Արմեն Սարգսյանն ու Արարատ Միրզոյանը. արխիվային լուսանկար

Կայացել է առաջին հանդիպումը. երկրում տիրող իրավիճակը ՀՀ նախագահը քննարկել է Միրզոյանի հետ

92
(Թարմացված է 15:55 26.02.2021)
ՀՀ նախագահ Արմեն Սարգսյանը, ինչպես և խոստացել էր, սկսել է իր հանդիպումների շարքը։

ԵՐԵՎԱՆ, 26 փետրվարի - Sputnik. ՀՀ նախագահ Արմեն Սարգսյանը հանդիպել է ՀՀ Ազգային ժողովի նախագահ Արարատ Միրզոյանի հետ: Տեղեկանում ենք ՀՀ նախագահի պաշտոնական կայքից։

«Զրուցակիցները քննարկել են առկա ներքաղաքական իրավիճակի լիցքաթափման գործում հանրապետության նախագահի և խորհրդարանի դերը»,–նշված է հաղորդագրության մեջ։

Հիշեցնենք` Արմեն Սարգսյանը հայտնել էր, որ երկրում լարվածության թուլացման և իրավիճակի խաղաղ հանգուցալուծման ուղիներ գտնելու նպատակով այսօր հանդիպումներ կունենա Ազգային ժողովի խմբակցությունների ղեկավարների և ներկայացուցիչների հետ:

Նախապես հայտարարվել էր նաև նախագահի և ԳՇ պետ Օնիկ Գասպարյանի նախատեսվող հանդիպման մասին։

Արմեն Սարգսյանը պատրաստակամություն է հայտնել հանդիպել նաև ընդդիմության լիդերների հետ։

Հիշեցնենք` ՀՀ ԶՈւ Գլխավոր շտաբը փետրվարի 25-ին պահանջեց ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի հրաժարականը, ասելով, որ քաղաքական ղեկավարությունը պետությունը տանում է դեպի վտանգավոր սահմանագիծ։ Դա տեղի ունեցավ այն բանից հետո, երբ վարչապետը պաշտոնից հեռացրեց Գլխավոր շտաբի պետի առաջին տեղակալ Տիրան Խաչատրյանին։

Ի պատասխան Նիկոլ Փաշինյանը հայտարարեց ռազմական հեղաշրջման փորձի մասին և քաղաքացիներին կոչ արեց հավաքվել Հանրապետության հրապարակում՝ «հեղափոխությունը պաշտպանելու» համար։

Նա հայտնեց նաև, ստորագրել է Գլխավոր շտաբի պետ Օնիկ Գասպարյանին պաշտոնից հեռացնելու փաստաթուղթը, որը, սակայն, դեռ չի ստորագրել ՀՀ նախագահ Արմեն Սարգսյանը։

Նույն օրը Երևանում զուգահեռ հանրահավաքներ ու բողոքի երթեր անցկացվեցին։ Նիկոլ Փաշինյանն ու իր կողմնակիցները հավաքվել էին Հանրապետության հրապարակում, իսկ ընդդիմադիրները` Հայրենիքի փրկության շարժման նախաձեռնությամբ Ազատության հրապարակում պահանջում էին Նիկոլ Փաշինյանի հրաժարականը։

Նրանք հայտարարել են, որ Բաղրամյան պողոտայում` ԱԺ-ի դիմաց, անժամկետ նստացույց են իրականացնելու։

92
թեգերը:
Հայաստան, Արարատ Միրզոյան, Արմեն Սարգսյան, Նախագահ
Ըստ թեմայի
Ընդդիմադիրները շարժվում են նախագահական. պահանջելու են չստորագրել ԳՇ պետին ազատելու դիմումը
Կստորագրի՞ արդյոք նախագահը Օնիկ Գասպարյանի ազատման որոշումը
Արցախի նախագահ Արայիկ Հարությունյանը Օնիկ Գասպարյանի հրաժարականը չի պահանջում
Անթույլատրելի է նախագահի նկատմամբ ճնշման որևէ փորձ. Սարգսյանի աշխատակազմի հայտարարությունը
Նաիրա Գրիգորյանը

Ադրբեջանից տեղահանված հայերն Ալիևին հակադարձում են 32 տարի առաջ ստորագրած պայմանագրերով

83
(Թարմացված է 22:31 13.04.2021)
1989 թվականին Հայաստանը 110 միլիոն ԱՄՆ դոլարին համարժեք փոխհատուցում է վճարել ադրբեջանցի 14,5 հազար ընտանիքների։ Ադրբեջանից տեղահանված ավելի քան 400 հազար հայերը մինչ օրս Ադրբեջանից որևէ փոխհատուցում չեն տացել։

Գանձակում (Կիրովաբադում) ծնված Նաիրա Գրիգորյանը 1989թ–ին ուսանում էր Երևանում, երբ իմացավ, որ ծնողները ստիպված են փոխանակել Կիրովաբադի կենտրոնական հայաբնակ Ջափարիձե փողոցում գտնվող սեփական տունը Հայաստանի այն ժամանակվա Շորժայի շրջանում գտնվող ադրբեջանցիներով բնակեցված Շիշկայա գյուղում գտնվող մեղմ ասած ոչ այնքան բարեկեցիկ տան հետ։

Նաիրա Գրիգորյանի հիշողություններից բացի այս ամենի մասին այսօր վկայում է 32-ամյա վաղեմությամբ, դեղնված էջերով փոխանակման պայմանագիրը։

Трасса в село Гегамасар
© Sputnik / Aram Nersesyan
Գեղամասար գյուղը

«Քաղաքի տունը փոխել ենք գյուղի տան հետ, որովհետև ամեն ինչ այնքան խառն էր, ուրիշ տարբերակ էլ չկար»,– պայմանագիրը ցույց տալով` պատմում է նախկին Շիշկայա, այսօր Գեղամասար գյուղում բնակվող ու գյուղի դպրոցում դասավանդող Նաիրա Գրիգորյանը։

1989թ.-ի մարտի 22–ին Կիրովաբադում կնքված պայմանագրում Գրիգորյանների հայրական տան միակ նկարագրությունը հասցեն է, մակերեսն ու սենյակների քանակը։ Տան հետ ադրբեջանցուն փոխանցված գույքի և ունեցվածքի մասին ոչ մի խոսք չկա։

Документы по соглашению об обмене домами (1989 г.) в селе Гегамасар
© Sputnik / Aram Nersesyan
Գրիգորյանների կնքած պայմանագիրը

Ադրբեջանի Շամխորի շրջանի Ջագիր գյուղից Գեղամասար տեղափոխված Առաքելյանների պայմանագրում նույնիսկ տան հասցեն չկա, միայն գյուղերի անունները։ Պայմանագիրն էլ գրված է տետրի թերթիկի վրա, ադրբեջաներենով։

Жительница села Гегамасар Аревик Манукян
© Sputnik / Aram Nersesyan
Արևիկ Առաքելյանը

Գեղամասար համայնքի ղեկավարի խորհրդական Դավիթ Շահնազարյանը նույնպես Հայաստան է եկել 1989թ.–ին, Շամխորի շրջանի Լեռնային Ջագիր գյուղից։ Ի տարբերություն իր համագյուղացիների, նա ադրբեջանցու հետ կնքված պայմանագիրը չի պահել, սեփականության վկայական ստանալիս հանձնել է Կադաստրի կոմիտեին։

Житель села Гегамасар Давид Шахназарян
© Sputnik / Aram Nersesyan
Դավիթ Շահնազարյանը

«Այն ժամանակ պետական հստակ մոտեցում չկար, մարդկանց չեն ուղղորդել, չեն ասել, որ փաստաթղթեր կազմեն, որ դրանք կարող են մի օր պետք գալ։ Ես իմ անունից ասեմ. այն ինչ ես թողել եմ այսօր Ադրբեջանի տարածքում գտնվող մեր գյուղում խորհրդային ռուբլով գնահատած բազմահազարանոց արժեքով գույք է։ Եթե ես փաստաթղթերը պահեի, այսօր կարող էի գույքային պահանջ ներկայացնել միջազգային դատարանում ու շահել գործը։ Ես համոզված ասում եմ, որ հայերն Ադրբեջանում թողել են շատ ավելի մեծ արժեքով գույք, քան ադրբեջանցիները Հայաստանում։ Եվ այս առումով մենք շահեկան դիրքում կարող էինք լինել»,–ասում է Շահնազարյանը։

Документы по соглашению об обмене домами (1989 г.) в селе Гегамасар
© Sputnik / Aram Nersesyan
Առկա փաստաթղթերը

Գեղարքունիքի մարզի ներկայիս Գեղամասար խոշորացված համայնքի մեջ գտնվող գյուղերից շատերում խորհրդային տարիներին ադրբեջանցիներ էին բնակվում։ 1988թ–ին` արցախյան շարժման ընթացքում, ադրբեջանցիներով բնակեցված գյուղերի տները որոշվեց փոխանակել Ադրբեջանի Շամխորի, Խանլարի, Կիրովաբադի շրջանների հայկական գյուղերի տների հետ։

Խորհրդային իշխանությունն այդ կերպ փորձում էր լուծել տեղահանության  խնդիրը` կանխելով ադրբեջանաբնակ հայերի նկատմամբ Ադրբեջանի այլ բնակավայրերում արդեն սկսված ջարդերն ու տեղահանությունները։

Բայց ստորագրված թղթերը դեռևս երաշխիք չէին հայերի կյանքի ու իրավունքների պաշտպանության։

Գեղամասարի բնակչուհի Արևիկ Մանուկյանը տեղաբնակ է ու ականատեսն է եղել գյուղերի փոխանակման խորհրդային ծրագրի իրականացման։

«Այդ ժամանակվա մեր կառավարությունը, տեղի մեր պաշտոնյաները` ոստիկանության ուղեկցությամբ, մեքենաներ են տրամադրել, նույնիսկ օգնել են, որ այստեղի բնակիչներն իրենց գույքն անվտանգ տեղափոխեն մինչև Ադրբեջան։ Իրենք ոչ մի գույք չեն թողել։ Նույնիսկ հավերին ջուր տալու ամաններն են իրենց հետո տարել։ Իրենցից ոչ մի բան չի պակասել, իրենք անվտանգ գնացել են մինչև վերջ»,– պատմում է Արևիկն ու հավելում, որ երբ Հայաստան են հասել Ադրբեջանից տեղահանված հայերը, իրենք ուղղակի սարսռել են այդ տեսարանից։

«Մարդիկ ուղղակի մազապուրծ փախել էին, պատմում էին, թե ինչեր են թողել, ինչպես են փախել, շատերը չէին հասցրել անգամ իրենց անձնագրերը վերցնեն։ Մի կերպ հասել էին այստեղ։ Մենք դպրոցում հագուստ ու սնունդ էինք հավաքում, որ կարողանանք այդ մարդկանց օգնել»,–պատմում է նա։

Ադրբեջանի այսօրվա իշխանությունը, սակայն, գյուղերի փոխանակման ծրագիրն անտեսելով, Հայաստանից առոք–փառոք Ադրբեջան տեղափոխված ադրբեջանցիներին փորձում է ներկայացնել իբրև տեղահանվածների` ի թիվս այլ պահանջների ներկայացնելով նաև նրանց Հայաստան վերադառնալու պահանջը։

«Ալիևը շատ բան կարող է ասել։ Ասելը քիչ է, կան փաստեր։ Մենք էլ կարող ենք ասել` մենք էլ Ադրբեջանում ենք ապրել, ուրեմն մենք էլ մեր ծննդավայրը պիտի վերադառնանք»,– Ալիևի հոխորտանքներին այսպես են պատասխանում իրենց ունեցվածքը կորցրած հայերը։

Документы по соглашению об обмене домами (1989 г.) в селе Гегамасар
© Sputnik / Aram Nersesyan
Документы по соглашению об обмене домами (1989 г.) в селе Гегамасар

Ի դեպ, ավելորդ չէ արձանագրել, որ 1989 թվականին Հայաստանը` խորհրդային իշխանության պարտադրանքով ու Հայկական ԽՍՀ կառավարության որոշմամբ, Հայաստանի տարածքում թողած գույքի համար 110 միլիոն ԱՄՆ դոլարին համարժեք փոխհատուցում է վճարել ադրբեջանցի 14,5 հազար ընտանիքների։ Մինչդեռ Ադրբեջանից տեղահանված ավելի քան 400 հազար հայերը մինչ օրս Ադրբեջանից որևէ փոխհատուցում չեն ստացել։

Տեղահանություն վերապրած փախստականներն ու նրանց զավակները 30 տարի անց էլ իրենց կորստի մասին դժվարությամբ ու հուզմունքով են խոսում ու չեն թաքցնում, որ Արցախյան նոր պատերազմի օրերին Արցախից պարտադրված հեռացած ամեն նոր փախստականի հետ նորից են վերապրել իրենց այդքան ծանոթ ցավը։

Дети села Гегамасар
© Sputnik / Aram Nersesyan
Գեղամասարի երեխաները

Հատկանշական է, որ Ադրբեջանից տեղահանված հայերի երրորդ, չորրորդ սերունդը, անկախ Հայաստանում ծնված փոքրիկները ինչ–որ անբացատրելի բնազդով շարունակում են կրել իրենց պատմական հայրենիքի հետ կապը։

Երբ արդեն պատրաստվում էինք հեռանալ գյուղից, դպրոցի բակում հավաքված երեխաներին հարցրեցի.

–Երեխաներ, դուք որտեղի՞ց եք։

-Ես Ջագիրից։

–Չարդախլուից։

–Ես Խանլարեցի եմ։

–Ես Կիրովաբադից։

Տարօրինակ է, բայց իմ հարցին պատասխանող ևս 5-6 երեխաներից ոչ ոք չտվեց իրենց ներկա բնակավայր Գեղամասար գյուղի անունը։  

  • Գեղամասարի բնակիչները
    Գեղամասարի բնակիչները
    © Sputnik / Aram Nersesyan
  • Գեղամասարի փոքրիկ բնակիչները
    Գեղամասարի փոքրիկ բնակիչները
    © Sputnik / Aram Nersesyan
  • Գեղամասարի փոքրիկ բնակիչները
    Գեղամասարի փոքրիկ բնակիչները
    © Sputnik / Aram Nersesyan
  • Գեղամասարի փոքրիկ բնակիչը
    Գեղամասարի փոքրիկ բնակիչը
    © Sputnik / Aram Nersesyan
  • Գեղամասարի փոքրիկ բնակիչները
    Գեղամասարի փոքրիկ բնակիչները
    © Sputnik / Aram Nersesyan
  • Առկա փաստաթղթերը
    Առկա փաստաթղթերը
    © Sputnik / Aram Nersesyan
  • Գեղամասարը
    Գեղամասարը
    © Sputnik / Aram Nersesyan
  • Գեղամասարի փոքրիկ բնակիչները
    Գեղամասարի փոքրիկ բնակիչները
    © Sputnik / Aram Nersesyan
1 / 8
© Sputnik / Aram Nersesyan
Գեղամասարի բնակիչները
83
թեգերը:
Գանձակ (Գյանջա), Իլհամ Ալիև, Փախստական, Գեղամասար, Գեղարքունիքի մարզ, հայ-ադրբեջանական, Ադրբեջան, Հայաստան
Ըստ թեմայի
Ադրբեջանը պիտի պատժվի Մարաղայում իրականացրած ցեղասպան գործողությունների համար. Արցախի ԱԳՆ
Ադրբեջանցիները կրակել են Արցախի Սարուշեն գյուղի ուղղությամբ
Ադրբեջանական կողմը գնդացիր է կիրառել. մանրամասներ և լուսանկարներ Սարուշենի դեպքից
Արխիվային լուսանկար

Էդմոն Մարուքյանը և Սերգեյ Կոպիրկինը քննարկել են ռազմագերիների վերադարձի հարցը

22
(Թարմացված է 21:59 13.04.2021)
Կողմերը քննարկել են տարածաշրջանում առկա անվտանգային խնդիրները և հայ-ռուսական ռազմավարական հարաբերությունների հետագա զարգացման անհրաժեշտությունը։

ԵՐԵՎԱՆ, 13 ապրիլի - Sputnik․ Ազգային ժողովի «Լուսավոր Հայաստան» խմբակցության ղեկավար Էդմոն Մարուքյանը հանդիպել է Հայաստանում Ռուսաստանի արտակարգ և լիազոր դեսպան Սերգեյ Կոպիրկինին։

«Հանդիպման ընթացքում կարևորել եմ հայ ռազմագերիներին Հայաստան վերադարձնելու հարցում ՌԴ գործադրած ջանքերը, ինչպես նաև, ի թիվս այլ հարցերի` քննարկել տարածաշրջանում առկա անվտանգային խնդիրները, հայ-ռուսական ռազմավարական հարաբերությունների հետագա զարգացման անհրաժեշտությունը, Լեռնային Ղարաբաղի շուրջ ստեղծված իրավիճակի և պատերազմի հետևանքների հետ կապված հումանիտար հարցերը», - գրել է Մարուքյանը Facebook-ում։

Հիշեցնենք՝ ապրիլի 12-ին ՀՀ երրորդ նախագահ Սերժ Սարգսյանն էր հանդիպել Սերգեյ Կոպիրկինի հետ։ Հանդիպման ընթացքում քննարկվել են տարածաշրջանային անվտանգության հարցերը, հայ-ռուսական երկկողմ փոխգործակցության հեռանկարները։

Անհետ կորածների հարազատները վարչապետի հետ պայմանավորվել են` ԱԱԾ տնօրենի հետ կհանդիպեն

22
թեգերը:
Ադրբեջան, Ռուսաստան, Սերգեյ Կոպիրկին, Էդմոն Մարուքյան, ռազմագերի, գերի
Ըստ թեմայի
Գերիների հարազատները փակել են Շիրակի մարզպետարանի մուտքերն ու ելքերը
Միջազգային իրավունքի համաձայն`գերիների հարցը երբեք չի կարող քաղաքականացվել. Ղազինյան
Գյումրիում նյարդերը տեղի են տալիս. բախումներ գերիների հարազատների և ոստիկանների միջև
Տաթև Հայրապետյան

Բաքվից եկող հայտարարությունները պետք է համարժեք ընկալվեն պաշտոնական Երևանում. պատգամավոր

0
(Թարմացված է 22:25 13.04.2021)
ԱԺ «Իմ քայլը» խմբակցության պատգամավոր, ադրբեջանագետ Տաթև Հայրապետյանը Sputnik Արմենիայի եթերում անդրադարձել է Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևի վերջին հակահայկական հայտարարություններին։
Հայրապետյան. «Բաքվից եկող հայտարարությունները պետք է համարժեքորեն ընկալվեն պաշտոնական Երևանում»

Տաթև Հայրապետյանի դիտարկմամբ` առաջին անգամ չէ, որ Ալիևը Հայաստանի նկատմամբ հանդես է գալիս տարածքային հավակնություններով, իսկ ինչ վերաբերում է վերջին աղմկահարույց հայտարարություններին, ապա պատգամավորը հիշեցրեց, որ երբ դրանք հնչեցին, և միջազգային հանրության ու իրենց կողմից արժանացան պատասխանի, Ալիևը փոխեց հռետորաբանությունը` նշելով, որ խոսքը զենքի ուժի կիրառման մասին չէ, հետևաբար ակնարկեց այլ ուղիների ու ճանապարհների մասին։ 

«Բաքվից եկող հայտարարություններն իսկապես պետք է համարժեքորեն ընկալվեն պաշտոնական Երևանում։ Պետք է մեր միջազգային գործընկերներին ներկայացնենք, թե ինչպես է դիրքավորվել Ադրբեջանը հետպատերազմական փուլում, ինչպես և այն, ինչ մենք տարիներ շարունակ պնդում էինք, որ խնդիրը ղարաբաղյան հակամարտության մեջ չէ, այլ ավելի խորքային է ու ընդգրկուն։ Խոսքն իրականում Ադրբեջանի կողմից պետական մակարդակով իրականացվող հայատյաց քաղաքականության մասին է, ինչի վառ ապացույցն Ալիևի խոսքերն են։ Մենք պետք է հնչեցնենք համարժեք գնահատականներ, անենք հետևություններ և հասկանանք, թե ինչ քայլեր պետք է ձեռնարկենք այս նոր իրավիճակում մարտահրավերներին հավուր պատշաճի դիմակայելու համար»,– նշեց ադրբեջանագետ պատգամավորը։

«Անկախ այն հանգամանքից, թե հաճախ ինչպես է դիրքավորվում պետությունը, նման հայտարարությունները մեր հանրության վրա թողնում են խորքային հետք, և Ալիևի վախերը նաև դրանով են պայմանավորված։ Նա շատ դառնությամբ է հիշում արցախյան առաջին պատերազմում կրած ծանր պարտությունը և վերջին պատերազմի համատեսքտում ծանր է վերաբերվում այն իրողությանը, որ հայատյաց ու ցեղասպան քաղաքականության արդյունքում այնուամենայնիվ չկարողացավ լուծել արցախյան հիմնախնդիրը։ Եվ դա շնորհիվ նաև մեր հերոս տղաների, մեր արի զինվորների, որոնց հիշատակն Ալիևը փորձում է անարգել»,– ասաց ադրբեջանագետ պատգամավորը։

Հայրապետյանի կարծիքով` միակողմանի խաղաղասիրական քաղաքականություն չի լինում, և որքան էլ Հայաստանն իրապես ձգտի ու անկեղծորեն ջանքեր գործադրի տարածաշրջանում խաղաղության հաստատման, կայունության ձեռքբերման համար, ոչինչ չի ստացվի, եթե հակառակ կողմից վարվում է ամբողջությամբ այլ քաղաքականություն։ Այդուհանդերձ պատգամավորը համոզմունք հայտնեց, որ Ալիևի գործողությունները չպետք է մեզ դրդեն ապակառուցողական պահվածք որդեգրելուն։ 

Ադրբեջանը մոնումենտալացնում է մարդատյացությունը և ազգամիջյան ատելությունը. ԱԳՆ

Հիշեցնենք, որ Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևը Բաքվում կայացած «Նոր հայացք Հարավային Կովկասին․ հետկոնֆլիկտային զարգացում և համագործակցություն» կոնֆերանսի ժամանակ Հայաստանի հետ հետագա հարաբերություններին, տարածաշրջանում տիրող իրավիճակին վերաբերող մի շարք սկանդալային հայտարարություններ է արել։

Այսպես, Ադրբեջանի Հանրապետության նախագահը հերթական անգամ Հայաստանի Սյունիքի մարզն անվանել է «Ադրբեջանի պատմական տարածք» և խոստացել է, որ ադրբեջանցիները կվերադառնան Երևան, բայց ոչ տանկերով, ինչպես նաև խորհուրդ է տվել ՀՀ իշխանություններին հրաժարվել Թուրքիայի հանդեպ տարածքային հավակնություններից ու փոխել Սահմանադրությունը

Նշենք նաև, որ ապրիլի 12–ին Բաքվում բացվել է Արցախյան պատերազմին նվիրված «պուրակ», որտեղ հայկական զինվորական տեխնիկայի հետ մեկտեղ ցուցադրված են հայկական զինված ուժերի ծառայողների կերպարներ (մանեկեններ), Հայաստանի ու Արցախի զինվորների անձնական իրեր և զոհված հայ զինվորականների սաղավարտներ:

0
թեգերը:
Իլհամ Ալիև, Ադրբեջան, Հայաստան
Ըստ թեմայի
Մոսկվայում սպանել են ադրբեջանցի «օրենքով գողին». կադրերը հայտնվել են համացանցում
Ում պարտվել էր, հետո հաղթեց. ինչպես է Կարապետյանը պատրաստվում ադրբեջանցիների հետ մարտին
Ոչ այնքան զարմանալի է Ադրբեջանի անարգանքը, որքան մյուսների անտարբերությունը. Արցախի ՄԻՊ