Զվարթնոց օդանավակայան

Ախպեր ջան, ոնց որ թե նորից գնա՞նք «խոպան»… հայերը շարունակում են Ռուսաստան մեկնել

229
(Թարմացված է 22:03 23.07.2019)
Հազարավոր հայրենակիցներ տակավին նախընտրում են «աշխատել Ռուսաստանում, ապրել Հայաստանում» տարբերակը:

Տեղեկությունը, որ ավելացել է Ռուսաստանի միգրացիոն ներհոսքը, և այդ հարցում Հայաստանն առաջատարների մեջ է, իհարկե ուշադրություն գրավեց: Ըստ ՌԴ Գայդարի ինստիտուտի փորձագետների ուսումնասիրության՝ Հայաստանը Ռուսաստանի հիմնական «միգրացիոն դոնորների» շարքում է մնում:

Եթե հիմք ընդունենք ռուսական մասնագիտացված հետազոտական կառույցի ուսումնասիրությունները, ստացվում է, որ Հայաստանից շատ-շատերը ինչպես վերջին տարիներին մեկնում էին Ռուսաստան, այնպես էլ շարունակում են դա անել:

Համենայն դեպս, ուսումնասիրության մեջ նշվում է, որ դեպի Ռուսաստան ամենից շատ արտագաղթում են Հայաստանից  և Ուկրաինայից, մինչդեռ օրինակ՝ Բելառուսից ու Մոլդովայից միգրացիոն հոսքը նվազել է:

Նշվում է նաև, որ 2019 թ. հունվար-ապրիլին Հայաստանից Ռուսաստան է ժամանել 12, 8 հազար մարդ, իսկ անցյալ տարի այդ ցուցանիշը կազմել էր 4.9 հազար մարդ: Հետազոտության մեջ նշվում է նաև, որ այս տարվա հունիսի 1-ի դրությամբ Ռուսաստանի տարածք է ժամանել Հայաստանի ավելի քան 49 հազար քաղաքացի: Պետք է թերևս ենթադրել, որ խոսքն աշխատելու նպատակով մեկնածների թվի մասին է, քանի որ իրականում Հայաստանից դեպի Ռուսաստան մարդկանց հոսքը շատ ավելին է:

Բայց հարցը նույնիսկ թվերը կամ թվային տվյալները չեն, այլ միգրացիոն հոսքի որակական կամ բովանդակային հանգամանքները, ամենից կարևորը՝ տրամադրություններն ու ընդհանուր միտումները:

Առհասարակ, ինչ վերաբերում է միգրացիայի վերաբերյալ թվերին՝ լուրջ վերլուծողները նախընտրում են հիմնվել տարեկան ամփոփ  տվյալների, պաշտոնական վիճակագրության վրա: Ի վերջո, կա միգրացիոն հոսքերի սեզոնայնություն կոչվող երևույթը:

Դա այն է, որ տարվա որոշակի ժամանակահատվածում կարող է՝ Հայաստանից դեպի Ռուսաստան հոսքն է մեծ, իսկ ասենք, ձմեռնամուտին՝ հակառակ ուղղությամբ հոսքը: Այնպես որ, կարելի է նաև համբերատար սպասել հաջորդ տարվա հունվար-փետրվարին, երբ 2019-ի տարեկան ամփոփ վիճակագրական տվյալները կլինեն, ու դրանից հետո ավելի խորը, ավելի ակադեմիական վերլուծությամբ զբաղվել՝ մանավանդ որ՝ միգրացիոն հոսքերը, այդ թվում՝ աշխատանքային միգրացիան, կարող են պայմանավորված լինել մի շարք ազդող գործոններով:

Սակայն կրկնեմ՝ ելակետը երևույթի որակական կողմն է և այն, որ ընդամենը մեկ տարի ու մի քանի ամիս առաջ բոլորովին այլ տրամադրություններ էին տիրում, բոլորովին այլ կարգի խանդավառ կարգախոսներ և հայտարարություններ էին հնչում, հասկանալի է՝ ապրիլ-մայիսին իրականացված «թավշյա, ոչ բռնի, ժողովրդական հեղափոխությամբ» պայմանավորած: 

Թեթևակի արժե հիշեցնել, որ նույն այդ ապրիլ-մայիսին իշխանության եկած՝ ներկայիս վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը, նաև իր համախոհները տարիներ շարունակ ասում էին, թե հենց իշխանափոխություն լինի՝ հազարավոր, եթե ոչ տասնյակ հազարավոր հայեր գրեթե միաժամանակ կվերադառնան Հայրենիք: Կվերադառնան՝ այն շենացնելու, կառուցելու, զարգացնելու և այլևս չհեռանալու ցանկությամբ, ոգևորությամբ և վճռականությամբ: Դրա համար միայն մեկ հիմնական պայման էր նշվում, նաև արտերկրում հաստատված, սոցիալական ցանցերում՝ գերակտիվ հայերի գրառումներում: Մասնավորապես նշվում էր, թե միայն հեռացրեք «հանցավոր ռեժիմը», կարճ ասած՝ իշխանափոխություն արեք, կգան:

Իշխանափոխությունը ավելի քան 14 ամիս է, ինչ կայացած փաստ է: Ում համար կայացած չէր կամ կիսակայացած էր, լիարժեք դարձավ ԱԺ արտահերթ ընտրություններից հետո, անցյալ տարվա դեկտեմբերին: Եվ ի՞նչ:

Այն, որ դատելով միգրացիոն հոսքերի վերաբերյալ արդեն հիշատակված ռուսական գիտական կենտրոնի ուսումնասիրությունից, նաև, ինչո՞ւ ոչ, ամենասովորական անձնական դիտարկումներից, տարբեր հայրենակիցների հետ խոսքուզրույցից, մերոնք ինչպես գնում էին Ռուսասատան՝ «երկար ռուբլու հետևից», այնպես էլ շարունակում են գնալ: Գուցե մի քիչ շատ, գուցե մի քիչ քիչ: Բայց ընդհանուր միտման, հոսքի բովանդակության առումով՝ նկատելի որակական տեղաշարժ չկա: Դեռևս չկա:

Մի կողմից՝ իհարկե կլինեն կարծիքներ, թե մարդիկ տարիներով գնացել-եկել են, ի՞նչ է, ուզում էիք, որ մեկ օրում (իրականում արդեն տարուց ավելի է) ամեն ինչ փոխվե՞ր: Բայց մյուս կողմն էլ կա. եթե շարունակում են նույն կամ գրեթե նույն տեմպով գնալ, ուրեմն սեփական երկրում դեռ չեն տեսնում վաստակի ու կայուն եկամտի այն հնարավորություններն ու նախադրյալները, որոնք իրենց  կհրապուրեին ու հայրենի եզերքում կպահեին, սեփական տունուտեղի, ընտանիքի կողքին:

Ու ստացվում է, որ հազարավոր հայրենակիցներ տակավին նախընտրում են «աշխատել Ռուսաստանում, ապրել Հայաստանում» տարբերակը կամ՝ «ախպեր ջան, ոնց որ թե նորից գնա՞նք «խոպան»…» մոտեցումը: Սա՝ լավատեսական մոտեցման դեպքում:

Իսկ մեկ ուրիշ կողմից էլ չի երևում այն ներհոսքը, որի մասին այդքան խոսվում էր նախահեղափոխական ընդդիմադիրների բոցաշունչ ելույթներում, և որի վերաբերյալ խանդավառությունը թևածում էր հետհեղափոխական առաջին օրերին, ու ոչ միայն հռետորների խոսքերում:

Հարկավ, այս ընթացքում Հայաստան վերադարձած ու հաստատված հայրենակիցներ կան: Բայց խոսքը նախ տասնյակների մասին չէր և ոչ էլ նոր-նոր «հետախուզական-ճանաչողական շրջագայությամբ» մի քանի օրով ժամանող-մեկնողների, կամ էլ, ինչպես միշտ, ամառային արձակուրդներին տատաքույրերին ու պապեղբայրներին տեսակցության եկած երեխաների ու պատանիների: Խոսքը տասնյակ հազարավորների, եթե ոչ ավելի խոշոր ներհոսքի, անգամ՝ ներգաղթի մասին էր:

Իսկ դա իր հերթին ենթադրում էր գոնե այնպիսի մարդկային հոսք, որ նկատելի լիներ, դե, թեկուզ այնպես, ինչպես օրինակ՝ նկատելի են Հնդկաստանից ու մերձակա երկրներից եկած միգրանտները Երևանի փողոցներում:

229
թեգերը:
աշխատանք, հայ, Խոպան, միգրացիա, «Թավշյա հեղափոխություն», Ռուսաստան, Հայաստան
Ըստ թեմայի
Կյանք կամ փող. հայերի աշխատանքային միգրացիան և ՁԻԱՀ–ը
Գագիկ Եգանյան. Միգրացիան արտագաղթ չէ
Հայաստանում ուսանողների թիվը գնալով քչանում է. խնդիրը միայն միգրացիան չէ
Բուլղարիան Հայաստանին խնդրել է աշխատանքային միգրացիայի մասին համաձայնագիր կնքել
Հայաստանի քաղաքացիների միգրացիայի տեմպերը նվազել են. ծառայության պետի նոր տվյալները
Շվեյցարիա

«Շվեքզիտը» չստացվեց

79
(Թարմացված է 22:21 28.09.2020)
Եկեք անկեղծ լինենք։ Բրեքզիտը դեռ չավարտված Եվրոպայում կարող էր սկսվել Շվեքզիտ, եթե սեպտեմբերի 27-ին կայացած հանրաքվեում շվեյցարացիների մեծ մասը քվեարկեր ներգաղթյալների մուտքը Շվեյցարիա արգելելու օգտին։
«Շվեքզիտը» չստացվեց

Միանգամից էլ երկու ճշտում։ Նախ` խոսքը ոչ թե, ասենք, Աֆղանստանից կամ Լիբիայից եկած ներգաղթյալների մասին էր, այլ հենց Եվրամիության քաղաքացիների։ Բայց ամենակարևորը՝ ախր Շվեյցարիան ի տարբերություն Մեծ Բրիտանիայի երբեք էլ Եվրամիության անդամ չի եղել։ Սակայն եթե դուք ունեք այսպես կոչված շենգենյան վիզա, հանգիստ կարող եք գնալ Բեռն ու Ժնև, որովհետև Շվեյցարիան, չանդամակցելով Եվրամիությանը, այնուամենայնիվ Շենգենյան գոտու անդամ է։

Բա ո՞րն էր երեկ կայացած հանրաքվեի իմաստը։ Նախ` Շվեյցարիան, այսպես ասենք, հանրաքվեների երկիր է։ Ամեն տարի այնտեղ անցկացվում է առնվազն 4 հանրաքվե։

Պատկերացնո՞ւմ եք՝ ամեն եռամսյակ գնում եք քվեարկելու ամենատարբեր հարցերի վերաբերյալ։

Համաձայնեք` հաճելի է, երբ իշխանությունները անընդհատ քո կարծիքն են հարցնում որոշումներ ընդունելուց առաջ։ Օրինակ` մոտ 10 տարի առաջ հանրաքվեի դրվեց հետևյալ հարցը՝ արդյոք մահմեդականներն պե՞տք է թույլատրել նոր մինարեթներ կառուցել մզկիթներում։ Ընտրողների մեծ մասը դեմ արտահայտվեց նոր մինարեթների կառուցմանը, և կառավարությունը մահմեդական հավատացյալներին ասաց. «Դե, տեսնում եք` հո մենք չենք սահմանափակում ձեր իրավունքները, մեր բնակիչները չեն ուզում»։ Ու հարցը փակվեց։

Ցանկանում եք ճշմարտությո՞ւնն իմանալ՝ գնացեք Բարբադոս

Երեկվա հանրաքվեն նախաձեռնել էր Շվեյցարիայի ժողովրդական կուսակցությունը, որն իշխող է համարվում, թեև խորհրդարանում ունի ընդամենը 26 տոկոս ձայն, այսինքն` զբաղեցնում է պատգամավորական տեղերի մոտ մեկ երրորդը, բայց առաջատարն է, որովհետև հաջորդ կուսակցության ցուցանիշը 17 տոկոս է։ Այս կուսակցությունն ընդհանրապես ժողովրդականություն է վայելում և բոլոր ընտրություններից հետո հայտնվում է առաջատարների շարքում։ Իհարկե, գաղտնիք չէ, որ անընդհատ առաջատարների շարքում մնալու համար դու պետք է նաև պոպուլիստական խոստումներով հանդես գաս։ Եվ այս դեպքը բացառություն չէր։

Այս հանրաքվեն պարզապես նախընտրական խոստման կատարումն էր, որովհետև երբ անցած ամիս առաջատար այդ կուսակցության նոր առաջնորդ ընտրվեց Մարկո Կյոզան, նա ասաց. «Եվրամիությունից եկած միլիոնավոր ներգաղթյալները խլում են շվեյցարացիների աշխատանքը և ծանր կացությունում են հայտնվում մեր հայրենակիցները»։ Այստեղ ճշմարտության հատիկ կա։ Վիճակագրական տվյալներ բերեմ։ Շվեյցարիան, անշուշտ, գրավիչ երկիր է, աշխատավարձն այնտեղ ամենաբարձրերից մեկն է ողջ Եվրոպայում, նաև աշխարհում։ Լեզվի խնդիր էլ առանձնապես չկա, որովհետև պաշտոնական են համարվում մի քանի լեզուներ։ Եվ այժմ Շվեյցարիայում աշխատում է ավելի քան երկու միլիոն մարդ, որոնք այլ երկրների քաղաքացիներ են՝ իտալացիներ, գերմանացիներ և պորտուգալացիներ։ Ավելին ասեմ, ամեն օր Շվեյցարիայի սահմանը հատում է կամ առնվազն այս կորոնավիրուսից առաջ հատում էր մոտ կես միլիոն մարդ, որոնք ապրում էին հարևան երկրներում, բայց առավոտյան գալիս էին աշխատելու Շվեյցարիայում, երեկոյան էլ վերադառնում էին տուն։

Ինչպիսին էր կյանքն առանց անձնագրերի, կամ պատմությունը «եթե»-ներ չի ճանաչում

Ինչևէ, երեկվա հանրաքվեում շվեյցարացիների մեծ մասը՝ 61 տոկոսն ասաց՝ ոչինչ, թող այսպես էլ լինի, չենք կարծում, որ պետք է արգելել Եվրամիության երկրներից եկած ներգաղթյալների մուտքը մեր երկիր։ Էստեղ երկու հանգամանք դեր խաղաց։ Ախր շվեյցարացիներն էլ իրենց հերթին գնում են Եվրամիության այլ երկրներում աշխատելու։ Ըստ ԲիԲիՍի-ի` նման շվեյցարացիների թիվը բավական մեծ է։ Տեսեք։ Շվեյցարիայի բնակչությունը կազմում է 8,5 միլիոն, և մի քանի հարյուր հազար շվեյցարացի ապրում և աշխատում է Եվրամիության տարբեր երկրներում։ Բայց դա չէ էականը։ Կիրակի օրը գնալով քվեարկության` շվեյցարացիները քաջ գիտակցում էին, որ իրենց երկրի դեպքում Բրյուսելը նույն վերաբերմունքը չի դրսևորելու, ինչ հիմա դրսևորում է Մեծ Բրիտանիայի հանդեպ։ Այսինքն՝ քանզի Շվեյցարիան Եվրամիության անդամ չէ, նրա հետ բանակցությունները շատ կարճ կարող են տևել՝ մոտավորապես այսպես՝ հեռանում եք հեռացեք, տեսնենք, թե ով է տուժելու, համենայնդեպս Եվրամիությունը հազիվ թե շատ բան կորցնի, դուք եք կորցնելու։ Համաձայնեք` ծանրակշիռ փաստարկ է։

Ինչո՞ւ ենք թեյավճար թողնում, կամ ո՞ր երկրի մատուցողն է վազում փող թողած հաճախորդի հետևից

79
թեգերը:
Շվեյցարիա
թեմա:
5 րոպե Դուլյանի հետ
Ըստ թեմայի
Վախի վրա հիմնված հասարակությունն ապագա չունի․ ինչից էր վախենում Անգելա Մերկելը
«Դուք էլ դա կարող էիք, բայց ես արեցի»․ կոլումբոսյան ձվի առեղծվածը
Ողբերգություն քաղաքացիական հերոսությամբ. ինչ կանխվեց ԱՄՆ–ում սեպտեմբերի 11–ին
Хусейн Айджан

Քահանաները փաստաթղթեր են ուզում. Բուլանըխի հայերը կանգնել են երկընտրանքի առաջ

384
(Թարմացված է 16:52 25.09.2020)
Արևմտյան Հայաստանի հայերն աստիճանաբար թոթափում են վախն ու հրապարակային խոսում իրենց ինքնության մասին, նույնիսկ փորձում կապեր հաստատել Արևելյան Հայաստանում։ Այս անգամ իր հայկական արմատների մասին խոսելու ցանկություն հայտնեց Մուշի Բուլանըխ բնակավայրի մեր հայրենակիցը։

Բուլանըխը պատմականորեն եղել է Բիթլիսի վիլայեթի Մուշի գավառում։ Կենտրոնը Կոփ ավանն է։ Այստեղ սերնդեսերունդ իրար են փոխանցել Սասունցի Դավթի դյուցազներգությունը։ 1909 թվականին Բուլանըխն ուներ 63 գյուղ, որից 29-ը` հայաբնակ։ Ցեղասպանությունից հետո Բուլանըխի բնակչությունն աճել է, զուգահեռ աճել է նաև տեղացի հայերի թիվը։ Մինչև վերջին 10 տարին Բուլանըխի հայերը ևս ծպտյալ էին՝ հիմնականում ներկայանում էին թուրք կամ քուրդ։ Այսօր տեղի հայերից հատուկենտ մարդ կներկայանա քրդի կամ թուրքի ինքնությամբ։

Город Булан в провинции Муш
© Sputnik / Nairi Hokhikyan
Բուլանըխ

«Իմ անունը Հուսեյն Այջան է։ Ծնվել, մեծացել և այսօր էլ ապրում եմ Մուշի Բուլանըխում։ Հայրական պապս և տատս Յոնջալուից էին։ Պապիկիս անունը Խաչատուր էր։ Ես միայն 30 տարեկանում իմացա իմ հայ լինելու մասին։ Ծնողներս խնամքով թաքցրել էին՝ մտածելով իմ անվտանգության մասին։ Ես իմ հայկական արմատների մասին պատահաբար իմացա հորեղբորիցս, իսկ հայկական հայրենիքի մասին` մեր նկուղում գտնված օրագրից, և դա ինձ ներշնչեց փնտրել ազգականներիս Թուրքիայի տարածքում և ամբողջ աշխարհում»,-պատմում է մեր մշեցի հայրենակիցը։

«Հայ լինելը պատիվ է ինձ համար». մահմեդական Ֆերդին ուզում է Տերունական աղոթքը սովորել

Хусейн Айджан
© Sputnik / Nairi hokhikyan
Հուսեյն Այջան

Հուսեյնի հետ Երևանում ծանոթացա։ Արևելյան Հայաստան էր եկել՝ ծանոթանալու քրիստոնեական ավանդույթներին ու գաղափարախոսությանը։ Ասում էր՝ իր նման շատ հայեր Արևմտյան Հայաստանում երկընտրանքի առաջ են կանգնել՝ լինել մահմեդական հա՞յ, թե՞ մկրտվել և դառնալ քրիստոնյա։ Առաջինի դեպքում իրենք լիարժեք հայ չեն կարողանա զգալ իրենց, նաև ընդունված չեն քրիստոնյա հայերի կողմից, մկրտվելու դեպքում դավաճանած կլինեն իրենց կրոնական հայացքներին, քանի որ քրիստոնեության իրական խոսքը դեռևս չեն յուրացրել։

«Չնայած դրան՝ պետք է ասեմ, որ Արևմտյան Հայաստանում բնակվող ծպտյալ հայերը հիմնականում առերես, ձևական առումով են մահմեդականության հետևորդներ։ Մարդիկ որևէ կրոնի չեն պատկանում, մեր կրոնը մեր հայրենիքն է և մեր ժողովուրդը։ Ես իհարկե շատ կուզեմ քրիստոնյա լինել, բայց մենք մերժված ենք հայ առաքելական եկեղեցու կողմից։ Քահանաները փաստաթղթեր են ուզում մեր հայկական արմատների մասին, բայց նույն քահանաները լավ գիտեն, որ արխիվները խնամքով մաքրված են, և հայկականության մասին վկայությունների մեծ մասը ոչնչացվել է»,– ասաց Հուսեյնը։

Նա Մուշում բիզնեսով է զբաղվում։ Ասում է՝ նախկինում դժվար էր բարձրաձայն խոսել հայ լինելու մասին և ազատ ապրելու հնարավորություն ունենալ։ Այսօր հայ լինելն առավելություն է, այնքան մեծ առավելություն, որ հաճախ քրդերն իրենք են հայ ներկայանում հաջողության հասնելու համար։ Հարցնում եմ պատճառի մասին, ասում է` թուրքական իշխանությունը ձգտում է հայերին տրվող լայն հնարավորություններով սահմանափակել քրդերի հնարավորությունները, իսկ հետո գուցե նաև հայերին շարունակի ճնշել։

«Ասացին, որ ես քուրդ եմ». 111 տարի ապրած մշեցի Ջեմիլն ու նրա որդի Սերոբը

Այսօր Արևմտյան Հայաստանի հայերն ունեն իրենց ինքնությամբ ապրելու և միավորվելու փորձ, և դա հնարավորինս զարգացնելը բխում է նաև այնտեղ ապրող մեր հայրենակիցների շահերից։

Հուսեյնը ոչ միայն Արևելյան Հայաստանի և սփյուռքի հայերին, այլև հայ առաքելական եկեղեցուն կոչ է անում ընդունել իրենց այնպես, ինչպես մյուս հայերին. ի վերջո, Արևմտյան Հայաստանում ապրող հայերը նույնպես հայ են, թեկուզ հիմնականում մահմեդական, բայց ոչ իրենց մեղքով։ Բացի այդ, նրա խոսքով` մահմեդականությունը ևս մարդասիրական կրոն է։

«Քիչ մե գիդինք հայերեն»․ ժամանակակից Թուրքիայի կենտրոնում թաքնված հայերի ուրույն աշխարհը

Մուշի Բուլանըխում ապրող մեր հայրենակիցը խնդրում է Արևմտյան Հայաստանում իր տուն հաճախ այցելել և նվերի փոխարեն տանել հայերենի դասագրքեր․ դա տեղացի հայերին ոգևորելու և ազգային ինքնությանն ավելի մոտենալու ամենակարճ ճանապարհն է։

384
թեգերը:
հայեր, հայ, Մուշ, Արևմտյան Հայաստան
Ըստ թեմայի
Ի՞նչ են փնտրում թուրքերը Սուրբ Կիրակոսի հիմքերի մեջ. Դիարբեքիրի եկեղեցու մոգական ուժը
«Ես հայ եմ, բայց...». Սասունում ապրող Խաչիկը պահպանում է տեղի գերեզմանները
Որպես քուրդ ապրած հայն ու նրա սասունցի ազգականները. հանդիպում 100 տարի անց
Ադրբեջանական զրահատեխնիկա, արխիվային լուսանկար

Ինչ կորուստներ ունի Ադրբեջանը

472
(Թարմացված է 01:50 29.09.2020)
Ադրբեջանն իր իսկ սանձազերծած ռազմական գործողությունների հետևանքով արդեն 80 զրահատեխնիկայից է զրկվել։

ԵՐԵՎԱՆ, 29 սեպտեմբերի – Sputnik. ՀՀ ՊՆ մամուլի խոսնակ Շուշան Ստեփանյանը Facebook–ի իր էջում ներկայացրել է հայկական զինուժի կողմից խոցված սպառազինությունը սեպտեմբերի 28-ի, ժամը 21:00-ի դրությամբ։ 

Ըստ այդմ` Ադրբեջանը կորցրել է 19 ԱԹՍ, 4 ուղղաթիռ, 80 զրահատեխնիկա, 1 ինքնաթիռ և 82 ավտոտրանսպորտ։

Հիշեցնենք` սեպտեմբերի 27-ի վաղ առավոտյան Ադրբեջանը լայնածավալ ռազմական հարձակում է սկսել արցախա–ադրբեջանական սահմանի ողջ երկայնքով։

Ըստ վերջին տեղեկությունների` հակառակորդի կրակոցների հետևանքով զոհվել են 84 զինծառայողներ և 2 քաղաքացիական անձինք։ Հայկական կողմը շուրջ 200 վիրավոր ունի։ Ադրբեջանի կենդանի ուժի վերաբերյալ պաշտոնական տեղեկություններ չկան, հայկական կողմը հայտնում է, որ հակառակորդի կորուստներն անհամեմատ մեծ են։

Արցախում և Հայաստանում ռազմական դրություն և համատարած զորահավաք է հայտարարվել։

Սա մեր վերջին ու ամենապատասխանատու ճակատամարտն է լինելու. ԱՀ նախագահը` կամավորականներին

472
թեգերը:
ինքնաթիռ, անօդաչու թռչող սարք, տանկ, Ադրբեջան
թեմա:
Ադրբեջանական ագրեսիա Արցախում. 2020