Իան Պորտերֆիլդ

Ֆուտբոլային հոգեբանության վարպետը. բարդույթ, որը բուժել է մարզիչ Պորտերֆիլդը

112
(Թարմացված է 23:45 10.09.2019)
Հայաստանի ֆուտբոլի հավաքականի վերջին խաղերը հերթական անգամ հույս են ներշնչել երկրպագուներին՝ դրդելով նրանց անգամ Եվրոպայի առաջնության եզրափակիչ փուլ դուրս գալու հաշվարկներ անել: Միգուցե դեռ վաղ է խոսել թիմի վերելքի մասին, բայց եթե դա տեղի ունենա, ապա կլինի թվով երրորդը: Առաջինի համահեղինակը անմոռանալի Իան Պորտերֆիլդն էր:

ԵՐԵՎԱՆ, 11 սեպտեմբերի – Sputnik. Հայաստանի ազգային հավաքականը շատերն են ղեկավարել՝ հայտնի հայ ֆուտբոլիստներ, անհայտ օտարերկրացի մարզիչներ և նույնիսկ մեկ արգենտինացի լրագրող: Եվ, ահա, երբ թիմը գլխավորել է Իան Պորտերֆիլդը, ֆուտբոլիստներն ու երկրպագուներն առաջին անգամ զգացել են, որ ֆուտբոլ խաղում են ոչ միայն ընտրյալները:

Հայաստանի հավաքականը վերջին հանդիպումները հաջող է անցկացրել ՝ դրանցից երեքում հաղթանակ է տարել և պարտվել է միայն իտալացիներին։ Այդ փաստը խոսում է այն մասին, որ հայկական ֆուտբոլը կրկին ոտքի է կանգնում: Եթե վերելքը շարունակվի և կարճատև բնույթ չկրի, ապա ֆուտբոլի նորագույն պատմության մեջ դա կլինի թվով երրորդը:

Երրորդ մարզիչը, որի հետ կարող է կապված լինել խաղային վերելքը, կդառնա Արմեն Գյուլբուդաղյանցը, և դրա համար կան բոլոր նախադրյալները: Խաղացողների աչքերը վառվում են, իսկ դա արդեն գործի կեսն է, նրանք պատրաստ են պատառ-պատառ անել յուրաքանչյուրին՝ անտեսելով կոչումները, նրանց մոտ հիանալի գրոհներ են ստացվում։ Հայաստան-Իտալիա խաղի ժամանակ նույնիսկ իտալացիները ստիպված էին մոռանալ fair play-ի մասին, որպեսզի կարողանային բեկում մտցնել խաղում:

Հայաստանի ընտրանուն պարտվելուց հետո Բոսնիա և Հերցեգովինայի գլխավոր մարզիչը հրաժարական է տվել

Երկրորդը Վարդան Մինասյանն էր, որի օրոք թիմը մի շարք աներևակայելի հաղթանակներ է տարել և մոտեցել ընտրական փուլ դուրս գալուն: Մինասյանը Իան Պորտերֆիլդի հետևորդն է՝ մարդ, որը մի անգամ ասել է` բավական է մնաք պարտվողի դերում: Եվ նրան լսել են:

Եթե հաշվի առնենք  չոր վիճակագրությունը, ապա խաղերի արդյունքները, որոնցում հավաքականը ղեկավարել է շոտլանդացին, այդքան էլ  տպավորիչ չեն եղել. պարտություններն ավելի շատ են, քան հաղթանակները, ոչ-ոքի`  Պորտուգալիայի հետ և պատմական հաղթանակ Լեհաստանի նկատմամբ: Բայց գլխավորը դա չէ:

2006թ-ի մի գեղեցիկ օր Պորտերֆիլդը կարգադրել է իր օգնականին՝ Թոմ Ջոնսին, պատրաստվել, որ մեկնեն Հայաստան: Ջոնսն այնքան էլ լավ չի պատկերացրել է, թե այն որտեղ է, Պորտերֆիլդը տվել է նրան թիմի խաղերի տեսագրությունները, և Ջոնսը նկատել է, որ հայկական հավաքականի դարպասապահը դրվագների քանակով ռեկորդ սահմանելու համար կարող է հավակնել Գինեսի գրքում գրանցվելուն, որոնցում  նա յուրաքանչյուր հանդիպման ժամանակ խաղի մեջ է:

Երբ Պորտերֆիլդը հասկացել է, որ այդ հավաքականի գլխավոր առաջադրանքը հնարավորինս քիչ գոլեր ընդունելն է, ձեռնամուխ է եղել հոգեբանությունը փոխել: Խաղը՝ հետո, սկզբից՝ հոգեբանությունը, քանզի պարտվելուն վարժված խաղացողին անօգուտ է ռազմավարության ու մարտավարության դասեր տալ: Եթե դու հաջողություն ես համարում նվազագույն հաշվով պարտությունը, ապա չպետք է ֆուտբոլ խաղաս:

Պորտերֆիլդը հասել է հենց դրան, և Պորտուգալիայի հետ ոչ-ոքին, Լեհաստանի նկատմամբ հաղթանակն այդ հոգեբանությունը կոտրելու արդյունք են: Եվ սկսվել է խաղը։

Հանդերձարանը` հաղթանակից հետո, կամ ինչպես են էմոցիաներն արտահայտել ֆանտաստիկ խաղից հետո

Ինչպե՞ս կարելի էր չխաղալ, երբ մահացու հիվանդ մարզիչը` ցավազրկողներ ընդունելով, հաղթահարում էր դժոխային ցավերը և Եվրոպայից գալիս հասնում էր Հայաստան, որպեսզի խաղից առաջ ֆուտբոլիստների ուսերին թփթփացնի և ասի՝ մենք բոլորս հայ ենք: Ուզած-չուզած կմտնես խաղադաշտ՝  ինչպես վերջին մենամարտի:

Ռոման Բերեզովսկին մի անգամ ասել է, որ Պորտերֆիլդը խթանել է հայկական ֆուտբոլի զարգացումը: Նա կարողացել է օտար լեզվով ոգեշնչել թիմին: Ֆուտբոլիստներն իմացել են, որ մարզիչը քաղցկեղով հիվադ է, և այն, որ նա՝ անասելի նիհարած, ներկա է եղել վերջին խաղին, անգնահատելի է:

Պորտերֆիլդն աշխատել է թիմի հետ ավելի քան մեկ տարի. նա կյանքից հեռացել է 2007թ-ի սեպտեմբերի 11-ին: Ֆուտբոլային խաղի առաջխաղացումը շարունակվել է Վարդան Մինասյանի օրոք, որն աշխատել է շոտլանդացու հետ և հիանալի թիմ ստեղծել: Հիմա դա հաջողվում է անել Արմեն Գյուլբուդաղյանցին. իրադարձություններից առաջ չընկնենք՝ աչքով չտալու համար:

Մխիթարյանն առաջատարի պես տարավ թիմն իր հետևից, սևագործ աշխատանք կատարեց. Գյուլբուդաղյանց

Եվրոպական ազգային հավաքականների շարքում թեկուզ միջակ խումբ դառնալու համար տարբեր ուղղություններով ահռելի աշխատանք է պահանջվում: Հիմա չենք թվարկի դրանք, բայց Իան Պորտերֆիլդը սկիզբ է դրել աուտսայդերի բարդույթը կոտրելուն: Հայկական ֆուտբոլը չի մոռանա նրա անունն այնքան ժամանակ, քանի դեռ Հայաստանում ֆուտբոլ կխաղան:

 

112
թեգերը:
Արմեն Գյուլբուդաղյանց, մարզիչ, Պարտություն, հաղթանակ, Իան Պորտերֆիլդ, ֆուտբոլ, ՀՖՖ, Հայաստան
Ըստ թեմայի
Հայաստանը «12-րդ խաղացող» ուներ. ում և ինչպես կրկին պետք է հաղթի ազգային հավաքականը
Ֆուտբոլային սխրանք, որը ոգևորեց նաև Հայաստանի խաղին հետևող ռուս մեկնաբանին. տեսանյութ
«Եվրոպայում էլ առաջարկներ ունեի, բայց նախընտրեցի Հայաստան գալ». Արաս Օզբիլիս
Հենրիխ Մխիթարյանը, գրկին` փոքրիկ տղա. լուսանկարը ոգևորել է ֆուտբոլիստի երկրպագուներին
«Ես լքել եմ Անգլիան ու Անգլիայի մասին խոսել չեմ ուզում». Մխիթարյանը մարտական է տրամադրված
ԱԱԾ աշխատակից, արխիվային լուսանկար

Հները հեռանում են, գալիս են նորերը. ի՞նչ նպատակ են հետապնդում ԱԱԾ–ում նոր նշանակումները

124
(Թարմացված է 00:19 13.08.2020)
ԱԱԾ համակարգում տեղի ունեցող կադրային փոփոխությունները սովորական երևույթ են դարձել։ Վերջին նշանակումները ևս բազմաթիվ հարցեր են առաջ քաշում։ Մտավախություն կա, որ ԱԱԾ–ն գործիք է դառնում իշխանության ձեռքում ընդդիմադիրների նկատմամբ քաղաքական հաշվեհարդար իրականացնելու համար։

Հայաստանի Ազգային անվտանգության ծառայությունում շարունակվում են կադրային փոփոխությունները։ Դրանք սկսվել են ընթացիկ տարվա մայիսին, երբ հատուկ ծառայությունների փոխտնօրեն նշանակվեց մի մարդ, որն այն ժամանակ կատարում էր Պետական վերահսկողական ծառայության պետի ժամանակավոր պաշտոնակատարի պարտավորությունները` 29-ամյա Արգիշտի  Քյարամյանը։

Իշխանությունները այս նշանակումը բացատրեցին քաղաքական նկատառումներով։ Նրանց խոսքով` տևական ժամանակ ոստիկանությունում և ԱԱԾ–ում «դրսից» մարդիկ չէին նշանակվում։ Փոխարենը խոստանում էին, որ նրանք արդյունավետ կաշխատեեն։  Սակայն, դատելով վարչապետի տրամադրվածությունից՝ խոստումները չեն իրականացել, ինչն էլ, իբր, նրանց ստիպել է «դրսից» մարդ բերել։

Այդ նշանակումից մեկ ամիս անց Քյարամյանը գլխավորեց ԱԱԾ–ն` փոխարինելով կադրային «չեկիստ» Էդուարդ Մարտիրոսյանին։  Վերջինիս համակարգից հեռացնելը բացատրեցին ուժայինների կողմից կարանտինային միջոցների ապահովման անարդյունավետությամբ։

Դեռ մայիսին, Մարտիրոսյանի պաշտոնավարման ժամանակ, Փաշինյանը հայտարարեց, որ ԱԱԾ–ին հանձնարարել է հայտնաբերել երևանյան բակերից մեկում մանկական միջոցառման (որի նկարները հայտնվել էին սոցցանցերում) կազմակերպիչներին։ Համավարակի եռուն շրջանում, բազմամարդ միջոցառումները կտրականապես արգելված էին։ Իսկ, թե ինչու հենց հատուկ ծառայությունները պետք է զբաղվեն մանկական միջոցառումների կանխմամբ, այդպես էլ անհասկանալի մնաց։  Ըստ շրջանառվող լուրերի` Փաշինյանի հանձնարարությունն ԱԱԾ աշխատակիցներին շոկի է ենթարկել, բայց հրամանը հրաման է, և այն պետք է կատարել։

Չի կարելի բացառել, որ Մարտիրոսյանն այն ժամանակ փորձել է համոզել վարչապետին, որ մանր խնդիրների («գյուղի ուչաստկովիների» մակարդակի, ինչպես մի անգամ ասել էր նախկին նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանը) լուծման հարցում հատուկ ծառայությունների  մասնակցությունն անհրաժեշտ չէ, ինչն էլ առաջացրել է Փաշինյանի դժգոհությունը։ Ինչևէ, այդ դեպքից մի քանի շաբաթ անց Մարտիրոսյանը հեռացավ։

Ի դեպ, այսօր հայտնի դարձավ, որ ԱԱԾ նախկին տնօրենը կղեկավարի Հայկական ԱԷԿ–ը։  Ըստ էության այս նշանակումը խոսում է այն մասին, որ Հայաստանի իշխանություններին ատոմակայանում օպերատիվ աշխատանքի փորձ ունեցող մարդ է անհրաժեշտ։

Սակայն, վերադառնանք Քյարամյանին։ ԱԱԾ նոր տնօրենի նշանակումից մեկ ամիս անց աշխատանքից ազատման դիմում ներկայացրեց նրա տեղակալներից մեկը` Ռոբերտ Բազիկյանը։ Վերջինս այն ժամանակ կտրականապես հերքեց խոսակցությունները, թե պաշտոնից հեռանում է Քյարամյանի պատճառով։ Բազիկյանն իր որոշումը բացատրեց երկար տարիների աշխատանքով և հանգստանալու անհրաժեշտությամբ, թեև նա համեմատաբար երիտասարդ կադրերից մեկն է՝ 43 տարեկան։

Եվ ահա, օգոստոսի 12-ի առավոտյան հայտնի դարձավ նոր նշանակումների մասին. Քյարամյանի տեղակալներից մեկը դարձավ Քննչական դեպարտամենտի արդեն նախկին պետ Միքայել Համբարձումյանը, մյուսը` Արմեն Աբազյանը։

Համբարձումյանն ԱԱԾ–ի հնաբնակներից է։ Երկար տարիներ զբաղեցրել է Քննչական դեպարտամենտի պետի պաշտոնը։ Առանց նրա մասնակցության չի անցել գրեթե ոչ մի քննչական գործողություն, որն իրականացվել է աղմկահարույց քրեական գործերի շրջանակում, օրինակ՝ «Բարգավաճ Հայաստան» կուսակցության առաջնորդ Գագիկ Ծառուկյանի, ՀՀ նախկին նախագահի եղբոր` Սաշիկ Սարգսյանի  գործերը և այլն։ Լուրեր են պտտվում, որ նախկին ԱԱԾ պետ Արթուր Վանեցյանի նկատմամբ հարուցած գործը նույնպես համակարգել է Համբարձումյանը։

Արմեն Աբազյանի դեպքում վարվել են նույնկերպ, ինչպես նախկինում Քյարամյանի հետ։ Նրան սկզբում նշանակել են ՔԿ փոխնախագահ, իսկ երկու օր անց տեղափոխել ԱԱԾ։  Սակայն, ի տարբերություն Քյարամյանի՝ Աբազյանը մինչև ՔԿ–ում պաշտոն ստանալը ղեկավարել է ԱԱԾ Շիրակի մարզային վարչությունը։

Ուժային կառույցներից մեկի նախկին նախագահի կարծիքով՝ կադրային փոփոխություններն ԱԱԾ–ում այդ կառույցի իրական պահանջմունքը չեն արտացոլում։ Նրա խոսքով՝ դրանք անտրամաբանական են, բացառությամբ մեկ–երկու դեպքի, ղեկավար պաշտոնների են նշանակվում համակարգից անտեղյակ, հատուկ ծառայություններում աշխատելու փորձ ու հմտություններ չունեցող մարդիկ։

«Ինձ թվում է, որ այդ մարդկանց նշանակելու հիմնական չափանիշը` նրանց հավատարմությունն է երկրի քաղաքական ղեկավարին։ Մյուս որակները որևէ մեկի չեն հետաքրքրում։ Օրինակ՝ հեռուն գնալ պետք չէ։ Նախկինում ժամանակ առ ժամանակ հայտնում էին օտարերկրյա լրտեսներին հայտնաբերելու և ձերբակալելու մասին։  Սակայն այսօր դա չկա։ Վաղուց չենք լսում լրտեսների և գործակալների մասին։ Մի՞թե նրանք այլևս չկան»,  – հարցադրում է անում մեր զրուցակիցը։

Նա բողոքում է, որ ներքին օրակարգը աստիճանաբար ավելի մեծ տեղ է զբաղեցնում ԱԱԾ–ի աշխատանքում, և տպավորություն է ստեղծվում, որ կոռուպցիոն բացահայտումներից բացի, ԱԱԾ–ն որևէ այլ բանով չի զբաղվում։

«Կցանկանայի հավատալ, որ այնտեղ միայն կոռուպցիայի դեմ չեն պայքարում, պարզապես մնացածի մասին չեն բարձրաձայնում»,– ասում է նախկին ուժայինը։

Տրամագծորեն հակառակ կարծիքին է ԱԱԾ Սահմանադրության, հասարակական կարգի պահպանման և ահաբեկչության դեմ պայքարի գլխավոր վարչության պետի նախկին տեղակալ Տիգրան Բարսեղյանը։ Sputnik Արմենիայի հետ հարցազրույցում Բարսեղյանը վստահություն է հայտնել, որ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը ցանկանում է բոլոր քայլերի արդյունքում ստանալ հզոր, գործունակ հատուկ ծառայություն։ Կադրային փոփոխությունների շարքը Բարսեղյանը բացատրում է նրանով, որ ի սկզբանե վարչապետն ինքն անհրաժեշտ մարդկանց փնտրտուքի մեջ էր։

Նա հիմքեր չունի կասկածելու ԱԱԾ տնօրենի և նրա տեղակալների մասնագիտական որակներին։ Դատողությունները, թե Քյարամյանը երիտասարդ է, փորձ և փորձառություն չունի, գեներալը պարզապես անհիմն բամբասանք է համարում։

Գլխավոր վարչության պետի նախկին տեղակալն ասում է, որ նախկին ԱԱԾ-ն սպասարկում էր կոռումպացված համակարգի շահերը՝ գործիք լինելով ոչ լեգիտիմ իշխանության ձեռքում։ Հիմա երկրում իրավիճակն արմատապես փոխվել է, իշխանության են եկել քաղաքացիների վստահության քվեն ստացած ուժերը։ Հետևաբար, նույնքան լեգիտիմ կառույց պետք է դառնա նաև Ազգային անվտանգության ծառայությունը, ինչին էլ միտված են ներկա բարեփոխումները։

Բարսեղյանը մեծ հույսեր է կապում Միքայել Համբարձումյանի նշանակման հետ՝ նրան համարելով հատուկ ծառայության ամենաարժանավոր և փորձառու ներկայացուցիչներից մեկը։ Բարսեղյանը լիահույս է, որ նրա աշխատանքն այդքան պատասխանատու պաշտոնում միմիայն օգտակար կլինի այդ կառույցին։

Միաժամանակ գեներալը վստահ է, որ ուժային գերատեսչությունը պետք է ձերբազատվի նախորդ իշխանության հետ անքակտելիորեն կապված մարդկանցից։

Ինչպես տեսնում եք՝ հասարակության շրջանում ԱԱԾ-ի ներսում տեղի ունեցող գործընթացների մասին միանշանակ կարծիք չկա։ Եվ ամեն մեկը հակված է կատարվածին նայել սեփական զանգակատան բարձունքից։ Թերևս այս կամ այն նախաձեռնությունների հաջողության կամ ձախողման լավագույն վկայությունը գործնականում կարտացոլեն այդ քայլերի արդյունքները։ Ոլորտի առանձնահատկություններից ելնելով, իհարկե, այդ քայլերից շատերը չեն կարող տեսանելի լինել։

Թեևս պետք է խոստովանել, որ վերջին երկու տարիների ընթացքում տարբեր պատճառներով ԱԱԾ-ն չափազանց շատ է հայտնվում լրատվամիջոցների գլխագրերում։ Եվ, եթե որոշ մարդիկ դա մեկնաբանում են պրոֆեսիոնալիզմի պակասով, մյուսները համարում են աշխատանքի թափանցիկության արդյունք։

Բայց գլխավոր ցուցանիշը, ինչպես նախկինում, այնպես էլ հիմա, պետք է լինի ազգային անվտանգության սպառնալիքներին հակազդելը։ Չմոռանանք, որ մինչ օրս չի բացահայտվել ԱԱԾ նախկին տնօրեն Արթուր Վանեցյանի և Հատուկ քննչական ծառայության պետ Սասուն Խաչատրյանի գաղտնալսման գործը։

Հիմա, ինչպես երբեք, այդ կառույցը կարիք ունի վերականգնելու իր հեղինակությունը, որը զգալիորեն անկում ապրեց հիշյալ արտահոսքի պատճառով։

124
թեգերը:
Էդուարդ Մարտիրոսյան, Արթուր Վանեցյան, Արգիշտի Քյարամյան, ՀՀ ազգային անվտանգության ծառայություն. ԱԱԾ, Հայաստան
Ըստ թեմայի
127 տոննա ձկան ապօրինի արդյունահանում. ԱԱԾ–ն տարիներով մշակված հանցավոր սխեմա է բացահայտել
Ինչի համար է Վանեցյանն ԱԱԾ հրավիրվում. Արսեն Բաբայանը հրապարակել է ծանուցագիրը
ԱԱԾ–ից կադրային արտահոսքը կանգ չի առնում. «Հրապարակ»
Պետական սահմանին ի՞նչը կարգելվի «ցուցադրել». ԱԱԾ–ն օրենքում փոփոխություններ է առաջարկել
Լիբանանի նախկին վարչապետ Հասան Դիաբը

Ամենահին անունն ունեցող երկիրը, կամ Լիբանանի վարչապետի անկեղծ և տարօրինակ հայտարարությունը

159
(Թարմացված է 21:48 12.08.2020)
Եկեք անկեղծ լինենք։ Լիբանանում մի քանի օր առաջ տեղի ունեցած ահավոր պայթյունից հետո այդ երկրի կառավարությունը հրաժարական տվեց և դա օրինաչափ էր։
Հրաշքների երկիր Լիբանանը

Միայն վարչապետի հայտարարությունն էր մի փոքր զարմանալի. «Ես ամեն ինչ արեցի մեր երկրի վերքերը բուժելու համար, բայց համոզվեցի, որ կոռուպցիան մեզ մոտ պետությունից ավելի հզոր է»։ Համաձայնեք՝ միգուցե շատ անկեղծ, բայց նաև բավական տարօրինակ պնդում է հնչեցրել պետական այրը. այն պետությունը, որը ղեկավարում եմ, պարզապես անզոր է պայքարել կոռուպցիայի դեմ։

​Այս կառավարության հրաժարականից հետո շատ դժվար է ասել, թե որքան կտևի անիշխանությունը Լիբանանում, քանզի քաղաքական անկայունությունը այս երկրում տասնամյակների պատմություն ունի։ Չեմ ուզում հիշել քաղաքացիական պատերազմը։ Միայն մի փաստ վկայակոչեմ։ Ինչպես Երևանում է մեր խորհրդարանը գտնվում նախագահական նստավայրի անմիջական հարևանությամբ, այնպես էլ Լիբանանում խորհրդարանից նախագահական հասնելու համար ընդամենը 20 րոպե է պահանջվում։ Մեր Ազգային ժողովը, երևի հիշում եք, մի քանի տարի առաջ նախագահին ընտրեց առանց որևէ դժվարության։ Լիբանանում 2014 թվականից հետո երկուս ու կես տարի, կրկնեմ՝ երկուս ու կես տարի պահանջվեց նոր նախագահ ընտրելու համար։

​Իհարկե, թե՛ Հայաստանում, թե՛ Լիբանանում նախագահները մեծ դեր չեն խաղում։ Ուղղակի մեր երկու երկրները թե՛ ընդհանրություններ ունեն, թե՛ շատ մեծ տարբերություններ։ Գիտե՞ք արդյոք, որ լիբանանցիներն էլ հայերի նման աշխարհասփյուռ ժողովուրդ են։ Մեր դեպքում որևէ ստույգ տվյալ չկա, թե իրականում քանի հայ է ապրում այս մոլորակի վրա։ Լիբանանցիների դեպքում նույնն է՝ այդ երկրում ապրում է մոտ 6 միլիոն մարդ, իսկ ողջ աշխարհում բնակվող լիբանանցիների թիվը, ըստ որոշ տվյալների, հասնում է 14 կամ նույնիսկ 18 միլիոնի։

​Մենք մոնոէթնիկ ժողովուրդ ենք՝ Հայաստանի բնակչության 90 տոկոսից ավելին հայեր են, հիմնականում էլ քրիստոնյա ենք։ Լիբանանում գոյություն ունի, չեք պատկերացնի, մոտ 20 կրոնական համայնք, բնակչության 40 տոկոսը քրիստոնյա է։ Չկա արաբական աշխարհում մեկ այլ պետություն, որտեղ քրիստոնյաներն այդքան մեծ տոկոս կազմեն։

​Մեզ ասպատակել են՝ ով ասես ժամանակին չի տիրել Հայաստանին։ Պատկերացրեք, որ Լիբանանի դեպքում նույնն է։ Մի տեղ կարդացի, որ Լիբանանն իր պատմության ընթացքում գրավվել է 16 անգամ՝ է՛լ եգիպտացիներ, է՛լ բյուզանդացիներ, է՛լ ասորիներ, է՛լ հռոմեացիներ…. Էլ չեմ ասում Ալեքսանդր Մեծի, խաչակիրների և թուրքերի մասին։ Չգիտեմ` այս մեր նոր սերունդը գիտի, թե ոչ, բայց ես հո լավ հիշում եմ, որ մի քանի տասնամյակ առաջ իսրայելյան բանակն էր հասել մինչև Բեյրութ։

«Ավրորան» 200 000 ԱՄՆ դոլար կնվիրաբերի Բեյրութում աղետի հետևանքները հաղթահարելու համար

​Ի դեպ, Բեյրութի մասին։ Այդ քաղաքը ավերվել և վերականգնվել է 7 անգամ, ու քչերը գիտեն, որ այժմ Բեյրութը աշխարհի 10-րդ առևտրի կենտրոնն է, այսինքն` մարդիկ ոչ միայն Փարիզ կամ Բեռլին են գնում շոփինգի համար, այլև Բեյրութ։ Եվ ի դեպ, Բեյրութի «Սքայ բարը» աշխարհի թիվ մեկ գիշերային ակումբն է համարվում։ Բայց Բեյրութում նաև այնքան գիրք է հրատարակվում, որքան  լույս չի տեսնում արաբական ոչ մի այլ քաղաքում։ Ու ամենահետաքրքիրը՝ Լիբանանը այն երկիրն է, որի մասին ամենաշատ գրքերն են գրվել ողջ աշխարհում։

Արամ Ա կաթողիկոսը շրջել է Բեյրութի հայկական թաղամասով և եկեղեցիներով. տեսանյութ

​Ասում են՝ թիվ կա աստղերին, թիվ չկա Լիբանանի շուրջ պտտվող լեգենդներին։ Ամենատարածվածն այն է, որ հենց Լիբանանում ապրող ցեղախմբերն են ժամանակին կառուցել առաջին նավը ու դուրս եկել բաց ծով։ Ավելին՝ որոշ գիտնականներ պնդում են, որ լիբանանցիներն են հայտնաբերել Ամերիկան Կոլումբոսից դարեր առաջ։ Ինչևէ, փաստն այն է, որ երկրի անունը՝ Լիբանան, ամենահինն է աշխարհում ու չի փոխվել վերջին 4 հազար տարվա ընթացքում։ Ու այդ անվանումը 75 անգամ հիշատակվում է Հին կտակարանում։ Իսկ ըստ Աստվածաշնչի Հիսուս Քրիստոսն իր առաջին հրաշքը գործել է հենց Լիբանանի Սիդոն քաղաքում` սովորական ջուրը դարձնելով գինի։

159
թեգերը:
պայթյուն, Հրաժարական, Վարչապետ, Բեյրութ, Լիբանան
թեմա:
5 րոպե Դուլյանի հետ
Ըստ թեմայի
Բելառուսում կարո՞ղ է կրկնվել հայաստանյան սցենարը` ընդդիմությունը ճիշտ էր, մենք սխալվեցինք
Վլադիմիր Պուտինը և Էմանուել Մակրոնը քննարկել են Բելառուսում տիրող իրավիճակը
Բելառուսում տղամարդը շան հետ զբոսնելիս փամփուշտ է «որսացել» ու վիրավորվել. տեսանյութ
Օրիոն-է ԱԹՍ

ՌԴ ռազմատիեզերական ուժերը 2021-ին մեծ հեռահարության հարվածային դրոններ կթողարկեն

57
(Թարմացված է 01:36 13.08.2020)
Ռուսական բազմաթիրախային անօդաչուները 2021 թ․-ից սկսած՝ կկարողանան  ինքնուրույն օդային հետախուզություն վարել և «խոցել հակառակորդի օբյեկտները բարձր ճշգրտությամբ»:

Ալեքսանդ Խրոլենկո, ռազմական վերլուծաբան

Ռուսաստանի  Օդատիեզերական ուժերը 2021թ․-ից կսկսեն բազմաթիրախային հարվածային ԱԹՍ-ներ ստանալ։ Այս մասին հայտարարել է ՌԴ ՕՏՈՒ գլխավոր քարտուղարի տեղակալ Սերգեյ Դրոնովը «Красная звезда» թերթին տված հարցազրույցում: Զորահրամանատարը նշել է. «Անօդաչու ավիացիայի կիրառման արդյունավետությունը հաստատվել է Սիրիայի Արաբական Հանրապետությունում հատուկ գործողության ընթացքում։ Անօդաչու թռչող սարքերի օգտագործումը ապահովել է ապօրինի զինված կազմավորումների օբյեկտներին հասցված հարվածների բարձր ճշգրտությունը»:

Беспилотный летательный аппарат (БПЛА) Орион-Э
© Sputnik / Алексей Филиппов
ԱԹՍ

 

Ռուսաստանի օդատիատիեզերական ուժերի մերձավոր և միջին հեռահարության ԱԹՍ համալիրները դեռևս «երկրորդական դերեր» են խաղում՝ ծառայելով ավիացիայի հնարավորությունների ընդլայնմանն ու խնդիրների լուծմանը։ Աճում է անօդաչու թռչող սարքերի ինտեգրումը ռազմական օդաչուների հետ միասնական տեղեկատվական տարածքում, և հեռանկարում «խելացի» դրոնները կհասնեն ավելիին: Ռուսական բազմաթիրախային անօդաչուները 2021 թ․-ից սկսած՝ կկարողանան  ինքնուրույն օդային հետախուզություն վարել և «ռազմավարական խորքերում խոցել հակառակորդի օբյեկտները բարձր ճշգրտությամբ»:

Գեներալ Դրոնովը չի նշել այն դրոնների «անունները», որոնք շուտով կընդգրկվեն օդատիեզերական ուժերի մարտական կազմում: Սակայն հայտնի է, որ ծանրաքաշ «Охотник»-ը օպերացիոն պատրաստվածության կհասնի 2024 թվականին, իսկ մեծ հզորություն ունեցող ռուսական մյուս երկու անօդաչու թռչող սարքերը՝ ՌԴ Պաշտպանության նախարարության կողմից 2019 թ․-ին պայմանագրված «Ալտիուսը», ինչպես նաև  «Օրիոնը, Սիրիայում հաջող փորձարկումներից հետո գտնվում են ՌԴ օդատիեզերական ուժերի փորձագիտական-մարտական շահագործման փուլում:

Առաջատար «Օրիոնը»

Անօդաչու «Օրիոնը» գործում է մինչև 8000 մետր բարձրության վրա, առանց լիցքավորման կարող է օդում գտնվել ամբողջ 24 ժամ՝ մինչև 250 կգ օգտակար բեռնվածությամբ (սարքի քաշը՝ 1100 կգ): Ունի 8 մետր երկարություն, թևերի բացվածքը 16 մետր է։ Հագեցած է АПД -110/120 մխոցային շարժիչով՝ 1,9 մետր տրամագիծ ունեցող AB-115 երկթիակ պտուտակով։

«Օրիոնի» (և ռուսական այլ ծանրաքաշ դրոնների) հրթիռա-հրետանային սպառազինությունը բաց աղբյուրներում  նվազագույն չափով է արտացոլված: Սակայն փետրվարին «Մարտավարական հրթիռային սպառազինություն» կորպորացիայի գլխավոր տնօրեն Բորիս Օբնոսովը լրագրողներին պատմել է անօդաչուների համար թեթևացած զինանոցի՝ 50-100 կգ քաշով հատուկ փոքրածավալ զինամթերքի մշակման մասին, որոնք նախատեսված են նպատակների լայն տեսականու համար:

Խոցված դրոնների ուժեղ և թույլ կողմերը. արժե՞ վախենալ թուրքական ԱԹՍ-ներից

Հաշվողական տեխնիկայի հզորության աճի և արհեստական ինտելեկտի բարդ ալգորիթմների զարգացմանը զուգահեռ առաջիկա տարիներին թեթևացված բարձր ճշգրտությամբ սպառազինության արդյունավետությունը կարող է կտրուկ աճել:

«Օրիոն» ԱԹՍ-ն հետազոտությունների և զարգացման զգալի ճանապարհ է հաղթահարել, հաջողությամբ շահագործվում է։ «Օրիոն» նախագիծը ՌԴ ՊՆ-ի պատվերով մեկնարկել է 2011թ․-ին, թռիչքային փորձարկումները սկսվել են 2016թ․-ին, ռումբային սպառազինությամբ՝ 2018թ․-ից սկսած։

«Օրիոն» միջին բարձրության անօդաչու սարքի սերիական արտադրությունը մեկնարկել է 2019 թվականի օգոստոսին: Նախատեսվում է տարեկան մինչև 30 նման մեքենաներ թողարկել (յուրաքանչյուր համալիրի կազմում ՝ երեքից վեց դրոն, կախված դրված խնդիրներից՝ հետախուզական կամ հարվածային):

Արտադրող ընկերությունը («Քրոնշտադտ» Գրուպը) ավելի վաղ հայտարարել էր, որ «Օրիոն» ԱԹՍ-ի արտահանվող տարբերակը կլինի հարվածային: Այս տեղեկությունն արդեն հետաքրքրել է ռազմատեխնիկական համագործակցության ոլորտի ռուս գործընկերներին։ Իհարկե, «Օրիոնի» հաջող մեկնարկը նկատել են նաև Ռուսաստանի թշնամիները։

Ատոմային «Ալտիուսը»

Մեծ հեռահարության «Ալտիուս» ծանրաքաշ տուրբոպտուտակային անօդաչուն առաջին ավտոմատ ռեժիմով թռիչքը կատարել է 2019 թ․-ի օգոստոսին՝ 28,5 մ թևի բացվածքով և 11,6 մ երկարությամբ կորպուսը կարող է 2 օր  մինչև 2 տոննա մարտական բեռ կրել՝ ընթանալով 250 կմ/ժամ արագությամբ, 12 հազար մետր բարձրությամբ և հաղթահարել մինչև 10 հազար կիլոմետր հեռավորություն: Կոմպոզիցիոն նյութերի օգտագործմամբ կառուցված անօդաչու սարքի սեփական քաշը տարբեր տվյալներով կազմում է հինգից վեց տոննա:

Беспилотный летательный аппарат Альтиус-У
Министерство обороны РФ
«Ալտիուս»

 

ՌԴ օդատիեզերական ուժերի «խելացի» հետախուզական-հարվածային անօդաչու ավիացիայի գերակա զարգացումը թույլ կտա զգալիորեն բարձրացնել ավիացիայի գոյություն ունեցող և հեռանկարային խոցող միջոցների արդյունավետությունը, նվազեցնել անձնակազմի հավանական կորուստները:

Իներցիալ նավիգացիոն СП-2 համակարգը նվազեցնում է օդում սարքի հայտնաբերման հնարավորությունները, ապահովում լրացուցիչ կայունություն հակառակորդի կողմից ռադիոէլեկտրոնային հակազդեցության նկատմամբ: Այն ունի արհեստական բանականություն (ամբողջ «ուղեղը» խոստանում են ներդնել մինչեւ 2020 թվականի վերջը), անօդաչու «Ալտիուսը» կարող է ինքնուրույն, առանց օպերատորի մասնակցության փոխգործակցել օդաչուավոր ինքնաթիռների հետ:

Ինչ կլինի այն երկրների հետ, որոնք կուշանան ԱԹՍ-ների մրցավազքից. Վրթանեսյանի տեսակետը

Ռազմածովային նավատորմի և ռազմաօդային ուժերի Գլխավոր շտաբի աղբյուրները հայտնեցին, որ «Ալտիուսի» հետախուզական արդիականցումը կստանա գերձայնային ռադիոլոկատոր և նորագույն օպտիկա-էլեկտրոնային սարքավորումներ, իսկ հարվածային ԱԹՍ-ն կարող է հականավային հրթիռներ կրել։

Ենթադրվում է, որ խոսքը մինչև 260 կմ հեռահարությամբ և մոտ 500 կգ զանգվածով, արբանյակային նավիգացիայի համակարգով և ինքնանշանառության ակտիվ-պասիվ ռադիոլոկացիոն գլխիկով (այս դեպքում «Ալտիուս»-ին կարելի է մինչև 4 հականավային հրթիռով) x-35 ցածրադիր հրթիռի մասին է:

Беспилотный летательный аппарат «Альтиус-У».
Министерство обороны РФ
«Ալտիուս»

 

Նորագույն անօդաչուի սերիական արտադրությունը ծավալվում է Քաղավիացիայի Ուրալի գործարանում («УЗГА» ԲԸ), որի հետ Ռուսաստանի Պաշտպանության նախարարությունը 2019 թվականի դեկտեմբերին պայմանագիր է կնքել «Ալտիուս-ՌՈւ»(այսպես են կոչել ԱԹՍ-ի վերջնական տարբերակը, որին հասել են նախկինում թողարկված բոլոր նախատիպերի՝ «Ալտաիր» տեսակի ԱԹՍ-ների փորձարկումների արդյունքում) անօդաչու թռչող սարքի փորձնական-կոնստրուկտորային աշխատանքների կատարման վերաբերյալ: Միաժամանակ կատարելագործվում է հեռանկարային ավիացիոն համալիրների տեղակայման համակարգը, իսկ դա ավելի քան հարյուր օդանավակայան է։

Բարձր թռիչք ապահովող, մեծ հեռահարության և թռիչքի համար երկար ժամանակ ունեցող դրոնների օդային գերիշխանության աճը, հարվածային հետախուզական անօդաչուների ակտիվ օգտագործումն ու «ինտելեկտուալացումը», ռազմական մասնագետների և մարտական ռոբոտների համատեղ գործողությունները դառնում են անշրջելի միտում: ՌԴ Զինված ուժերի զանգվածային զինումը ԱԹՍ-ներով թույլ կտա նկատելիորեն բարձրացնել դրանց մարտական պատրաստության արդյունավետությունը, անհաղթահարելի խոչընդոտներ կստեղծի հավանական ագրեսորի ճանապարհին՝ օդում, ջրում և ցամաքում:

Մինչդեռ Ռուսաստանը նախատեսում է 2022թ․-ին թողարկել ևս մեկ ծանրաքաշ ԱԹՍ։ Դա «Սիրիուսն» է, որն ի վիճակի է օդում մնալ մինչև 40 ժամ, հաղթահարել մինչև 10 հազար կմ՝ 295 կմ/ժ արագությամբ, 12 հազար մետր բարձրությամբ և մեկ տոննա օգտակար բեռնվածությամբ։

ՌԴ օդատիեզերական ուժերի «խելացի» հետախուզական-հարվածային անօդաչու ավիացիայի գերակա զարգացումը թույլ կտա զգալիորեն բարձրացնել ավիացիայի՝ գոյություն ունեցող և հեռանկարային խոցող միջոցների արդյունավետությունը, նվազեցնել անձնակազմի հավանական կորուստները:Այդ մասին հայտարարել է ՌԴ օդատիեզերական ուժերի «խելացի» հետախուզական-հարվածային անօդաչու ավիացիայի գլխավոր վարչության ղեկավար Սերգեյ Լեբեդևը:

Ոչ այնքան հեռավոր ապագայի պատերազմների ընթացքն ու ելքը կախված կլինի արհեստական բանականությամբ մարտական ռոբոտների արդյունավետությունից, որն այսօր ինտենսիվ ձևավորվում և կատարելագործվում է բոլոր ոլորտներում։ Անխռով և «անխոցելի» ռոբոտացված դրոնները օրինաչափորեն իրենց վրա են վերցնում օդաչուավոր ավիացիայի ավելի ու ավելի շատ գործառույթներ:

 

57
թեգերը:
Զենք, Ռուսաստան, անօդաչու թռչող սարք
Ըստ թեմայի
Ռուսական զենք․ «Տյուլպանն» աշխարհի ամենահզոր ականանետն է
Հայաստանը ռուսական նոր զենք ունի. լուսանկարներ
Հրապարակվել է կուրացնող և հալյուցինացիաներ առաջացնող ռուսական զենքի փորձարկումների վիդեոն
Ռուսական նոր զենք. «Ստրելա» զրահամեքենան շարժվում է աննկարագրելի արագությամբ
Դաշնային խորհուրդը բացառել է New START պայմանագրում ռուսական նոր զենքի ներառումը