով։

Նշենք, որ Բուչեկն Արցախում դեռ չի եղել, բայց խոստանում է՝ անպայման այցելելու է։ Իսկ մինչ այդ ինքն ու իր փաստաբան Բաբկեն Խանզադյանը ռազմագերիների հարցով գալու են Հայաստան։ Հանդիպումներ են նախատեսում Հայաստանի և Արցախի մարդու իրավունքների պաշտպանների հետ և ոչ միայն։

568
թեգերը:
Ադրբեջան, Պատերազմ, Թոմաշ Լեխ Բուչեկ, Լեհաստան, Արցախ
Ըստ թեմայի
Ադրբեջանական սոցցանցերը լի են հայ երեխաների սպանելու, արյունը խմելու կոչերով. Թաթոյան
Սոցցանցերում չտարածել գերիների տվյալները․ Անձնական տվյալների պաշտպանության գործակալություն
Հայասպանությունից ուրախանում են. ՄԻՊ-ը ադրբեջանական սոցցանցերից լուսանկարներ է հրապարակել
Ադրբեջանցիները տիրանում են հայ գերիների սոցցանցերի էջերին. ՄԻՊ–ը նոր ապացույցներ ունի
Второй президент Республики Армения Роберт Кочарян в гостях у Sputnik Армения

«Մասնակցելու ենք և կրելու ենք». Քոչարյանը կմասնակցի արտահերթ ընտրություններին

97
(Թարմացված է 01:27 28.01.2021)
Ինչ վերաբերում է Փաշինյանի հրաժարականը պահանջող քաղաքական ուժերին, երկրորդ նախագահը շեշտեց, որ կիսում է նրանց դիրքորոշումը ՀՀ ժամանակավոր կառավարություն ստեղծելու մասին:

ԵՐԵՎԱՆ, 28 հունվարի - Sputnik. ՀՀ երկրորդ նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանը կմասնակցի առաջիկա արտահերթ ընտրություններին՝ իր քաղաքական թիմով:
Այս մասին նա հայտարարեց այսօր հայաստանյան մի քանի կայքերին տված հարցազրույցում:

«Մասնակցելու ենք և կրելու ենք»,- ասաց Քոչարյանը՝ հավելելով, որ դրա համար ունի քաղաքական թիմ, հետևորդներ ու անհրաժեշտ գործիքակազմ:

Իսկ թե ինչու մինչև հիմա ակտիվություն չի դրսևորել ՀՀ գործող իշխանոթյան դեմ այքարում, Քոչարյանը մեկնաբանեց նրանով, որ չի ցանկացել իշխանությունների հնարավորություն տալ իր վերադարձով վախեցնել թիմակիցներին:

«Ես ինձ հեռու պահեցի այդ գործընթացներից, որ իմ գործոնը չօգտագործվի այդ 20-30 պատգամավորներին վախեցնելու համար»,- ասաց Քոչարյանը:

Ինչ վերաբերում է Փաշինյանի հրաժարականը պահանջող քաղաքական ուժերին, երկրորդ նախագահը շեշտեց, որ կիսում է նրանց դիրքորոշումը ՀՀ ժամանակավոր կառավարություն ստեղծելու ու արտահերթ ընտրություններ կազմակերպելու առումով, հատկապես, որ ժամանակավոր կառավարության ղեկավարը չի մասնակցելու ընտրություններին՝ հնարավոր չարաշահումներ թույլ չտալու համար:

Ի՞նչ մտավախություններ ունի Ռոբերտ Քոչարյանը ճանապարհների ապաշրջափակման հեռանկարից

Նշենք, որ նոյեմբերի 9–ի եռակողմ հայտարարությունից հետո Հայաստանի ընդդիմադիր կուսակցությունները պահանջում են վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի հրաժարականը։ Նրանք ժամանակավոր` ազգային համաձայնության կառավարության վարչապետի միասնական թեկնածու են առաջարկում Վազգեն Մանուկյանին։

Արցախում ամեն օր նոր տարածքային կորուստներ են գրանցվում. Քոչարյան

Իշխանությունը, սակայն, այդ տարբերակին համաձայն չէ։ Նրանք առաջարկում են միանգամից գնալ արտահերթ խորհրդարանական ընտրությունների։

97
թեգերը:
ընդդիմություն, Հայաստան, Ազգային ժողովի ընտրություններ, Ընտրություններ, Ռոբերտ Քոչարյան
Ըստ թեմայի
Եթե ՀՀ վարչապետը լիներ թուրքական գործակալ, կաներ այն ամենը, ինչ արվել է. Ռոբերտ Քոչարյան
Ինչու էր թշնամին խնայում Արցախի նախագահի նստավայրը. Քոչարյանն իր վարկածը ներկայացրեց
Ռուսաստանի գործընկեր ու դաշնակից երկրից Հայաստանը վերածվել է ՌԴ–ի պրոտեկտորատի. Քոչարյան