Փելիքս Ալիև

Ազգությամբ ադրբեջանցի, հոգով՝ հայ. էջմիածնեցի Ալիևի փառքի ճամփան

8863
(Թարմացված է 23:41 19.10.2019)
Ինչպես Ֆելիքս Ալիևը Հայաստանին ու աշխարհին ծանրամարտի չեմպիոններ տվեց, հաղթահարեց ադրբեջանական ազգանունով ապրելու դժվարությունը, Էջմիածնում հուղարկավորեց իր ադրբեջանցի հորը։ Այս պատմությունը 80-ամյա մարզչի դժվարին, բայց հաղթական ուղու մասին է։

-Բարև Ձեզ, պարոն Ֆելիքսը Դու՞ք եք…

-Ընկեր Ֆելիքսը ես եմ…

Заслуженный тренер по тяжелой атлетике Феликс Алиев
© Sputnik / Marianna Paytyan
Ֆելիքս Ալիև

Հին, մաշված պատերով, կիսախարխուլ շենքի մուտքի մոտ մեզ դիմավորում է ծանրամարտի վաստակավոր մարզիչ Ֆելիքս Ալիևը: Նա արդեն 50 տարի է՝ հանրապետությանն ու աշխարհին չեմպիոններ է տալիս: Հաղթանդամ, բարձրահասակ, ալեհեր տղամարդու դեմքին նայելիս չես ասի, որ 80 տարեկան է: Տարիքը զգացվում է միայն քայլելիս, երևում է, որ ոտքերը ցավում են. առույգ, ամուր պապիկը մի քիչ դժվարությամբ է քայլերը դնում: Իսկ այն, որ ազգությամբ հայ չէ, առավել ևս, որ երակներով ադրբեջանական արյուն է հոսում, մտքովդ չի էլ անցնի:

Մեզ դժվարությամբ է հաջողվում համոզել ընկեր Ֆելիքսին հարցազրույց տալ: Արդեն երկար ժամանակ է՝ հրաժարվում է շփվել լրագրողների հետ: Անցյալում շատ պատմություններ կան, որոնց մասին հիշելը ցավեցնում է:

Заслуженный тренер по тяжелой атлетике Феликс Алиев
© Sputnik / Marianna Paytyan
Ֆելիքս Ալիև

Սուննի կարափափախների գերեզմանները. այստեղ վառ երևում է հայի ու ադրբեջանցու տարբերությունը

Էջմիածնեցի Ֆելիքս Ալիևն ու ծնողները Հայաստանում դժվար օրեր ու պահեր շատ են ունեցել։ Դրանց մասին մտովի հիշելիս ծանր հոգոց է հանում. ալեհեր, հաղթանդամ պապիկի աչքերը խոնավանում են, լռում է, խնդրում դադարեցնել ձայնագրությունը։ Կողք կողքի խաղաղ ապրած մարդիկ 80-ականների վերջերին իրար թշնամի դարձան, սկսեցին ատել իրար։ Բաքվի, Սումգայիթի ջարդերը, սահմանից ամեն օր ստացվող լուրերը չէին հեշտացնում ադրբեջանցի հոր՝ Ասկար Ալիևի և նրա ընտանիքի կյանքը Էջմիածնում. քայլում էին գլուխը կախ, առանց մարդկանց աչքերին նայելու, ամաչում մի բանի համար, ինչն իրենց էլ էր ցավեցնում։ Ալիև ազգանունով մեկը սահմանի այն կողմում հրամանագրեր էր ստորագրում, Ալիև ազգանունով մյուսն այս կողմում մարդկանց խեթ հայացքներն ու վատ վերաբերմունքն էր ստանում։ Ու չնայած լարված իրավիճակին՝ Հայաստանից չհեռացան. այս ընտանիքի տունն արդեն շատ վաղուց սահմանի հենց այս կողմում էր։

Կես դար ու տասնյակ չեմպիոններ...

Ֆելիքս Ալիևին Էջմիածնում և հարակից բնակավայրերում բոլորը գիտեն... Գեղակերտ գյուղի ծանրամարտի դպրոցը միգուցե արդեն չլիներ էլ, եթե ընկեր Ֆելիքսը չլիներ։

Ծանրամարտի 50 տարվա մարզչի ոտքերը դեռ մանկուց են ցավում, ինչ իրեն հիշում է՝ ռևմատիզմ ունի։ 80 տարեկանում ռևմատիզմն իրեն ավելի է զգացնել տալիս, բայց փորձառու մարզիչը սաների մոտ միշտ իրեն առույգ ու ամուր է պահում. իր ապագա չեմպիոնների համար պետք է օրինակ լինի։ Վերջին հաջողությունն անցյալ տարի էր՝ ներկա սաներից Կարեն Մարգարյանը պատանիներ

Заслуженный тренер по тяжелой атлетике Феликс Алиев наблюдает за тренировкой Карена Маркаряна
© Sputnik / Marianna Paytyan
Կարեն Մարգարյան

ի Եվրոպայի չեմպիոն դարձավ։

Կրակոցների տակ ապրող հավատքը. Չինարիի եկեղեցին` հայ–ադրբեջանական պայքարի լուռ վկան է

«Հույս ունեմ իմ առողջությունը կների, որ իմ Կարենին էլ իր նպատակին հասցնեմ՝ մեծահասակների չեմպիոն դառնա»,- ասում է Ֆելիքս Ալիևն ու հիշում այս 50 տարիների ընթացքում աշխարհին տված չեմպիոնների անունները՝ Յուրի Սարգսյան, Գևորգ Պետրոսյան, Վիգեն Խաչատրյան, Վանիկ Ավետիսյան... Եվ այսպես շարունակ։ Յուրաքանչյուրի անունը տալիս հատիկ-հատիկ թվարկում է նրանց հաջողությունները

։ Հպարտանում է, բայց գլուխ չի գովում։

Тренировочный зал в школе тяжелоатлетов села Гехакерт
© Sputnik / Marianna Paytyan
Գեղակերտ գյուղի ծանրամարտի դպրոցը

«Ես դափնիների վրա ննջող մարդ չեմ, ինչպես ասում են։ Էնպես չի եղել, որ հաջողություն ունենամ, ասեմ՝ վերջ, մի քիչ գլուխ պահեմ։ Տենց բան չկա, արդեն հիսուն տարի աշխատում եմ մարզիչ, հիսուն տարիների ընթացքում համարյա ոչ մի անգամ արձակուրդ չեմ գնացել»,-ասում է ընկեր Ֆելիքսն ու ավելացնում, որ թեկուզ եթե միայն Համաշխարհային ռեկորդ սահմանած, Եվրոպայի և աշխարհի չեմպիոն, ԽՍՀՄ ժողովուրդների սպարտակիադիայի և ԽՍՀՄ չեմպիոն Յուրի Սարգսյանի մարզչական գործունեությամբ զբաղվեր, դա արդեն իրեն մեծ հաջողություն բերած կլիներ։

«Բայց եթե ես Յուրիկի պոչը բռնած, գնա

ցած լինեի, մյուս անունները չէին լինի։ Յուրիկիս ցավը տանեմ, բայց նրա կողքին էդքան չեմպիոն կա, 34 սպորտի վարպետ եմ պատրաստել, բա փոքր Կարենը»։

Փորձառու մարզիչը վստահ է, որ այդ դեպքում նաև անխուսափելի էր լինելու իր մարզչական կարիերայի ավելի վաղ ավարտը։

«Մի օր ասելու էին՝ անցյալի համար շնորհակալ ենք, բայց ներկայում պետք չես»։

Заслуженный тренер по тяжелой атлетике Феликс Алиев наблюдает за тренировкой юных спортсменов в школе тяжелоатлетов села Гехакерт
© Sputnik / Marianna Paytyan
Ֆելիքս Ալիև

Ինչպես սկսվեց ամեն ինչ...

Բոլոր տղա երեխաները ցանկանում են ուժեղ լինել։ Ընկեր Ֆելիքսն անկեղծանում է՝ ֆիզիկական ուժեղ տվյալներով երբեք աչքի չի ընկել։

«Ուժի չեմպիոն կար՝ Կոլյա Նավթալյան, անհավատալի ուժի տեր մարդ, որ անգամ բեռնատարն էր գետնից կտրում, վերև բարձրացնում...Ես էլ ոգևորված գյուղում քարեր էի բարձրացնում, պարապում»,- ընկեր Ֆելիքսը հիշում է, որ իններորդ դասարանում սկսեց ծանրամարտով զբաղվել, ուժային պարապմունքները «կիսատ-պռատ» շարունակեց նաև խորհրդային բանակում։ Բանակից վերադառնալուց հետո ինքն իրեն խոստովանեց, որ իրենից լավ ծանրամարտիկ դուրս չի գա։ Մի օր էլ «Советский Спорт» թերթում կարդաց, թե «ամեն մի մե

ծ մարզիկ չէ, որ նաև լավ մարզիչ է դառնում»։ Մտածեց, որ միգուցե արժե փորձել իր ուժերը որպես մարզիչ։

Тренировочный зал в школе тяжелоатлетов села Гехакерт
© Sputnik / Marianna Paytyan
Ֆելիքս Ալիև

Դիակների կույտը երբեք չի մոռանա. ի՞նչ խրատ է տալիս 93 տարեկան Սամվել պապը ջահելներին

Լավ մարզիչից շատ բան է կախված. հիշում է իր առաջին մարզչին։ Բառերը կոկորդում կիսատ են մնում, ձայնը դողում է, արցունքներն աչքերից գլորվում... Գևորգ Մամիկոնյանն իր համար ոչ թե միայն մարզիչ, այլ ծնող է եղել, վատ տարիներին ուժ տվել, սատարել։ Ամեն տարի ընկեր Ֆելիքսն ընկեր Գևորգի գերեզմանին է այցելում... Այսքան տարի անց էլ իր ուսուցչին դեռ շնորհակալության խոսքեր ունի ասելու։

Ասում է, որ լավ մարզիչ լինելու համար առաջին հերթին պետք է ազնիվ ու համբերատար լինել։

«Ու նենց չլինի, որ պարապմունքի ժամանակ մեկը 50կգ, մյուսը 30կգ է բարձրացնում, տարբերություն դնես՝ թե մեկն ուժեղ է, էն մյուսը՝ չէ։ Ինձ մոտ դեռ այնպիսի երեխա չի եկել, որ ես ասեմ՝ քեզանից բան դուրս չի գա»։

Заслуженный тренер по тяжелой атлетике Феликс Алиев
© Sputnik / Marianna Paytyan
Ֆելիքս Ալիև

Տարիների փորձն օգնում է պարապմունքների ժամանակ հասկանալ, թե որ մարզիկն ինչ ապագա ունի, որին ուր կարող է հասցնել, ինչպես, օրինակ, քանդակագործը միշտ գիտի, թե որ աշխատանքի համար ինչ նյութ է պետք։

Հայրն ադրբեջանցի, մայրը՝ հայ...

«Ես ծնվել եմ Էջմիածնում, մինչև այսօր էլ էջմիածնեցի եմ»,- ասում է ընկեր Ֆելիքսն ու ավելացնում, որ մինչև այսօր հաճախ Էջմիածնից Գեղակերտ ոտքով է գալիս, գնում։

«Մայրս Սպիտակի շրջանից է, հորս արմատները Պարսկաստանի Խոյ գավառից են, բայց ինքը Գրիբոյեդով գյուղում է ծնվել, նախկինում Քյոլանլու է կոչվել, շատ ադրբեջանցիներ են ապրել»։

Заслуженный тренер по тяжелой атлетике Феликс Алиев
© Sputnik / Marianna Paytyan
Ֆելիքս Ալիև

Ասկար Ալիևը փոքր տարիքում կորցրել է ծնողներին, մանկատանն ապրել, հետո ծառայության անցել Բաղրամյանի գնդում՝ «գնդի որդի» եղել։

21-ամյա Ասկար Ալիևը հենց որ տեսել է 17-ամյա Եպրաքսյա Դանիելյանին, սիրահարվել ու փախցրել է նրան։ Ամբողջ կյանքն ապրել են հաշտ ու համերաշխ։ Երկու որդի են ունեցել, Ռազմիկը մեկ տարեկանում մահացել է.

«Ես մենակ երեխա եմ եղել. երևի դրանից է, որ մենակությունից երբեք չեմ ձանձրանում»,- ասում է ընկեր Ֆելիքսն ու շարունակում պատմել հոր մասին։ Ասում է, որ շրջանում շատ հայտնի կլառնետահար է եղել, ուստա Ալի են ասել։ Ոչ մի ուրախություն, տխրություն առանց ուստա Ալիի կլառնետի չի անցել, այդպես էլ ընտանիքն է պահել։

Заслуженный тренер по тяжелой атлетике Феликс Алиев наблюдает за тренировкой юных спортсменов в школе тяжелоатлетов села Гехакерт
© Sputnik / Marianna Paytyan
Ֆելիքս Ալիև

«Եթե լավ կրթություն ունենար, կարող է և լավ պաշտոն ունենար, բայց հայրս չորրորդ դասարանն էր ավարտել»։

Ավելի մտերիմ ադրբեջանցիների հետ, քան վրացիների. Վրաստանի Չանախչիի հայերի պատմությունը

80-ականների վերջն ու 90-ականների սկիզբը ծանր էիր ուստա Ալիի համար, բայց ծնվել էր Էջմիածնում, ապրեց մինչև կյանքի վերջին օրը։ Ինչպես ամբողջ կյանքում ապրեցին միասին, այնպես էլ ադրբեջանցի Ասկար Ալիևն ու հայուհի Եպրաքսյա Դանիելյանը ննջում են կողք կողքի Էջմիածնի գերեզմանատանը։

Եթե ագռավին սպիտակ էլ ներկես, ինքը աղավնի չի դառնա...

Ֆելիքս Ալիևի 80-ամյակը մեծ շուքով այս տարի մայիսի 16-ին է նշվել։ Հպարտությամբ պատմում է, որ ներկա էին գործող գրեթե բոլոր մարզիկները, նաև իր նախկին սաները.Յուրի Սարգսյանն էլ էր եկել։ Գրեթե 101 մարդ էր հավաքվել.

«Աշակերտներս ասում են, որ դա նշան է, թե 101 տարի էլ պետք է ապրեմ»,- ծիծաղում է կեսդարյա մարզիչը։

Աչքերի փայլով ավելացնում է, որ իր հաջողությունների առյուծի բաժինը կնոջը՝ Ջուլիետային է պարտական, իրեն երջանիկ մարդ է համարում, որ «տենց աղջիկ է հանդիպել», որն իրեն երեք զավակ է պարգևել՝ երկու դուստր և մեկ որդի։ Ի դեպ, որդին էլ հոր ազգանունն է կրում, ինքն էլ չի փոխել։

«Մարդը չպիտի նենց լինի, որ անցք տեսնի, մուկ դառնա, ջուր տեսնի՝ ձուկ դառնա, ինչքան էլ ագռավին սպիտակ ներկես, մեկ է՝ աղավնի չի դառնա։ Ես ծնվել եմ Ալիև ազգանունով, իմ հոր ազգությունը դա է, բայց ես գաղափարապես ադրբեջանցի չեմ»,-ասում է ալեհեր, իմաստուն մարզիչն ու ավելացնում, որ իր խելքի, շնորհքի համար հայ ազգին է պարտական։

8863
թեգերը:
ադրբեջանցի, հայ, Ֆելիքս Ալիև, Էջմիածին, Հայաստան
Մելիս Բաբայանն իր էկզոտիկ այգում

Ամենաֆանտաստիկ երազում չէի տեսնի, որ նախագահը հյուր կգա, կամ հարավամերիկյան այգի Տավուշում

894
(Թարմացված է 09:01 15.07.2020)
Սահմանամերձ Այգեձոր գյուղում 79-ամյա Մելիս պապիկն իր ձեռքերով դրախտային, էկզոտիկ այգի է ստեղծել, որը տեսնելու համար Երևանից Շամշադին է հասել նույնիսկ երկրի նախագահ Արմեն Սարգսյանը։

Մի քանի մետրանոց փարթամ արմավենիներ, երկու հարյուրից ավելի դափնու ծառեր, հսկայական ագավաներ, մուշմուլայի, ավոկադոյի ծառեր, կիվիի թարմաներ, բանանենիներ ու այլ՝ մեզ համար անսովոր ծառեր։ Կզարմանաք, բայց սա շամշադինցի Մելիս Բաբայանի այգին է։

Президент Армен Саркисян и губернатор Тавуша Айк Чобанян посетили жителя села Айгедзор Тавушской области Мелса Бабаяна в его саду
© Photo : provided by Mels Babayan
ՀՀ նախագահը հյուր է գնացել Մելիս Բաբայանին

Եթե որոշեք ձեր ընկերներից մեկին անսովոր անակնկալ մատուցել, կարող եք նրա աչքերը փակել ու Մելիս պապի այգի տանել։ Նա զարմանքից քար կկտրի՝ ինչպես կարելի էր Երևանից երեք ու կես ժամում մեքենայով Աֆրիկա կամ Հարավային Ամերիկա հասնել։ Շամշադինի Այգեձոր գյուղը երկրի վրայի դրախտի հասցեն է։

«Բիձեքն» էլ կարող են մի քիչ խենթ լինել

Մելիս պապու դրախտային այգու սկիզբը դափնու ծառերը դրեցին։ «Սովորական թոշակառու եմ, այգեպան եմ ու մեղու եմ պահում»,- ինքն իր մասին համեստորեն ասում է պապիկն ու ավելացնում, որ իր մեծ երազանքն էր այգում այնպիսի ծառեր աճեցնել, որ ամբողջ տարին կանաչ լինի։ Հիմա իր դրախտային  այգում 2 հարյուրից ավելի դափնիներ են աճում։

Садовый участок Мелса Бабаяна в селе Айгедзор, Тавуш
© Photo : provided by Mels Babayan
Մելիս Բաբայանի էկզոտիկ այգին

«Մի փոքր խենթություն է. բիձեքն էլ կարող են խենթ լինել»,- կատակում է Մելիս պապն ու շարունակում պատմել, թե ինչպես շամշադինյան մի կտոր հողը հարավամերիկյան տեսք ձեռքբերեց։

Բարձրակարգ «հյուրանոց» մեղուների համար, կամ գորիսեցի պապիկի հնարամտությունը

Քանի որ ամեն տարի Մելիս պապիկը ծովափնյա հանգստի էր մեկնում, վերադարձին իր հետ տարբեր էկզոտիկ բույսերի տնկիներ էր բերում։ Կիվին Այգեձորում «իրեն գտավ», ասում է՝ անցյալ տարի 40-45 կգ բերք է տվել՝ և՛ իրենց ընտանիքի պահանջարկն է բավարարել, և՛ վաճառել են։

Садовый участок Мелса Бабаяна в селе Айгедзор, Тавуш
© Photo : provided by Mels Babayan
Մելիս Բաբայանի էկզոտիկ այգին

Ըստ Մելիս պապի՝ հայկական կիվին շուկայում շատ ավելի «հարգված է», քան՝ ներմուծվողը։ Ամենից շատ զարմացավ, երբ տնկված բանանենիները ծաղկեցին ու պտուղ տվեցին։ Բանանները փոքր են, բայց համով շուկայում վաճառվողին չեն զիջում։ Մի խուրձ բանան էլ անցյալ տարի քաղեց ու իր տուն հյուր եկած ՀՀ նախագահ Արմեն Սարգսյանին նվիրեց։

Երբ հյուրդ երկրի նախագահն է

«Մի օր զանգ ստացա, ներկայացան, թե նախագահի գրասենյակից են։ Ասացին՝ վաղը նախագահը մեր տուն է գալու, այգիս տեսնի»,- իր պատմությունը սկսում է Մելիս պապն ու ավելացնում, որ այդ ժամանակ շինարարություն էին անում, տարածքը մի քիչ թափթփված էր։Դե նախագահն ամեն օր քո տուն չի գալիս։ Մի ամբողջ գիշեր Մելիս պապն ու տիկինը՝ Մելանյան, չքնեցին, որ հավաքեն, կարգի գցեն ամեն ինչ։ Ու իսկապես՝ հաջորդ օրը նախագահն անձամբ եկավ։ Ոչ թե գյուղ էր եկել այցի և այդ ընթացքում Մելիս պապի տուն եկավ, այլ՝ հենց Մելիս պապի տուն։

Президент Армен Саркисян и губернатор Тавуша Айк Чобанян посетили жителя села Айгедзор Тавушской области Мелса Бабаяна в его саду
© Photo : provided by Mels Babayan
ՀՀ նախագահն ու Տավուշի մարզպետը հյուր են գնացել Մելիս Բաբայանին

«Ես էլ էի զարմացած։ Չեմ էլ հասկանում, թե որտեղից էր իմացել իմ ու իմ այգու մասին։ Իրեն էլ ասացի՝ իմ ամենաֆանտաստիկ երազում չէի պատկերացնի։ Հետո էլ թղթակիցներ եկան, նախագահի այցի մասին հարցրին, ես էլ ասացի՝ մի բիձա երկու ստից ծառ է դրել, այդքան բան»։

Դատարկվող գյուղի միակ շրջանավարտը. Չինչինում եկող տարի այդ մեկն էլ չի լինի

Մելիս պապն ասում է՝ նախագահը մոտ երկու ժամ իրենց տանը մնաց, դրանից գրեթե մեկ ժամը սեղանի շուրջն անցկացրին։

Садовый участок Мелса Бабаяна в селе Айгедзор, Тавуш
© Photo : provided by Mels Babayan
Մելիս Բաբայանի էկզոտիկ այգին

«Իրար գովում էինք»,- կարճ ու կոնկրետ իրենց զրույցը բնութագրում է Մելիս պապն ու չի մոռանում ավելացնել, թե ինչքան լավ տպավորություն է նախագահն իր վրա թողել։

Էլի կրակում են

«Մի տեսակ բթացել ենք, կրակոցի ձայնը ոնց որ սովորական լինի։ Լսում ենք, եթե ուրիշ զենքից են կրակում կամ էլ շատ են կրակում»,- վերջին օրերի կրակոցների մասին է պատմում Մելիս պապը։

Садовый участок Мелса Бабаяна в селе Айгедзор, Тавуш
© Photo : provided by Mels Babayan
Մելիս Բաբայանի էկզոտիկ այգին

Ձեր տունն ու այգին սահմանից հեռո՞ւ են հարցիս ի պատասխան Մելիս պապը ծիծաղում է՝ Շամշադինի սահմանամերձ գյուղերում սահմանից հեռու կամ էլ ապահով դիրքում տուն չկա։ Նույնիսկ երբեմնի շրջկենտրոն Բերդն էլի ապահով չէ։ Հիշում է 93-94թթ.-երը։ Այդ տարիներին իրենք Բերդի բնակելի շենքերից մեկում էին ապրում։ Գրադը երկու անգամ հենց իրենց շենքին է հարվածել։

«Հետքերը հիմա էլ կան, դիմացի գարաժները լրիվ մաղ են։ Որ խփում էին, ամբողջ շենքը ծխով էր լցվում, խեղդվում էինք, բաղնիքներում թաքնվում էինք, հետո երեսներս պնդացրած դուրս էինք գալիս»,- հիշում է պապը։

Садовый участок Мелса Бабаяна в селе Айгедзор, Тавуш
© Photo : provided by Mels Babayan
Մելիս Բաբայանի էկզոտիկ այգին

Երբ նոր տուն տեղափոխվեցին, առաջին գործերից մեկը դարձավ «բունկերի» կառուցումը։ Հաստ պատերով բետոնե կառույց է,  տանիքին էլ այնքան հող է լցրել, որ վարդակակաչներ է աճեցնում։ Երկաթե նեղ դուռ է դրել, որ եթե գրադը հենց առջևում էլ պայթի, ներսում գտնվողները չվնասվեն։ Հպարտությամբ ասում է՝ միայն ավիահարվածը կարող է ազդել։ Առայժմ որպես պահեստ են օգտագործում և Աստծուն աղոթում, որ անհրաժեշտ չլինի «բունկերն» այլ նպատակով օգտագործել, քան տանձ ու խնձոր պահելն է։

Աշխարհի կենտրոնն Այգեձորն է

Երևանում էլ տուն ունեն։ Ուսանող թոռնիկներն են այնտեղ մնում, ինքն էլ գնում, գալիս է։ Հարևանները սպասում են Մելիս պապի գալուն, որ շախմատային պարտիան շարունակեն, այսքան տարի անց էլ՝ առիթը բաց չեն թողնում ողջ մնացած կուրսընկերներով հանդիպելու համար։ Գործերը վերջացնում է թե չէ, հետ գնալու ժամանակն է։

Садовый участок Мелса Бабаяна в селе Айгедзор, Тавуш
© Photo : provided by Mels Babayan
Մելիս Բաբայանի էկզոտիկ այգին

«Ասում են՝ երեխայի բնավորություն եմ ձեռքբերել։ Դե հիմա, ես էլ էդպիսին եմ։ Կրակում են, չեն կրակում, կապ չունի՝ տունս Այգեձորում է, ոնց բոլորը, էնպես էլ՝ մենք»,- ասում է պապն ու խնդրում խոսքերը ճիշտ հասկանալ, բարձրագոչ չհամարել։ Ասում է՝ այն, ինչ ինքն է զգում, արտերկրում ապրող հայերին է բնորոշ, որ կարոտում են իրենց տունն ու տեղը։ Իսկ ինքը գյուղում լինելով՝ շրջապատից չի հագենում։

«Մեկ-մեկ ասում են՝ հեռու եք, ասում եմ՝ դուք եք հեռու, մենք հեռու չենք։ Էս էլ իմ աշխարհի կենտրոնն է»։

Садовый участок Мелса Бабаяна в селе Айгедзор, Тавуш
© Photo : provided by Mels Babayan
Մելիս Բաբայանի էկզոտիկ այգին

Զրույցի վերջում առաջարկում է վաղն առավոտյան 9:15 տեղի քահանա Տեր Աբելի Facebook-ի ուղիղ եթերին միանալ։ Ասում է՝ ամեն առավոտ աղոթում են աշխարհի ու Հայաստանի խաղաղության համար։ Իրենց՝ երկինք ուղարկվող աղոթքի ձայնն ավելի բարձր է, քան սահմանի մյուս կողմից հնչող կրակոցները։

894
թեգերը:
Սահման, կրակոց, Շամշադին, Արմեն Սարգսյան, պապիկ, Այգի, Տավուշ
Ըստ թեմայի
Մեկուսացման օրերին քարից ծնվեց ժողովրդի պահապան հրեշտակը. գյուղի տված բնական կրթությունը
Ապագան Հայաստանի հետ կապող ֆրանսահայ գործիչը. ով է Ալֆորվիլի նոր փոխքաղաքապետ Մարդիրյանը
Ինչպես ջայլամները մտան հայերի խոհանոց, սկսեցին «խնամել» մաշկը. մի գործարարի պատմություն
Никол Пашинян перед митингом на площади Республики (29 апреля 2018). Еревaн

Դուք միգուցե պարտություն կկրեք, բայց կհաղթանակեն ձեր դավանած սկզբունքները

481
(Թարմացված է 00:42 15.07.2020)
​Եկեք անկեղծ լինենք: Երբ Կարլ Մարքսը մոտ մեկուկես դար առաջ ասում էր, որ հեղափոխությունները պատմության լոկոմոտիվներն են, դրա մեջ ճշմարտության հատիկ կար:
Դուք միգուցե պարտություն կկրեք, բայց կհաղթանակեն ձեր դավանած սկզբունքները

Բայց, միևնույն ժամանակ, երբ ֆրանսիացի սոցիալիստ Ժան Ժորեսը պնդում էր, թե հեղափոխությունը առաջադիմության բարբարոսական ուղին է, դրանում էլ ճշմարտության հատիկ կար:

Այսօր ֆրանսիացիները նշում են Բաստիլի գրավման, այսինքն` Ֆրանսիական մեծ հեղափոխության տարեդարձը: Գրեթե բոլոր մասնագետները միակարծիք են, որ այդ հեղափոխությունը մարդկության պատմության կարևորագույն իրադարձություններից մեկն էր, որը հսկայական ազդեցություն գործեց քաղաքակրթության հետագա զարգացման ողջ ընթացքի վրա:

Փաստորեն ավարտվեց միապետությունների դարը, սկսվեց հանրապետությունների դարաշրջանը: Վերջնականապես վերացվեցին ֆեոդալական կարգերը, ազնվական ծագման հետ կապված արտոնությունները, ստրկությունը, աշխարհով մեկ սկսեցին տարածվել ազատականության, աշխարհիկության, ֆեմինիզմի գաղափարները, օրինականացվեց ապահարզանը:

Հեռու չգնանք՝ մեր Սահմանադրությամբ ամրագրված դրույթն այն մասին, որ իշխանությունը պատկանում է ժողովրդին, նույնպես վերցված է Ֆրանսիական հեղափոխության ժամանակ ընդունված Մարդու և քաղաքացու իրավունքների հռչակագրից: էլ չեմ ասում ֆրանսիացի հեղափոխականների հանրահայտ երեք սկզբունքների մասին՝ «Ազատություն, հավասարություն, եղբայրություն»՝ ում սրտով չէ այդ հրաշալի կարգախոսը:

Ինչ պետք է անեք ջահել ժամանակ, որ հասուն տարիքում վատ չզգաք. գիտնականների 10 խորհուրդները

Բայց ախր հարց է ծագում՝ բա եթե հեղափոխությունը այդքան լավ բաներ է բերում իր հետ, ինչո՞ւ ենք տարբեր գործիչներից ամեն քայլափոխի լսում՝ «ես հեղափոխական ուղու կողմնակից չեմ, էվոլյուցիոն զարգացման կողմնակից եմ»:

Իսկապես, որոշ պատմաբաններ համոզված են՝ եթե 1789 թվականին սկսված հեղափոխությունը չլիներ, Ֆրանսիան, միևնույն է, մի 50 տարի հետո կունենար նույն արդյունքները, բայց առանց այն ահավոր բռնությունների, որոնք դարձան հեղափոխության անքակտելի մասը:

Հիշենք, որ Բաստիլի գրավմանն ի վերջո հաջորդեց տեռորը՝ տարբեր գնահատումներով մահապատժի ենթարկվեց շուրջ 40 հազար մարդ: Հեղափոխականները հռչակեցին ազատ ընտրություններ, հետո սկսեցին ամեն ինչ անել, որպեսզի այդ ընտրությունները տան իրենց համար շահեկան արդյունքը: Նաև մամուլի ու խոսքի ազատություն հռչակեցին, բայց քիչ անց սկսեցին հետապնդել այլախոհներին, պատճառաբանելով, թե նրանք խարխլում են պետության հիմքերը և սպառնում հասարակության անվտանգությանը:

​Համաձայնեք՝ սա շատ բարդ հարց է: Կարող եք ասել՝ բայց չէ՞ որ եղել են հեղափոխություններ, որոնք բռնություններով չեն ուղեկցվել՝ հենց մեր «թավշյա հեղափոխությունը», Չեխոսլովակյան թավշյա հեղափոխությունը, Վրաստանի «վարդերի հեղափոխությունը»։

Արդյո՞ք Լավրենտի Բերիան է սպանել Աղասի Խանջյանին

Չեմ առարկի և որպես հակափաստարկ չեմ բերի Ռուսաստանյան սոցիալիստական հեղափոխությունը և դրան հետևած ռեպրեսիաները,  նույնիսկ չեմ հիշեցնի, թե գունավոր հեղափոխությունների ժամանակ քանի զոհ եղավ Ղրղզստանում, Կահիրեի Թահրիրի հրապարակում և Կիևի Մայդանում: Ավելին` Ամերիկյան հեղափոխությունը, որը սկսվեց ֆրանսիականից ավելի վաղ՝ 1776 թվականին, և, փաստորեն, նույնքան՝ մոտ տասը տարի տևեց, այնուամենայնիվ, տեռորով չուղեկցվեց: Զոհեր եղան, բայց դրանք պատերազմական զոհեր էին:

էստեղ սկզբունքային մի նրբություն կա: Այս հարցը՝ հեղափոխությունը և բռնությունը, մոտ 20 տարի առաջ լույս տեսած իր շատ հետաքրքիր գրքում  մանրամասն վերլուծել է ֆրանսիացի պատմաբան Պատրիս Գենիֆեն: Նա հարց է տալիս՝ ուրեմն ի՞նչ՝ ցանկացած քաղաքական փոփոխություն պետք է անպայման բռնությամբ ուղեկցվի՞: Իհարկե ոչ:

Կարևորն այն է, որ հեղափոխականը, որը քարոզում է ազատության, արդարության և հավասարության սկզբունքները, մինչև վերջ հավատարիմ մնա դրանց, երբեք չշեղվի դրանցից՝ նույնիսկ այն դեպքում, երբ քաջ գիտակցում է, որ այդ սկզբունքների կենսագործումը կարող է վնասել իրեն, զրկել իրեն որոշակի արտոնություններից, բարիքներից, իշխանությունի՞ց:

Այսինքն՝ ժողովրդավարության և արդարության սկզբունքներն այնքան խորը արմատներ են ձգել ձեր մարդկային էության մեջ, որ նույնիսկ իմանալով, որ հանրությունը առաջիկա ընտրություններում այնքան էլ հակված չէ իր ձայնը տալու այն ուժին, որը դուք ներկայացնում եք, ընտրակեղծիքների չե՞ք դիմի, առավել ևս, չե՞ք հանձնարարի, ասենք, փողերի լվացման մեղադրանքով գործ հարուցել ձեր ընդդիմախոսի նկատմամբ, չե՞ք փորձի վերահսկել լրատվամիջոցները, որոնք ձեզ քննադատում են, չե՞ք անջատի ընդդիմության ներկայացուցչի խոսափողը խորհրդարանում, իսկ ընտրություններից հետո երբեք զինված ոստիկաններ դուրս չե՞ք բերի բողոքող ցուցարարների դեմ:

«Ազնիվ մարդկանց կուսակցություն»` կաշառակեր անդամներով, կամ երբ մեր քաղաքական դաշտը կմաքրվի

Դուք, միգուցե, պարտություն կկրեք ու կզրկվեք իշխանական լծակներից և արտոնություններից, բայց հաղթանակ կտանեն ձեր դավանած սկզբունքները:

Եթե, իհարկե, իսկապես հավատարիմ եք այդ սկզբունքներին։

481
թեգերը:
Եկեք անկեղծ լինենք, ԽՍՀՄ, «Թավշյա հեղափոխություն», Արմեն Դուլյան
թեմա:
5 րոպե Դուլյանի հետ
Ըստ թեմայի
«Մահափորձեր» մահվանից հետո. Լենինին նաև դամբարանում էին ուզում «սպանել»
Եթե Քանյե Ուեսթը նախագահ դառնա, կշահենք մենք ու Չինաստանը
Թող այդ ամենի մասին մեր երեխաներն ու թոռները մտածեն, մեզ մեր խնդիրներն էլ բավարար են
Ոստիկան. արխիվային լուսանկար

«Ոստիկանի լրիվ նոր կերպար». ինչ փոփոխություններ են իրականացվում ոստիկանությունում

13
(Թարմացված է 12:49 15.07.2020)
Պարեկային ծառայությունը կմիավորի և կփոխարինի պարեկապահակային ծառայությանը և ճանապարհային ոստիկանությանը։ Մինչև 2022-ի մարտը նոր ծառայությունը կգործի ամբողջ Հայաստանում։

ԵՐԵՎԱՆ, 15 հուլիսի – Sputnik. Ոստիկանությունում ստեղծվող նոր՝ պարեկային ծառայությունը Երևանում կգործի մինչև 2021-ի մարտը։ Տեղեկությունն այսօր՝ հուլիսի 15-ին, հրավիրված ասուլիսում հայտնեց ոստիկանության պետի տեղակալ Տիգրան Եսայանը։

«Սա երկար սպասված բարեփոխում էր ոստիկանական համակարգում։ Ծառայությունը կգործարկվի երկու փուլով՝ առաջին փուլով այն կգործարկվի Երևանում մինչև 2021 թվականի առաջին եռամսյակը, այնուհետև ամբողջ հանրապետությունում՝ մինչև 2022 թվականի առաջին եռամսյակը», - ասաց Եսայանը։

Պարեկային ծառայությունը կմիավորի և կփոխարինի պարեկապահակային ծառայությանը և ճանապարհային ոստիկանությանը։ Եսայանի խոսքով, սակայն, նոր՝ պարեկային ծառայությունը չի լինինելու պարզապես երկու ծառայությունների սիմբիոզը։ «Այնպես չէ, որ ընդամենը միացնում ենք իրար երկու ծառայություն։ Նոր ստեղծված ծառայությունը աշխատելու է նոր գաղափարներով», - ասաց Եսայանը։

Մասնավորապես՝ պարեկային ծառայությունը ունենալու է առանձին նոր լոգո, նոր համազգեստ, զենքի հատուկ միջոցների, տրանսպորտային միջոցների և տեխնիկական սարքավորումների լրիվ նոր հագեցվածություն։ Պարեկային ծառայության ծառայողների նվազագույն աշխատավարձը կկազմի 320 հազար դրամ, նրանք ունենալու են նաև սոցիալական երաշխիքներ։

Արդարադատության նախարարի տեղակալ Քրիստինե Գրիգորյանը ներկայացրեց, թե ովքեր կարող են դառնալ պարեկային ծառայողներ։ «Մենք նոր ծառայությամբ ոստիկանի լրիվ նոր կերպար ենք ստանալու, որը հարիր է ժողովրդավարական պետությանը։ Ծառայության կարող են անցնել 18-35 տարեկան քաղաքացիներ և ոստիկանության ծառայողներ՝ համապատասխան պատրաստվածություն անցնելուց հետո», - նշեց Գրիգորյանը։

ՀՀ ոստիկանության պետը նոր տեղակալ ունի

Պարեկային ծառայության հիմնական գործառույթներն են հանդիսանալու հասարակական կարգի և հասարակական անվտանգության ապահովումը, ճանապարհային երթևեկության անվտանգության ապահովումը, քաղաքացիներին անհետաձգելի օգնության և հոգեբանական աջակցության ցուցաբերումը։
Պարեկային ծառայությունը ոստիկանական համակարգի բարեփոխումների՝ Հայաստան-ԵՄ Համապարփակ և ընդլայնված գործընկերության համաձայնագրի պահանջներից է:

13
թեգերը:
ոստիկան, ՀՀ Ոստիկանություն, Հայաստան
Ըստ թեմայի
ԵԱՀԿ–ն կոչ է արել անհապաղ վերադառնալ կրակի դադարեցմանը
Հարվածային անօդաչու սարքերը կկատարելագործենք․ Հովհաննիսյան
Ինչ զինատեսակներ է կիրառում Ադրբեջանի ԶՈՒ-ն․ Հովհաննիսյանը մանրամասներ հայտնեց