«Բեռլինալեի» 69-րդ կինոփառատոնը

Գենդերային հավասարությունն ու օրենքի անհավասարությունը. 69-րդ «Բեռլինալեի» սկանդալները

193
Գերմանիայի մայրաքաղաքում 69-րդ անգամ ավարտվեց Բեռլինի միջազգային կինոփառատոնը, Կաննի և Վենետիկի հետ մեկտեղ աշխարհի 3 լավագույններից մեկը, իսկ մայրաքաղաքայինների մեջ՝ լավագույնը:

Փառատոնը դարձավ վերջինը տնօրեն Դիթեր Կոսսլիկի համար, որը «Բեռլինալեի» ղեկին էր հեռավոր 2001 թվականից:

Директор Берлинского кинофестиваля Дитер Косслик на красной дорожке перед показом фильма Брехт в рамках 69-го кинофестиваля Берлинале - 2019 (9 февраля 2019). Берлин
© Sputnik / Asatur Yesayants
Բեռլինի կինոփառատոնի տնօրեն Դիթեր Կոսսլիկը

Այս 18 տարիների ընթացքում Կոսսլիկի հասցեին հնչեցին բազմաթիվ քննադատություններ, որոնցից վերջինը վերաբերում էր գենդերային հավասարությանը. Կոսսլիկը հայտարարեց, որ այս տարի ընդհանուր ֆիլմերի ընդամենը 60%-ն է նկարահանվել տղամարդկանց կողմից, մնացած սեգմենտը ամբողջությամբ լցրել են կանայք և ԼԳԲՏ համայնքի ներկայացուցիչ արվեստագետները:

Քննադատների մի մասը մեղադրում է «չգրված քվոտաների» արհեստական լինելու մեջ, մինչդեռ մյուսները վստահ են, որ Կոսսլիկի ռազմավարությունը ճշմարիտ է և ուղղված է այն ապագային, երբ արդեն բնականորեն լավագույն ֆիլմերը կլինեն հավասարապես նկարահանված բոլոր գենդերների կողմից:

Մեկ անգամ Բեռլինի կինոփառատոնը արդեն հասցրել էր մեծ իրարանցում առաջացնել փառատոնային աշխարհում`1987-ին գործարկելով, իսկ 3 տարի անց փառատոնային ծրագրի մաս դարձնելով «Թեդդի» մրցանակը, որը տրվում է ԼԳԲՏ խնդիրները բարձրաձայնող լավագույն ֆիլմերին:

Անցան տարիներ ու «Թեդդիի» մրցանակակիրներից, օրինակ` Գաս Վան Սենտը, Պեդրո Ալմոդովարը կամ Ֆրանսուա Օզոնը դարձան մեծանուն ռեժիսորներ:

«Հիմա կրկին գենդերային հավասարության հարցն ակտուալ է, ինչպես երբևէ», - արձագանքում է Կոսսլիկն արդեն կանանց և տղամարդկանց հավասարության վերաբերյալ:

© Sputnik / Asatur Yesayants
Բեռլինի կինոփառատոնի տնօրեն Դիթեր Կոսսլիկը

Մյուսները խոսում են այն մասին, թե արդյո՞ք քվոտաների արհեստական սահմանումը չի անդրադառնա որակի վրա:

Փառատոնի ղեկավարությունը վստահ է, որ եթե անգամ մի քանի տարի անդրադառնա, ապա ավելի հեռու ապագայում որակային պատկերն արդեն կվերականգնվի, բայց այդժամ` արդեն արդար ու հավասար չափաբաժիններով:

69-րդ «Բեռլինալեի» մյուս սկանդալը կապված էր չինացի ռեժիսոր Ճյան Իմոուի հետ, ում «Մեկ վայրկյան» ֆիլմը, հակառակ ծրագրավորածի, այդպես էլ չցուցադրվեց:

Պաշտոնական վարկածի համաձայն` առաջացել են տեխնիկական խնդիրներ ֆիլմի հետարտադրական փուլում, բայց գրեթե բոլոր կինոփորձագետները ու ներկայիս Չինաստանի ներքին խոհանոցին ծանոթները միաձայն փաստում են, որ խնդիրը միանգամայն այլ է:

Վերջին շրջանում Չինաստանում էլ ավելի խստացվել է առանց այն էլ խիստ գրաքննությունը: Գրաքննչական ապարատն անմիջականորեն անցել է Չինաստանի Կոմունիստական կուսակցության հովանու ներքո և յուրաքանչուր ֆիլմ պարտադիր պետք է ստանա կոմիտեի «կանաչ լույսը»:

Դժվար էր հավատալ, որ գրաքննությունը կարող է մի օր թակել այնպիսի ռեժիսորի դուռը, ով վերջին երկու տասնամյակներում նկարահանում էր բացառապես էսթետիկ պատմական մարտաֆիլմեր ու ստանում էր կառավարության կողմից պատվերներ` բեմադրելու 2008-ին կայացած Պեկինի ամառային կամ 2022-ին կայանալիք Ձմեռային օլիմպիական խաղերը: 

Պարզվեց՝ խնդիրը նրանում է, որ Ճյան Իմոուն իր նոր ֆիլմում որոշել էր անդրադառնալ չինական «մշակութային հեղափոխությանը», և այդ անդրադարձը պարունակել է այնպիսի համարձակ քաղաքական դիրքորոշումներ, որ չինական գրաքննիչներն ուլտիմատիվ կերպով «հանել» են ֆիլմը «Բեռլինալեի»  պես հեղինակավոր միջազգային կինոփառատոնի ծրագրից:

«Բեռլինալեի» տնօրեն Դիթեր Կոսսլիկին էլ մնում էր կա՛մ խզել հարաբերությունները Չինաստանի հետ, կա՛մ էլ փորձել ամեն գնով պաշտպանել արվեստագետի ազատ արտահայտման իրավունքը: Արդյունքում՝ կամ Կոսսլիկը չցանկացավ հանուն մի ֆիլմի գնալ կոնֆլիկտի հզոր պետության հետ, կա՛մ էլ ինքը` Ճան Իմոուն, նախընտրեց վերամոնտաժել ֆիլմը հայրենիքի «աչքի գրողը» չդառնալու համար:

Հաջորդ տարի սպասվում է Բեռլինի նոր փառատոնը՝ հոբելյանական 70-երորդը, որը կունենա նոր տնօրեն, նոր ֆիլմեր և ուրեմն՝ նաև նոր խնդիրներ ու սկանդալներ:

Кинорежиссёр Франсуа Озон на пресс-конференции фильма Милостью божьей в рамках 69-го Берлинского кинофестиваля Берлинале - 2019 (8 февраля 2019). Берлин
© Sputnik / Asatur Yesayants
Ռեժիսոր Ֆրանսուա Օզոնը Բեռլինի 69-րդ կինոփառատոնի ժամանակ
193
թեգերը:
կինո
Ըստ թեմայի
Կաննի փառատոնի երրորդ օրը. դեմքեր, զգեստներ և աստղեր. ֆոտոշարք
Արմավենու համար մղվող պայքար․ ո՞ւմ կհասնեն Կաննի փառատոնի գլխավոր մրցանակները
Կաննի փառատոնն ավարտվեց. Ոսկե արմավենու ճյուղը գտավ այս տարվա տիրոջը
Թուրքիայի, Ադրբեջանի և Պակիստանի դրոշները Բաքվում

Հայերին վախեցնելու համար. ինչ նպատակներ է հետապնդում Ադրբեջան–Թուրքիա–Պակիստան միությունը