Զուրեն Բիրկեն  Երևանում

Գերմանացի Զուրեն Բիրկեն սիրահարվեց դուդուկին, եկավ Հայաստան և դարձավ Սուրիկ Դուդուկյան

949
(Թարմացված է 22:07 17.06.2019)
Գերմանացի Սուրոն սիրահարվել է դուդուկին, արդեն 8 անգամ եղել Հայաստանում, երազում է տեսնել Արցախն ու Բեռլինում կազմակերպել հայկական երաժշտության փառատոն:

Զուրեն Բիրկեն ծնվել է Գերմանիայի Շտրալզունդ քաղաքում, մեծացել՝ գերմանալեհական սահմանին մոտ՝ Բեռլինից մի հարյուր կմ հեռու: Գերմանիայում շատ տարածված է, որ երեխաները որևէ արհեստ սովորեն, այդպես Զուրենը սովորեց փականագործություն, այնուհետև բարձրագույն կրթությունը ստացավ արվեստի և թատրոնի ուղղվածությամբ: Հիմա մշակութային տան մենեջեր և գործադիր տնօրեն է ու, ինչքան հնարավոր է հաճախ, փորձում է երաժշտությամբ զբաղվել՝ դուդուկ նվագել։

Зурен Бирке и Дживан Гаспарян
© Photo : provided by Soeren Birke
Զուրեն Բիրկեն Ջիվան Գասպարյանի հետ

Դուդուկի հանդեպ Զուրենի՝ բառերով չնկարագրվող սերը ծնվեց 2000թ.-ին, երբ Բեռլինում մեծ էկրանին դիտեց «Գլադիատոր» ֆիլմը:

«Մի հատված կա, որ Ջիվան Գասպարյանը դուդուկով Հանս Զիմերի երաժշտությունն է նվագում, իհարկե այս մանրամասները հետո իմացա, բայց այդ շատ կարճ կտորը «կպավ» սրտիս, հասավ հոգուս խորքը։ Դա շատ կարճ կտոր էր, բայց այնքան էր երաժշտությունն ինձ պարուրել, որ այն ինձ երկար թվաց»,- պատմում է Զուրենը։

Зурен Бирке у церкви Гегард
© Photo : provided by Soeren Birke
Զուրեն Բիրկեն Գեղարդում

Խոստովանում է, որ իրեն միշտ հետաքրքրել են փողային գործիքները, այն, թե ինչպես են օդում առաջացող տատանումները երաժշտություն ստեղծում: Զուրենը փոքրուց շրթհարմոն և տարբեր գործիքներ է նվագել ու միշտ փորձել ոչ թե պարզապես նվագել, այլ կարողանալ այդ երաժշտության մեջ «խորություն ստեղծել»: Հենց այդ պատճառով էր, որ դուդուկի երաժշտությունն իրեն այդպես դուր եկավ, ինչպես ինքն է ասում՝ «լավ առումով՝ հարվածեց իրեն, կյանքը փոխեց»:

2000-ականների սկզբին համացանցը այդքան տարածված չէր, ինֆորմացիան, ինչպես այսօր է, անսահման չէր, երբ մտքովդ անցածը կարող ես գտնել՝ որոնման դաշտում ընդամենը 1 բառ գրելով: Զուրենը երկար ժամանակ որևէ տեղեկատվություն դուդուկի մասին գտնել չկարողացավ: 2001թ.-ին Աթենքում երաժշտական խանութում մի դուդուկ գտավ, գնեց, ոգևորված բերեց հյուրանոցի համար, որ վերջապես փորձի կախարդական այդ գործիքը, սակայն դուդուկն այնքան անորակ էր, որ հենց հյուրանոցում կոտրվեց: Զուրենն էլի մնաց առանց դուդուկի մինչև 2005թ.-ը, երբ պատահաբար փողոցում հանդիպեց իր համադասարանցուն, որը զրույցի ընթացքում ասաց, թե հայի հետ է ամուսնացել:

«Ես միանգամից հարցրի դուդուկի մասին։ Նա էլ ինձ հրավիրեց իրենց տուն՝ ասելով, որ ամուսինը՝ Ռոբերտը, կօգնի ինձ։ Ռոբերտն էլ ինձ ծանոթացրեց Ռուզաննայի հետ (վերջինս Զուրենի ստեղծագոծական կյանքում շատ մեծ դեր ունեցավ), որի տանն առաջին անգամ Կոմիտաս լսեցի ու հենց այդ պահին որոշեցի, որ պետք է գամ Հայաստան»,- հիշում է Զուրենը։

Зурен Бирке на концерте
© Photo : provided by Soeren Birke
Զուրեն Բիրկե

Հանդիպումից մեկ տարի անց՝ 2006թ.-ին, առաջին անգամ նա եկավ Հայաստան և վերջապես գնեց իր առաջին դուդուկը:

«Ես շատ երկար ճանապարհ անցա՝ 2000-2006թթ., մինչև հասա ուզածիս»։

Դուդուկով վերադարձավ Բեռլին ու սկսեց ինքնուրույն պարապել: Զուրենի կյանքը բոլորովին նոր ուղղություն էր ստացել՝ հյուսվելով դուդուկի երաժշտության շուրջ: 2009թ.-ին նա Բեռլինում կազմակերպեց Ջիվան Գասպարյանի և Գևորգ Դաբաղյանի համերգը, վերջիններս նաև դուդուկ նվագելու «վորքշոփեր» անցկացրին։

Հիմա դուդուկը յուրօրինակ կամուրջ է ստեղծել Հայաստանի և Գերմանիայի միջև: Զուրենը դուդոկով հաճախ «sold out» համերգներ է ունենում, և նրա երաժշտությունը միշտ շատ խոր տպավորություն է թողնում մարդկանց վրա: Համերգից հետո ներկաներից շատերը մոտենում են և հարցնում, թե դա ինչ գործիք է.

«Ես սկսում եմ պատմել Հայաստանի մասին, և միշտ նրանց հրավիրում եմ Հայաստան։ Սա առաջին գործիքն է, որ ինձ մոտ տպավորություն է՝ ոչ թե ես եմ դուդուկ նվագում, այլ՝ դուդուկն ինձ: Դա հրաշալի ապրում է»,-անկեղծանում է Զուրենը։

Վստահ է, որ երբ դուդուկով լրջորեն ես զբաղվում, ավելին ես ստանում, քան պարզապես երաժշտությունը։

«Երբեմն ինքս ինձ հարցնում եմ, թե ինչպես փայտի կտորից կարող է նման հնչողություն դուրս գալ, սա ինքն իրենով հրաշք է». Զուրենը չի կարողանում դուդուկի ու դրա ստեղծած երաժշտության մասին խոսել առանց հիացմունքի, ոչ էմոցիոնալ: Դուդուկը նրան տվել է բազմաթիվ նոր ու հետաքրքիր նախագծեր, նոր գաղափարներ: Իսկ վերջերս Բեռլինում Ռուզաննայի հետ (այն կնոջ, որի հետ հանդիպումը ճակատագրական դարձավ Զուրենի համար, որովհետև նրա շնորհիվ ինքը Հայաստանը գտավ) նաև Սայաթ-Նովային նվիրված միջոցառում էին կազմակերպել, որի ընթացքում գերմանացի մի պոետ թարգմանաբար ներկայացրեց Սայաթ-Նովայի ստեղծագործություններից մեկը, հաջորդ միջոցառումը Կոմիտասի մասին է լինելու:

«Հայաստանը լքելը խենթություն է»․ ինչպես Օքսանան տեղափոխվեց Երևան ու օրինակ ծառայեց հայերին

Հիմնադրել են նաև «Բեռլին-Երևան» երաժշտական նախագիծը, որի շրջանակներում պարբերաբար նաև համերգներ են ունենում Հայաստանում, վերջին համերգն օրեր առաջ էր: Հիմա Զուրենը և ընկերները ֆիլմ են նկարահանում դուդուկի մասին, փորձում բացահայտել, թե ինչու է դուդուկը հենց Հայաստանում ծնվել, ինչու է այն այդքան պատմում հայերի պատմությունը։ Ասում է, որ բացահայտումների ճանապարհին պետք է խորանալ ամբողջ տարածաշրջանի պատմության մեջ, ուսումնասիրել հայոց պատմությունը՝ հասկանալու համար, թե որտեղից է դուդուկի ձայնի այդ խորությունը և ինչպես է դուդուկի հնչյունների մեջ լսվում հայերի ճակատագիրը:

«Դուդուկը բացեց մեծ դուռ դեպի հայերի հոգին հասկանալը։ Երբ ես առաջին անգամ եկա Հայաստան, հասկացա, որ սա ինձ համար գտնված երկրորդ հայրենիք է, այս մշակույթը, երկիրն ավելի շատ բան ունեն ինձ փոխանցելու, քան եթե Եվրոպայում ինչ-որ հետաքրքիր տեղ գնամ: Ես դրա համար դուդուկին եմ շնորհակալ»,- ասում է և ավելացնում, որ շատ է այդ մասին խոսել նաև Ջիվանի Գասպարյանի և Գևորգ Դաբաղյանի հետ, նրանք էլ են շեշտել Զուրենի զգացածը՝ դուդուկի կապը երկրի և տիեզերքի հետ:

«Հայերը շատ յուրահատուկ ապրելաձև ու կյանքի փիլիսոփայություն ունեն, բացսիրտ են, բայց նաև դիմակայելու, պայքարելու ուժ ունեն, իմաստուն են. այդ ամենն ինձ դուդուկն է պատմել։ Ինձ համար դուդուկ նվագելը շատ մեծ նվեր է կյանքից»:

Զուրենին Գևորգ Դաբաղյանը հայկական անուն է տվել Սուրիկ Դուդուկյան, Հայաստանում նրան բոլորը դիմում են Սուրո կամ Սուրեն, հայերի հետ ծանոթանալիս այդպես էլ ներկայանում է՝ Սուրո:

Զուրենը հասկանում է, որ օտար երկրում դուդուկ նվագելը նշանակում է նաև հայկական երաժշտության ու Հայաստանի դեսպանը լինել, ինչն իր համար պատասխանատվություն և պարտականություն է:

Նոբելյանի հերթական սկանդալը. ինչպես հայ գիտնականի նորարարությունը վերագրվեց ուրիշներին

Զուրենն արդեն հասցրել է 8 անգամ լինել Հայաստանում: Ասում է, որ երբ «Գլադիատոր» ֆիլմում լսեց դուդուկի հնչյունները, գիտեր, որ աշխարհում Հայաստան անունով մի երկիր կա, այնպես, ինչպես գիտի, որ Ճապոնիա գոյություն ունի, Արամ Խաչատրյանի մասին լսել է, բայց դրանից ավելին չգիտեր, Հայաստանն էլ շատ հեռու էր թվում, հիմա այնքան մոտ է դարձել, որ թվում է, թե «ուիքենդ տուրի» կարելի է գնալ:

Зурен Бирке и Дживан Гаспарян
© Photo : provided by Soeren Birke
Զուրեն Բիրկեն Ջիվան Գասպարյանի հետ

Երբ դուդուկի մասին ֆիլմ պատրաստ լինի, ընկերների հետ գալու է Հայաստան, բնականաբար, ֆիլմի պրեմիերան այստեղ է լինելու: Հաջորդ այցելությանը շատ է ուզում Արցախը տեսնել: Արցախը տեսնելուց բացի իր ամենամեծ երազանքներից մեկը Բեռլինում հայկական երաժշտության փառատոն կազմակերպելն է. գիտի, որ հեշտ չի լինելու, բայց հեշտ չէր նաև բացահայտել դուդուկի երաժշտությունը, դրա շնորհիվ գտնել երկրորդ հայրենիք:

949
թեգերը:
երաժշտություն, երաժիշտ, Գերմանիա, Հայաստան
Ըստ թեմայի
Սթրեսը հաղթահարելու դեղամիջոց կամ ինչպես Մոսկվայում նշեցին դուդուկի հոբելյանը
Ռոբերտը երգեց դուդուկի տակ ու անչափ հուզեց «Ձայնը. երեխաներ» շոուի հանդիսատեսին. տեսանյութ
Արամ Խաչատրյան. ստալինյան չորս մրցանակ ստացած բեռնակիրը
Աշխարհահռչակ հայ ակադեմիկոսի համեստ կյանքն ու կենցաղը. կնոջ մահից հետո վերքը չի սպիանում
Համակենտրոնացման ճամբար

Բրիտանական պարադոքս. ինչու հայը սկսեց անգլերեն խոսել գերմանական գերության մեջ

232
(Թարմացված է 21:55 10.07.2020)
Յուրաքանչյուր երկրի պատմության մեջ ոչ միայն հերոսական էջեր կան, այլև այնպիսիք, որոնց մասին ուզում ես մոռանալ։ Բայց դեռ ոչ ոքի չի հաջողվել վերաշարադրել պատմությունը։ Սերգեյ Բաբլումյանը գրել է համակենտրոնացման ճամբարում հայտնված հայ զինվորի մասին։

Միձեռանի Մակիչը գերմանական գերությունից Լենինական վերադարձավ անգլերենի բավական լավ պաշարով։ Հարցին, թե ինչպես է սովորել, պատասխանում էր․ «Մեծ Բրիտանիայի ֆաշիստական համակենտրոնացման ճամբարում էի նստած, այնտեղ էլ սովորել եմ»։ Առարկությունները, թե «չի կարող նման բան լինել, Անգլիան ԽՍՀՄ-ի դաշնակիցն է», չէին ընդունվում։ Մակիչը համառորեն պնդում էր․ «Եղե՛լ է»։

Ռուսերեն ու գերմաներեն հայհոյող և հայերեն խոսող «գուշակ» թութակը. կյանքը հին Երևանում

Պատերազմում նա ոչ միայն ձեռքն էր կորցրել, այլ նաև գլխի կոնտուզիա էր ստացել՝ լսողության և խոսքի մասնակի կորստով, այդ պատճառով էլ նրան ոչ ոք չէր հավատում։ Եվ իզուր։ Գերի ընկնելուց հետո Մակիչն իսկապես ուղարկվել էր Անգլիային պատկանող Նորմանդական կղզիներում ծավալված չորս համակենտրոնացման ճամբարներից մեկը, որտեղ գերիների 90 տոկոսը խորհրդային զինվորներն էին։

Մակիչը նրանցից մեկն էր:

Նորմանդական կղզիների օկուպացիան Անգլիայի պատմության ամենապատվաբեր էջը չէ, բայց դե եղածը չես հերքի։ Եվ ահա թե ինչ է եղել` ըստ գրող և այդ պատմության հետազոտող Մադլեն Բանթինգի․ 1940թ․-ին գերմանացիները չգիտես ինչու որոշեցին գրավել ռազմավարական որևէ նշանակություն չունեցող Նորմանդական կղզիները, որտեղ մոտ 100 հազար մարդ էր ապրում, և հայտարարեցին կղզիների օկուպացման մասին։

Իսկ օկուպացիայի նախորդ օրը անգլիացիները լսում էին իրենց վարչապետ Ուինսթոն Չերչիլի ոգեշնչող ճառը։

Կառավարության ղեկավարն ասում էր․ «Մենք կգնանք մինչև վերջ, մենք կկռվենք Ֆրանսիայում, մենք կկռվենք ծովերում և օվկիանոսներում, մենք կկռվենք օդում հարաճուն վստահությամբ և ավելացող ուժով։ Մենք կպաշտպանենք մեր Կղզին, ինչ էլ որ դա արժենա, մենք կկռվենք առափնյակներում, վայրէջքի կետերում, մենք կպայքարենք դաշտերում ու փողոցներում, մենք երբեք չենք հանձնվի»։

Եվ ինչպե՞ս պահեցին իրենց անգլիացիները այդ ելույթից հետո։ Ի՞նչ տեսավ գերի ընկած խորհրդային զինվոր Մակիչը, սկզբում՝ փշալարի հետևում նստած, իսկ հետո՝ տեղի ֆերմաներից մեկում աշխատելիս։ Նա տեսավ այն, ինչի մասին պատմում էր գրող և պատմաբան Մադլեն Բանթինգը և ինչը հետագայում հաստատեց Չարլզ Ֆրենսիս Սուիվթը իր «Բոստոն Գլոբ» թերթում։

«Հպարտ Անգլիայի պարտված հպատակները հարգանքով ողջունում էին գերմանացիների օկուպացիոն իշխանությանը։ Ընդ որում՝ այնքան քաղաքավարի, որ անհնար էր պատկերացնել, թե նրանց միջև պատերազմ է ընթանում»,-գրում էր Սուիվթը։

«Խոպան», ապա համակենտրոնացման ճամբար. ինչպես Ալավերդյանը նոկաուտ արեց գերմանացի զինվորին

Շարունակությունը պատմում եմ կարդացածիցս․ Բրիտանիայի հարյուր հազար հպատակներից ոչ մեկը չգնաց պայքարելու սեփական հայրենիքի ազատության և անկախության համար։ Օկուպացիայի հինգ տարիների ընթացքում ֆաշիստներին դիմադրելու ոչ մի դեպք չգրանցվեց։

Դատարանները, ոստիկանությունը, խանութները, սրճարանները՝ ամեն ինչ աշխատում էր, ինչպես գերմանացիներից առաջ, միայն թե պետական ծառայողները սկսել էին աշխատավարձը ռեյխսմարկով ստանալ։ Նորմանդական կղզիների բնակիչները ստիպված եղան ևս մեկ «սարսափ» վերապրել՝ ճանապարհային երթևեկությունը բռնի կերպով ձախակողմյանից դարձրին աջակողմյան։ Ավելացավ մատնիչների թիվը։

Ինչպես կարողանում էին, դիմադրում էին միայն խորհրդային ռազմագերիները, բայց կղզուց փախչելու տեղ չկար։ Մակիչը փորձել էր փախչել, բայց նրան անմիջապես բռնել էին և ֆերմայից (որտեղ վատ չէր ապրում) նորից նետել էին համակենտրոնացման ճամբար։

․․․ 1945թ․-ի մայիսի 10-ին կղզիներում գտնվող կայազորը կապիտուլյացիա հայտարարեց, իսկ մայիսի 16-ին բրիտանական զորքերը հասան կղզիներ։ Օկուպացիան ավարտվեց։

Կղզիաբնակները շատ արագ հանեցին Հիտլերի դիմանկարները և կախեցին Գեորգ 6-րդի նկարները, սվաստիկայով դրոշները դեն նետեցին։

Իսկ հիմա ամենահետաքրքիրը։

Ֆաշիստների հետ համագործակցելու համար Նորմանդական կղզիների իշխանությունները պատասխնատվության չենթարկվեցին։ Ֆաշիստների աջակիցներին անգամ չնախատեցին, բոլորը ձևացրին, թե ոչինչ էլ չի եղել։

Իսկ երբ սկսվեց «սառը պատերազմը», հետպատերազմական Բրիտանիայում արգելք դրվեց բրիտանական հողում նացիստական ճամբարների գոյության հիշատակման վրա։ Այդ պատճառով էլ լենինականցի Մակիչի պատմությունն ընդունում էին որպես գլխի կոնտուզիա ստացած զինվորի զառանցանք, իսկ անգլերենի իմացությունը, որքան էլ լավը լիներ, չէր ընդունվում որպես փաստարկ։

Ի՞նչ եմ ուզում ասել։ Ցանկացած երկրի պատմության մեջ (և Հայաստանը բացառություն չէ) կան ոչ միայն հերոսական էջեր, որոնցով կարելի է հպարտանալ, այլև այնպիսիք, որոնց մասին հիշել անգամ չես ուզում։ Բայց դեռևս ոչ մեկին չի հաջողվել վերաշարադրել պատմությունը. եղածը եղած է։

Ընդ որում՝ այս անգլիական պարադոքսն ուսումնասիրող Մադլեն Բանթինգը հարկ է համարել ավելացնել․ «Ամենևին չեմ նսեմացնում այն բրիտանացիները վաստակը, որոնք իսկապես պայքարել են ֆաշիզմի դեմ։ Նրանց, ովքեր զոհվել են Թոբրուկի և Էլ Ալամեյնի ավազներում, հյուսիսային ծովերի սառցե ջրերում, ովքեր այրվող կործանիչների հետ խորտակվել են Լա Մանշում։ Դա եղել է և մնացել պատմության մեջ։ Փառք ու պատիվ նրանց, մենք հիշելու ենք»։

Միանում ենք։

Պատմությունը չես փոխի․ ինչպես հայերը փրկեցին հրեական ընտանիքը

232
թեգերը:
համակենտրոնացման ճամբար, Պատերազմ, Մեծ Բրիտանիա, գերի, հայ
Ըստ թեմայի
Պատմական փաստ. նացիստական Գերմանիայի դեսպանատների աշխատակիցներին Հայաստանով են տարհանել
Հայաստանաբնակ 100 գերմանացիները. ովքեր են նրանք, և ինչու է պատերազմը նրանց կրկնակի պատժել
Մասնագիտությունն ազատեց գնդակահարությունից, կամ փրկվեց պատերազմից և զոհվեց խաղաղ օրերում
Լյուդմիլա Բիլբիլիդի

Ամեն ինչ անում էին, որ «դուխից» ընկնեինք. ի՞նչ է երազում Հայաստանի առաջին կին դիջեյը

1257
(Թարմացված է 09:31 11.07.2020)
Լյուդան դիջեյ դարձավ, երբ 20 տարեկանն էլ դեռ չէր լրացել։ Իսկ այդ գործում կարևոր դեր ունեցավ «գիր ու ղուշը»։ Գյումրիում շատերը գիտեն այս կնոջը. նա «խելագար» երիտասարդության հավաքական կերպարն է։

67–ամյա Լյուդմիլա Բիլբիլիդիի օրը սկսվում է ժամը 6-ին. նա հեծանիվով հասնում է Վահրամաբերդ ու հետ դառնում՝ ճանապարհին չմոռանալով լուսանկարել հետաքրքիր դրվագները: Օրվա մեջ սիրում է գրել, հիշել երիտասարդության տարիները, իսկ օրն ամփոփում է իր տնկած ծառն ու ծաղիկները ջրելով, յուրաքանչյուր թուփը շտկելով: Ասում է` կյանքում ամեն ինչ սուտ է, մարդը պետք է ծառ տնկի ու հոգ տանի այդ ծառի մասին:

Людмила Билбилиди
© Photo : provided by Lyudmila Bilbilidi
Լյուդմիլա Բիլբիլիդի

Գյումրիում Լյուդային շատերը գիտեն. հատկապես ռոքի ու ջազի սիրահարների համար նա 60-80–ականների «խելագար» երիտասարդության հավաքական կերպարն է` Հայաստանի առաջին կին դիջեյը: Ոչ մեկը քաղաքում երաժշտական անցուդարձից այնքան տեղյակ չէ, որքան Լյուդան:

Людмила Билбилиди и Ян Гиллан
© Photo : provided by Lyudmila Bilbilidi
Լյուդմիլա Բիլբիլիդին ու Յան Գիլանը

Նրա նախնիները 1918 թվականից հետո Գյումրի են տեղափոխվել Կարսից: Ծնվել ու մեծացել է Լենինականում, երակներով հույնի ու հայի արյուն է հոսում, մասնագիտությամբ լեզվաբան է, ավարտել է Լենինականի մանկավարժական ինստիտուտի «Ռուսաց լեզու և գրականություն» բաժինը, իսկ թե որտեղից ու ինչպես է ծնվել երաժշտության հանդեպ սերը, ինքն էլ չգիտի:

«Սեր էր առաջին հայացքից; Երաժիշտ չեմ, չունեմ երաժշտական կրթություն, բայց առավոտից երեկո երաժշտություն էի լսում: 8-րդ դասարանից «Անգին քարերի» (առաջին ռոք խումբը Լենինականում. խմբ) համերգներին էինք գնում: Մեր սերունդը եղանակ էր ստեղծում քաղաքում»,– հիշում է նա:

Դժվար է հավատալ, բայց պահպանողական Գյումրիում ծնվեցին Հայաստանի առաջին ռոք խմբերն ու առաջին դիսկո դիջեյը:

«1976 թվականին Լենինականում բացվեց Երիտասարդական պալատը, ես 2-րդ կուրսում էի, մեզ հրավիրեցին բացմանը: Կուրսեցիներով որոշեցինք մյուս երկրների նման դիսկոտեկ բացել: Կոմսոմոլները դեմ էին, բայց մենք մի կերպ կազմակերպեցինք: Երևանի պոլիտեխնիկից երիտասարդների հրավիրեցինք, օգնեցին, ու Հայաստանում առաջիններից մեկը այդ դիսկոտեկը կայացավ։ Բայց դիսկոտեկի համար հարկավոր էր վարող՝ դիսկ ժոկեյ, «գիր ու ղուշ» գցեցինք, ու ես քաշեցի»,- պատմում է Լյուդան` հիշելով, որ այդ տարիներին շատ դժվար էր, որովհետև սկավառակներ չկային։

Людмила Билбилиди
© Photo : provided by Lyudmila Bilbilidi
Լյուդմիլա Բիլբիլիդի

Ստիպված էին շատ հաճույքներից զրկել իրենց, փող հավաքել, որպեսզի կարողանային սկավառակներ գնել: Բայց դա արդեն էական չէր, որովհետև այդ երաժշտությունն ամեն ինչ փոխել էր նրանց կյանքում: Լյուդայի խոսքով` դա իրենց կյանքի լավագույն շրջանն էր:

«Մենք կարողացանք հեղափոխություն անել»,- ասում է նա ու հպարտանում, որ ժամանակին 1000 սկավառակ ուներ։ Ճիշտ է, հետո բոլորը նվիրեց ընկերներին ու ուսումնական հաստատությունների, բայց բոլորովին չի զղջում:

Татевик Ованнисян и Людмила Билбилиди
© Photo : provided by Lyudmila Bilbilidi
Լյուդմիլա Բիլբիլիդին Տաթևիկ Հովհաննիսյանի հետ

Լենինականի առաջին դիսկոտեկներում ռոք երաժշտություն ու տեղական խմբերի երգերն էին լսում: «Ծիծեռնակ», «Շիրակ», «Անգին քարեր», «Կիլիկիա», «The bells», «Արագած», «Ուրարտու», «Վիալպի», «Բիայնա», «Կյանք», «Սփյուռք», «Արեգակ», «Բամբիռ»… սրանք բոլորը 1964-1988 թվականներին գործող ջազ և ռոք խմբերն են: Ցավով է նշում, որ Լենինականի առաջին խմբերի ձայնագրությունները չեն պահպանվել:

Երիտասարդական պալատ, հետո Արվեստի աշխատողների տուն, ապա «Կռունկներ» սրճարան-դիսկոտեկ, իսկ 1988 թվականի երկրաշարժից հետո հեռուստատեսություն, ռադիո, ռոք հաղորդումներ... Լյուդայի ճանապարհը երկար է:

Людмила Билбилиди, 80-е гг
© Photo : provided by Lyudmila Bilbilidi
Լյուդմիլա Բիլբիլիդի

«Սերունդն ուրիշ էր, յուրահատուկ ազատություն ուներ: Չէր կանգնեցնում ոչինչ, լինում էր, երբ երեկոյան Բիթլս կամ Արմսթրոնգ էինք լսում, առավոտյան բռնում–տանում էին անվտանգության ծառայության «պադվալներ», բայց էլի հաջորդ օրը նույն էր կրկնվում, նույնիսկ մի անգամ «Առաքյալների» համերգին բոլորին՝ խմբերին ու հանդիսատեսին, բռնեցին, տարան: Ամեն ինչ անում էին, որ «դուխից» ընկնենք, բայց չստացվեց»,– ասում է նա:

Ավելի ուշ Արթուր Գրիգորյանի աջակցությամբ Լենինականում սկսեցին ջազ լսել: Հայկական ջազի բոլոր վառ դեմքերը ելույթ ունեցան Լենինականում, միջազգային փառատոներ ու նույնիսկ մանկական դիսկոտեկներ կազմակերպվեցին։

Людмила Билбилиди
© Photo : provided by Lyudmila Bilbilidi
Լյուդմիլա Բիլբիլիդի

... Հիմա Լյուդայի ապրուստի միակ միջոցը թոշակն է, բայց չի դժգոհում, ասում է` հերիքում է: Մարդկանց հետ շատ շփվել չի սիրում, սովոր է մենակությանը:

«Երջանիկ եմ, որ կարող եմ այսպես ապրել: Չեմ սիրում, երբ փողոցում մեքենաներից ռաբիս երաժշտության ձայն է գալիս, միշտ դրա պատճառով վեճերի մեջ եմ»,– խոստովանում է նա:

Լենինականի երաժշտական ձեռքբերումների մասին Լյուդան կարող է ժամերով խոսել, իր բոլոր պատմությունները երաժշտագետն ամփոփել է «Ջազ-ռոք Լենինականը 1964-1988» յուրատեսակ տարեգրքում, որում ընդգրկվել են Լենինականի երաժշտական նախասիրությունների ու խմբերի մասին հիշողություններն ու իրադարձությունները: Հայաստանի առաջին կին դիջեյը չի դժգոհում, որ հիմա աշխատանք չունի, հասկանում է՝ նոր սերունդը նոր մարդկանց է ուզում տեսնել, իսկ ինքը երբեք պարապ չի մնում. բացը փորձում է լրացնել հեծանիվ վարելով, նովելներ ու բանաստեղծություններ գրելով:

Людмила Билбилиди
© Photo : provided by Lyudmila Bilbilidi
«Ջազ-ռոք Լենինականը 1964-1988» գիրքը

Իր հասակակիցներից շատերի նման երազում է Գյումրու Ռիժկովի ճեմափողոցում տեսնել կիթառ նվագող տղայի հավաքական արձանը:

Людмила Билбилиди
© Photo : provided by Lyudmila Bilbilidi
Լյուդմիլա Բիլբիլիդի
1257
թեգերը:
Գյումրի, Հայաստան, Լյուդմիլա Բիլբիլիդի, դիջեյ, Կին
Ըստ թեմայի
Աղջիկն` օրական, բաժինքը՝ տարեկան, կամ ինչ օժիտ են տարել գյումրեցի աղջիկները
«Կորոնան»՝ արվեստի լեզվով, կամ համավարակի գույները
Ժանտախտ, խոլերա, ծաղիկ. 19-20-րդ դարերում Ալեքսանդրապոլում համաճարակներից քիչ էին մահանում

Ոստիկանները բերման են ենթարկել «Վստրեչի ապերին». տեսանյութ

0
(Թարմացված է 18:58 12.07.2020)
Արամ Վարդանյանը մեղադրվում է սպանության փորձ, կողոպուտ և անձի առևանգում կազմակերպելու մեջ։ Նրա նկատմամբ հայտարարվել էր հետախուզում:

ՀՀ քննչական կոմիտեի գլխավոր վարչության հատուկ նշանակայինները հուլիսի 12-ի լուսադեմին Երևանի Արցախի փողոցի տներից մեկում հայտնաբերել ու բերման են ենթարկել 49-ամյա Արամ Վարդանյանին, որը քրեական աշխարհում հայտնի է «Վստրեչի ապեր» մականունով։ Տեղեկությունը հայտնում է ՀՀ ոստիկանության մամուլի ծառայությունը:

Նա մարտի 8-ից ոստիկանության Էրեբունու բաժնի կողմից հետախուզվում էր սպանության փորձի, կողոպուտի և անձի առևանգմանը հանցակցելու, ինչպես և ՀՀ քրեական օրենսգրքով նախատեսված այլ հանցանքներ կատարելու մեղադրանքով, խափանման միջոցը՝ կալանք։ Արամ Վարդանյանը տեղափոխվել  է  քրեակատարողական հիմնարկ։ Օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումներն ու քննչական գործողությունները շարունակվում են։

Հիշեցնենք`ոստիկանությունը մարտի 9-ին հետախուզում էր հայտարարել քրեական հեղինակություն, «Վստրեչի ապեր» մականունով հայտնի 49-ամյա Արամ Վարդանյանի նկատմամբ։

Ըստ պաշտոնական հաղորդագրության` նա մեղադրվում է սպանության փորձ, կողոպուտ և անձի առևանգում կազմակերպելու մեջ։

«Մեղադրանքի հետ կապ չունի, բայց պետք է կալանավորվի». «Վստրեչի ապերի» փաստաբանը կբողոքարկի

Ոստիկանությունը նրա գտնվելու վայրի մասին տեղեկություն ունեցողներին խնդրել էր դիմել ոստիկանության մոտակա բաժին` երաշխավորելով տեղեկություն հայտնողի գաղտնիությունը։

0
թեգերը:
Ձերբակալում, Հայաստան, հետախուզվող, ՀՀ քննչական կոմիտե, Մեղադրանք, Արամ Վարդանյան
Ըստ թեմայի
Ոստիկանությունը «Վստրեչի ապերի» նկատմամբ հետախուզում է հայտարարել
«Վստրեչի ապերի» եղբորորդուն և հարևանին մեղադրանք է առաջադրվել. պաշտպան
Ինչպես են ոստիկանները մտել «Վստրեչի ապերի» տուն. տեսանյութեր
«Չփորձեք ինձ ներքաշել քաղաքական խաղերի մեջ». «Վստրեչի ապերը» հայտարարություն է տարածել