Հայաստան, բանակ, զինվոր, ինքնասպանություն, մահ, Դավիթ Ջամալյան, banak, zinvor, mah, davit jamalyan, novosti armenii
Զինծառայողներ, արխիվային լուսանկար

«Հայրենիքի պաշտպանն իրեն անպաշտպան է զգում». ո՞ւր է ձգվում ինքնասպանությունների պատճառը

285
Բանակում իրար հաջորդող ինքնասպանությունների, ինչպես նաև դասալքության դեպքը մտածելու տեղիք են տալիս։ Ռազմական փորձագետը որոշ հարցերի պատասխաններ է հնչեցրել` ներկայացնելով բացթողումների և տիրող իրավիճակի կապը։

ԵՐԵՎԱՆ, 1 հունիսի - Sputnik. Վերջին օրերին հայ-ադրբեջանական սահմանին տիրող լարված իրավիճակին զուգահեռ բանակում նաև ողբերգական դեպքեր տեղի ունեցան։ Նախ ՊՆ-ն հայտնեց, որ մայիսի 18-ին ժամկետային զինծառայող, շարքային Նորայր Մկրտչյանն ինքնակամ լքել է Վարդենիսում ծառայության վայրը։ Դրան հաջորդեց մայիսի 24–ին և 25-ին երկու ժամկետային զինծառայողների` Մկրտիչ Հովհաննիսյանի և Արտյոմ Մելքոնյանի ինքնասպանության դեպքերը։ Ինչի՞ հետևանք կարող են լինել այս դեպքերը, և ի՞նչ անելիքներ կան բանակում` Sputnik Արմենիայի թղթակիցը զրուցել է ռազմական փորձագետ Դավիթ Ջամալյանի հետ։

Պատերազմի հետևանքով առաջացած խնդիրները չե՞ն լուծվել

Ջամալյանը նշում է, որ պատերազմի հետևանքով մենք կորուստներ ենք ունեցել նաև միջին հրամանատարական կազմում, ինչը նշանակում է, որ հավանաբար բազմաթիվ հաստիքներ թափուր են մնացել մինչ օրս։ Մասնագետի խոսքով` այս դեպքում եղած հրամանատարների վրա ծանրաբեռնվածությունը, բնականաբար, ավելի մեծ է։

«Բացի այդ, պատերազմից հետո զինված ուժերի մարտունակությունն ընկել էր, և հիմա այն վերականգնելու խնդիր ունեն։ Բանակը վիրավոր է։ Եթե բանակում խաթարված է մարտունակությունը, ապա սա էլ ուղղակիորեն բերում է կարգապահական բնույթի խախտումների»,–ասում է Ջամալյանը։

Նրա խոսքով` մարտունակության անկումը նաև բարոյահոգեբանական խնդիրներ է առաջացնում. հենց այս ամենին պետք է ուշադրություն դարձվի։

Ո՞րն է բանակում ողբերգական դեպքերի պատճառը

Բանակում արտակարգ պատահարների ուղղակի պատճառը, ըստ Ջամալյանի, կարգապահության, վերահսկողության անկումն է։ Նրա խոսքով` բարոյահոգեբանական մի շարք պատճառներ կան, թե ինչու զինվորը կարող է դիմել նման հուսահատ քայլի` ինքնասպանության կամ դիրքը թողնելու։ Սակայն, ըստ Ջամալյանի, եթե ստորաբաժանման նկատմամբ պատշաճ վերահսկողություն է իրականացվում, ամեն հարց լուծվում է։

«Այսինքն` եթե հրամանատարն իր տեղում է, ապա խնդիր ունեցող զինվորը միանգամից նրա տեսադաշտում է հայտնում, աշխատանք է կատարվում զինվորի հետ, և կանխվում են շատ կարգապահական խախտումներ ու ողբերգական դեպքեր»,–ասում է Ջամալյանը։

Չէինք հավատում, որ կփրկվի. Վահեն 1 տարում 15-ից ավել վիրահատություն է տարել և ոտքի կանգնել

Փորձագետը հավելում է` եթե ընդհանուր բարոյահոգեբանական անկման մթնոլորտ է զինված ուժերում, սա ճնշող ֆոն է ստեղծում։ Բայց մյուս կողմից ինքնասպանության, ծառայության վայրը լքելու յուրաքանչյուր դեպք իր ուրույն ծագումն ունի. իհարկե, ընդհանուր անառողջ մթնոլորտը նպաստում է, որ նման խնդիրներն ավելի մեծ չափով ի հայտ գան։ Հարցն այն է, որ ամեն կարգապահական խախտում, առավել ևս ինքնասպանության դեպք, ըստ ռազմական փորձագետի, ունի անձնական պատճառահետևանքային կապեր։ Սա նշանակում է, որ նման ողբերգությունը միշտ հստակ անձնական պատճառներ է ունենում։

Հայ–ադրբեջանական սահմանին վերջին զարգացումների ազդեցությունը

Ջամալյանը նշում է` բարոյահոգեբանական անկման մեջ ենք նաև վերջին դեպքերի հետևանքով։ Նրա խոսքով` մեր զինվորներին գերեվարում են մեր տարածքում զուտ այն պատճառով, որ քաղաքական ղեկավարությունը որոշել է սահմանային խնդիրները լուծել իբր թե խաղաղ ճանապարհով, և կրակելու հրաման չկա։ Այս պարագայում, ըստ Ջամալյանի, դիրքապահ զինվորը տեսնում է, որ թուրքը կարող է գալ և ՀՀ տարածքից տանել մեր զինվորին։ Առավել ևս, երբ աչքի առաջ օրերս 6 զինվորների գերեվարվելու փաստը կա։

«Ես պատկերացնում եմ դիրքում կանգնած զինվորի հոգեվիճակը, որը գիտի, որ եթե թուրքը գա, չպետք է կրակի։ Սակայն եթե թշնամին մինչև մեր զինվորի կանգնած վայրը հասնի, հայ զինվորը չգիտի ելքն ինչպիսին կլինի` կգերեվարե՞ն, կսպառնան ու կքշե՞ն դիրքից։ Այսպիսի ողբերգական վիճակում ենք մենք։ Այս պարագայում հայրենիքի պաշտպանն ինքն է իրեն անպաշտպան զգում»,–ասում է Ջամալյանը` հավելելով, որ սա էլ իր հերթին սարսափելի մեծ հարված է բանակի բարոյահոգեբանական մթնոլորտին։

Նա նշում է նաև, որ մեր արդեն իսկ գերեվարված 6 զինվորների դեպքը ճնշող ֆոն է ստեղծում և հուսահատության, հուսալքության է հանգեցնում, որն էլ իր հերթին հետևանքներ է բերում։ Ջամալյանի խոսքով` սա կարող է բերել դասալքության, քանի որ զինվորը կարող է մտածել` եթե ես չպետք է կրակեմ և ինձ գերի վերցնեմ, ինչի՞ համար եմ այստեղ։

Ռազմական փորձագետի խոսքով` Սյունիքում և Գեղարքունիքում անվտանգային ճգնաժամ ունենք, դա էլ իր հերթին է հարվածում բանակի բարոյահոգեբանական մթնոլորտին, մարտական ոգուն։ Առաջին հերթին, ըստ նրա, պետք է քայլեր արվեն մարտունակության բարձրացման և բարոյահոգեբանական մթնոլորտի փոփոխման ուղղությամբ։

Հիշեցնենք, որ ինքնասպանության դեպքերի առնչությամբ քննություն է ընթանում, իսկ մայիսի 18-ից կորած զինծառայողից այդպես էլ որևէ լուր չկա։

«Խորը շունչ քաշեցի, տեսա` սաղ եմ». ինչպես է Գարիկը փրկել վիրավորներին և ինքն էլ ողջ մնացել

285
թեգերը:
Դավիթ Ջամալյան, ինքնասպանություն, Մահ, Բանակ, Հայաստան
Ըստ թեմայի
Թշնամուն արհամարհական ժպիտ թողեց․ Գևորգը հաղթել էր թշնամուն՝ պահել էր Շուշին
«Ինքը սաղիս տուն բերեց, բայց հետ չեկավ»․ կապիտան Անվախ Աշոտին տանը դեռ սպասում են
«Եթե մեռնեմ, իմացիր` քեզ կյանքիցս շատ եմ սիրել»․ Սամվելի սիրած աղջիկը կռվից հետո գիրք գրեց
Նախընտրական պաստառներ Երևանի կենտրոնում

Ե՞րբ կհանեն «թեկնածուական» գովազդները. պարզաբանում են պատասխանատուները

2
(Թարմացված է 12:54 24.06.2021)
Ընտրություններն անցյալում են։ Որքան կարող են Երևանի փողոցներում կախված մնալ նախընտրական պաստառները։

 

ԵՐԵՎԱՆ, 25 հունիսի – Sputnik, Նանա Մարտիրոսյան. Այս խորհրդարանական ընտրությունները նախորդներից տարբերվեցին ոչ միայն մասնակցող քաղաքական ուժերի առատությամբ, այլև քարոզարշավի համար ծախսած միջոցներով ու նախընտրական գովազդի քանակով։ Քաղաքական ուժերը նախընտրական արշավի համար գումար չխնայեցին` բոլորից շատ ծախսել էր «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցությունը` 373 մլն դրամ, իսկ «Ազատական» կուսակցությունը չէր ծախսել և ոչ մի լումա։

ՀՀ պատմության ամենաանկանխատեսելի ընտրություններն էին. Փաշինյան

ԿԸՀ–ն Հայաստանի ողջ տարածքում հաստատել էր 495 գովազդային վահանակի տեղադրում։ Բնականաբար, դրանց մեծ մասը կենտրոնացած է Երևանում։ Արտաքին գովազդի արժեքը` կախված տեղից և չափերից, տատանվում էր 5.000-2.000.000 դրամի սահմաններում։

Агитационный баннер партии Гражданский договор в Ванадзоре
© Sputnik / Aram Nersesyan
Նիկոլ Փաշինյանի նախընտրական պաստառը

Ընտրություններն անցան, եթերում այլևս քաղաքական գովազդներ չկան, սակայն քաղաքի փողոցներում գովազդային վահանակների, ստենդերի և կանգառում տեղադրված բաներների վրա շարունակում են կախված մնալ այս կամ այն ուժի համար քվեարկելու կոչերը։ Քաղաքացիներից շատերը բողոքում են`գովազդը աչք է ծակում։

Sputnik Արմենիայի թղթակիցը ԿԸՀ քարտուղար Արմեն Սմբատյանից հետաքրքրվել է, թե որքան ժամանակ կարող է  կախված մնալ թեկնածուների և կուսակցությունների գովազդը։ Սմբատյանն ասաց, որ ընտրություններից հետո իրենց գերատեսչության լիազորությունները գովազդի ծավալի նկատմամբ սպառվում են։

Агитационный баннер партии Просвещенная Армения в Еревaне
© Sputnik / Aram Nersesyan
Էդմոն Մարուքյանի նախընտրական պաստառը

Արտաքին գովազդով զբաղվող գործակալություններից մեկում ասացին, որ քաղաքական ուժերի հետ պայմանագրերը հիմնականում կնքվել են մեկ ամսով` քարոզարշավի մեկնարկի օրվանից սկսած, կամ երկու շաբաթով` միայն նախընտրական քարոզարշավի ժամանակահատվածի համար։ Դեռ շուրջ երկու շաբաթ գովազդային վահանակները կարող են մնալ, բայց հետո դրանք կհանվեն, քանի որ այժմ արտաքին գովազդի համար ամենապիկ սեզոնն է։

Քաղաքացիների ծայրահեղ հակադիր կարծիքները ընտրությունների արդյունքների մասին. տեսանյութ

«Ամառն ինքներս ենք շահագրգռված բաներները և վահանակները պայմանագրերի ավարտից հետո անմիջապես հանել, քանի որ, որպես կանոն, գները բարձրանում են և նույն տեղը կարելի է ավելի թանկ վաճառել», – նշեցին գործակալությունում։

Агитационный баннер блока Честь имею в Еревaне
© Sputnik / Aram Nersesyan
«Պատիվ ունեմ» դաշինքի նախընտրական պաստառը

Մեկ այլ գործակալությունում էլ պատմեցին, որ քաղաքական որոշ ուժեր արդեն իսկ դիմել են նախընտրական գովազդները հանելու համար, սակայն գործընթացը կարող է մեկ շաբաթից ավելի տևել` վահանակները շատ են, աշխատակիցները` քիչ։ Սակայն կան նաև այնպիսի կուսակցություններ, որոնք խնդրում են նախընտրական գովազդը փոխարինել «ամենօրյայով»։

«Քաղաքական ուժ կա, որը պահանջում է, որ գովազդը մնա մինչև պայմանագրում նշված վերջին օրը։ Նրանք դրա համար գումար են վճարել, և մենք պետք է կատարենք պայմանագրային պարտավորությունները», – ասացին գործակալությունից։

Рекламный баннер благотворительного фонда Тиграна Арзаканцяна на трассе M-4
© Sputnik / Aram Nersesyan
Տիգրան Արզաքանցյանի նախընտրական պաստառը

Միևնույն ժամանակ քաղաքապետարանի մամուլի ծառայությունից հայտնեցին, որ գովազդային բաներների և վահանակների վերահսկումն իրականացվում է առկա չափանիշների և մի շարք օրենքների համաձայն, և հնարավոր չէ պարտադրել, որ դրանք հանվեն։ Պայմանագրային պարտավորություններ են գործում գովազդի պատվիրատուի և գործակալության միջև, որոնք պետք է պահպանեն գովազդի տեղադրման ժամկետները։ Բայց քաղաքապետարանից խոստացան վերահսկել, որ քաղաքական գովազդը պայմանագրում նշված ժամկետից ավելի չմնա։

Агитационный баннер Демократической партии Армении в Еревaне
© Sputnik / Aram Nersesyan
Հայաստանի Դեմոկրատական կուսակցության նախընտրական պաստառը

«Գործակալություններն արդեն նախազգուշացված են, նախընտրական գովազդը (պայմանագրի ժամկետն ավարտված) հանելու գործընթացը մեկնարկել է երկուշաբթի օրվանից», – ասել են քաղաքապետարանի մամուլի ծառայությունում։

Агитационный баннер партии Процветающая Армении в Ванадзоре
© Sputnik / Aram Nersesyan
ԲՀԿ–ի նախընտրական պաստառը

Հիշեցնենք, որ հունիսի 20-ին կայացած խորհրդարանական արտահերթ ընտրություններում անցողիկ շեմը հաղթահարել են ՔՊ-ն (53.92%) ու «Հայաստան» դաշինքը (21.04%)։ «Պատիվ ունեմ» դաշինքն էլ (5.23%) խորհրդարան կանցնի իրավունքի ուժով՝ որպես երրորդ ամենաշատ ձայներ ստացած քաղաքական ուժ։

2
թեգերը:
գովազդ, Ազգային ժողովի ընտրություններ, Հայաստան, Երևան
Ըստ թեմայի
Իշխանությունն ընտրություններում կիրառեց «նորերն ընդդեմ հների» ռազմավարությունը. Մարկեդոնով
«Էշեր». ընտրողի քվեարկությունը զարմացրեց հանձնաժողովականներին. տեսանյութ
Ընտրության արդյունքներն անկանխատեսելի էին. Փաշինյանը շարունակում է խորհրդակցությունները
Երևան

Հայաստանի ո՞ր հատվածներում +41 աստիճան կգրանցվի. եղանակի տեսություն