Շվեյցարիայում ՀՀ դեսպան Շառլ Ազնավուրը իր հավատարմագրերն է հաձնում Շվեյցարիայի ֆեդերալ դաշնային նախագահին

Սովորական մարդը լեգենդից. «Ռուբլյովկա՛»... Ազնավուրը «կորպորատիվների» չի գնում

569
(Թարմացված է 09:55 03.10.2018)
Շառլ Ազնավուրը, որը վճարել էր բոլոր երևանցիների հոսանքի վարձը, Շառլ Ազնավուրը, որն ամբողջ աշխարհը ոտքի հանեց Հայաստանի համար, Շառլ Ազնավուրը, միակ դեսպանն աշխարհում, որին օդանավակայանում դիմավորեց երկրի արտաքին գործերի նախարարը: Իր տեսած Շառլին ներկայացնում է Spitnik Արմենիայի սյունակագիր Սերգեյ Բաբլումյանը:

Չիկագո։ «Սայաթ–Նովա» ռեստորան: Լճի վրա բացվող տեսարանով պատշգամբ։ Սեղանակիցը` տարեց իսպանացին, հետաքրքրվում է, թե մենք ինչ լեզվով ենք խոսում։

– Մենք հայ ենք, – բացատրում եմ հարևանին։

Հարևանը շփոթված ժպտում է։

– Սևանը, – լճին ցույց տալով` ասում է կինս։

Հարևանը շարունակում է ժպտալ։

– Կոնյակ, – հիշում եմ ես։

Ազգային ինքնության հարցը դեռ չէր պարզվել։

– Ազնավուր, – ավագ թոռս գտավ՝ ինչ ասի։

– Օ, Ազնավուր, – ուրախությամբ բացականչեց իսպանացին և բարձրացրեց գինու գավաթը։

… Երևան, 90–ականներ։ Գնում եմ փոստ` կոմունալ ծառայությունների համար վճարելու։

–Լույսի համար պետք չէ, վճարված է, – ասում է աշխատողը։

– Այսինքն, ո՞վ է վճարել։

–Ազնավուրը, – բացատրում է կինը։

Երևում է, արդեն շատերին էր բացատրել մինչև ինձ և հաճույքով էլի էր անում  դա։

Այդ մղձավանջային տարվա ծանր ամսին Շառլ Ազնավուրը վճարել էր բոլոր երևանցիների հաշիվները։ Ցուրտ քաղաքը, թվում էր, որ միայն լուսավորվել է, այլ նաև ջերմացել։

1989թ.` Սպիտակի երկրաշարժից հետո առաջին տարին։ Շառլ Ազնավուրը Ժորժ Կառվարենցի հետ գրում է «Pour toi Arménie» երգը («Քեզ համար, Հայաստան»)։ Երգը կատարեցին ֆրանսիացի լավագույն  երգիչները. այն 10 շաբաթվա ընթացքում ամենահաճախն է հնչել մյուս բոլոր երգերից և գրանցվել Գինեսի ռեկորդների գրքում։

2009թ.։ Ազնավուրը դառնում է Շվեյցարիայում մեր դեսպանը։ Նա եղել է աշխարհում միակ դեսպանը, որին օդանավակայանում դիմավորել և ճանապարհել է արտգործնախարարը։

2009թ–ի մարտ. Մոսկվայի հայտնի Ռուբլովյան խճուղու «Բարվիխա» համերգասրահ։ Ազնավուրն արդեն այն տարիքում է, երբ չեն երգում։ Տոմսերի գինը չափազանց բարձր է, դահլիճը` լեփ–լեցուն, առավելապես հանդիսատեսով, որոնց տներ աստղերն իրենք են գնում երգելու։ «Ռուբլյովկա»… Ազնավուրը «կորպորատիվների» չի գնում։

Համերգի երկու մասերն անցնում են ակնթարթի պես. հետո՝ «բիս»։ Հանդիսատեսը չի խնայում Ազնավուրին, Ազնավուրը չի խնայում իրեն։

Հայտնի «Բոհեմը». դահլիճը ոտքի է կանգնում։

«Բոհեմ, բոհեմ,

Մենք երիտասարդ էինք ու խենթ,

Բոհեմ, բոհեմ,

Հիմա դա էլ ոչինչ չի նշանակում…»։

Անցավ հինգ, սկսվեց վեցերորդը, դահլիճը շարունակում է կանգնած ծափահարել, Ազնավուրը հոգնում է շնորհակալություն հայտնելուց և նրան բաց են թողնում։

… Հետո մի ուրիշ առիթով նա կասի։

«Հաջողությունը զարմանալի բան է։ Իմ գործի մեջ գլխավորը ոչ թե հաջողությունն է, այլ հանդիսատեսի նվիրվածությունը։ Նա ինձ բեմի վրա տեսնում է այնպիսին, ինչպիսին ես կյանքում եմ` սովորական մարդ»։

Սովորական մարդ լեգենդ, որը, ինչպես շատերին էր թվում, միշտ ապրելու է և որը յուրաքանչյուր հայի համար հարազատ է։ Շնորհակալություն երգերի, լույսի, ջերմության և ուղղակի նրա համար, որ դու կայիր մեր կյանքում, Շառլ Ազնավուր։

Ապրելու ենք և հիշելու։

569
թեգերը:
Շառլ Ազնավուր, Հայաստան
թեմա:
Շառլ Ազնավուր (116)
Ըստ թեմայի
Ազնավուրի որդու հետ ստեղծում ենք այն, ինչը կցանկանար տեսնել նրա հայրը. Ֆրանսիայի դեսպան
Վարչապետ Փաշինյանը ծաղիկներ է խոնարհել Շառլ Ազնավուրի աստղի մոտ. տեսանյութ
«Օ՜, Հայաստան, Ազնավուր, կարող եք մտնել առանց խոչընդոտի». նախարարը դրվագ պատմեց իր կյանքից
Գնիշիկի կիրճ, խաղողի այգի

Դրախտն աշխարհի վրա այսպիսի տեսք ուներ․ ինչի՞ մասին են պատմելու Գնիշիկի կիրճի գտածոները  

188
(Թարմացված է 17:58 28.05.2020)
ՀՀ ԳԱԱ Հնագիտության և ազգագրության ինստիտուտի գիտաշխատող, հնագետ Բորիս Գասպարյանը Sputnik Արմենիայի թղթակցի հետ զրույցում ասել է՝ ինչով են եզակի Գնիշիկի կիրճի էնեոլիթի ժամանակաշրջանի բնակավայրի տարածքի պեղումների արդյունքները։

Արենիի հայտնի քարանձավից երեք կիլոմետր հեռավորության վրա մի քանի դար առաջ խաղողի այգի է եղել։ Այստեղ աճում էր նույնանուն հայկական խաղողի էնդեմիկ տեսակը, որից իսկական «աստվածների նեկտար» էին արտադրում։

Այսօր այգիներից միայն փլատակներ են մնացել։ Տարածքում հայտնաբերված շինությունները թվագրվում են XIII-XIV դարերով։

Средневековый комплекс в Гнишикадзоре
© Photo : provided by Boris Gasparyan
Արենիի նեոլիթյան քարանձավների համալիրը

Կարստային Գնիշկի ձորում գտնվող էնդեմիկ այգին հայտնաբերվել է 2014 թվականին։ Այն բացահայտել է ՀՀ ԳԱԱ Հնագիտության և ազգագրության ինստիտուտի գիտաշխատող, հնագետ Բորիս Գասպարյանի ղեկավարած գիտական արշավախումբը։

Այրված ու մասնատված դիեր, երեխաների գանգեր, գայլի ոսկորներ. Արտանիշի դամբարանի առեղծվածը

Հնագետների նույն խումբը 2007 թվականին աշխարհի համար բացահայտել է Արենիի նեոլիթյան քարանձավների համալիրը որպես գինեգործության բնօրրան. այստեղ գտել են աշխարհի ամենահին գինու հնձանը։

 Виноградник в каньоне Гнишикадзор
© Photo : provided by Boris Gasparyan
Գնիշիկի կիրճ, խաղողի այգի

Sputnik Արմենիայի թղթակցի հետ զրույցում Գասպարյանն ասաց, որ հայտնի չէ, թե երբ է այգին հիմնվել, սակայն նման եզակի գտածոյի մասին պետք է իմանան բոլորը։

«Կորոնավիրուսի համավարակից հետո այգին բաց կլինի զբոսաշրջիկների համար», - խոստացավ Գասպարյանը։

Ինչո՞վ է այն եզակի

Ժամանակակից հայ հնագիտության պատմության մեջ առաջին անգամ պեղումները հին այգու տարածքում էին իրականացվում։ Պեղումները եզակի են այնտեղ հայտնաբերված գտածոների շնորհիվ։ Դրանք թույլ են տալիս ենթադրել, որ Հայաստանում դեռ էնեոլիթի ժամանակաշրջանից գինեգործության ավանդույթներ են եղել։

«Մենք Գնիշիկի ձորում էնեոլիթի շրջանի բնակավայրեր ենք հայտնաբերել․ միջնադարը «ջնջել» էր դրանք։ Այստեղ հայտնաբերված վկայությունները թույլ են տալիս ենթադրել, որ տեղի բնակիչները վայրի խաղող են մշակել»,-ասաց Գասպարյանը։

Նա նշեց, որ առաջիկա պեղումները պետք է հաստատեն՝ որքանով են ճշմարիտ իրենց դատողությունները։

Ինչպե՞ս է դա եղել

Այգին հայտնաբերվել է 2012 թվականին։ Այնտեղ որոշվել է պեղումներ անցկացնել այն բանից հետո, երբ հնագետները Արենիի քարանձավում խաղողի կորիզներ են հայտնաբերել։ Մինչև պեղումների մեկնարկը գիտնականներն անգամ պատկերացնել չէին կարող, որ այգի կգտնեն։

«Մենք կարծում էին, որ եթե փորենք, գինու գործարան կամ երևէ այլ բան կհայտնաբերենք», - ասաց Գասպարյանը։

Արդյունքում, սակայն, խոշոր արտադրական տնտեսական համալիր է հայտնաբերվել, որի ծագումն ու էությունը դեռ ուսումնասիրվում են։

Раскопки в Гнишикадзоре
© Photo : provided by Boris Gasparyan
Գնիշիկի կիրճի գտածոները

Քանի որ այգին շատ մոտ է եղել քարավանի ուղուն՝ Մետաքսի ճանապարհին, կարելի է ենթադրել, որ խաղողը տնտեսական նպատակներով է աճեցվել։ Դրա մասին են վկայում նաև այնտեղ հայտնաբերված կերամիկան ու մետաղադրամը։ Ամենայն հավանականությամբ, այգին Նորավանքին է պատկանել։ Խաղողից գինի են ստացել, դրա վաճառքից ստացած գումարով խաչքարեր սարքել, աշխատել ձեռագրերի վրա, անձնակազմ պահել։

Այգի հայերի համար

«Երբ ասում եմ այգի, նկատի ունեմ խաղողի այգի, քանի որ գրաբարում այգին հենց խաղողի այգին է։ Այգիների մյուս տեսակներն իրենց անուններն ունեին, օրինակ՝ խնձորի այգուն ասում էին «խնձորի» և այլն»,- պարզաբանեց Գասպարյանը։

Նրա խոսքով՝ այգի գաղափարը մեծ նշանակություն ունի հայերի ազգային ինքնության ձևավորման վրա։ Արարչի ստեղծած դրախտային այգու  նմանությամբ` արքաները, որպես երկրում Աստծու փոխարքաներ, իրենց սեփական այգիներն էին հիմնում։ Այդ պատճառով էլ մեր նախնիները խաղողի այգին դրախտ էին համարում։

Հետո արդեն այգիները, որպես հզորության խորհրդանիշ, «գնացին» Եվրոպա, ու ամեն միապետ դղյակի մոտ անպայման այգի էր հիմնում։

Հայաստանում ամեն օր 25 դամբարան է ավերվում. ինչ արժեք ունի Դալմայի այգիներում գտնվածը

Գասպարյանը նշեց, որն մարդիկ այսօր էլ ձգտում են քաղաքից դուրս տուն կառուցել ու այնտեղ այգի տնկել, որ քաղաքի վազվզոցից հեռանալու տեղ լինի։

Համավարակից հետո Գնիշիկի ձորի «դրախտային այգին» բաց կլինի ոչ միայն տեղացիների, այլև զբոսաշրջիկների համար։

Նշենք, որ գեղատեսիլ Գնիշիկի ձորը հարուստ է բնական հուշարձաններով, աղբյուրներով, որոնք հին ժամանակներից օգտագործվել են կենցաղային ու գյուղատնտեսական նպատակներով, մասնավորապես՝ ընդարձակ հին էնդեմիկ խաղողի այգիները ոռոգելու համար։

 Виноградник в каньоне Гнишикадзор
© Photo : provided by Boris Gasparyan
Գնիշիկի կիրճ
188
թեգերը:
Հայաստան, Գնիշիկի կիրճ, Արենի, Խաղող
Ըստ թեմայի
Հնավայր «Երևան մոլում». ի՞նչ է թաքնված երեքհազարամյա ուրարտական դամբարանի որմնախորշերում
Հայերի «արքայական հովիտը». ինչ գաղտնիքներ են թաքնված Վերին Նավերի դամբարանադաշտում
Ուրարտուի դամբարաններից մինչև ստորգետնյա քաղաքներ․ նոր բացահայտումներ Հայաստանի մասին
Խաղաղապահներ. արխիվային լուսանկար

Ի՞նչ կարելի է սպասել հրշեջից, որը հրդեհը տեսնում է, բայց այն մարելու իրավունք չունի

125
(Թարմացված է 22:44 29.05.2020)
Եկեք անկեղծ լինենք։ Խաղաղապահ գործունեությունը բավական տարօրինակ կողմեր ունի, որոնց շուրջ խորհելու առիթ կա, քանզի Խաղաղապահների միջազգային օրն է։
Խաղաղություն մաղթենք խաղաղապահներին

Վերցրեք, թեկուզ, Ղարաբաղյան հակամարտությունը։ Հայերն ու ադրբեջանցիները գրեթե 30 տարի է, ինչ փաստացի պատերազմական իրավիճակում են և դրան զուգահեռ` երկուսն էլ տարիներ շարունակ խաղաղապահ առաքելություն են իրականացնում Աֆղանստանում։ Այսինքն՝ միմյանց հետ լեզու չենք կարողանում գտնել ու վերջնական խաղաղություն չենք կարողանում հաստատել, բայց փորձում ենք այնպես անել, որ երրորդ երկրում խաղաղություն հաստատվի։ 

Ավելին՝ փորձեք ակնարկել, որ Ղարաբաղում կարելի է խաղաղապահ ուժեր տեղակայել, անմիջապես էլ դիմադրության կհանդիպեք թե՛ հայկական, թե՛ ադրբեջանական կողմից։ Այսինքն՝ ես պատրաստ եմ աջակցել ուրիշներին՝ հայաստանցի խաղաղապահները ներկա են Կոսովոյում, Աֆղանստանում և Լիբանանում, բայց ինձ մոտ, խնդրում եմ, խաղաղապահներ մի բերեք, ես նրանց հանդեպ խիստ վերապահումներ ունեմ։ Վերապահումները հայտնի են, և դրանք հիմնականում երեքն են։

Առաջին՝ խաղաղապահները անաչառ չեն։ Երկրորդ՝ իրական վտանգի դեպքում խաղաղապահներն այնքան էլ արդյունավետ չեն գործում։ Եվ երրորդ՝ եթե պատերազմը վերսկսվի, այդ խաղաղապահները մի օր էլ չեն մնա, անմիջապես կհեռանան։

Ամենադժվարն առաջին անկախությունն էր. ինչով են նման Առաջին և Երրորդ հանրապետությունները

Խոստովանենք՝ այս կասկածները հիմք ունեն։ Ամենաերկար խաղաղապահ առաքելությունը ՄԱԿ-ն իրականացնում է Մերձավոր Արևելքում։ Արաբները բողոքում են, որ խաղաղապահները չեն կարողանում սանձել հրեաներին և շատ կոնկրետ օրինակ են բերում՝ 82 թվականին իսրայելական բանակը մտավ ու գրավեց գրեթե ողջ Լիբանանը, և որևէ մեկը դրան չխոչընդոտեց։ Մյուս կողմից՝ հրեաներն են բողոքում, թե խաղաղապահները միայն արաբներին են պաշտպանում և բոլորովին չեն արձագանքում, երբ արաբական բնակավայրերից հրթիռակոծվում է Իսրայելի տարածքը։ 

Իսկ այն, որ խաղաղապահները վտանգի դեպքում կարող են հեռանալ` անպաշտպան թողնելով խաղաղ բնակիչներին, նույնպես հնարավոր չի հերքել. Ռուանդայի սարսափելի իրադարձություններն են այդ մասին վկայում։

Հենց այդպես եղավ 94 թվականին, երբ խաղաղապահների ռազմակայանում ապաստան էին գտել թութսի ցեղախմբի մոտ 2000 ներկայացուցիչներ, նրանց դեմ ատելությամբ լցված հութուները շրջապատել էին ռազմակայանը, և խաղաղապահները պարզապես թողեցին ու գնացին` հրաշալի իմանալով, թե ինչ է հետևելու, որովհետև երբ նրանք հեռանում էին, թութսիները վազում էին նրանց հետևից ու այլևս օգնություն էլ չէին խնդրում, ուղղակի ասում էին.

«Սպանեք մեզ, գոնե առանց տանջանքների կմեռնենք»։

Բանական արարածներ լուսնի վրա․ խաբեություն, որը հաջողությամբ իրականացրեց ամերիկյան թերթը

Իհարկե, կան նաև հաջողված խաղաղապահ առաքելությունների օրինակներ։ Արևելյան Թիմորում, փաստորեն, հենց խաղաղապահները կազմակերպեցին անկախության հանրաքվեն, ինչից հետո աշխարհի քարտեզի վրա նոր պետություն առաջացավ։ Ընդհանրապես վերջին տասնամյակների ընթացքում խաղաղապահներն օգնել են քվեարկություն անցկացնել 25 երկրներում, զինաթափել են ավելի քան 400 հազար զինյալի։ 

Բայց իրավացի են նաև նրանք, ովքեր պնդում են՝ խաղաղապահի հնարավորություններն այնքան էլ մեծ չեն։ Երևի արդեն չեք հիշում, թե ինչ էր կատարվում 90-ականներին` Բոսնիայում, որտեղ խաղաղապահների թիվը հասնում էր 30 հազարի։ ՄԱԿ-ը մարդասիրական օգնություն էր ուղարկում, մեքենաների շարասյունը շարժվում էր անտառով, այդ պահին ճանապարհին հայտնվում էր դաշտային հրամանատարներից մեկի ավտոմեքենան։ Ու այդ մարդն ասում էր.

«Թույլ չեմ տա ձեզ անցնել իմ վերահսկողության տակ գտնվող տարածքով։ Դուք, փաստորեն, ուզում եք օգնել իմ թշնամիներին»։

Ու վերջ։ 30 բեռնատարներից բաղկացած շարասյունը, ինչպես ասում են, լռվում էր։ Դեպք է եղել, երբ մարդասիրական բեռ փոխադրողները ստիպված են եղել այդպես կանգնել վեց օր շարունակ։ Որովհետև խաղաղապահն, իհարկե, հրազեն ունի, բայց կարող է այն կիրառել միայն մի դեպքում՝ եթե իր կյանքին անմիջական վտանգ է սպառնում։ 

Անջեյ Սիտկովսկին, որը բազմաթիվ առաքելությունների է մասնակցել աշխարհի տարբեր ծայրերում, գիրք է գրել, որը կոչվում է «ՄԱԿ-ի խաղաղապահությունը՝ միֆ և իրականություն»։

Ինչպես 100 տարի առաջ մեծ տերությունները բաժանեցին ամեն ինչ

Ուղղակի մի մեջբերում այդ գրքից. «Ինչ կարելի է սպասել հրշեջից, որը հրդեհը տեսնում է, բայց իրավունք չունի այն մարել` մինչև չստանա քաղաքապետարանի համաձայնությունը, իսկ ջուրը կարող է օգտագործել միայն այն դեպքում, երբ կրակը մոտեցել է իրեն, և կոշիկներն են սկսել այրվել»։

Բոլոր դեպքերում՝ խաղաղապահի առաքելությունը հարգանքի է արժանի, որովհետև վտանգի հետ է կապված։ Երկրորդ Համաշխարհային պատերազմից հետո խաղաղապահ առաքելություններին մասնակցել է ընդհանուր առմամբ մոտ մեկ միլիոն մարդ, կորուստները կազմել են ավելի քան 2500 հոգի։ Եկեք, ուրեմն, ուղղակի խաղաղություն մաղթենք մեր խաղաղապահներին, որովհետև խաղաղապահին էլ ինչ է պետք՝ խաղաղություն։ 

125
թեգերը:
խաղաղապահ, Արմեն Դուլյան
թեմա:
5 րոպե Դուլյանի հետ
Ըստ թեմայի
Ինչու է կնոջ միտքն ավելի մաքուր, քան տղամարդունը
Ուրբաթ 13. պետք է ամեն ինչից զգուշանա՞լ, թե՞ դատարկ բան է
Ինչպե՞ս իռլանդացիները սփռվեցին աշխարհով մեկ, կամ սուրբ Պատրիկի լեգենդը
Միխայիլ Գալուստյան

«Թու, խայտառակություն է». Միշա Գալուստյանը նոր տեսահոլովակ կթողարկի

0
Միշա Գալուստյանը, որը որոշել է իր երկրպագուներին ուրախացնել Սուպեր Ժորիկի նոր կատարմամբ, հումորով է մեկնաբանել Գարիկ Մարտիրոսյանի գրառումը։

ԵՐԵՎԱՆ, 30 մայիսի – Sputnik. Ճանաչված երգիծաբան և հաղորդավար Միշա Գալուստյանն իր հայտնի Ժորիկ Վարդանովի կերպարում հանդես կգա 2–րդ տեսահոլովակով։ Տեղեկությունը հայտնում է հայտնի երգիծաբան Գարիկ Մարտիրոսյանը։

«Հունիսի 5–ին նոր տեսահոլովակ` Սուպեր Ժորիկի մատուցմամբ։ Նոր տեսահոլովակի անունն է «Զոլոտո»»,– Instagram–ի իր էջում գրել է նա։

Մարտիրոսյանի գրառումը մեկնաբանողներից մեկը հենց Միշա Գալուստյանն է։

«Թու, խայտառակություն է, զարմանում եմ` ինչպես Սուպեր Ժորիկը չի ամաչում։ Ես երբեք նման տեսահոլովակի չէի համաձայնվի։ Էլ չեմ հետևում ձեր էջին»,–կատակել է Միշան։

Посмотреть эту публикацию в Instagram

Публикация от Гарик Мартиросян (@martirosian_official)

Հիշեցնենք, որ Միշա Գալուստյանն իր հայտնի Ժորիկ Վարդանովի կերպարով առաջին տեսահոլովակը ներկայացրեց 2019 թվականի նոյեմբերին։

Երգը կոչվում էր «Хочу тибя любицца»:

0