Արխիվային տվյալներ. ինչու Ազնավուրի ընտանիքը չվերադարձավ Հայաստան
(Թարմացված է 10:02 06.10.2018)
Ֆրանսահայ շանսոնյե Շառլ Ազնավուրին ճանաչում են ոչ միայն Հայաստանում, այլև ամբողջ աշխարհում։ Հայոց ցեղասպանությունից հետո մեծ երաժշտի նախնիները հայտնվեցին Ֆրանսիայում։ Այն մասին, թե ինչը խանգարեց Ազնավուրյաններին վերադառնալ պատմական հայրենիք հայրենադարձության առաջին ալիքի հետ, պատմում է Sputnik Արմենիան։Ֆրանսահայ շանսոնյե Շառլ Ազնավուրը ծնվել է Փարիզում հայ դերասանների ընտանիքում 1924 թվականին։ Զանգվածային հայրենադարձության ժամանակ Ազնավուրյանների ընտանիքը դարձավ այն հազարավոր ընտանիքներից մեկը, որը հայրենիք վերադառնալու մտադրությամբ դիմել էր Խորհրդային Հայաստանի իշխանություններին։
Ազնավուրյանները Ախալցխայից են
Ազնավուրյանների տոհմը, որոշ տվյալների համաձայն, սկիզբ է առնում Արևմտյան Հայաստանից (ներկայիս Թուրքիա), սակայն մանրամասն տվյալներ դեռ չկան։ Հայտնի է, որ Շառլ Ազնավուրի պապը՝ հորական կողմից Միսակ Ազնավուրյանը, որոշ շրջաններում հայտնի խոհարար էր, որը կյանքի վերջին տարիներն ընտանիքի հետ անցկացրել է Փարիզում։ Նա մահացել է 1938 թվականին։ Հայաստանում հաճախ Շառլի տատիկն էր լինում` Հայկանուշը։
1897 թվականի մայիսին Ախալցխայում Միսակն ու Հայկանուշն ունեցան Մամիկոնին` ապագա շանսոնյեի հորը։ Մամիկոնը դերասան էր և հասցրել էր աշխատել Թբիլիսիի թատերախմբում, իսկ ավելի ուշ թատերախմբի հետ միասին հյուրախաղերով մեկնել Կոստանդնուպոլիս (այժմ` Ստամբուլ)։
©
Sputnik / Aram Nersesyan
Հայաստանի Ազգային արխիվը չհրապարակված փաստեր է ներկայացրել Շառլ Ազնավուրի ընտանիքի մասին
Նա ընտանիքով տեղափոխվեց Փարիզ, որտեղ հանդիպեց ապագա կնոջը՝ Իզմիրում ծնված Քնար Բաղդասարյան-Ազնավուրյանին։ Քնարի ծնողները մահացան Օսմանյան կայսրությունում Հայոց ցեղասպանության զանգվածային ջարդերի ժամանակ։ Քնարը նույնպես դերասանուհի էր։
Նրանք ամուսնացան 1922 թվականի հունվարի 22-ին, իսկ մեկ տարի անց ունեցան դուստր, որին անվանեցին Աիդա։ Երկու տարի անց 1924 թվականին Փարիզում լույս աշխարհ եկավ Շառլ Ազնավուրը։
Չկայացած հայրենադարձություն
Համիդյան ջարդերից (1894-1896) և 1915 թվականի Հայոց ցեղասպանությունից հետո մի քանի միլիոն հայ հայտնվեց հայրենիքից դուրս։ XX դարի 20-30-ական թվականներին սկսվեց հայրենադարձության առաջին ալիքը դեպի Արևելյան Հայաստան։
«Արխիվում բազմաթիվ փաստաթղթեր են պահպանվել, որոնք հաստատում են այդ տվյալները, սակայն զանգվածային ու տարրերային պետք է համարել 1946 թվականին սկսված հայրենադարձությունը», — Sputnik Արմենիայի թղթակցի հետ զրույցում ասաց Հայաստանի ազգային արխիվի գիտահետազոտական բաժնի աշխատակից Մարինե Մարտիրոսյանը։
©
Sputnik / Aram Nersesyan
Հայաստանի Ազգային արխիվը չհրապարակված փաստեր է ներկայացրել Շառլ Ազնավուրի ընտանիքի մասին
Նրա խոսքով, այդ ժամանակաշրջանում Խորհրդային Հայաստան էին ժամանել ու հաստատվել բազում հայեր, որոնց համար ստեղծվել էին գոյություն պաշտպանելու համապատասխան պայմաններ։
«Հայաստանը Հայրենական մեծ պատերազմից հետո ինքն էր դժվար վիճակում, սակայն հայրենադարձներին օգնում էին ինչով կարողանում էին», — նշեց Մարտիրոսյանը։
Արխիվում պահպանվել են հայրենիք վերադառնալու նպատակով Խորհրդային Հայաստանի կառավարությանը դիմած Ազնավուրյանների ընտանիքի փաստաթղթերը։
«Խորհրդային իշխանություններին ուղարկած փաստաթղթերում կան նամակներ, որտեղ Ազնավուրյանների ընտանիքի յուրաքանչյուր անդամ գրում էր, որ շատ է ցանկանում Հայաստանում բնակություն հաստատել»,- հայտնեց Մարտիրոսյանը։
©
Sputnik / Aram Nersesyan
Հայաստանի Ազգային արխիվը չհրապարակված փաստեր է ներկայացրել Շառլ Ազնավուրի ընտանիքի մասին
Բազմաթիվ թղթերի մեջ պահպանվել է նաև Շառլ Ազնավուրի առաջին կնոջ` ֆրանսուհի Միշլենի գործը։
«1927 թվականի սեպտեմբերի 14-ին Փարիզում ծնվեց ֆրանսուհին` Պոլի և Ժան Ռուժելի դուստրը։ Երգչուհի, ունեմ միջին կրթություն, ամուսնացած եմ Շառլ Ազնավուրի հետ։ Մեծ ցանկություն ունեմ խորհրդային երկիր գալու», — գրված է նամակում, որը Sputnik Արմենիայի համար կարդաց Մարտիրոսյանը։
Հայաստան գալու ցանկությունը մեծ էր, սակայն մեծ երգչի նախնիներին չհաջողվեց դա անել։ «Երևի նրանք ընկել են պատմական հայրենիք վերադառնալ ցանկացողների զանգվածային ալիքի մեջ ու պարզապես չեն ընտրվել», — եզրափակեց Մարտիրոսյանը։
Սրանով Հայաստանի հետ Շառլ Ազնավուրի կապը չավարտվեց։ Նա պարբերաբար գալիս էր հայրենիք։ Ազնավուրը մեծ ներդրում ունի 1988 թվականի ավերիչ երկրաշարժից հետո Հայաստանի վերականգնման հարցում։
©
Sputnik / Asatur Yesayants
Շառլ Ազնավուրը Երևանում
2004 թվականին, այն ժամանակ գործող նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանի հրամանով, Շառլ Ազնավուրն արժանացավ Հայաստանի ազգային հերոսի կոչման։
թեգերը:
թեմա:
ՄԻՊ-ը քննադատել է ԱԺ պատուհաններից հրազենի և դիպուկահարների ցուցադրությունը
(Թարմացված է 18:32 03.03.2021)
ՄԻՊ–ը նշել է, որ պետությունը կարող է անվտանգության միջոցներ ձեռնարկել, բայց դրանք յուրաքանչյուր դեպքում պետք է հաշվի առնեն կոնկրետ իրավիճակը։ԵՐԵՎԱՆ, 3 մարտի- Sputnik. Հայաստանի մարդու իրավունքների պաշտպան Արման Թաթոյանն անդրադարձել է մամուլում ու սոցցանցերում մեծ աղմուկ հանած ՀՀ Ազգային ժողովի պատուհաններից բացահայտ երևացող դիպուկահարների թեմային։
Նա նշել է, որ ՀՀ մարդու իրավունքների պաշտպանի աշխատակազմը ստացել է ահազանգեր առ այն, որ ՀՀ Ազգային ժողովի պատուհաններից բացահայտ երևում են դիպուկահարներ Բաղրամյան պողոտայում տեղի ունեցող հավաքի ուղղությամբ: Արձանագրվել են նաև նման հրապարակային անհանգստություններ:
Տեղեկացվում է, որ պաշտպանի աշխատակազմը դիտարկում է իրականացնում լրատվամիջոցներով և հավաքի վայրում, որտեղ առկա են նաև երեխաներ ու տարեցներ:
«ՀՀ Ազգային ժողովի շենքի պատուհաններից հրազենի բացահայտ ցուցադրությունը, այդ թվում՝ զինվորական համազգեստով դիպուկահարների ցուցադրական ներկայությունը խաղաղ հավաքին պետության կողմից գործադրված անվտանգության անհամարժեք միջոց է այս պահին Բաղրամյան պողոտայում առկա իրավիճակում»,–գրել է Նա:
ՄԻՊ–ը նշել է, որ պետությունը կարող է անվտանգության միջոցներ ձեռնարկել, բայց դրանք յուրաքանչյուր դեպքում պետք է հաշվի առնեն կոնկրետ իրավիճակը և չպետք է լինեն այնպիսին, որ ստանան խաղաղ հավաքին մասնակցությունը կանխող կամ անհանգստություն պատճառող բնույթ:
«Գուցե որոշել են ուժ կիրառել». Արթուր Վանեցյանը` ոստիկանության հայտարարության մասին
Նշենք, որ այսօր կառավարության հետ հարցուպատասխանի համար ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը գնացել էր ԱԺ։ Նրա այցելությունից առաջ ՀՀ ոստիկանական ուժերն ԱԺ–ի տարածքում խիստ ավելացել էին, իսկ ԱԺ պատուհաններից լրագրողները նկատել էին զինված դիպուկահարների։
թեգերը:
«Գուցե որոշել են ուժ կիրառել». Արթուր Վանեցյանը` ոստիկանության հայտարարության մասին
(Թարմացված է 18:30 03.03.2021)
Արթուր Վանեցյանը վստահեցնում է, որ իրենք սադրանքներ իրականացնելու քաղաքականություն չեն որդեգրել։ ԵՐԵՎԱՆ, 3 մարտի - Sputnik. Անթույլատրելի է ուժի սպառնալիք ցուցադրելը, քանի որ Բաղրամյան պողոտայում խաղաղ ցուցարարներ են։ Լրագրողների հետ զրույցում ասաց «Հայրենիք» կուսակցության նախագահ Արթուր Վանեցյանը` անդրադառնալով ԱԺ բակում նռնակների առկայությանը և պատուհաններից դիպուկահարների երևալուն։
«Հանրային ճնշումն ավելացնելու ենք, սակայն օրենքի շրջանակում ենք մնալու»,–ասաց Վանեցյանը։
Նշենք` ոստիկանությունն այսօր հայտարարություն էր տարածել, թե տվյալներ են ստացվել, որ մարտի 3-ին նախատեսված հանրահավաքի ժամանակ հնարավոր են սադրանքներ։
©
Sputnik / Asatur Yesayants
Խոսելով այդ հայտարարության մասին` Վանեցյանը նշեց` կա՛մ ոստիկանությունը կեղծ ահազանգ է ստացել, կա՛մ էլ գուցե ոստիկանությունն որոշել է ուժ կիրառել, ինչի համար էլ հիմքեր է ստեղծում։
Վանեցյանը վստահեցնում է, որ իրենք սադրանքներ իրականացնելու քաղաքականություն չեն որդեգրել։
Ավելի վաղ Sputnik Արմենիան ֆիքսել էր, թե ինչպես է ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի ավտոշարասյունը կառավարության շենքից շարժվում դեպի Ազգային ժողով, որի բակում ոստիկանները լուսային և ձայնային նռնակներ են տեղադրել։
Հիշեցնենք` Հայաստանի ներքաղաքական իրադրությունը սրվեց, երբ ՀՀ ԶՈւ Գլխավոր շտաբը փետրվարի 25-ին պահանջեց ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի հրաժարականը` ասելով, որ քաղաքական ղեկավարությունը պետությունը տանում է դեպի վտանգավոր սահմանագիծ։
Ի պատասխան Նիկոլ Փաշինյանը հայտարարեց ռազմական հեղաշրջման փորձի մասին և քաղաքացիներին կոչ արեց հավաքվել Հանրապետության հրապարակում՝ հեղափոխությունը պաշտպանելու համար։
Նա հայտնեց նաև, որ ստորագրել է Գլխավոր շտաբի պետ Օնիկ Գասպարյանին պաշտոնից հեռացնելու փաստաթուղթը, որը, սակայն, ՀՀ նախագահ Արմեն Սարգսյանը չստորագրեց և հետ ուղարկեց փետրվարի 27–ին։ Նույն օրը վարչապետը առաջարկությունը կրկին ուղարկեց ՀՀ նախագահին։
ՀՀ նախագահի մամուլի ծառայությունը երեկ հայտնեց, որ Արմեն Սարգսյանը որոշել է չստորագրել ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի` ԶՈւ ԳՇ պետ Օնիկ Գասպարյանին պաշտոնից ազատելու հրամանագրի նախագիծը, միաժամանակ առաջնորդվելով Սահմանադրության 169-րդ հոդվածի 1-ին մասի 4-րդ կետով` ՀՀ նախագահն առանձին դիմումով դիմելու է ՍԴ` «Զինվորական ծառայության և զինծառայողի կարգավիճակի մասին» 2017թ. նոյեմբերի 15-ի ՀՀ օրենքի՝ Սահմանադրությանը համապատասխանելու հարցը որոշելու խնդրանքով։
Պարոն Փաշինյան, ո՞նց եք. ընդդիմադիր պատգամավորը որոշեց խոսեցնել վարչապետին
(Թարմացված է 18:44 03.03.2021)
Պատգամավորին արձագանքեց ԱԽ փոխնխագահ Ալեն Սիմոնյանը` առաջարկելով այդ հարցը գրավոր ուղարկել։
Այն բանից հետո, երբ այսօր ԱԺ–ում կառավարության հետ հարցուպատասխանի ժամին ՀՀ վարչապետը հրաժարվում էր պատասխանել պատգամավորների` իրեն ուղղված հարցերին ու նրա փոխարեն պարբերաբար ամբիոնին էր մոտենում փոխվարչապետ Տիգրան Ավինյանը, ընդդիմադիր «Լուսավոր Հայաստան» խմբակցության անդամ Գևորգ Գորգիսյանը որոշեց այնպիսի հարց տալ, որին բացի Փաշինյանից ուրիշ ոչ ոք չէր կարող պատասխանել։
©
Sputnik / Aram Nersesyan
«Պարոն Փաշինյան, ո՞նց եք»,– Փաշինյանին հարց ուղղեց Գորգիսյանը։
Բայց անգամ այս հարցին վարչապետը չցանկացավ պտասխանել։ Փոխարենը պատգամավորին արձագանքեց ԱԺ փոխնախագահ Ալեն Սիմոնյանը` ասելով. «Առաջարկում եմ` այդ հարցը գրավոր ուղարկեք»։
Գորգիսյանը պնդեց. «Թույլ տվեք, թող կառավարությունը պատասխանի, պարո՛ն Սիմոնյան»։
ԱԺ փոխնախագահն ու կառավարության անդամներն, այնուամենայնիվ, մնացին անդրդվելի։
Փոխարենը Նիկոլ Փաշինյանը պատասխանեց հերթագրված 29 պատգամավորներից միայն վերջինի` անկախ պատգամավոր Արման Բաբաջանյանի հարցին։
Փաշինյանը վերջապես խոսեց. նա ընդդիմության ղեկավարներին հրավերներ է ուղարկել