Բողոքի ակցիա քաղաքապետարանի դիմաց. 2019 թվականի հունվարի 23

Ինչպես Երևանի տեսախցիկները հաղթեցին ներքնաշորին. «խաբված» տաքսիստների բումերանգը

450
(Թարմացված է 14:05 07.02.2019)
Փողոցային առևտրականները դժգոհեցին, երբ իշխանությունը փորձեց նրանց ուղարկել շուկա, մի քիչ աղմկեցին, և կրքերը հանդարտվեցին։ Բայց «սուրբ տեղը դատարկ չի մնում», և ցուցարարների թափուր տեղում հայտնվեցին տաքսիստները, որոնք չեն ուզում տուգանքներ վճարել, փոխարենն ուզում են ամեն ինչ, միանգամից և շատ։ Հետո կարող են պահանջել քաղաքապետի հրաժարականը, բայց ամեն ինչի մասին` հերթով։

Քաղաքային իշխանության և փողոցային առևտրականների շարունակական խաղի հերթական խաղակեսն ավարտվել է մարտական ոչ–ոքիով, թիմերը գնացել են դադարի` ուժ հավաքելու։ Բայց մենք չենք հասցնում ձանձրանալ. մյուս ալիքով շարունակվում է տաքսիստների և նույն իշխանության պայքարը։

Երևում է` տաքսիստները ուզում են ամեն ինչ և միանգամից։ Կարգուկանոն փողոցներում, տուգանքների և «կարմիր գծերի» չեղարկում, տեսախցիկների և արագաչափերի վերացում, մի խոսքով` արտոնյալ դիրք։ Եթե դատենք հայկական ԶԼՄ–ների հրապարակումներից, ապա ցանկությունները չկատարելու դեպքում տաքսիստները կպահանջեն քաղաքապետի հրաժարականը` որպես «ոլորտն անտեսողի»։

Տաքսամոտորային շերտի հանդեպ ամենաօբյեկտիվ մոտեցման և համակրանքի դեպքում չի կարելի չնկատել, մեղմ ասած, ախորժակների որոշակի անչափելիությունը, երբեմն էլ` պահանջների անհնարինությունը։

Օրինակ բերեմ։ Երևանն իր նեղ փողոցներով, երբ գրեթե ամենուրեք մի կողմից սարին է դեմ առնում, մյուս կողմից` կիրճին, պարզապես նախատեսված չի եղել նման թվով ավտոմեքենաների համար։ Գրեթե 80 տարի առաջ ոչ մեկի մտքով չէր էլ կարող անցնել, որ ոչ թե շքեղության, այլ տեղաշարժվելու միջոցների նման մրջնանոց կլինի, ընդ որում` մրջյունների տեղաշարժը, ի տարբերություն Երևանի ավտոմեքենաների, ենթարկվում է յուրահատուկ, բայց հստակ տրամաբանության։

Նկատե՞լ եք` մեզ մոտ մարդատար տրանսպորտի ընդհանուր հոսքի քանի տոկոսն են կազմում տաքսիները։ 50 տոկո՞սը։ Հասկանալի չէ` նման պայմաններում ինչպես կարելի է կարգավորել երթևեկությունը, առավել ևս, որ ճանապարհային ոստիկանությանը վերցրել ու ընկղմել են բարեփոխումների կամ հերթական օպտիմալացման մեջ։

Բայց սա դեռ ոչինչ։ Տաքսիստներին այնպես է դուր եկել «թավշյա հեղափոխությանը» հաջորդած տուգանքների չեղարկումը, որ հիմա էլ ուզում են, որպեսզի դրանք ընդհանրապես չլինեն, բայց միայն իրենց` տաքսիստների համար։ Թե չէ մի քանիսի մոտ կուտակվել են տասնյակ չվճարված անդորրագրեր, յուրաքանչյուրը` 5000 դրամ, բոլորը միասին կազմում են կլորիկ գումար, որը տաքսիստը կվճարի միայն ստիպելու դեպքում։

Հարց է ծագում. անդորրագրերը հավաքելու փոխարեն ավելի հե՞շտ չէ տարեկան վճարել 12 հազար դրամ և կանգնել այնտեղ, որտեղ կան չարաբաստիկ «կարմիր գծերը»։ Թեև կասկածներ կան, որ տուգանքների մեծ մասը տաքսիստներին նշանակել են ոչ թե վճարովի կայանատեղիում կանգնելու և չվճարելու համար, այլ, օրինակ, հասարակական տրանսպորտի կանգառներում ուղևորներին սպասելու պատճառով։

Դրանում համոզվելու համար բավական է նայել ցանկացած մարդաշատ կանգառի. ավտոբուսներն ու երթուղային տաքսիներն իրենց երկար ազդանշաններով անընդհատ քշում են համառ տաքսիստներին։

Ինչ վերաբերում է տեսախցիկներին, ապա տաքսիստները հավատացել են «թավիշին», որը տեսախցիկների վրա կպչուն ժապավեններ էր կպցնում և ներքնաշոր կախում դրանց վրա, իսկ հետո որոշեց թողնել այդ տեսախցիկները և նույնիսկ ավելացնել քանակը։

Ըստ այդ տրամաբանության` ճանապարհային երթևեկության կարգուկանոնը հնարավոր է պահպանել միայն տուգանքները չեղյալ հայտարարելուց (տաքսիստների), նրանց ուզած վայրում կանգնելու թույլտվություն տալուց և տեսախցիկները հանելուց հետո։ Ահա այդ ժամանակ մեր փողոցներում ամեն ինչ օրինակելի կլինի. եթե տաքսիստն իրեն լավ զգա, մեզ այնպես տեղ կհասցնի, որ մենք էլ մեզ լավ կզգանք։

Եվ ահա նրանք ասում են, որ եթե այդ ամենը չլինի հենց վաղը, թող քաղաքապետը հրաժարական տա։ Գուցե Երևանի քաղաքապետի հրաժարականը պահանջելու պատճառներ կան, բայց տաքսիստներին արտոնյալ կաստա դարձնելու ցանկության բացակայությունն այդ պատճառների շարքը չի դասվում։

Տաքսիստներն իրենց խաբված են զգում, որովհետև նրանց ճնշող մեծամասնությունը մեծ ոգևորությամբ էր ընդունել «թավշյա» իշխանափոխությունը։ Նրանք ազդանշաններ էին տալիս, իրենց մեքենաներով փակում էին փողոցները, վանկարկում էին հեղափոխական կարգախոսներն ու գիշերվա կեսին թխկթխկացնում կաթսաները, իսկ հիմա նրանց լիակատար ազատություն չեն տալիս, որպեսզի անեն այն, ինչ խելքներին փչի։ Նրանք կարծում են, որ հավանաբար վաստակել են ցանկացած օրենքից բարձր լինելու իրավունքը, միաժամանակ բոլոր մնացած մարդիկ պետք է անպայման հետևեն դրան։

Ակամա կասկածներ են ծագում, որ տաքսիստները հասարակության միակ մասը չեն, որոնք համարում են` եթե «հեղափոխություն են արել», ապա իրենց ամեն ինչ կարելի է։ Մինչև մեր գլուխներում արմատավորվի տարրական ճշմարտությունը` օրենքը հավասար է բոլորի համար, նախագահից մինչև անօթևան, շատ ժամանակ կանցնի։ Այդ ճշմարտությունը գործնականում կիրառելուց` նույնպես։

Մյուս կողմից, այս ամենը նոր իշխանության չմտածված քայլերի ուղիղ հետևանքն է։ Նույն տուգանքների չեղարկումը, տեսախցիկների դեմ «պատերազմը», որն ավարտվեց վերջինների հաղթանակով, կարմիր գծերը վերացնելու խոստումները, որոնք այսօր ավելի շատ են կարմրել, միայն մեկ նպատակ են հետապնդել` ամբոխահաճությունը։ Ցավն այն է, որ չափազանց շատերն են ամբոխահաճությունը հալած յուղի տեղ ընդունում։

Իսկ «բումերանգի էֆեկտը», որը նոր իշխանությունն անտեսել էր ժամանակին, արդեն ցույց է տալիս իրեն ամբողջ հզորությամբ։ Եվ ոչ միայն տաքսիստների պահանջների դեպքում։

450
Գարեգին Նժդեհի հուշարձանը

Զիփլայն, փաբ, գետեր ու կատուներ. ինչ կարելի է տեսնել Կապանում

61
(Թարմացված է 17:03 15.08.2020)
Օգոստոսի 15-ին նշվում է Կապան քաղաքի օրը։ Չնայած համավարակին, քաղաքում միջոցառումներ են կազմակերպվելու` ներառյալ ռոք, դասական և ժողովրդական երաժշտության համերգներ։ Միջոցառումներին կարելի է հետևել Կապանի քաղաքապետարանի էջում։ Իսկ մենք կպատմենք այդ բացառիկ քաղաքի մասին։

Եթե դուք կամ ձեր մտերիմները ծագումով Կապանից չեք, ապա դժվար թե եղած լինեք Հայաստանի հարավում գտնվող այս գեղեցիկ քաղաքում։ Եվ դա հասկանալի է․ Երևանից Կապան գրեթե 7 ժամվա ճանապարհ է, անգամ Թբիլիսին ու Ստեփանակերտն ավելի մոտ են։ Սակայն արժե էներգիա և ժամանակ ծախսել ճանապարհի վրա, քանի որ Կապանը վայրի բնության, խորհրդային ճարտարապետության և երիտասարդական զբաղմունքների հազվագյուտ համադրություն է։

Барельеф в Капане
© Sputnik / Janna Poghosyan
Կապան

Եթե որոշել եք այցելել Կապան, ապա Sputnik Արմենիան կօգնի ձեզ հասկանալ, թե ինչ կարելի է տեսնել այդ քաղաքում։ Հայաստանը վանքերի ու եկեղեցիների երկիր է, և երբեմն թվում է, թե այստեղ տեսնելու այլ բան չկա։ Այդ կարծրատիպը կոտրելու համար մենք կխոսենք Կապանի տեսարժան վայրերի մասին՝ առանց վանքերի։

Ողջի և Վաչագան գետերը

Քաղաքի ճիշտ կենտրոնով երկու գետ է հոսում․ մեծը Ողջին է, փոքրը՝ Վաչագանը։ Խորհրդային Միության ժամանակներից դրանց վրա տասնյակ գեղեցիկ կամուրջներ են մնացել։ Գետերի շնորհիվ տարվա բոլոր եղանակներին կլիման մեղմ է, ամռանը սոսկալի շոգ չի լինում, ինչպես Երևանում, ձմռանն էլ չի լինում Գյումրու աննկարագրելի ցուրտը։

Ամենուր կարելի է տեսնել ձկնորսությամբ զբաղվող մարդկանց։ Ընդ որում՝ ոչ միայն մեծերի, այլև երեխաների։ Դպրոցական տարիքի տղաները վերցնում են հայրիկների ու պապիկների կարթերն ու գնում ձկնորսության։

Город Капан
© Sputnik / Janna Poghosyan
Կապան

Հետաքրքիր է, որ Կապանում շատ կատուներ կան։ Քաղաքում թափառող շներ հազվադեպ են հանդիպում, իսկ այ կատուներն այստեղ բառացիորեն ամենուր են։ Բանն այն է, որ կապանցիներն այս փափկամազիկների հանդեպ առանձնահատուկ վերաբերմունք ունեն։ Եթե կատուն մոտեցավ ձկնորսին, լավ նշան է, պետք է նրան անպայման ձուկ տալ։

Горожане у реки Вохчи в Капане
© Sputnik / Janna Poghosyan
Կապան

Մեջբերում՝ ուղիղ Կապանից

«Հենց նոր երկու մանրաձուկ բռնեցի ու երկուսն էլ տվեցի կատվին,- Sputnik Արմենիայի թղթակցի հետ զրույցում պատմեց ձկնորսը,-ստացվում է, որ տան համար դեռ ոչինչ չեմ բռնել։ Բայց ամեն բան դեռ առջևում է»։

Գարեգին Նժդեհի համալիրն ու լիճը

2001թ-ին Կապան քաղաքի ամենագեղատեսիլ վայրերից մեկի՝ «Կարապետի գյոլի» (լճի) կողքին կառուցեցին Զանգեզուրի պահապան, զորահրամանատար Գարեգին Նժդեհի հուշարձանը, որի հեղինակներն են Գևորգ Գևորգյանը և Ռոբերտ Բալայանը։ Հուշարձանը «նայում է» Խուստուփ լեռանը, որի ստորոտին թաղված է Նժդեհը։ Ամեն տարի Նժդեհի հետևորդներն այստեղ ուխտագնացություն են կազմակերպում և բարձրանում Խուստուփ։

Памятник Гарегину Нжде в Капане
Գարեգին Նժդեհի հուշարձանը

Նժդեհի մի ձեռքում սուր է, մյուսում՝ գիրք։ Կողքին չորս արծիվ է քանդակված, որոնք խորհրդանշում են նրա մարտիկներին։ Ցորենի հասկը ազգի ծաղկունքն է, զանգը՝ պայքարի կոչնակը։ Համալիրը եզրափակում է Երկիրը խորհրդանշող գունդը։ Որպես լրացում ցուցատախտակների վրա մեջբերումներ են Գարեգին Նժդեհի գրքից։

«Լուսաբաղձ ժողովուրդ, որն ապրել, պայքարել, շինարարել է գիրքը ձեռքին», «Նա է միշտ հաղթում, որն իր մեջ մեռցնելու չափ թուլացրել է մահվան երկյուղը», «Մարդն ամենակարող է, երբ գիտակցում է իր մեջ թաքնված ուժի ծովացումը», «Հայրենիքն ապրում է հայրենասիրությամբ, կործանվում՝ դրա պակասի պատճառով»,-սրանք հուշարձանի շուրջ դրված ցուցատախտակների մեջբերումներից միայն մի քանիսն են։

Հուշարձանի կողքին կարելի է հիանալ Կարապետի լճով կամ, ինչպես ժողովուրդն է անվանում, «Նժդեհի լճով»։ Լճի շրջակայքում գրեթե միշտ կարելի է հանդիպել զբոսախնջույքի եկած երիտասարդների։

«Իմ աշակերտներն անգիր գիտեն Նժդեհի բոլոր մեջբերումները․ ցուցատախտակների վրա նրա տողերից լավագույններն են։ Անպայման կարդացեք բոլորը, չեք փոշմանի»,-մեզ հետ զրույցում ասաց տեղի դպրոցներից մեկի պատմության ուսուցչուհին։

Առավել երիտասարդական, առավել գրավիչ

Կապանը հետամնաց քաղաք չի եղել ոչ խորհրդային տարիներին, ոչ էլ հիմա։ Միայն նայեք Կապանի խորհրդային արձաններին․ աղջիկների այդքան բաց քանդակներ անգամ Երևանում չկային։ Ներկա պահին քաղաքում մոտ 42 հազար մարդ է ապրում, մեծ մասը երիտասարդներ են։

Статуя Свобода  (автор Гагик Алексанян) в Капане
© Sputnik / Janna Poghosyan
Կապան
Статуя Раздумье (автор Степан Давтян) в Капане
Կապան

Քաղաքում երիտասարդների սիրած վայրը «Մառլիս» փաբն է, որն այդպես են կոչել հռչակավոր ռեգգի երգիչ Բոբ Մառլիի պատվին։ Փաբի հիմնադիր Տիգրան Աղասյանը Հունաստանում է սովորել և որոշել է ժամանակակից ոգին բերել նաև հայրենի Կապան։ Փաբում հավաքվում են ոչ միայն տեղի բնակիչներն ու այլ քաղաքներից եկած հյուրերը, այլև զբոսաշրջիկները։

«Հետաքրքիր է, որ ամռանը մարդիկ ավելի հազվադեպ են փաբ գալիս, քան աշնանն ու ձմռանը։ Նախքան համավարակն այստեղ մինի-համերգներ ու երեկույթներ էին կազմակերպվում,-ասում է փաբի հիմնադիր Տիգրան Աղասյանը։

Նա հավատում է, որ կյանքը կրկին կվերադառնա նախկին հուն, ինչպես համավարակից առաջ էր։

Паб в Капане
© Sputnik / Janna Poghosyan
Փաբ

Բոլորովին վերջերս՝ հուլիսի 12-ին, Կապանի երիտասարդության համար զվարճանքի նոր վայր է բացվել՝ զիփլայնը։ Սա տարածաշրջանի ամենաերկար զիփլայնն է․ սկզբնակետից մինչև վերջնակետ ավելի քան հազար մետր է։ Էքստրիմի սիրահարներն այսպիսով, կարող են օդում գտնվել գրեթե մեկ րոպե և թռիչքի ժամանակ տեսնել շինությունները, գետերն ու լեռները։

Ի դեպ, ասում են, որ Կապանում արդեն իսկ քննարկում են զիփլայնի երկրորդ նախագիծը։ Նախատեսվում է, որ երկրորդ գիծը կանցնի Կապանի անտառների վրայով։

Ադբեջանցիների մեջ ապրած միակ հայը. տավուշցի Աշոտ Գասպարյանի պատմությունը

61
թեգերը:
զիփլայն, Գետ, Հուշարձան, Կապան, Հայաստան
Ըստ թեմայի
Արի զբոսնենք Հայաստանով. ինչեր են թաքնված Հովքի անանուն լճի հատակում
Արի զբոսնենք Հայաստանով. Հորբատեղ` բնական գեյզեր, թոնրի լավաշ, պանիր և խենթացնող բնություն
Ինչի մասին են երազում Ադրբեջանի սահմանից հեռու գտնվող տավուշյան գյուղերի բնակիչները
Տոլորսի՝ ջրի տակ մնացած սուրբ Հռիփսիմե եկեղեցին

Խորտակված եկեղեցու առեղծվածը. ինչու Սյունիքում վանքը ջրի տակ հայտնվեց

1858
(Թարմացված է 10:22 15.08.2020)
Սյունիքի մարզի Տոլորս գյուղում բացառիկ հուշարձան կա՝ 19-րդ դարի եկեղեցի, որը բառի բուն իմաստով ջրի տակ է «ապրում»։ Տարվա տարբեր ամիսներին, երբ ջրամբարի ջրի մակարդակն իջնում է, եկեղեցին երևում է։ Sputnik Արմենիան պատմում է խորտակված եկեղեցու առեղծվածը։

Սյունիքի մարզի Տոլորս գյուղի Սուրբ Հռիփսիմե եկեղեցին արդեն մոտ կես դար է՝ ջրասույզ է։ Տոլորսի ջրամբարի տակ ապրող վանքը տարվա մեջ մի քանի ամիս ամբողջությամբ ջրով ծածկված է լինում, մի քանի ամիս դրան հնարավոր է մոտենալ նավակով, իսկ մի քանի օր՝ նույնիսկ ոտքով քայլելով եկեղեցի մտնել ու խոնարհված Սուրբ Հռիփսիմեում աղոթքն առ Աստված հղել։

Այն, որ Տոլորս ես հասել, միանգամից հասկանում ես, երբ գեղատեսիլ ջրամբարն է երևում։ Փոխարենը, եկեղեցին հենց գյուղի մուտքից տեսանելի չէ։

Водоем у села Толорс, Сюник
© Sputnik / Aram Nersesyan
Տոլորս գյուղը և ջրամբարը

«Իսկ ու՞ր է եկեղեցին»։ Մեր թիմին մի քանի րոպե համակել էր խուճապը՝ միգուցե տարվա ժամանակահատվածը ճիշտ չենք ընտրել, կամ, Աստված մի արասցե, եկեղեցին քանդվել է։ Րոպեներ անց հեռվում ջրի մեջ քարաշեն տանիք է երևում։ Այն, որ եկեղեցի է, հեռվից չես ենթադրի։ Ճիշտ դիրքից որքան մոտենում ես ջրին, այնքան ակամա մատներդ դեպի ճակատ են բարձրանում՝ խաչակնքվելու համար։

Սովետն ու եկեղեցին լեզու չգտան

Հնում Տոլորսը Սիսական աշխարհի Ծղուկ գավառի գյուղերից էր։ Հնագիտական պեղումները ցույց են տալիս, որ տարածքը բնակեցված է եղել դեռ վաղնջական ժամանակներում։ Դա է փաստում նաև այս տարածքի հնագույն գերեզմանատունը, որը ևս ջրի տակ է մնացել։ Բնակիչները պատմում են՝ հաճախ, երբ ջրի մակարդակն իջել է, կմախքներ են գտնվել։

Церковь Сурб Рипсиме в водоеме у села Толорс, Сюник
© Sputnik / Aram Nersesyan
Տոլորսի՝ ջրի տակ մնացած սուրբ Հռիփսիմե եկեղեցին

Ինչո՞ւ Տոլորս. թեպետ միակարծություն չկա, բայց  ամենատարածված տեսակետն այն է, որ անվան հիմքում «ոլորան» բառն է՝ գյուղ հասնելու համար բազմաթիվ ոլորաններ  պետք է հաղթահարել։ Ներկայիս տոլորսեցիների նախնիները մոտ երեք հարյուր տարի առաջ են այստեղ հաստատվել։ Գյուղը Այրի և Սիսիան գետերի միախառնման տեղում էր։ Տարիքով գյուղացիները հիշում են իրենց հին գյուղն ու տները։ Ասում են՝ հողե տներ էին, նեղ փողոցներ, մեքենա չէր անցնում, գյուղատնտեսական նպատակով հողերն էլ էին քիչ՝ մոտ 350 հա, բայց շեշտում են՝ զարմանալի բերրի էին, ինչ ցանեիր, կաճեր։

Церковь Сурб Рипсиме в водоеме у села Толорс, Сюник
© Sputnik / Aram Nersesyan
Տոլորսի՝ ջրի տակ մնացած սուրբ Հռիփսիմե եկեղեցին

1960-ականներին խորհրդային իշխանությունները որոշում կայացրեցին տեղափոխել գյուղն ու նախկինի տեղում ջրամբար կառուցել։ Դե կառավարության որոշումն էր, վիճարկել հնարավոր չէր, շատերի մտքով չէր էլ անցնում, թե հնարավոր է չհամաձայնել կառավարական որոշման հետ։ Նոր գյուղի հիմնադրման համար գյուղացիներին տարբեր վայրեր առաջարկվեցին, սակայն տոլորսեցիները որոշեցին հեռու չգնալ՝ բարձունքում տեղավորվել, չլքել նախնիների գերեզմաններն, ու նաև որպեսզի գյուղի եկեղեցին աչքի առաջ լինի՝ թեկուզ ջրասույզ եղած։

Церковь Сурб Рипсиме в водоеме у села Толорс, Сюник
© Sputnik / Aram Nersesyan
Տոլորսի՝ ջրի տակ մնացած սուրբ Հռիփսիմե եկեղեցին

«Մինչև ջրամբարի կառուցումը խորհրդային տարիներին եկեղեցին որպես տնտեսության պահեստ է օգտագործվել, այստեղ հացահատիկ էր ամբարվում։ Թեպետ դա ճիշտ չէր, բայց առիթ ու պատճառ էր, որ եկեղեցին չքանդվեր»,- պատմում է տոլորսեցի Հովիկ Բադալյանը։ Նա շատ լավ է հիշում Սուրբ Հռիփսիմեն ցամաքում և կանգուն։ Մի պահ լռում է, հայացքն ուղղում դեպի կիսով չափ ջրից երևացող վանքը. «Ինչքան ենք բակում խաղացել»։ Այսպես, զուգահեռ սկսվեցին ջրամբարի կառուցումն ու նոր գյուղատեղիի հիմնումը։

Церковь Сурб Рипсиме в водоеме у села Толорс, Сюник
© Sputnik / Aram Nersesyan
Տոլորսի՝ ջրի տակ մնացած սուրբ Հռիփսիմե եկեղեցին

Գյուղացիների համար որպես փոխհատուցում նոր վայրում հողե տների փոխարեն երկհարկանի, բարեկարգ քարե տներ էին կառուցվում։ Բնակիչներից ում տան շինարարությունն ավարտվում էր, նա անմիջապես վերև էր տեղափոխվում։ Գյուղապետ Մարատ Առաքելյանը հիշում է՝ 1973 թվականին սովետական բանակ գնաց հին գյուղից, բանակից վերադարձավ, արդեն գյուղը տեղափոխված էր, իրենց տան տեղը չգիտեր, հարցուփորձով գտավ։

Церковь Сурб Рипсиме в водоеме у села Толорс, Сюник
© Sputnik / Aram Nersesyan
Տոլորսի՝ ջրի տակ մնացած սուրբ Հռիփսիմե եկեղեցին

Խեղդվող եկեղեցին և Աստծո զայրույթը

Եկեղեցու տանիքին սկզբում խաչ չի եղել, գյուղացիներն ասում են՝ խաչ է դրվել, երբ արդեն ջրամբարը ջուր էր լցվում։ Ի տարբերություն եկեղեցու՝ խաչը կանգնուն չի մնացել, ընկել է։

«Համոզված եմ՝ եկեղեցին ավելի լավ կպահպանվեր, եթե ջրի մակարդակի փոփոխությունը չլիներ։ Մակընթացությունները լվանում են քարերն ու քայքայում եկեղեցին։ Սուրբ Հռիփսիմեն դեռ կանգուն է, բայց արդեն խեղճացած է»,- ասում է Հովիկ Բադալյանը։

Церковь Сурб Рипсиме в водоеме у села Толорс, Сюник
© Sputnik / Aram Nersesyan
Տոլորսի՝ ջրի տակ մնացած սուրբ Հռիփսիմե եկեղեցին

Երբ ջրամբարն արդեն կառուցված էր, ջուրը պետք է բաց թողնվեր, Խորհրդային Հայաստանի Հուշարձանների պահպանության հիմնադրամի միջոցով և գյուղացիների պնդմամբ Սուրբ Հռիփսիմե եկեղեցու բակում գտնվող խաչքարերն ու բարավորը, որը եկեղեցու, այսպես ասած, անձնագիրն է համարվում, գյուղի գերեզմանատուն տեղափոխվեցին։ Ըստ բարավորի՝ եկեղեցու կառուցումն ավարտվել է 1861 թվականին։ Ազգային արխիվում պահվող փաստաթղթերի համաձայն՝ շինարարությունը դրանից մոտ 13 տարի առաջ էր սկսվել Տեր-Մինասյանների կողմից, որոնք այն ժամանակ այս կողմերի հոգևոր հայրերն էին։

Церковь Сурб Рипсиме в водоеме у села Толорс, Сюник
© Sputnik / Aram Nersesyan
Տոլորսի՝ ջրի տակ մնացած սուրբ Հռիփսիմե եկեղեցին

Թեպետ որևէ տեղ գրավոր փաստ չեն գտել, բայց տոլորսեցիները վստահ են՝ 19-րդ դարում եկեղեցին ոչ թե կառուցվել է, այլ` վերակառուցվել։ Հիմքում շատ ավելի տարիներ, միգուցե նույնիսկ դարեր առաջ կառուցված բազիլիկ եկեղեցին է։ 70-ականների սկզբում, երբ եկեղեցին ջրով ծածկվեց, ջրամբարում մի քանի ջրահեղձման դեպքեր եղան։

Ի՞նչ են փնտրում թուրքերը Սուրբ Կիրակոսի հիմքերի մեջ. Դիարբեքիրի եկեղեցու մոգական ուժը

Ինչպես Սյունիքում են ասում՝ սյունեցիներին այնքան էլ հավատավոր չեն, փոխարենը՝ լավ զինվոր են, բայց աստվածավախ մեծերն այդ շրջանում համոզված էին, որ ջրահեղձման դեպքերը պատահական չեն` Աստծո պատիժն է եկեղեցին խորտակելու համար։ Տարեց տոլորսեցիներից շատերն էլ մինչև այսօր պատմում են, թե գարնանը, երբ եկեղեցին ամբողջությամբ ջրով է ծածկվում, ուժեղ կարկուտ է տեղում ու բերքը ոչնչացնում։

Церковь Сурб Рипсиме в селе Толорс, Сюник
© Sputnik / Aram Nersesyan
Տոլորսի նորակառույց սուրբ Հռիփսիմե եկեղեցին

Ասում են՝ տարիներ շարունակ եկեղեցի չունենալը հատկապես երիտասարդությանը հեռացրել էր եկեղեցուց և հավատքից, 2012 թվականին տոլորսեցիները որոշեցին նոր եկեղեցի կառուցել. գյուղացիների վաղեմի, նվիրական երազանքն էր՝ Սուրբ Հռիփսիմեն ջրից դուրս բերել, քարերը համարակալել, տեղափոխել, վերակառուցել, բայց դա շատ ավելի մեծ ծախսեր էր պահանջում։ Բարերարի օգնությամբ ջրամբարի հարևան բարձունքում՝ ջրասույզ Սուրբ Հռիփսիմեից ոչ հեռու, նոր Սուրբ Հռիփսիմեն կառուցվեց։

Չնայած նորը կա, բայց հինը չի մոռացվել։ Երբ ԳԷՍ-ն աշխատում է, ջրի մակարդակը սկսում է իջնել, ձմռանն արդեն ջուրը գրեթե ցամաքում է ու տոլորսեցիներն իրենց Սուրբ Հռիփսիմե են այցելում, հույսը չեն կորցնում՝ եկեղեցին այնքան կանգուն կմնա, մինչև հնարավորություն ու միջոցներ գտնվեն «խեղդվող» եկեղեցուն վերջնականապես փրկելու ու ջրից հանելու համար։

Հ.Գ. Ի դեպ, Տոլորսի ջրամբարի կառուցման արդյունքում ոչ միայն ջրասույզ եղան Տոլորս հին գյուղատեղին ու Սուրբ Հռիփսիմե եկեղեցին, այլև հարևան՝ Աշոտավան գյուղի հին բնակատեղին ու եկեղեցին։ Տարածքի բնակիչները հիշում են՝ կար ժամանակ, երբ ջրի մակարդակն իջնում էր, երկու եկեղեցի էր երևում, սակայն Աշոտավանի եկեղեցին, ցավոք, չդիմացավ...

1858
թեգերը:
ջրամբար, Եկեղեցի, Սյունիքի մարզ, Սիսիան, Տոլորս
Ըստ թեմայի
Վանքի անվտանգությունը հսկող քահանան. տեր Հովհաննեսը փորձում է փրկել Դադիվանքը փլուզումից
Հայկական եկեղեցին` ոչխարների փարախ. ինչպես Խարբերդի հայերը փրկեցին մշակութային կառույցը
Միրանը համբուրում է Մայր տաճարի դուռը, բայց չի խաչակնքվում. ինչո՞ւ է նա պահպանում Անին
Արամե

Արամեն ՌԴ–ում է. երգիչը մեկնաբանել է ընտանիքի հետ արտագաղթելու լուրը

0
(Թարմացված է 18:34 15.08.2020)
Հայտնի երգիչը որոշել է անդրադառնալ իր անվան հետ կապված լուրերին։ Նա բացատրել է, թե ինչու է մեկնել Ռուսաստան։

ԵՐԵՎԱՆ, 15 օգոստոսի – Sputnik. Ճանաչված երգիչ Արամեն հերքել է Հայաստանից արտագաղթելու լուրը։ Նա գրառում է արել Instagram–ում։

Վերջերս սոցցանցերում լուրեր տարածվեցին, թե Արամեն կնոջ` Աննա Թովմասյանի հետ պատրաստվում է լքել Հայաստանն ու մշտական բնակության տեղափոխվել Ռուսաստան։

«Ցանկանում եմ անդրադառնալ վերջերս շրջանառվող լուրերին՝ իբր ես արտագաղթել եմ Հայաստանից։ Ուզում եմ ձեզ ասել, որ այդպես չէ։ Իմ գործունեությանը հետևելով` տեղյակ եք, որ վերջին 15 տարիներին ես շատ ժամանակ անցկացրել եմ արտերկրում, շրջագայել եմ, բայց երբեք արտագաղթելու միտք չեմ ունեցել: Եվ այսօր ես ընտանիքիս հետ գտնվում եմ Մոսկվայում իմ աշխատանքի և ընտանեկան հարցերով»,–գրել է երգիչը:

Արամեն շեշտել է, որ ելնելով աշխատանքի բնույթից` այսօր կարող է լինել Ռուսաստանում, վաղը` ԱՄՆ–ում, մյուս օրը` Հունաստանում, բայց ինքը միշտ Հայաստանի կողքին է։

«Ուզում եմ մեր ազգին մաղթել խաղաղություն։ Մենք միշտ մեր երկրի կողքին ենք աշխարհի բոլոր հայերով։ Փառք հա՛յ զինվորին, փառք հայո՛ց բանակին։ Սիրում եմ Ձեզ, լավն ու բարին բոլորին»,–ավելացրել է երգիչը։

Նա նաև զինվորական համազգեստով լուսանկար է հրապարակել ու նշել, որ նկարվել է օրեր առաջ։

Посмотреть эту публикацию в Instagram

Публикация от Arame (@arame_singer)

0