Հավանաբար, մեր օրերում միջազգային հարաբերություններում «մեղմ ուժ» կարելի է համարել ճանապարհորդներին, որոնք ժամանում են որևէ երկիր` ջնջելով սահմանները, կոտրելով կարծրատիպերը, պատմում են այդ երկրի մասին, իսկ նրանց հետևից գալիս են զբոսաշրջիկների խմբեր։
Վերջերս Հայաստան էր այցելել պրոֆեսիոնալ ճանապարհորդ Անդրեյ Ռազիգրաևը, որն անցել է բոլոր կլիմայական ու ժամային գոտիներով` իր անձնական գլոբուսի վրա չթողնելով բաց կետեր։
Նա եկել էր «Արձակուրդ առանց ուղեգրի» հաղորդման շրջանակում, որի խնդիրն է որոշել թոփ-7 վայրերը, որոնք զբոսաշրջիկները կարող են ներառել իրենց անձնական ուղեցույցում։ Ասում են, որ հաղորդավարը ստորագրում է իր յուրաքանչյուր բառի տակ, որովհետև բոլոր վայրերն անձամբ է այցելում` զգալով երկրի համն ու հոտը, հարմարավետությունը և նույնիսկ էքստրիմը։
«Ես գեղատեսիլ լեռնային լանդշաֆտներով և անկրկնելի հյուրընկալությամբ երկրում եմ», – այս խոսքերից է Հայաստանում իր ուղևորությունը սկսում շոումենը։ Առաջին բանը, որ նա խորհուրդ է տալիս զբոսաշրջիկներին` «ժամանել Հայաստան առանց կարծրատիպերի և նախապաշարմունքների, և հենց այդ ժամանակ երկիրը լիովին կբացվի ձեր առջև, և դուք կկարողանաք զգալ նրա յուրօրինակ կոլորիտը»։ Նա շրջել է ամբողջ երկրով, որպեսզի ազնվորեն և անաչառ կերպով ներկայացնի լավագույն վայրերի «յոթնյակը»։
Այսպես, Ռազիգրաևի աղյուսակի յոթերորդ տեղում է Երևանի կենտրոնական շուկան, որը նրա և շատ զբոսաշրջիկների կարծիքով, պետք է այցելել «կամ շատ կուշտ` ավելի քիչ ուտելու համար, կամ քաղցած, որովհետև վաճառողները ձեզ լավ կկերակրեն»։ Այստեղ «ի՞նչ արժե» հարցին կարելի է հետաքրքիր պատասխան ստանալ. «Եթե ի սրտե, ապա անվճար»։ Ռազիգրաևը զբոսաշրջիկների ուշադրությունը հրավիրում է նրա վրա, որ չուչխելան Հայաստանում կոչվում է սուջուխ։ Մինչև շոումենը զբոսնել է շուկայում, նրան վայբերով զանգահարել է գործընկեր Լերա Կուդրյավցևան և խնդրել չրեր տանել։ Ռազիգրաևը Երևանի կենտրոնական շուկան անվանել է գաստրոնոմիական դրախտ, որտեղ շատ հետաքրքիր է և համեղ։ Եվ ընդհանրապես, Հայաստան պետք է գալ` վերցնելով դատարկ ճամպրուկներ, որոնք հազիվ թե դատարկ լինեն հետդարձին։
Ռազիգրաևի կարծիքով` վեցերորդ տեղում Գառնիում Արևի աստծո տաճարն է և Գեղարդի վիմափոր եկեղեցին։ Չնայած նրան, որ մի տաճարը հեթանոսական է, մյուսը` քրիստոնեական, դրանք պետք է այցելել միասին, որովհետև դրանք հեռու չեն միմյանցից և դասվում են խորհրդավոր վայրերի շարքը` իրենց սրբազան առաքելությամբ։ «Անհավատալի է, որ այդ ամենը ստեղծվել է մարդու ձեռքերով», –տպավորությունն է նկարագրել Անդրեյ Ռազիգրաևը։
Ռազիգրաևը 5–րդ տեղը տվել է Երևանին` նրա խոսքով` կոլորիտային և կենդանի քաղաքին։
«Չնայած նրան, որ Երևանը 29 տարով մեծ է Հռոմից, այստեղ ընդհանրապես նավթալինի հոտ չի գալիս։ Ես առանց ուղեգրի արձակուրդն այնքան բազմազան եմ անցկացրել, որ տպավորությունները կբավականացնեն մի քանի տարի», – ասել է հաղորդավարը։
Նա ամենաէլեգանտ փողոցն անվանել է Հյուսիսային պողոտան։ Այն արմատապես տարբերվում է սովորական և դասական Երևանից։ «Ժամանակակիցներից մեկն այն բնութագրել է որպես խաբեության և գլամուրի գլոբալիզացված կոկտեյլ», – ասել է Ռազիգրաևը` զբոսնելով Հյուսիսային պողոտայով։ Նրա վրա մեծ տպավորություն է թողել Սարյան փողոցը` իր փոքրիկ նորաճ սրճարաններով և ռեստորաններով, գինետներով։ «Հայաստանը միայն «խորոված–մորովածը» չէ», – եզրափակել է նա և խորհուրդ տվել զբոսաշրջիկներին որպես նվեր գնել նուռ` երկրի խորհրդանիշը, որը կարելի է գնել ամեն քայլափոխի հանդիպող հուշանվերների խանութներում։
4–րդ տեղում աշխարհի ամենաերկար զիփլայններից մեկը`Երևանի զիփլայնն է «Արաբկիր» զբոսայգում` Դավիթաշենի կիրճի վրա։ Այն իսկապես շատ տպավորիչ է։ Մի գծի երկարությունը 870 մետր է, բարձրությունը` 120 մետր, մյուսի երկարությունը 600 մետր է, բարձրությունը` 60մ։ Երևանյան զիփլայնի յուրահատկությունն այն է, որ այն անցնում է կամրջի տակով։ Աշխարհում ոչ մի տեղ նման բան չկա։ Սովորաբար` կամրջի կողքով է կամ զուգահեռ։ Նախագծի հեղինակները` Միխայիլ Յուրտաևը և Ժիրայր Մուշեղյանը, հույս ունեն, որ նման անսովոր դիրքը նրան տեղ կապահովի Գինեսի ռեկորդների գրքում. արդեն հայտ են ներկայացրել։
Երրորդ տեղը Արարատինն ու Խոր վիրապ եկեղեցունն է, որը գտնվում է լեռան ստորոտին։ Նշանակալի տեղ, որտեղից սկսվել է Հայաստանի «մկրտությունը»։ Անդրեյ Ռազիգրաևն իջել է փոսի մեջ, որտեղ Գրիգոր Լուսավորիչն անցկացրել է 13 տարի։ «Ես այստեղ 3 օր անգամ չէի կարող նստել», – զարմացած բացականչել է նա, իսկ Խոր Վիրապից ստացած տպավորությունը համեմատել է Իսրայելի Սուրբ հողից ստացած տպավորությանը հետ։
Երկրորդ տեղում Սևանա լիճն է` իր եկեղեցիներով ու խաչքարերով, որոնք ներառված են ՅՈՒՆԵՍԿՕ–ի ժառանգության ցուցակում, լուսնաքարերով և խորտիկներով` խեցգետնով և ձկով։ Ռազիգրաևին հատկապես դուր է եկել խեցգետնից պատրաստված քաբաբը։ «Հայաստանում անվերջ կարելի է նայել երեք բանի` Արարատ լեռան տեսարանին, ինչպես է ծփում Սևանա լիճը և ինչպես է շեֆ–խոհարար Յուրա Սարգսյանը խեցգետնից քաբաբ պատրաստում», – ասել է ճանապարհորդը և վերջում բացականչել. «Տղաներ, սա անմահակա՜ն է»։
Եվ ահա, վերջապես, առաջին տեղը։ Ռազիգրաևի կարծիքով` առաջին տեղում «Մեգերյան կարպետ» գորգագործության գործարանն ու մշակութային կենտրոնն է։ «Այդ գործարանի գորգերը արվեստի ստեղծագործություններ են», – նշել է շոումենը` դիտելով «Մեգերյան կարպետի» թանգարանում ամենահին գորգը, որը մոտ 400 տարեկան է։ Ռազիգրաևին հետաքրքրել է, թե ինչպես է հաջողվում պահպանել գորգի գույնը հարյուրամյակներ շարունակ։ Պատասխանը պարզ է` արտադրությունում օգտագործվում են միայն բնական ներկանյութեր` նռան կեղև, ընկույզ, որդան կարմիր, որը հանդիպում է միայն Արարատյան դաշտավայրում։ Ներկերն ամրապնդվում են հատուկ ֆիքսատորի օգնությամբ, իսկ թե ինչից է այն բաղկացած` Մեգերյան ընտանիքի գաղտնիքն է։
Գործարանում հայտնվող զբոսաշրջիկները կարող են տեսնել ոչ միայն գորգի ստեղծման բոլոր փուլերը, այցելել թանգարան, այլ նաև ռեստորանում վայելել ազգային խոհանոցը, ինչն էլ արել է Ռազիգրաևը` լավաշ թխելու վարպետության դասընթաց անցնելով շեֆ խոհարար Արտավազդ Սարուխանյանի մոտ։ Վայելելով համեղ ընթրիքը` Անդրեյ Ռազիգրաևը նման հետևություն է արել. «Հայկական հյուրընկալությունը այն է, երբ սեղանին դնում են լրացուցիչ սպասք` անսպասելի հյուրի համար»։ Այո, կա նման բան։ Իսկ հետո նա նշել է, որ Հայաստանում «ծով չկա, բայց մի ծով հոգի կա». հենց դա է գրավում զբոսաշրջիկներին գեղատեսիլ բնությունից և հուշարձաններից բացի։
Հաղորդման վերջում ճանապարհորդը շնորհակալություն է հայտնել «Վարդանուշ տատիկ» զբոսաշրջային օպերատորին և «Պոբեդա» լոուքոսթերին` նկարահանումներին օժանդակելու համար։ «Պոբեդայի» շնորհիվ նա Գյումրու օդանավակայան է ժամանել ընդամենը 490 ռուբլով (մոտ 4000 դրամ)։
Հ. Գ. Մինչև Հայաստան այցելելն Անդրեյ Ռազիգրաևի «Արձակուրդ առանց ուղեգրի» հաղորդումը նկարել են հարևան երկրում` Վրաստանում։ Վրաստանի մասին հաղորդումը YouTube հավաքել է 19 հազար դիտում, իսկ Հայաստանի մասինը` 55 հազար։
Անկասկած Բաքվի իշխանությունների ձգտումը՝ արագացնել Ֆիզուլիի օդանավակայանի շինարարությունը, ուղղակիորեն կապված է Ստեփանակերտի օդանավակայանի վերագործարկման հասնելու` Արցախի ղեկավարության վճռականության հետ։ Այս թեման արդիական է դարձել եռակողմ հայտարարության կնքումից անմիջապես հետո․ հայտարարության կետերից մեկը վերաբերում է տրանսպորտային հաղորդակցությունների ապաշրջափակմանը։
Խոսելով դեպի Արցախ ուղիղ թռիչքների իրականացման ժամկետների մասին՝ հանրապետության իշխանությունը բազմից կոնկրետ ժամկետներ է նշել։ Սկզբում խոսքը դեկտեմբերի 25-ի մասին էր։ Հետո սկսեցին խոսել հունվարի 10-ի մասին։ Բայց ո՛չ դեկտեմբերին, ո՛չ հունվարին, ո՛չ էլ փետրվարին օդանավակայանն այդպես էլ չաշխատեց։ Պատճառը Ադրբեջանի հակազդեցությունն է: Բաքուն կարծում է, որ ուղիղ միջազգային չվերթերն Արցախի մայրաքաղաք` կընկալվեն որպես դրա ինքնիշխանության անուղղակի ճանաչման դրսևորում։
Հիշեցնեմ, որ օդանավակայանը կառուցվել է 1974-ին՝ Ստեփանակերտից 9 կմ հեռավորության վրա՝ Իվանյան բնակավայրի (նախկին Խոջալու) մոտ։ Խորհրդային տարիներին այն օգտագործվել է դեպի Երևան և Բաքու չվերթերի համար։ 1991-ին ակտիվ ռազմական գործողությունների սկսվելուց հետո օդանավակայանը անգործության մատնվեց։ 2012 թվականին այն վերակառուցվել է՝ հաշվի առնելով ժամանակակից բոլոր պահանջները։ Համապատասխան ավիացիոն կազնակերպություներ հայտեր են ներկայացվել այն որպես միջազգային օդանավակայան շահագործելու թույլտվություն ստանալու համար։ Պրահայի ավիացիայի միջազգային կազմակերպության մասնագետները տեղում ուսումնասիրել են օբյեկտն ու դրական եզրակացություն տվել։ Սակայն պաշտոնական Բաքվի բողոքները թույլ չտվեցին հարցը վերջնականապես լուծել։
Ադրբեջանցիները դիրքավորվել ու օդանավակայանի մոտ վրաններ են տեղադրել. Կապանի քաղաքապետ
Այդ պատճառով օդանավակայանը սպասարկում էր միայն ուղղաթիռներն ու փոքր ավիացիան։ Երևան-Ստեփանակերտ ուղիղ չվերթն այդպես էլ չկայացավ։ Թեև Սերժ Սարգսյանն իր նախագահության օրոք անձամբ հայտարարեց դրա մասին ու նույնիսկ խոստացավ, որ կդառնա չվերթի առաջին ուղևորը, սակայն ռիսկի չդիմեցին Բաքվից հնչած սպառնալիքների պատճառով։ Ադրբեջանի քաղավիացիայի պետական գործակալության տնօրեն Արիֆ Մամեդովն ու երկրի պաշտպանության նախարարության մամուլի ծառայության ղեկավար Էլդար Սաբիրօղլուն այն ժամանակ հայտարարություններ էին արել, որոնցից հետևում էր, որ եթե Երևանից ինքնաթիռը փորձի վայրէջք կատարել Ստեփանակերտում, ապա այն հրթիռներով կխոցվի: Հնչեցված սպառնալիքը միանգամայն իրատեսական էր հնչում, քանի որ նման մի բան իսկապես տեղի ունեցավ 90-ականների սկզբին, Երևան-Ստեփանակերտ չվերթը կատարող Յակ-40 քաղաքացիական ինքնաթիռը խոցվեց, ինչի հետևանքով զոհվեցին բոլոր 39 ուղևորները և անձնակազմի 4 անդամները։
Պարզ է, որ հիմա նման բան դժվար լինի։ Եռակողմ համաձայնագրի ստորագրումը շատ բան փոխեց։ Իսկ ամենակարևորն այն է, որ հայտնվել է նոր կողմ, որը շահագրգռված է արտաքին աշխարհի հետ Արցախի ուղիղ օդային հաղորդակցությամբ։ Նկատի ունեմ ռուս խաղաղապահներին։ Ստեփանակերտի օդանավակայանի գործարկումը թույլ կտա լուծել լոգիստիկայի հետ կապված բազմաթիվ խնդիրներ։ Այժմ զորախմբի մատակարարումն իրականացվում է բավական բարդ տրանսպորտային սխեմայով։ Բեռներն ու տեխնիկան տեղափոխվում են ադրբեջանական Բարդա կայարան, որից հետո բեռնվում են ու ավտոտրանսպորտով գնում ևս հարյուր կիլոմետր, մինչև Ստեփանակերտ: Դա անհարմար է, ժամանակատար ու թանկ։ Ավելի դժվար կլինի, երբ գա ռուս զինվորականների հերթափոխի ժամանակը։ Անձնակազմի ռոտացիան, ինչպես հայտնի է, տեղի է ունենալու տարին երկու անգամ։
Հենց ռուսական կողմն է այս անգամ Ստեփանակերտի օդանավակայանի գործարկման շուրջ բանակցությունների գլխավոր նախաձեռնողը։ Խաղաղապահ ուժերի մտցնելուց անմիջապես հետո նրանք ականազերծել են օդանավակայանի շուրջ գտնվող տարածքը։ (Չնայած պատերազմի ընթացքում ռմբակոծություններին՝ դրա շենքն ու թռիչքուղին այնքան էլ շատ չեն տուժել։) Ռազմական ինժեներներն ամրացրել են ուղիները, որ դրանց վրա վայրէջք կատարեն ոչ միայն մարդատար «Աերբասներն» ու Boeing–ները, այլև ծանր տրանսպորտային ինքնաթիռները: Ի դեպ, տեղանքի ռելիեֆը թույլ է տալիս երկարացնել թռիչքուղին։ Այդ ժամանակ հնարավոր կլինի ընդունել նույնիսկ «Իլ-76» ինքնաթիռները։ Ռազմական փորձագետ Ալեքսանդր Խրոլենկոն հաշվարկել է, որ Ստեփանակերտի օդանավակայանի արդիականացման գործում ռուսական կողմի ներդրումները միանգամայն արդարացված են, քանի որ դրա շահագործումը թույլ կտա տեղափոխման վրա մեծ գումարներ տնտեսել:
ՌԴ խաղաղապահների մասնակցությամբ Ստեփանակերտում օդանավակայան է կառուցվում
Ինժեներական և տեխնիկական տեսանկյունից օդանավակայանն արդեն լիովին պատրաստ է աշխատանքի։ Միակ խոչընդոտն Ադրբեջանի համաձայնության բացակայությունն է։ Իսկ առանց դրա դժվար կլինի գործը գլուխ բերել։ Քաղաքացիական ավիացիայի միջազգային կազմակերպության կանոնների համաձայն (ինչպես նաև Չիկագոյի կոնվենցիայի ու Վարշավայի համաձայնագրի պահանջների համաձայն)` միջազգային չվերթերը կարող են իրականացվել միայն այն երկրի ազգային ավիացիոն վարչության թույլտվությամբ, որտեղ գտնվում է օդանավակայանը: Քանի դեռ Արցախի վերջնական կարգավիճակը որոշված չէ, միջազգային հանրությունը շարունակում է այն Ադրբեջանի մաս համարել։ Ուստի, պաշտոնական Բաքուն դեռ օգտվում է օդանավակայանի վերագործարկման մասին որոշման վետոյի իրավունքից։
Մոսկվան արդեն առաջին ամիսը չէ, որ բանակցում է Բաքվի հետ Ստեփանակերտի օդանավակայանի գործունեության պայմանների շուրջ։ Ի սկզբանե Ադրբեջանը կեղծ անիրատեսական պահանջներ էր ներկայացնում։ Ինչպես հարցազրույցներից մեկում պարզաբանել էր Ադրբեջանի միլի մեջլիսի պատգամավոր Ռասիմ Մուսաբեկովը, Բաքուն պատրաստ է արտոնել Ստեփանակերտի օդանավակայանի շահագործումը միայն այն դեպքում, եթե ինքը որոշի դրա կառավարման կանոնները: Պատգամավորը պնդում էր, որ թույլտվություն կտրամադրվի, եթե ամբողջ մաքսային ու սահմանային հսկողությունն իրականացնեն ադրբեջանցի մասնագետները, իսկ անձնակազմը ենթարկվի Բաքվի ավիանավիգացիային: Պարզ է, որ նման պայմանների առաջադրումը, ըստ էության, բանակցությունների տապալման փորձ էր։ Ըստ ամենայնի՝ ռուսական կողմը բանակցային գործընկերներին զիջումների դրդելու միջոցներ է գտել։ Այս ամենի մասին կարելի է դատել պաշտոնատար անձանց հայտարարություններից:
Ադրբեջանական GPS-ը Սյունիքի սահմաններին էլ հասավ. Կապանի օդանավակայանը ՀՀ-ին կմնա
«Դրական միտում կա։ Հույս ունեմ, որ մոտ ժամանակներում հարցը վերջնականապես կլուծվի», - վերջերս տված հարցազրույցում ասել է Արցախի նախագահի աշխատակազմի ղեկավար Արտակ Բեգլարյանը։ Լավատեսորեն է տրամադրված նաև հանրապետության արտաքին գործերի նախարար Դավիթ Բաբայանը։ Ճիշտ է, նրանց գնահատականներում կարևոր շեշտադրումների որոշակի տեղաշարժ է տեղի ունեցել։
Եթե նախկինում Բաբայանը խոսում էր օդանավակայանը քաղաքացիական ավիացիայի համար որպես օդային դարպաս օգտագործելու մասին, ապա այժմ խոսքն առաջին հերթին բեռնափոխադրումների մասին է։ Հանրային հեռուստատեսությանը տված հարցազրույցում արտգործնախարարն ասել է․
«Ամեն ինչ գնում է նրան, որ առաջին հերթին օդանավակայանը կշահագործվի խաղաղապահների կողմից՝ որպես ռազմական օբյեկտ նրանց կարիքներն ու անվտանգության հարցերի ապահովման համար»:
Միաժամանակ նախարարն ընդգծել է, որ օդանավակայանը քաղաքացիական նպատակներով օգտագործելը նույնպես սարերի հետևում չէ։
«Պարզապես պետք է իրատես լինել, դա միանգամից հնարավոր չի լինի», - եզրափակել է նա:
Բայց վերադառնանք Արցախից Ադրբեջանի տիրապետության տակ անցած տարածքներում երեք նոր օդանավակայան կառուցելու` Իլհամ Ալիևի մտադրությանը։ Որոշումը կարող է տարօրինակ թվալ, եթե նկատի ունենանք, որ Ստեփանակերտի օդանավակայանի վերագործարկման հարցը գրեթե լուծված է։ Եթե Ալիևն իսկապես հավատում է նախկին ինքնավարության ինտեգրման հնարավորությանը, ապա ի՞նչ իմաստ ունի հարյուր միլիոնավոր դոլարներ ծախսել նոր օդանավակայանների կառուցման համար։ Չէ՞ որ Ստեփանակերտի օդանավակայանը կարող էր սպասարկել ամբողջ տարածաշրջանը։
Ադրբեջանի նախագահն օրերս հայտարարել է, որ այլևս չի օգտագործի «Լեռնային Ղարաբաղ» բառակապակցությունը, քանի որ Ղարաբաղի լեռնային և հարթավայրային հատվածներն ունեն և ունենալու են նույն կարգավիճակը։ Կարծում եմ, որ եթե նա իր ասածին հավատար, կափսոսար հարկատուների փողերը։
Երևանը դեռ «այո» չի ասել, կամ ինչու է Ալիևը շտապում Նախիջևանի մայրուղու հարցում
Հեռու չգնանք՝ հենց հիմա, երբ Հայաստանի իշխանությունների և ընդդիմության միջև թեժ բանավեճ է ծավալվել արտահերթ խորհրդարանական ընտրությունների անցկացման շուրջ, գլխավոր հարցերից մեկը սա է՝ իսկ ո՞ւմ է ձեռնտու արտահերթ ընտրությունների անցկացումը. արդյոք պառլամենտում այժմ շատ մեծ առավելություն ունեցող մեծամասնությունը կկարողանա՞ եթե ոչ պահպանել դիրքերը, գոնե առաջ անցնել ընդդիմադիր քաղաքական ուժերից, որոնք երևի թե գիտակցում են, որ իրենց բոլոր դեպքերում սպասում է շատ ծանր պայքար պատգամավորական մանդատների համար։
Այնուամենայնիվ, համոզված եմ, որ թե′ իշխանությունները, թե′ ընդդիմությունը հրաշալի հասկանում են, որ իրենց հրավիրած միտինգներում հավաքվածների թվով չի որոշվելու ամեն ինչ, և ոչ էլ նույնիսկ սոցիոլոգիական հարցումներին կարելի է հավատալ։
Ինչո՞ւ։ Բերեմ մի քանի օրինակ։
Հիշո՞ւմ եք՝ տարիներ առաջ Շոտլանդիան ուզում էր անկախանալ Մեծ Բրիտանիայից։ Հանրաքվեից առաջ գրեթե ամեն օր սոցիոլոգիական գործակալությունները հարցումներ էին անցկացնում ու միաբերան պնդում՝ այո′, ընտրողների տրամադրությունները հաշվի առնելով, հաստատ կարելի է պնդել, որ Շոտլանդիան կանջատվի։ Թե ինչ եղավ հետո, բոլորս շատ լավ գիտենք, և այժմ Շոտլանդիան Լոնդոնին ասում է՝ թույլ տվեք նորից հանրաքվե անցկացնել, բայց վարչապետ Բորիս Ջոնսոնը անդրդվելի է. «Շանսը ձեզ տրված էր, օգտագործեիք»։
Շարունակեմ, այսպես ասած, բրիտանական թեման։ 1971 թվականին բարոնուհի Մարգրետ Թետչերը առաջին կինն էր ողջ Եվրոպայում, որը վարչապետ դարձավ։ Նրա վարկանիշը մե′կ բարձրանում էր, մե′կ իջնում, բայց 1990 թվականին, երբ նա ի վերջո հրաժարական տվեց, բրիտանացիների գրեթե 75 տոկոսը հավանություն տվեց «երկաթյա լեդիի» այդ քայլին։ Հիմա, ուշադրություն՝ միևնույն ժամանակ հարցվածների 60 տոկոսը հավանություն տվեց Մարգրետ Թետչերի գործունեությանը վարչապետի պաշտոնում։ Հայերը մի լավ ասացվածք ունեն՝ «Գնա մեռի′, արի սիրեմ»։
Ի դեպ, երբ բրիտանացիներին հարցրել են՝ ո՞վ է հետպատերազմյան ժամանակաշրջանի ամենամեծ բրիտանացի գործիչը, արդյունքն այսպիսին է եղել. առաջին տեղում՝ Ուինսթոն Չերչիլը, երկրորդ տեղում՝ Մարգրետ Թետչերը։
Նախագահը միանում է հեղաշրջմա՞նը. վարչապետն Արմեն Սարգսյանին ընտրության առաջ է կանգնեցնում
Դե, քանզի Չերչիլին հիշատակեցինք, թույլ տվեք հակիրճ անդրադառնալ նաև նրա տարօրինակ վարչապետական ճակատագրին։
2002 թվականին ԲիԲիՍի հեռուստառադիոկայանի անցկացրած հարցման արդյունքներով Ուինսթոն Չերչիլը ճանաչվել է ոչ միայն հետպատերազմյան ժամանակաշրջանի, այլև Մեծ Բրիտանիայի պատմության ողջ ընթացքում ամենահզոր գործիչը։ Համաձայնե′ք, արդարացի է, մարդը պաշտոնավարել է Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ընթացքում, որը հաղթական ավարտ ունեցավ։ Եվ ինչ, 1945 թվականին՝ պատերազմից անմիջապես հետո անցկացված ընտրություններում նրա Պահպանողական կուսակցությունը անսպասելիորեն պարտություն կրեց։ Տարբեր պատճառներ են նշում վերլուծաբանները, այդ թվում, որքան էլ զարմանալի է՝ այն հանգամանքը, որ Չերչիլը, ի տարբերություն այլ քաղաքական գործիչների, որոնք ոսկե սարեր են խոստանում ընտրողներին, բավական անկեղծ էր մարդկանց հետ։
Միայն մի հայտնի օրինակ բերեմ։ 1940 թվականին դառնալով վարչապետ, նա իր առաջին ելույթում ասաց. «Ես բրիտանացիներին այլ բան չունեմ առաջարկելու, բացի արյունից, ծանր աշխատանքից, արցունքներից ու քրտինքից»։ Սա սկզբունքային դիրքորոշում էր, քանզի բրիտանացի որոշ գործիչներ, մասնավորապես արտգործնախարար լորդ Հալիֆաքսը հակված էին լեզու գտնել Ադոլֆ Հիտլերի հետ։ Ուինսթոն Չերչիլը շատ ծանր տարավ ընտրություններում իր պարտությունը, ու երբ թագավորը նրան պատվո շքանշան էր հանձնում, Ուինսթոնն ասաց. «Ընտրողներն արդեն շնորհել են ինձ կոշիկի շքանշանը»։ Նկատի ուներ՝ ոտքով խփել ու դուրս են շպրտել վարչապետի աթոռից։
Արտահերթ ընտրություններ կանցկացվեն միայն մեկ դեպքում. ինչի՞ է սպասում իշխանությունը
Միգուցե հենց մարդկանց երեսին ճշմարտությունն ասելու սովորությունը նպաստեց Չերչիլի պարտությանը։։ Չէ՞ որ, ըստ որոշ մասնագետների, ընտրողն այնքան էլ չի սիրում, երբ իրեն ասում են ճշմարտությունը ու ավելի շատ անձնական նախասիրություններով է ղեկավարվում, ընդ որում, եթե կարծում եք, թե ինտիլիգենտ մարդկանց դա չի վերաբերում, չարաչար սխալվում եք։
Դեյվիդ Փերկինսը՝ Հարվարդի համալսարանից, փաստում է. «Ամեն ինչ ճիշտ հակառակն է՝ եթե ինտիլիգենտ ընտրողին դուր է գալիս այսինչ թեկնածուն, այդ ընտրողը իր ողջ մտավոր կարողությունները կօգտագործի իր սիրելի թեկնածուի ակնհայտ սուտը հիմնավորելու և արդարացնելու համար»։ Համաձայնե′ք, սա մենք ամեն քայլափոխի ենք տեսնում։
ԵՐԵՎԱՆ, 3 մարտի – Sputnik. Երեկ՝ մարտի 2-ին, արտակարգ դեպք է տեղի ունեցել Երևանում։ Վիճաբանությունն ավարտվել է դանակահարությամբ։ Կան վիրավորներ։ Տեղեկությունը հայտնում է shamshyan.com–ը։
Ժամը 22։40-ի սահմաններում «Արմենիա» բժշկական կենտրոնից ոստիկանության Մաշտոցի բաժին ահազանգ է ստացվել, որ «որովայնի առաջնային պատի կտրած-ծակած վերք» ախտորոշմամբ իրենց մոտ է տեղափոխվել մի քաղաքացի։
Ոստիկանները պարզել են, որ վիրավորը Աջափնյակ վարչական շրջանի բնակիչ՝ 27-ամյա Գարիկ Մ-ն է։
Մինչ ոստիկաններն ու քննիչները կպարզեին դեպքի հանգամանքները, ժամը 23։45-ին թիվ 1 համալսարանական հիվանդանոցից ոստիկանության Մաշտոցի բաժին ահազանգ է ստացվել, որ «գլխի վնասվածք» ախտորոշմամբ իրենց մոտ է տեղափոխվել մի քաղաքացի։
Ոստիկանները և քննիչները, մեկնելով նշված հիվանդանոց, պարզել են, որ վիրավորը Էրեբունի վարչական շրջանի բնակիչ՝ 43-ամյա Գևորգ Ա-ն է։
«Պարզվել է, որ նույն օրը` ժամը 22։30-ի սահմաններում, Միկոյան փողոցում ավտոմեքենաների կայանման շուրջ Գարիկ Մ-ի ու Գևորգ Ա-ի միջև վիճաբանություն է տեղի ունեցել, որի ժամանակ Գարիկ Ա-ն սուր կտրող-ծակող առարկայով հարվածել է Գարիկ Մ-ին, իսկ վերջինս էլ ձեռքերով հարվածել է Գևորգ Ա-ի գլխին»,–գրում է կայքը։
«Արմենիա» ԲԿ-ում ոստիկաններին և քննիչներին հայտնել են, որ Գարիկ Մ-ն այս պահին ի վիճակի չէ կատարվածի մասին բացատրություն տալու։
Ոստիկաններն ու քննիչները ձեռնարկում են անհրաժեշտ օպերատիվ հետախուզական և քննչական միջոցառումներ՝ հանցագործության գործիք հանդիսացող սուր կտրող առարկան հայտնաբերելու համար։
Դանակահարություն Երևանում. պատճառը` sms-հաղորդագրություններն են



