Ամենայն հայոց կաթողիկոս և գերագույն պատրիարք Վազգեն Առաջին

Փրկիչ Կաթողիկոսը․ 25 տարի առանց Վազգեն Առաջինի

879
(Թարմացված է 14:07 19.08.2019)
Քառորդ դար առաջ կյանքից հեռացավ Ամենայն հայոց կաթողիկոս և գերագույն պատրիարք Վազգեն Առաջինը։ Քառորդ դար Հայաստանը և հայերը սովորում են ապրել առանց մեծագույն ազգային և հոգևոր առաջնորդի։ Նրա սահմանած բարոյականության և արժեքների նշաձողը չափազանց բարձր է, դրան հասնելը՝ անչափ դժվար, իսկ գերազանցելն՝ անհույս մտահղացում։

Մեծությունը հեռավորության վրա է երևում, այդ թվում՝ երկար ժամանակ անց բանաձևը սովորաբար հաստատվում է։ Հազվադեպ, բայց պատահում է, որ մեծերին գնահատում են կյանքի օրոք։ Երջանիկ բացառություններ ամեն դեպքում լինում են, և Վազգեն կաթողիկոսը պատկանում է նրանց թվին։

Կաթողիկոսը հանդարտության և ազգային միասնության կոչ է հղել

Նեղանալ չլինի, բայց ՀԱԵ մյուս գերագույն հոգևոր այրերի բախտը չի բերել․ կամա-ակամա նրանց համեմատում են Վազգեն Առաջինի հետ, և դա, հավանաբար, այնքան էլ ճիշտ և արդարացի չէ։ Վազգեն Առաջինի անձի շուրջ դրական գնահատանքն այնքան մեծ է, որ համեմատություններն ուղղակի կոռեկտ չեն, դրանք բոլորը նկարագրում են կաթողիկոսին, որը չորս տասնամյակ եղել է հայ ազգի հոգևոր առաջնորդը։

Верховный католикос всех армян Вазген I
© Sputnik / Юрий Абрамочкин
Ամենայն հայոց կաթողիկոս և գերագույն պատրիարք Վազգեն Առաջին

Քաղաքական առաջնորդները (և առաջնորդիկները) գնացել են ու եկել, Վազգենը մնացել է։ Նա գերագույն աստիճանի է հասել ոչ թե կարիերա կառուցելու, այլ քահանայի բարեպաշտ կյանքի շնորհիվ և կուսակրոն է ձեռնադրվել 1943թ.-ի սեպտեմբերի վերջին Աթենքի Սուրբ Կարապետ եկեղեցում։ Այդ ժամանակ Լևոն-Կարապետ Պալչյանն անվանակոչվեց Վազգեն։

Եվ եթե «Մի՛ սպանիրը» Աստծո պատգամ է, ապա «Փրկիրը» զուտ մարդկային՝ կոչված սիրելու և կարեկցելու ընդունակությամբ։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին հայր Վազգենը հայ ռազմագերիների օգնության կոմիտեի ամենաակտիվ անդամներից էր․ որքան կյանք է փրկվել նրա ջանքերով, նա ինքն էլ, չի հաշվել. փրկել է՝ չհաշվելով փրկվածներին։

Արդեն 1949թ-ին Վազգեն Պալչյանը դառնում է վարդապետ և գլխավորում ՀԱԵ Ռումինական և Բուլղարական թեմերը։ Շուտով հասունանում է կաթողիկոս դառնալու հերթը։

Ծայրագույն պատրիարքի ընտրությունները տեղի են ունենում փակ դռների հետևում` Էջմիածնի մայր տաճարում։ Ավելի քան երկու հազար տարվա պատմություն ունեցող հայկական եկեղեցին 70 տարեկանից ցածր կաթողիկոսներ չի ունեցել, և Ռումինիայից եկած եպիսկոպոսն այդ պատվավոր ֆոնին անթույլատրելիորենն երիտասարդ էր՝ 47 տարեկան։ Այնուամենայնիվ, նա 140 ձայնից ստացել էր 126-ը, որովհետև այդ ժամանակ ականավոր արդեն գործիչ էր։

Նա փրկում էր՝ ում կարող էր և ինչ հնարավոր էր։ Օրինակ` փրկում էր Նախիջևանի Ջուղայի խաչքարերը։

Շատ հայկական ընտանիքներում մինչև հիմա պահպանվում է «Հայկական խաչքարեր» գիրք-ալբոմը, որի հրատարակման նախաձեռնությունը պատկանում է Վազգեն կաթողիկոսին։ Հայկական ԽՍՀ տարածքում գտնվող խաչքարերի լուսանկարները բավարար չեն եղել կաթողիկոսի համար, և նա լուսանկարչին ուղարկել է՝ նկարելու Ջուղայի թանկարժեք խաչքարերը։ Ավելին, նրան հաջողվել է կազմակերպել դրանցից մի քանիսի տեղափոխությունը Հայաստան, նա ասես կանխազգացել է, թե ինչ կարող է տեղի ունենալ պատմական մասունքների հետ 20 տարի անց։

Նա վերականգնել է ՀԱԵ շատ արտասահմանյան թեմերը. 1960թ-ին ելույթ է ունեցել հայրենադարձների առաջ, ամբիոնից արտասանել խորհրդային իրականությունում անհնար խոսքեր․ «Մենք պետք է կառուցենք մեր Հայրենիքը, մեր Երևանը, մեր Կարսը և Վանը, մեր Մուշն ու Բիթլիսը»։ ԽՍՀՄ-ում ոչ մի դավանանք այդքան անկախ չէր, որքան Հայ առաքելական եկեղեցին Վազգեն Ա-ի օրոք։

Католикос Вазген I
© Sputnik / Олег Макаров
Ամենայն հայոց կաթողիկոս և գերագույն պատրիարք Վազգեն Առաջին

Ամենայն հավանականությամբ, կաթողիկոսի ազատության և անկախության անհավանական աստիճանն է պատճառ դարձել Պետական անվտանգության կոմիտեի հետ նրա սերտ կապերի մասին խոսակցությունների։ Այդ մասին լուրեր տարածել են հենց նրանք, ովքեր իսկապես մատնում էին ՊԱԿ-ին, ինչպես մի անգամ մատնել են Էջմիածնում կատարվող անհասկանալի իրարանցման մասին։

Հայտնի ոսկերիչների՝ Էջմիածին կատարած այցելությունների մասին զեկուցել են հանրապետական ՊԱԿ նախագահին․ զեկույցում ասվել է, որ, ամենայն հավանականությամբ, Մայր աթոռում զբաղված են ոսկու և թանկարժեք քարերի մաքսանենգությամբ։ Կոմիտեն սկսել է հետաքննել և ահա թե ինչ է պարզվել։

Պատրիարքարանի սենյակներից մեկում սովորական վարագույրների հետևում դրված են երկու գերմանական չհրկիզվող պահարաններ՝ պատրաստված հատուկ պատվերով։ Դրանց դռները դանդաղ բացվում են, և ապշած հայացքի առջև հառնում են Խաչը և Այբուբենը։ Բնականաբար, Հայոց այբուբենը։

Այդ ամենը ձուլված էր 23 կգ բարձր հարգի ոսկուց, դրան գումարած մի քանի հարյուր ադամանդներ, հիմնականում՝ եկեղեցական համայնքի նվիրատվությունները։ Դրա համար էլ ոսկերչական գործի վարպետները, նկարիչները ամեն կիրակի գնացել են Էջմիածին, իսկ կաթողիկոսն անձամբ է հաստատել յուրաքանչյուր տառի էսքիզը։ Ասում են` ՊԱԿ-ը ամոթահար հազացել է և փակել «իրարանցման» մասին գործը։

Այդ տարիներին «խարիզմա» բառը դեռ չէր գործածվում, բայց Վազգեն կաթողիկոսը հենց խարիզմատիզմի մարմնավորումն էր։ Հավանաբար, այդ պատճառով է նրբազգաց Բելլա Ախմադուլինան մեղքերի քավություն խնդրել հենց Վազգեն Ա-ից, և ոչ ռուսաց պատրիարքից կամ մահմեդական մուֆտիից։

Եվ գրող Ֆյոդոր Աբրամովը, որը ողբացել է ավանդական ռուսական գյուղի և գյուղական բարքերի կորուստը, աչք չի կտրել Վազգեն Ա-ից Էջմիածնում պատարագի ժամանակ՝ հետո խոստովանել, որ վերջապես տեսել է իսկաական հոգևոր առաջնորդի։
Մոտ քառորդ դար առանց 130-րդ կաթողիկոսի համար մենք շատ բան ենք հասցրել անել․ երբեմն լավ, ավելի հաճախ՝ ոչ այդքան։ Հնարավոր է` Վազգեն Ա-ի աննկատ ստվերը, որը պաշտպանում և փրկում է մեզ, թույլ չի տալիս անուղղելի արարք կատարել․ չի կարող այնպես լինել, որ նրա խոսքերը և գործերը մնան չլսված և չգնահատված։

879
թեգերը:
խաչքար, կաթողիկոս, առաջնորդ, հայեր, հայ, քրիստոնյա, Վազգեն Առաջին, Հայաստան
Ըստ թեմայի
Հայաստան է եկել Համայն Բելառուսի Պատրիարքական Էկզարխ միտրոպոլիտ Պավելը
Արամ Ա. Կաթողիկոս հանդիպեցաւ Սուրիոյ Հանրապետութեան նախագահ Պաշշար Ալ-Ասատին
Կաթողիկոսը հանդարտության և ազգային միասնության կոչ է հղել
Ինչպես Վազգեն Առաջինն ու մարշալ Բաղրամյանը Հովիվյանին վերադարձրին հայկական ֆուտբոլ
Համակենտրոնացման ճամբար

Բրիտանական պարադոքս. ինչու հայը սկսեց անգլերեն խոսել գերմանական գերության մեջ

291
(Թարմացված է 21:55 10.07.2020)
Յուրաքանչյուր երկրի պատմության մեջ ոչ միայն հերոսական էջեր կան, այլև այնպիսիք, որոնց մասին ուզում ես մոռանալ։ Բայց դեռ ոչ ոքի չի հաջողվել վերաշարադրել պատմությունը։ Սերգեյ Բաբլումյանը գրել է համակենտրոնացման ճամբարում հայտնված հայ զինվորի մասին։

Միձեռանի Մակիչը գերմանական գերությունից Լենինական վերադարձավ անգլերենի բավական լավ պաշարով։ Հարցին, թե ինչպես է սովորել, պատասխանում էր․ «Մեծ Բրիտանիայի ֆաշիստական համակենտրոնացման ճամբարում էի նստած, այնտեղ էլ սովորել եմ»։ Առարկությունները, թե «չի կարող նման բան լինել, Անգլիան ԽՍՀՄ-ի դաշնակիցն է», չէին ընդունվում։ Մակիչը համառորեն պնդում էր․ «Եղե՛լ է»։

Ռուսերեն ու գերմաներեն հայհոյող և հայերեն խոսող «գուշակ» թութակը. կյանքը հին Երևանում

Պատերազմում նա ոչ միայն ձեռքն էր կորցրել, այլ նաև գլխի կոնտուզիա էր ստացել՝ լսողության և խոսքի մասնակի կորստով, այդ պատճառով էլ նրան ոչ ոք չէր հավատում։ Եվ իզուր։ Գերի ընկնելուց հետո Մակիչն իսկապես ուղարկվել էր Անգլիային պատկանող Նորմանդական կղզիներում ծավալված չորս համակենտրոնացման ճամբարներից մեկը, որտեղ գերիների 90 տոկոսը խորհրդային զինվորներն էին։

Մակիչը նրանցից մեկն էր:

Նորմանդական կղզիների օկուպացիան Անգլիայի պատմության ամենապատվաբեր էջը չէ, բայց դե եղածը չես հերքի։ Եվ ահա թե ինչ է եղել` ըստ գրող և այդ պատմության հետազոտող Մադլեն Բանթինգի․ 1940թ․-ին գերմանացիները չգիտես ինչու որոշեցին գրավել ռազմավարական որևէ նշանակություն չունեցող Նորմանդական կղզիները, որտեղ մոտ 100 հազար մարդ էր ապրում, և հայտարարեցին կղզիների օկուպացման մասին։

Իսկ օկուպացիայի նախորդ օրը անգլիացիները լսում էին իրենց վարչապետ Ուինսթոն Չերչիլի ոգեշնչող ճառը։

Կառավարության ղեկավարն ասում էր․ «Մենք կգնանք մինչև վերջ, մենք կկռվենք Ֆրանսիայում, մենք կկռվենք ծովերում և օվկիանոսներում, մենք կկռվենք օդում հարաճուն վստահությամբ և ավելացող ուժով։ Մենք կպաշտպանենք մեր Կղզին, ինչ էլ որ դա արժենա, մենք կկռվենք առափնյակներում, վայրէջքի կետերում, մենք կպայքարենք դաշտերում ու փողոցներում, մենք երբեք չենք հանձնվի»։

Եվ ինչպե՞ս պահեցին իրենց անգլիացիները այդ ելույթից հետո։ Ի՞նչ տեսավ գերի ընկած խորհրդային զինվոր Մակիչը, սկզբում՝ փշալարի հետևում նստած, իսկ հետո՝ տեղի ֆերմաներից մեկում աշխատելիս։ Նա տեսավ այն, ինչի մասին պատմում էր գրող և պատմաբան Մադլեն Բանթինգը և ինչը հետագայում հաստատեց Չարլզ Ֆրենսիս Սուիվթը իր «Բոստոն Գլոբ» թերթում։

«Հպարտ Անգլիայի պարտված հպատակները հարգանքով ողջունում էին գերմանացիների օկուպացիոն իշխանությանը։ Ընդ որում՝ այնքան քաղաքավարի, որ անհնար էր պատկերացնել, թե նրանց միջև պատերազմ է ընթանում»,-գրում էր Սուիվթը։

«Խոպան», ապա համակենտրոնացման ճամբար. ինչպես Ալավերդյանը նոկաուտ արեց գերմանացի զինվորին

Շարունակությունը պատմում եմ կարդացածիցս․ Բրիտանիայի հարյուր հազար հպատակներից ոչ մեկը չգնաց պայքարելու սեփական հայրենիքի ազատության և անկախության համար։ Օկուպացիայի հինգ տարիների ընթացքում ֆաշիստներին դիմադրելու ոչ մի դեպք չգրանցվեց։

Դատարանները, ոստիկանությունը, խանութները, սրճարանները՝ ամեն ինչ աշխատում էր, ինչպես գերմանացիներից առաջ, միայն թե պետական ծառայողները սկսել էին աշխատավարձը ռեյխսմարկով ստանալ։ Նորմանդական կղզիների բնակիչները ստիպված եղան ևս մեկ «սարսափ» վերապրել՝ ճանապարհային երթևեկությունը բռնի կերպով ձախակողմյանից դարձրին աջակողմյան։ Ավելացավ մատնիչների թիվը։

Ինչպես կարողանում էին, դիմադրում էին միայն խորհրդային ռազմագերիները, բայց կղզուց փախչելու տեղ չկար։ Մակիչը փորձել էր փախչել, բայց նրան անմիջապես բռնել էին և ֆերմայից (որտեղ վատ չէր ապրում) նորից նետել էին համակենտրոնացման ճամբար։

․․․ 1945թ․-ի մայիսի 10-ին կղզիներում գտնվող կայազորը կապիտուլյացիա հայտարարեց, իսկ մայիսի 16-ին բրիտանական զորքերը հասան կղզիներ։ Օկուպացիան ավարտվեց։

Կղզիաբնակները շատ արագ հանեցին Հիտլերի դիմանկարները և կախեցին Գեորգ 6-րդի նկարները, սվաստիկայով դրոշները դեն նետեցին։

Իսկ հիմա ամենահետաքրքիրը։

Ֆաշիստների հետ համագործակցելու համար Նորմանդական կղզիների իշխանությունները պատասխնատվության չենթարկվեցին։ Ֆաշիստների աջակիցներին անգամ չնախատեցին, բոլորը ձևացրին, թե ոչինչ էլ չի եղել։

Իսկ երբ սկսվեց «սառը պատերազմը», հետպատերազմական Բրիտանիայում արգելք դրվեց բրիտանական հողում նացիստական ճամբարների գոյության հիշատակման վրա։ Այդ պատճառով էլ լենինականցի Մակիչի պատմությունն ընդունում էին որպես գլխի կոնտուզիա ստացած զինվորի զառանցանք, իսկ անգլերենի իմացությունը, որքան էլ լավը լիներ, չէր ընդունվում որպես փաստարկ։

Ի՞նչ եմ ուզում ասել։ Ցանկացած երկրի պատմության մեջ (և Հայաստանը բացառություն չէ) կան ոչ միայն հերոսական էջեր, որոնցով կարելի է հպարտանալ, այլև այնպիսիք, որոնց մասին հիշել անգամ չես ուզում։ Բայց դեռևս ոչ մեկին չի հաջողվել վերաշարադրել պատմությունը. եղածը եղած է։

Ընդ որում՝ այս անգլիական պարադոքսն ուսումնասիրող Մադլեն Բանթինգը հարկ է համարել ավելացնել․ «Ամենևին չեմ նսեմացնում այն բրիտանացիները վաստակը, որոնք իսկապես պայքարել են ֆաշիզմի դեմ։ Նրանց, ովքեր զոհվել են Թոբրուկի և Էլ Ալամեյնի ավազներում, հյուսիսային ծովերի սառցե ջրերում, ովքեր այրվող կործանիչների հետ խորտակվել են Լա Մանշում։ Դա եղել է և մնացել պատմության մեջ։ Փառք ու պատիվ նրանց, մենք հիշելու ենք»։

Միանում ենք։

Պատմությունը չես փոխի․ ինչպես հայերը փրկեցին հրեական ընտանիքը

291
թեգերը:
համակենտրոնացման ճամբար, Պատերազմ, Մեծ Բրիտանիա, գերի, հայ
Ըստ թեմայի
Պատմական փաստ. նացիստական Գերմանիայի դեսպանատների աշխատակիցներին Հայաստանով են տարհանել
Հայաստանաբնակ 100 գերմանացիները. ովքեր են նրանք, և ինչու է պատերազմը նրանց կրկնակի պատժել
Մասնագիտությունն ազատեց գնդակահարությունից, կամ փրկվեց պատերազմից և զոհվեց խաղաղ օրերում
Լյուդմիլա Բիլբիլիդի

Ամեն ինչ անում էին, որ «դուխից» ընկնեինք. ի՞նչ է երազում Հայաստանի առաջին կին դիջեյը

1311
(Թարմացված է 09:31 11.07.2020)
Լյուդան դիջեյ դարձավ, երբ 20 տարեկանն էլ դեռ չէր լրացել։ Իսկ այդ գործում կարևոր դեր ունեցավ «գիր ու ղուշը»։ Գյումրիում շատերը գիտեն այս կնոջը. նա «խելագար» երիտասարդության հավաքական կերպարն է։

67–ամյա Լյուդմիլա Բիլբիլիդիի օրը սկսվում է ժամը 6-ին. նա հեծանիվով հասնում է Վահրամաբերդ ու հետ դառնում՝ ճանապարհին չմոռանալով լուսանկարել հետաքրքիր դրվագները: Օրվա մեջ սիրում է գրել, հիշել երիտասարդության տարիները, իսկ օրն ամփոփում է իր տնկած ծառն ու ծաղիկները ջրելով, յուրաքանչյուր թուփը շտկելով: Ասում է` կյանքում ամեն ինչ սուտ է, մարդը պետք է ծառ տնկի ու հոգ տանի այդ ծառի մասին:

Людмила Билбилиди
© Photo : provided by Lyudmila Bilbilidi
Լյուդմիլա Բիլբիլիդի

Գյումրիում Լյուդային շատերը գիտեն. հատկապես ռոքի ու ջազի սիրահարների համար նա 60-80–ականների «խելագար» երիտասարդության հավաքական կերպարն է` Հայաստանի առաջին կին դիջեյը: Ոչ մեկը քաղաքում երաժշտական անցուդարձից այնքան տեղյակ չէ, որքան Լյուդան:

Людмила Билбилиди и Ян Гиллан
© Photo : provided by Lyudmila Bilbilidi
Լյուդմիլա Բիլբիլիդին ու Յան Գիլանը

Նրա նախնիները 1918 թվականից հետո Գյումրի են տեղափոխվել Կարսից: Ծնվել ու մեծացել է Լենինականում, երակներով հույնի ու հայի արյուն է հոսում, մասնագիտությամբ լեզվաբան է, ավարտել է Լենինականի մանկավարժական ինստիտուտի «Ռուսաց լեզու և գրականություն» բաժինը, իսկ թե որտեղից ու ինչպես է ծնվել երաժշտության հանդեպ սերը, ինքն էլ չգիտի:

«Սեր էր առաջին հայացքից; Երաժիշտ չեմ, չունեմ երաժշտական կրթություն, բայց առավոտից երեկո երաժշտություն էի լսում: 8-րդ դասարանից «Անգին քարերի» (առաջին ռոք խումբը Լենինականում. խմբ) համերգներին էինք գնում: Մեր սերունդը եղանակ էր ստեղծում քաղաքում»,– հիշում է նա:

Դժվար է հավատալ, բայց պահպանողական Գյումրիում ծնվեցին Հայաստանի առաջին ռոք խմբերն ու առաջին դիսկո դիջեյը:

«1976 թվականին Լենինականում բացվեց Երիտասարդական պալատը, ես 2-րդ կուրսում էի, մեզ հրավիրեցին բացմանը: Կուրսեցիներով որոշեցինք մյուս երկրների նման դիսկոտեկ բացել: Կոմսոմոլները դեմ էին, բայց մենք մի կերպ կազմակերպեցինք: Երևանի պոլիտեխնիկից երիտասարդների հրավիրեցինք, օգնեցին, ու Հայաստանում առաջիններից մեկը այդ դիսկոտեկը կայացավ։ Բայց դիսկոտեկի համար հարկավոր էր վարող՝ դիսկ ժոկեյ, «գիր ու ղուշ» գցեցինք, ու ես քաշեցի»,- պատմում է Լյուդան` հիշելով, որ այդ տարիներին շատ դժվար էր, որովհետև սկավառակներ չկային։

Людмила Билбилиди
© Photo : provided by Lyudmila Bilbilidi
Լյուդմիլա Բիլբիլիդի

Ստիպված էին շատ հաճույքներից զրկել իրենց, փող հավաքել, որպեսզի կարողանային սկավառակներ գնել: Բայց դա արդեն էական չէր, որովհետև այդ երաժշտությունն ամեն ինչ փոխել էր նրանց կյանքում: Լյուդայի խոսքով` դա իրենց կյանքի լավագույն շրջանն էր:

«Մենք կարողացանք հեղափոխություն անել»,- ասում է նա ու հպարտանում, որ ժամանակին 1000 սկավառակ ուներ։ Ճիշտ է, հետո բոլորը նվիրեց ընկերներին ու ուսումնական հաստատությունների, բայց բոլորովին չի զղջում:

Татевик Ованнисян и Людмила Билбилиди
© Photo : provided by Lyudmila Bilbilidi
Լյուդմիլա Բիլբիլիդին Տաթևիկ Հովհաննիսյանի հետ

Լենինականի առաջին դիսկոտեկներում ռոք երաժշտություն ու տեղական խմբերի երգերն էին լսում: «Ծիծեռնակ», «Շիրակ», «Անգին քարեր», «Կիլիկիա», «The bells», «Արագած», «Ուրարտու», «Վիալպի», «Բիայնա», «Կյանք», «Սփյուռք», «Արեգակ», «Բամբիռ»… սրանք բոլորը 1964-1988 թվականներին գործող ջազ և ռոք խմբերն են: Ցավով է նշում, որ Լենինականի առաջին խմբերի ձայնագրությունները չեն պահպանվել:

Երիտասարդական պալատ, հետո Արվեստի աշխատողների տուն, ապա «Կռունկներ» սրճարան-դիսկոտեկ, իսկ 1988 թվականի երկրաշարժից հետո հեռուստատեսություն, ռադիո, ռոք հաղորդումներ... Լյուդայի ճանապարհը երկար է:

Людмила Билбилиди, 80-е гг
© Photo : provided by Lyudmila Bilbilidi
Լյուդմիլա Բիլբիլիդի

«Սերունդն ուրիշ էր, յուրահատուկ ազատություն ուներ: Չէր կանգնեցնում ոչինչ, լինում էր, երբ երեկոյան Բիթլս կամ Արմսթրոնգ էինք լսում, առավոտյան բռնում–տանում էին անվտանգության ծառայության «պադվալներ», բայց էլի հաջորդ օրը նույն էր կրկնվում, նույնիսկ մի անգամ «Առաքյալների» համերգին բոլորին՝ խմբերին ու հանդիսատեսին, բռնեցին, տարան: Ամեն ինչ անում էին, որ «դուխից» ընկնենք, բայց չստացվեց»,– ասում է նա:

Ավելի ուշ Արթուր Գրիգորյանի աջակցությամբ Լենինականում սկսեցին ջազ լսել: Հայկական ջազի բոլոր վառ դեմքերը ելույթ ունեցան Լենինականում, միջազգային փառատոներ ու նույնիսկ մանկական դիսկոտեկներ կազմակերպվեցին։

Людмила Билбилиди
© Photo : provided by Lyudmila Bilbilidi
Լյուդմիլա Բիլբիլիդի

... Հիմա Լյուդայի ապրուստի միակ միջոցը թոշակն է, բայց չի դժգոհում, ասում է` հերիքում է: Մարդկանց հետ շատ շփվել չի սիրում, սովոր է մենակությանը:

«Երջանիկ եմ, որ կարող եմ այսպես ապրել: Չեմ սիրում, երբ փողոցում մեքենաներից ռաբիս երաժշտության ձայն է գալիս, միշտ դրա պատճառով վեճերի մեջ եմ»,– խոստովանում է նա:

Լենինականի երաժշտական ձեռքբերումների մասին Լյուդան կարող է ժամերով խոսել, իր բոլոր պատմությունները երաժշտագետն ամփոփել է «Ջազ-ռոք Լենինականը 1964-1988» յուրատեսակ տարեգրքում, որում ընդգրկվել են Լենինականի երաժշտական նախասիրությունների ու խմբերի մասին հիշողություններն ու իրադարձությունները: Հայաստանի առաջին կին դիջեյը չի դժգոհում, որ հիմա աշխատանք չունի, հասկանում է՝ նոր սերունդը նոր մարդկանց է ուզում տեսնել, իսկ ինքը երբեք պարապ չի մնում. բացը փորձում է լրացնել հեծանիվ վարելով, նովելներ ու բանաստեղծություններ գրելով:

Людмила Билбилиди
© Photo : provided by Lyudmila Bilbilidi
«Ջազ-ռոք Լենինականը 1964-1988» գիրքը

Իր հասակակիցներից շատերի նման երազում է Գյումրու Ռիժկովի ճեմափողոցում տեսնել կիթառ նվագող տղայի հավաքական արձանը:

Людмила Билбилиди
© Photo : provided by Lyudmila Bilbilidi
Լյուդմիլա Բիլբիլիդի
1311
թեգերը:
Գյումրի, Հայաստան, Լյուդմիլա Բիլբիլիդի, դիջեյ, Կին
Ըստ թեմայի
Աղջիկն` օրական, բաժինքը՝ տարեկան, կամ ինչ օժիտ են տարել գյումրեցի աղջիկները
«Կորոնան»՝ արվեստի լեզվով, կամ համավարակի գույները
Ժանտախտ, խոլերա, ծաղիկ. 19-20-րդ դարերում Ալեքսանդրապոլում համաճարակներից քիչ էին մահանում
Զինծառայողներ, արխիվային լուսանկար

Ադրբեջանական ԶՈՒ կրակոցները տարբեր ինտենսիվությամբ շարունակվում են. Շուշան Ստեփանյան

197
(Թարմացված է 01:59 13.07.2020)
ՀՀ Պն մամուլի խոսնակը հայտնում է, որ հայկական զինված ուժերն ադրբեջանական բնակավայրերի ուղղությամբ կրակ չեն վարում։

ԵՐԵՎԱՆ, 13 հուլիսի - Sputnik. ՀՀ Պն մամուլի խոսնակ Շուշան Ստեփանյանը հայտնում է, որ ադրբեջանական զինված ուժերի կողմից կրակոցները պարբերաբար տարբեր ինտենսիվությամբ շարունակվում են։ Ստեփանյանը Facebook սոցիալական ցանցի իր էջում գրառում է արել` հայտնելով, որ հակառակորդի բոլոր փորձերը թիրախավորվում և չեզոքացվում են։

«Հայկական զինված ուժերը կորուստներ և վիրավորներ չունեն»,– գրել է նա։

Մեկ այլ գրառմամբ էլ Ստեփանյանը տեղեկացրել է, որ հայկական զինված ուժերն ադրբեջանական բնակավայրերի ուղղությամբ կրակ չեն վարում։ Նրա խոսքով` թիրախավորվում են միայն ադրբեջանական զինված ուժերի ինժեներական ենթակառուցվածքներն ու տեխնիկական միջոցները։

Հիշեցնենք, որ այսօր՝ ժամը 12:30-ի սահմաններում, Ադրբեջանի զինված ուժերի զինծառայողները, УАЗ մակնիշի ավտոմեքենայով Տավուշի ուղղությամբ ՀՀ պետական սահմանը խախտելու փորձեր են կատարել: Հայկական կողմի

նախազգուշացումից հետո Ադրբեջանի զինծառայողները, թողնելով УАЗ մակնիշի ավտոմեքենան, վերադարձել են իրենց դիրք: Ժամը 13:45-ին Ադրբեջանի զինված ուժերի զինծառայողները կրկնել են հայկական զինված ուժերի սահմանային դիրքը գրավելու փորձը, կիրառելով հրետանային կրակ, սակայն ճնշվել են հայկական կողմից և կորուստներ կրելով հետ շպրտվել:

Ավելի ուշ հայտնի դարձավ, որ ադրբեջանական կողմը վերսկսել է Տավուշի դիրքերի ուղղությամբ հրետակոծությունը:

197
թեգերը:
Շուշան Ստեփանյան, կրակոց, Սահման, հայ-ադրբեջանական