Սգացող կին

Ինքնասպանության ազդակներ. երբ մարդիկ չեն լսում օգնության ճիչը

286
Հնարավոր է՝ սխալվում եմ, բայց ինքնասպանության դեպքերն ալիքաձև են լինում։ Ինչ–որ ժամանակահատվածում գրեթե ամեն օր ինչ–որ մեկը նետվում է կամրջից, իսկ հետո որոշ ժամանակով դադարում են կամրջից նետվողների մասին լուրերը, և հաճախակի են դառնում ինքնահրկիզման փորձերը, հիմնականում` Հանրապետության հրապարակում։ Այստեղ ակնհայտ է ինչ-որ բան ցուցադրելու մտադրությունը։ Անպատասխան մնացած օգնության ճիչն այդ ձևով է արտահայտվում, ու այդ դեպքում ամենքս մեղքի մեր բաժինն ունենք։

Հիշո՞ւմ եք` ժամանակին գրեթե ամեն օր մեկը նետվում էր Երևանի երեք բարձր կամուրջներից մեկից։ Նույն ժամանակաշրջանում ինքնասպանության իմիտացիայի դեպքեր էլ էին լինում․ մարդը բարձրանում էր կամրջի եզրապատին ու սպառնում էր նետվել, բայց նրան հետ էին պահում այդ մտադրությունից։ Սա նույնպես ուշադրություն գրավելու տարբերակ է։

Սեպտեմբերին մահացավ Հանրապետության հրապարակում ինքնահրկիզման դիմած տղամարդը։ Օրեր առաջ հաշմանդամ կինը նույն վայրում նույն բանն արեց, ու դեռ հարց է` կապրի, թե ոչ։ Յուրաքանչյուր նման դեպքի հետևում սեփական գոյության իմաստը չտեսնելն է ու միայնակության զգացողությունը, սեփական պատասխանը` անպատասխան մնացած օգնության ճիչերին։ Դրանցից յուրաքանչյուրի մեջ ամենքիս պատասխանատվության բաժինը կա։

Վիճակագրությունը փորփրեցի. թվերը սարսափելի էին։ Պարզվում է՝ ամեն տարի ինքնասպանության հետևանքով մի քաղաքի բնակչության չափ մարդ է մահանում՝ մոտ մեկ միլիոն։ Այսինքն ինքնասպանությունն ընդհանուր առմամբ կախված չէ ո՛չ քաղաքականությունից, ո՛չ կառավարությունից` լավ կամ վատ, ո՛չ էլ կյանքի միջին մակարդակից։ Հյուսիսային Ամերիկան, օրինակ, այդ չարաբաստիկ ցուցանիշով առաջին տեղում է։

Բայց մի այլ հետաքրքիր բան էլ կա։ Միլիոնի դեպքում հաշվի են առնում միայն այն դեպքերը, երբ ակնհայտ է, այսպես ասած, «մաքուր» ինքնասպանությունը․ երբ կախվում են, կրակում են իրենց, նետվում են կամրջից, ահռելի քանակությամբ դեղ են խմում, ինքնահրկիզվում են և այլն։ Բայց ինքնասպանության բազում այլ տարբերակներ կան, որոնք քողարկված են, նման են հիվանդությանը կամ դժբախտ պատահարի։

Օրինակ` մեքենան ընթանում է դատարկ ճանապարհով։ Սահուն գնում է ու հանկարծ կտրուկ շրջադարձ է անում ու արագ ընթացքով բախվում հսկայական ծառին, ճանապարհային սյանը կամ գետն է ընկնում կամրջից։ Մարդը մահանում է, սա ինքնասպանությո՞ւն է, թե՞ դժբախտ պատահար։

Կամ մարդն ինքն իրեն խեղդում է ալկոհոլի մեջ, գիտակցությունն այրում թմրանյութով։ Ո՞վ կարող է ասել՝ ինքնասպանությո՞ւն է, թե՞ ոչ։ Նույնիսկ այդ մարդը չի կարող այս հարցին պատասխանել․ հիվանդությունն ակնհայտ է, բայց գուցե այդ մարդու համար ավելի հեշտ է այդպես հեռանալ, քան կրակել սեփական քունքին։ Մի ուրիշ օրինակ էլ բերենք. արշավականն առանց ուղեկցորդի սար է բարձրանում ու ընկնում բարձրությունից։ Վստա՞հ եք, որ սա դժբախտ պատահար է։

Ու եթե հաշվի առնենք ինքնասպանության նաև այս ձևերը, թվերն ավելի սարսափելի կդառնան։ Չես էլ ուզում հաշվել։ Թեկուզ մոտավորապես։

Դա օգնության ճիչի պատասխան ճիչն է։ Սեփական ձայնը մարդկանց, հասարակությանը, աստծուն հասցնելու վերջին միջոց։ Քրիստոնեությունը քեզ դրախտ չի թողնի ու պետք է այրվես դժոխքի կրակներում, գրողը տանի այդ դրախտը, մարդն այդ պահին դրախտի մասին չի էլ մտածում, նա ուզում է միայն դուրս գալ դժոխքից, սեփական կյանքի դժոխքից։

Նրա տրամաբանությունն ու բանականությունը չի բավարարում կանգ առնելու ու մտածելու համար, որ եթե կյանքի դասի միակ եզրակացությունն այն է, թե կյանքը բանի պետք չէ, ապա դա հանցավոր ուսուցչի մատուցած սխալ դաս է։ Կամ հանցավոր անտարբեր հասարակության։

Ինչ–որ տեղ կարդացի, որ աշխարհում ոչ մի տեղ ինքնասպանների հուշարձան չկա։ Կա՛մ ոչ ոք մտքով չի էլ անցել դրա մասին, կա՛մ էլ դա ամոթալի մի բան է համարվում, որի մասին չարժի բարձրաձայնել։ Հետաքրքիր է՝ երբ ու որ քաղաքում կհայտնվի ինքնասպաններին նվիրված առաջին հուշարձանը։

286
Հիվանդանոց

Սա զուտ հայաստանյան երևույթ չէ. կորոնավիրուսի երկրորդ ալիքն ահագնանում է ողջ աշխարհում

98
Եկեք անկեղծ լինենք։ Այն կանխատեսումները, որոնք արվում էին գարնանը, թե կորոնավիրուսի համավարակի երկրորդ ալիքն անխուսափելի է, հիմա՝ աշնանային այս օրերին, ցավոք, արդարանում են։
«5 րոպե Արմեն Դուլյանի հետ»․ Կորոնավիրուսի երկրորդ ալիքն ահագնանում է ողջ աշխարհում

Սրա մասին ավելի մանրամասն կխոսենք, բայց նախ եկեք ամփոփենք անցած ամիսների արդյունքները, որովհետև ըստ Ջոն Հոփքինսի ամերիկյան համալսարանի մասնագետների, որոնք ամեն օր ուշիուշով հետևում են զարգացումներին, երեկ կորոնավիրուսով հիվանդների թիվը ողջ աշխարհում գերազանցեք 45 միլիոնը։

Այսօր առավոտյան ժամը 9-ին այդ ուսումնական հաստատության կայքում հրապարակված տվյալների համաձայն՝ այդ համավարակի հետ կապված հիվանդություններից մահացել է մոտ 1 միլիոն 200 հազար մարդ։ Բայց լավ լուր էլ կա՝ ավելի քան 30 միլիոն մարդ ողջ աշխարհում բուժվել է։

Կորոնավիրուսի հետևանքով մահացել է համաճարակաբան Վլադիմիր Դավիդյանցը

Հիմա ըստ երկրների։ Ընդամենը երեք պետություն կա ողջ աշխարհում, որտեղ վարակվածների թիվը գերազանցում է 5 միլիոնը։ Պարզ է, որ դրանք այն երկրներն են, որոնք ունեն մեծ բնակչություն։ Բայց հետաքրքիր մի դիտարկում՝ Չինաստանը այդ երկրների թվում չէ։ Առաջին տեղում է Ամերիկայի Միացյալ Նահանգները, որտեղ վարակվածների թիվը հենց առաջիկա օրերին, ըստ երևույթին, կգերազանցի 10 միլիոնը, որովհետև հիմա ընդհուպ մոտենում է այդ սահմանագծին, և ի դեպ մահացածների թվով էլ ԱՄՆ-ը առաջատարն է՝ այդ երկրում մահացել է մոտ 230 հազար մարդ, չնայած 3,5 միլիոնն էլ բուժվել է։ Երկրորդ տեղում է Հնդկաստանը՝ ավելի քան 8 միլիոն վարակված։ Եվ երրորդ տեղում Բրազիլիան է, որտեղ անցած ամիսների ընթացքում վարակվել է շուրջ 5,5 միլիոն մարդ։ Մնացած երկրներում վարակվածների թիվը շատ ավելի փոքր է։

Միայն մի թիվ բերեմ՝ չորրորդ տեղում հիմա Ռուսաստանն է, որտեղ վարակվածների թիվը մոտ մեկուկես միլիոն է։ Հիմա հիվանդության երկրորդ ալիքի մասին։ Հեռուն չգնանք՝ գիտեք, իհարկե, որ այս վերջին օրերին Հայաստանում էլ վարակվածների թիվն ավելին է, քան գարնանը։ Ինչով էլ սա բացատրենք, պիտի փաստենք, որ սա զուտ հայաստանյան երևույթ չէ։

Շտապօգնությունն աշխատում է ուժերի գերլարմամբ․ քաղաքացիներին խնդրում են ըմբռնումով մոտենալ

Այսպես ասած լոքդաունի, այսինքն` նոր սահմանափակումների մասին օրերս հայտարարել են Գերմանիան, Ֆրանսիան և Չեխիան։ Որոշ մասնագետներ դա բացատրում են նրանով, որ ամռանը եվրոպական որոշ երկրներում նկատվեց համավարակի դեպքերի շատ հուսադրող անկում, և այդ պետությունների իշխանությունները պարզապես կորցրին զգոնությունը` ենթադրելով, թե վտանգն անցնում է կամ միգուցե արդեն անցել է։ Սակայն այս շաբաթ Եվրոպայի լիդերները հավաքվեցին և խոստովանեցին, որ սխալվել էին։ Այս վերջին վիրտուալ, այսինքն` առցանց գագաթնաժողովում եթե ոչ հոռետեսական, գոնե իրատեսական կանխատեսումներ հնչեցին այն մասին, որ կորոնավիրուսի դեմ պայքարը ամենևին էլ այս տարի չի ավարտվի, այլ կշարունակվի առնվազն մինչև հաջորդ տարվա վերջը։

Ինչու։ Այն պարզ պատճառով, որ դեղամիջոցը դեռ գտնված չէ, թեև ինտենսիվ աշխատանքներն այդ ուղղությամբ տարվում են, փողն էլ հատկացվում է։ Դիցուք՝ Եվրամիության գործադիր մարմինը՝ Եվրահանձնաժողովը արդեն մոտ 350 միլիոն եվրո է հատկացրել 6 ընկերությունների, որոնք զբաղված են կորոնավիրուսի դեմ արդյունավետ պատվաստանյութ մշակելու գործով։ Բայց այս դեպքում էլ ամեն ինչ բավական անորոշ է՝ կհաջողվի արդյոք պատրաստել նման դեղամիջոց։

Եվրամիության ներկայացուցիչները անկեղծ խոստովանում են՝ շատ հնարավոր է, որ 100-տոկոսանոց արդյունավետություն ունեցող պատվաստանյութ առաջիկայում հնարավոր չի լինի մշակել, իսկ եթե հնարավոր էլ լինի, մենք դեռ շատ երկար ժամանակ բավարար քանակ չենք ունենա անխտիր բոլորին ներարկելու համար։ Մասնագետները հակադարձում են՝ ոչինչ, եթե նույնիսկ ունենանք այնպիսի պատվաստանյութ, որի արդյունավետությունը 80 կամ նույնիսկ ընդամենը 70 տոկոս կլինի, այն անպայման անհրաժեշտ է կիրառել։ Ինչ վերաբերում է այն հարցին, թե առաջին հերթին ովքեր պետք է պատվաստման ենթարկվեն, մասնագետները միանշանակ պատասխանում են՝ առաջին հերթին բժիշկները, որոնք անմիջականորեն շփվում են վարակվածների հետ, պետական ծառայողները, որոնք բոլոր դեպքում ստիպված են գալ աշխատանքի և ապահովել պետության բնականոն գործունեությունը և վերջապես տարեցները, որոնք գտնվում են ռիսկային գոտում։

98
թեգերը:
կորոնավիրուս, Հայաստան
թեմա:
5 րոպե Դուլյանի հետ
Ըստ թեմայի
Կորոնավիրուսի պատճառով Հայաստանի դատարանները կարող են նիստերը հեռավար անցկացնել
Պատերազմն ու կորոնավիրուսը. ՀՀ առողջապահության նախարարությունը պատասխանել է քննադատությանը
Կորոնավիրուսի հետևանքով մահացել է ԱԱԾ նախկին փոխտնօրեն Գուրգեն Եղիազարյանը
Ստեփանակերտի բնակիչ. արխիվային լուսանկար

Ինչպես օտարերկրացիներին ներգրավել հայերի պայքարի մեջ. 7 խորհուրդ ԱՄՆ–ից

501
(Թարմացված է 23:18 29.10.2020)
Հայերին կարող է թվալ, որ իրենք միայնակ են իրենց պատերազմում, սակայն շատ մարդիկ կան, որոնք անտարբեր չեն մարդու իրավունքների նկատմամբ և որոնք պատրաստ են պայքարել հանուն արդարության, եթե միայն իրենց հուշեն` ինչպես։

ԵՐԵՎԱՆ, 29 հոկտեմբերի – Sputnik. ԱՄՆ–ում բնակվող Դալիթա Գեցոյանը (Dalita Getzoyan) The Armenian Weekly–ում մի հոդված է հրապարակել, որում 7 գործնական խորհուրդ է տրվում, թե ինչպես օտարերկրացիներին ներգրավել հանուն Արցախի հայերի պայքարին կամ գոնե իրազեկել այն մասին, թե ինչ է տեղի ունենում հակամարտության գոտում։

Գեցոյանը գրում է, որ օտարերկրացիներից շատերին անձամբ է պատմել Արցախի հայերի գոյամարտի մասին և որոշել է ներկայացնել իր փորձը։ Եվ այսպես` 7 քայլ, որոնք կարելի է անել.

1. Արցախի իրավիճակի մասին «ելույթ վերելակի համար»

 «Ելույթ վերելակի համար» (Elevator Speech) տերմինը մարքեթինգում և բիզնեսում ընդունված տերմին է, որը մի քանի նախադասությամբ կարճ պատմություն է որևէ գաղափարի կամ հայեցակարգի մասին։ Գեցոյանը խորհուրդ է տալիս նախապես պատրաստած մի քանի նախադասություն պարունակող տեքստ ունենալ օտարերկրացիներին Արցախում տիրող իրավիճակի մասին արագ տեղեկություն փոխանցելու համար։

 «Սա Հայաստանի համար իսկապես ծանր ժամանակ է։ Ադրբեջանն ու Թուրքիան իմ պատմական հայրենիքի վրա հարձակում են իրականացնում արդեն մի ամբողջ ամիս։ Ես այս պատերազմի պատճառով ծանոթներ եմ կորցրել, ընկերներիցս շատերը վտանգված են։ Ադրբեջանն ու Թուրքիան ռազմական հանցագործություններ են կատարում, նրանք պատերազմ են սկսել համավարակի շեժ շրջանում, խախտել հրադադարի մասին ձեռք բերված համաձայնությունը, ռմբակոծում են բնակավայրերը։ Ոչ ոք նրանց պատասխանատվության չի կանչում։ Թուրքիան փորձում է ավարտել ավելի քան 100 տարի առաջ` Հայոց ցեղասպանության ժամանակ սկսածը։ Մեզ վրա նոր ցեղասպանության սպառնալիք է կախված, այդ պատճառով փորձում եմ անել հնարավոր ամեն ինչ` ժողովրդիս հենց այս պահին օգնելու համար»։

Հայացք թաքստոցից․ մահվան աչքերին նայած արցախցիները․ լուսանկարներ

Երբեմն նման մի պատմություն բավարար է, նույնիսկ ազգությամբ ոչ հայ մարդկանց մոտիվացնելու մասնակցել սփյուռքի ակցիաներին կամ սոցցանցերում Արցախի մասին տեղեկություն տարածելու համար։

2. Պատմեք ձեր պատմությունը

Դալիթա Գեցոյանը խորհուրդ է տալիս սոցցանցերում և առանձին զրույցներում հիշատակել պատերազմի հետ անձնական կապի մասին։ Օրինակ` նա պատմում է իր նախնիների պատմությունը, որոնք մազապուրծ են եղել 1915 թվականի Հայոց ցեղասպանության ժամանակ, և պատմում է ներկայիս պատերազմի պատճառով զոհված կամ տուժած ծանոթների ու ընկերների մասին։

«Դրանից բացի պատմում եմ` ինչպես է պատերազմն ազդել հոգեկան առողջությանս վրա։ Մեր ընկերները հոգ են տանում մեր մասին։ Երբ պատերազմը քննարկում ես որպես իրականություն, որն անձամբ քեզ վրա է ազդում, այլ ոչ որպես հեռու քաղաքական իրադարձություն, ընկերները կլսեն և կփորձեն խորանալ պատմության մեջ», – նշվում է հոդվածում։

3. Արցախի թեման կապեք նրա հետ, ինչ տեղի է ունենում աշխարհում

Հնարավորինս շատ մարդկանց հետաքրքրելու համար անհրաժեշտ է զուգահեռներ անցկացնել Արցախի և աշխարհում տեղի ունեցող հայտնի իրադարձությունների միջև։ Արցախի դեմ մղվող պատերազմը կարելի է կապել Հյուսիսային Ամերիկայի բնիկ ժողովուրդների ճակատագրի հետ, որոնք սպանվել են կամ ստիպված եղել թողնել հարազատ հողերը։ Հայ–ադրբեջանական պատերազմի վերաբերյալ մամուլում առկա կեղծիքը կարելի է համեմատել Black Lives Matter շարժումը և մարդու իրավունքների պաշտպանությանն ուղղված այլ ակցիաները ԶԼՄ–ների կողմից բացասական ներկայացնելու փորձի հետ։ Հենց նման զուգահեռների շնորհիվ մարդիկ կկարողանան հասկանալ անարդարության մասշտաբները, ավելի խորն ընկալել հայերին պատուհասած դժբախտությունը։

4. Ոչ միայն հրապարակային գրառումներ, այլև առանձնազրույցներ

Հսկայական քանակի տեղեկության առկայության պարագայում մարդիկ կարող են  թերթել լրահոսն ու սոցցանցերում իրենց էջերը, իսկ նկատելով Արցախի մասին գրառումները, մտածել. «Դա սարսափելի է»։ Սակայն նրանք նախկինի պես կարող են կապ չզգալ այդ իրադարձությունների հետ։ Դրա համար առանձնազրույցներ է պետք վարել չաթերում և մեսենջերներում։ Կարելի է տեղեկացնել պատերազմի մասին և անմիջականորեն օգնություն կամ աջակցություն խնդրել։  Մարդիկ կգնահատեն այն ժամանակն ու էներգիան, որը նրանց հետ շփման մեջ եք ներդրել։

5. Հուշեք ընկերներին` կոնկրետ ինչ է պետք անել

Զրույցները պետք է գործողությունների վերածվեն։ Այն պահին, երբ օտարերկրյա ընկերները կհասկանան պատերազմի հայեցակարգը, նրանց պետք  է հուշել օգնություն ցուցաբերելու կոնկրետ եղանակները։ Black Lives Matter շարժումը մեծ հնչեղություն ստացավ շնորհիվ այն բանի, որ դրան մասնակցում էին ոչ միայն սևամորթները։

Սպիվակովն առաջիկա համերգի հոնորարը փոխանցել է Արցախի երեխաների օգնության հիմնադրամին

Եվ այսպես` ի՞նչ կարող է անել ձեր օտարերկրյա ընկերը։ Նա համապատասխան հեշթեգերով ինֆորմացիա կարող  է տարածել սոցցանցերում։ Բացի այդ, նա կարող է մասնակցել հայ համայնքի տարբեր ակցիաներին և նախաձեռնություններին և հանգանակություն կատարել «Հայաստան» համահայկական հիմնադրամի համար։

6. Միշտ շնորհակալություն հայտնեք. երբեք մի մեղադրեք

Հայերին կարող է թվալ, որ իրենք միայնակ են իրենց պայքարում, և դա կարող է դրսևորվել մեղադրանքների տեղատարափի և անմասն մնալու համար ամոթանք տալու փորձերում։ Սակայն նման մարտավարությունը օտարերկրացիների հետ շփման մեջ որևէ լավ բանի չի հանգեցնի։

Դրա փոխարեն շնորհակալություն է պետք հայտնել բոլոր նրանց, ովքեր աջակցում են հայկական նախաձեռնություններին։ Նման մարդկանց հասցեին երախտիքի խոսքեր կարելի է գրել սոցցանցերում։ Մարդիկ ուզում են որևէ դրական բանի մաս լինել, և նրանց մոտիվացնում է այն գիտակցումը, որ կարող են աշխարհը դեպի լավը փոխել, և որ իրենց ջանքերը կգնահատվեն ըստ արժանվույն։

7. Հայերին ներկայացրեք ոչ թե որպես զոհ, այլ տոկուն ժողովուրդ, որն ի հեճուկս բոլոր դժբախտությունների` գոյատևում է

«Զոհի դեր խաղալով` դուք հուսահատության և անզորության զգացում եք առաջացնում,  որոնք կարող են դեմոտիվացնել օտարերկրացուն  և Հայաստանին օգնելու նրա ցանկությունը զրոյի հավասարեցնել. չէ՞ որ նրանց դա կարող է անիմաստ թվալ»,– գրում է հոդվածի հեղինակը։ Հակառակը, ներկայացնելով հայ ժողովրդին որպես տոկուն և անկոտրում ազգ, մարդկանց բոլորովին այլ տրամադրվածություն է փոխանցվում։

«Մենք մեծ հաջողությունների ենք հասել մշակույթի, քաղաքականության, տնտեսության բնագավառում ի հեճուկս այն բանի, որ աշխարհում դեռ շարունակում են Հայոց ցեղասպանությունը ժխտելու քաղաքականություն վարել։ Այո, դժվար է պայքարել, երբ մեզ վրա հարձակվում են համավարակի թեժ պահին, սակայն կանգ առնել չի կարելի, պետք է փոփոխությունների և իրավիճակի բարելավման հույս ունենալ։ Հակառակ դեպքում` մենք միայն  թույլ ենք տալիս շարունակել մեզ ոչնչացնել։ Ոչինչ չի փոխվի, քանի դեռ մենք զոհի կերպարում ենք», – ասվում է հոդվածում։

«Հայերն իրենց դարավոր պատմության ընթացքում  հազարավոր անգամներ են գոյամարտ մղել  և կրկին գոյատևելու են։ Կան մարդիկ, որոնք անտարբեր չեն դրա նկատմամբ, որոնք հավատ ունեն մարդկության և արդարության հանդեպ։  Եվ հենց այդպիսի մարդկանց հետ պետք է փորձել այս աշխարհն ավելի լավը դարձնել և թույլ չտալ հաղթել այնպիսի ահաբեկչական երկրների, ինչպիսիք են Ադրբեջանն ու Թուրքիան»,– եզրափակել է հոդվածի հեղինակը։

Լացող ու աղոթող կանայք և չընդհատվող վիրահատություն. կադրեր Ստեփանակերտի հիվանդանոցի ներսից

501
թեգերը:
Պատերազմ, հայեր, ԱՄՆ, Արցախ
Ըստ թեմայի
Փարիզում հայերի բողոքի ակցիային մոտ 20 հազար մարդ է մասնակցում. տեսանյութ
«Եվրոպայում գիտեն` ով է սկսել պատերազմը». ԵՄ դեսպանն ընդունել է բողոքի ակցիա անողներին
«Կանգնեցրեք երկրորդ Հիտլերին». բողոքի ակցիա ՀՀ–ում Գերմանիայի դեսպանատան առջև
ԵԱՀԿ Մինսկի խումբ

ԵԱՀԿ Մինսկի խումբը նոր հայտարարություն է տարածել. ի՞նչ են պայմանավորվել Ժնևում

987
(Թարմացված է 01:38 31.10.2020)
Հայտարարության մեջ նշվում է, որ կողմերն ակտիվորեն պետք է մասնակցեն զոհվածների աճյունների փոխանակման գործընթացին և մեկ շաբաթվա ընթացքում տրամադրեն իրենց մոտ գտնվող ռազմագերիների ցանկը։

ԵՐԵՎԱՆ, 31 հոկտեմբերի – Sputnik. Ժնևում կողմերը պայմանավորվել են միջազգային մարդասիրական իրավունքին համապատասխան միտումնավոր հարձակումներ չգործել քաղաքացիական բնակչության կամ ոչ ռազմական օբյեկտների վրա։ Պայմանավորվածության մասին նշված է ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահների տարածած համատեղ հայտարարության մեջ։

Հոկտեմբերի 30-ին Ժնևում համանախագահներն առանձին և միացյալ հանդիպումներ են անցկացրել Հայաստանի արտգործնախարար Զոհրաբ Մնացականյանի և Ադրբեջանի արտգործնախարար Ջեյհուն Բայրամովի հետ: Հանդիպումներին մասնակցել է նաև ԵԱՀԿ գործող նախագահի անձնական ներկայացուցիչ Անջեյ Կասպշիկը: Նրանք նաև խորհրդակցություններ են անցկացրել ՄԱԿ-ի Փախստականների հարցերով գերագույն հանձնակատար Ֆիլիպո Գրանդիի և ԿԽՄԿ-ի նախագահ Պետեր Մաուրերի հետ:

Համանախագահները կրկին կոչ են արել կողմերին ամբողջությամբ կատարել իրենց պարտավորությունները` ներառյալ հումանիտար հրադադարի անհապաղ հաստատումը։

Առանց վնաս հասցնելու կրակի դադարեցման կամ այլ պարտավորությունների կատարման շուրջ ձեռք բերված համաձայնությանը՝ կողմերը պայմանավորվել են շտապ կարգով մի շարք քայլեր ձեռնարկել։

«Կողմերը միտումնավոր հարձակումներ չեն գործի քաղաքացիական բնակչության կամ ոչ ռազմական օբյեկտների վրա»,- շեշտվում է հայտարարության մեջ։

Նշվում է նաև, որ կողմերն ակտիվորեն պետք է մասնակցեն զոհվածների աճյունների փոխանակման գործընթացին՝ աջակցության համար անվտանգության անհրաժեշտ երաշխիքներ ապահովելով ԿԽՄԿ-ի և ԵԱՀԿ գործող նախագահի անձնական ներկայացուցչին։  Կողմերը պետք է նաև մեկ շաբաթվա ընթացքում տրամադրեն իրենց մոտ գտնվող ռազմագերիների ցանկը` նրանց տեսակցելու և հետագայում փոխանակելու համար։ 

Կողմերը պետք է նաև հրադադարի վերիֆիկացիոն մեխանիզմների հետ կապված գրավոր մեկնաբանություններ ներկայացնեն։

Համանախագահները շարունակելու են ինտենսիվ աշխատանքը կողմերի հետ՝ փորձելով գտնել հակամարտության խաղաղ կարգավորման ուղիներ։

​Հիշեցնենք` Հայաստանի և Ադրբեջանի արտգործնախարարներ Զոհրաբ Մնացականյանն ու Ջեյհուն Բայրամովը հոկտեմբերի 9–ին Մոսկվա էին մեկնել` խորհրդատվություններ անցկացնելու։ ՌԴ արտգործնախարար Սերգեյ Լավրովի հետ համատեղ հանդիպումը տևեց գրեթե 11 ժամ և ավարտվեց համաձայնագրի ընդունմամբ, որը հակամարտության կարգավորման չորս կետ է պարունակում։

Մասնավորապես, կողմերը պայմանավորվեցին, որ հոկտեմբերի 10-ին, ժամը 12։00-ից սկսած հումանիտար նպատակներով հրադադար կհաստատվի ռազմագերիներին, այլ պահվող անձանց և զոհվածների մարմինները փոխանակելու համար՝ Միջազգային Կարմիր խաչի չափանիշներին համապատասխան։ Հրադադարի վերաբերյալ պայմանավորվածությունից հետո Ադրբեջանը շարունակեց հրետակոծել Արցախը։

Հոկտեմբերի 17-ին ՀՀ արտգործնախարարությունը հայտնեց, որ Հայաստանի Հանրապետությունը և Ադրբեջանի Հանրապետությունը երկրորդ պայմանավորվածությունն են ձեռք բերել. որոշվել է հոկտեմբերի 18-ին, տեղական ժամանակով ժամը 00:00-ից հաստատել մարդասիրական զինադադար։

Արցախի ՊԲ–ն, սակայն, հոկտեմբերի 18-ի առավոտյան տեղեկացրեց, որ 07:20-ի սահմաններում հրետանային ակտիվ կրակից հետո ադրբեջանական զինուժը հարավային ուղղությամբ անցել է հարձակման: Երկուստեք եղել են զոհեր ու վիրավորներ: 

Հոկտեմբերի 26-ին ՀՀ ԱԳՆ–ն հայտարարեց, որ Հայաստանի և Ադրբեջանի արտգործնախարարները հումանիտար հրադադարի հաստատման երրորդ ժամկետի մասին են պայմանավորվել, որը պետք է ուժի մեջ մտներ 2020թ. հոկտեմբերի 26-ին, տեղական ժամանակով 08:00-ին։ Սակայն Ադրբեջանը խախտեց նաև երրորդ պայմանավորվածությունը։

987
թեգերը:
ԵԱՀԿ Մինսկի Խումբ, Ադրբեջան, Հայաստան
Ըստ թեմայի
«Մենք «Չեխոսլովակիան» չենք պատրաստվում զիջել ոչ մեկին». Փաշինյանը` փոխզիջումների մասին
Օպտիմալ լուծումը ռուս խաղաղապահների տեղակայումն է. Նիկոլ Փաշինյան
Այս պահին կա 2 գերխնդիր. Դավիթ Բաբայանը` Շուշիի, առաջնագծի և դիվանագիտական աշխատանքի մասին