ԵՐԵՎԱՆ, 4 մայիսի — Sputnik. Հայաստանում զբոսաշրջության զարգացմանը խոչընդոտում են ավիատոմսերի բարձր գները, բնության նկատմամբ տեղաբնակների վերաբերմունքը, զանգվածային ծառահատումները և պետական պատասխանատու կառույցների չհամագործակցված աշխատանքը: Այսօր Sputnik Արմենիայի մամուլի սրահում լրագրողների հետ հանդիպմանը նման տեսակետ հայտնեցին այլընտրանքային զբոսաշրջության կազմակերպմամբ զբաղվող կազմակերպությունների ներկայացուցիչները:
«Չպիտի արվեն անտառահատումներ ինչ-որ անհասկանալի ձևով, ինչ-որ այլմոլորակայիններ գան, ծառերը կտրեն, հետո ոչ ոք այդպես էլ չիմանա, թե ով արեց ու ինչու արեց: Կամ հասկանում ես, որ դա այնքան մեծ խնդիր է, որի դեմ պայքարելը նույնն է, թե ճակատով պատին բախվես»,- ասաց Էկոտուրիզմով զբաղով «Տրանսկովկասյան Արահետ» զբոսաշրջության աջակցման ՀԿ նախագահ Վահագն Վարդումյանը՝ շեշտելով, որ առանց բնության` զբոսաշրջություն զարգացնել հնարավոր չէ:
Հայկական աշխարհագրական նախագծի ղեկավար Տիգրան Շահբազյանի համոզմամբ էլ` բացի այն, որ Հայաստան այցելելը զբոսաշրջիկի համար ավելի թանկ հաճույք է, քան որևէ այլ հարևան երկիր, զբոսաշրջիկները շատ հաճախ Հայաստանի մասին նույնիսկ չգիտեն:
«Հայաստանը չի գովազդվում: Զբոսաշրջիկն այնքան էլ չի պատկերացնում, որ գնա Հայաստան, ինչ կտեսնի»,- ասաց նա:Արկածային զբոսաշրջության մասնագետ, լեռնային ուղեկցորդ Գոռ Հովհաննիսյանի դիտարկմամբ էլ զբոսաշրջության մշակույթը Հայաստանում ընդհանրապես բացակայում է: Տեղաբնակները զբոսաշրջիկին վերաբերվում են որպես փողի պարկի, զբոսաշրջային ուղիներն ապահովված չեն անվտանգությամբ ու փրկարար ծառայություններով:
Հայաստանի տուրիստական շուկայի մի քանի ուսումնասիրություններից հետո միջազգային զբոսաշրջության խոշոր ընկերությունները, որոնք կարող էին զբոսաշրջիկների մեծ հոսք ապահովել Հայաստանում, պարզապես հրաժարվում են այդ մտքից, տեղափոխվում են նույն պայմաններն առաջարկող, բայց ավելի էժան ու որակով աշխատող երկրներ»,- ասաց Գոռ Հովհաննիսյանը:
Զբոսաշրջային ընկերությունների ներկայացուցիչները դժգոհ են նաև բնակչության առաջարկած ծառայություններից, հյուրատներ ու գիշերակաց տրամադրող գյուղացիների վերաբերմունքից:
«Էկոտուրիստների 60%-ը գերադասում է ճամփորդել զույգերով: Բայց գնում ես հյուրատներ ու տեսնում ես, որ այնտեղ պայմաններ չկան, ընդամենը սենյակ է՝ մահճակալով, զուգարանով, հաճախ անգամ երկտեղանի մահճակալ չի լինում: Չասեմ, որ շատ գյուղացիներ ընդհանրապես դեմ են, որ իրենց տանը մարդիկ միասին քնեն՝ մի մահճակալում»,- ասաց Վահագն Վարդումյանը:
Եվ այդուհանդերձ, չնայած բոլոր խոչընդոտներին ու դժվարություններին, բանախոսներն արձանագրում են՝ այլընտրանքային զբոսաշրջության աճ Հայաստանում կա, մարդիկ գալիս են Հայաստանի բնությունը տեսնելու, լեռները բարձրանալու, քարանձավներն ուսումնասիրելու:
Իսկ այս ամենի համար անհրաժեշտ է բացահայտել մեր երկրի թաքնված հնարավորություններն ու գեղեցկությունը, որի շատ հատվածներն անծանոթ են անգամ հայաստանցիների համար:

Արցախում մարտական գործողությունների ժամանակ տարբեր վիրավորումներ ստացած տղաներից շատերը բուժվում են Գյումրու Վերականգնողական կենտրոնում: 87 զինծառայող պետպատվերի շրջանակներում արդեն ավարտել է վերականգնողական փուլը:

Կենտրոն դիմած տղաների վիրավորումները տարբեր են՝ հրազենային, բեկորային, այրվածքային՝ բուժումներն էլ համապատասխանաբար՝ մերսումներ, թերապևտիկ ու մարզասարքերի վարժանքներ՝ վերջույթների, ողնաշարային ֆունկցիոնալ խանգարումների ու նյարդային համակարգի գործունեության վերականգնման համար: Տղաներից շատերը, մինչև վերականգնողական փուլին անցնելը, մի քանի բարդ վիրահատություն արդեն ունեցել են: Իսկ վերականգնումը, ըստ մասնագետների, հիմնականում երկարատև գործընթաց է։
«Մեզ մոտ վերականգնողական փուլ անցած զինվորների մի մասին արդեն ճանապարհել ենք ծառայության: Եղել են տղաներ, որ երկրորդ կամ երրորդ փուլով են եկել, օրինակ՝ պրոթեզավորումից հետո: Այս պահին 42 երիտասարդ է բուժման կուրս անցնում»,-Sputnik Արմենիային տեղեկացրեց կենտրոնի տնօրեն, բժշկուհի Անահիտ Աղաջանյանը հավելելով, որ գրեթե բոլորի մոտ, ֆիզիկական վնասվածքներից բացի, հոգեբանական վնասվածքներն ավելի խորն են:

«Հոգեբանական խնդիրները շատ են, բայց փորձում ենք այնպես անել, որ ֆիզիկական կարողությունների վերականգնումից բացի նաև տղաների ժպիտը վերադարձնենք»,-նշում է բժշկուհին ընդգծելով՝ տղաներից շատերը վերականգնումից հետո ցանկություն են հայտնում շարունակել ծառայությունը: «Ապշեցնող է՝ ինչքան կամք, ինչպիսի ոգի ու հայկականություն կա մեր տղաների մեջ»,-ասում է Անահիտ Աղաջանյանը:
Սարգիս Սարգսյանը սպա է, վիրավորվել է կասետային ռումբի պայթյունից հոկտեմբերի 14-ին՝ Մատաղիսում: Առաջնային բուժումը ստացել է «Աստղիկ» բժշկական կենտրոնում:

Արդեն երկու ամիս է՝ կենտրոնում է, ու արդյունքը Սարգիսը տեսանելի է համարում:
«Բուժումը դրական արդյունք է տվել, վստահ եմ ՝ ևս 1 ամիս, ու մատներս կկարողանամ ազատ շարժել ու վերադառնալ մարտական ծառայության»,-նշում է երիտասարդը:
Մուշեղ Մարտիրոսյանը ևս սպա է, 23-ամյա երիտասարդը ծառայել է հակաօդային պաշտպանության զորքերում, վիրավորումը ստացել է պատերազմի հենց առաջին օրը՝ Մարտակերտի շրջանում: Վերականգնողական բուժման երկրորդ ամիսն է:

«Երբ նոր էի եկել, քայլել չէի կարողանում, հիմա արդեն լավ քայլում եմ: Նպատակս ամբողջովին վերականգնվելն է, որից հետո կմտածեմ, թե ինչ մասնագիտություն ընտրել. վիրավորումներիս պատճառով, ցավոք, այլևս չեմ կարող ծառայությունս շարունակել»,-ասում է երիտասարդը:
Վերականգնողական կենտրոնում բուժվողներից շատերը դժգոհում էին՝ վիրավորումների պատճառով այլևս չեն կարող վերադառնալ ծառայության, թեև իրենք իրենց գործն ավարտած չեն համարում:

«Ուզում են ինձ զորացրեն, բայց ես ինձ դեռ ոչ պիտանի չեմ համարում, ու վերականգնողական կուրսն անցնելուց հետո կկարողանամ շարունակել ծառայությունս, իմ երազանքը հիմա միայն դա է: 11 տարի ես մարտական ծառայություն եմ իրականացրել ու հիմա չեմ կարող թողնել»,-նշում է Պետրոս Հուրիխանյանը։
Հավելենք, որ Գյումրու վերականգնողական կենտրոն գալիս են զինվորական կենտրոնական հոսպիտալի հանձնաժողովի կողմից տրված ուղեգրով:
ԵՐԵՎԱՆ, 5 մարտի - Sputnik. Հայաստանի Հանրապետության տարածքում այսօր` մարտի 5-ին հարավային շրջաններում, 7-ի կեսօրից հետո, 8-ին, 9-ի գիշերը շրջանների զգալի մասում, 9-ի ցերեկը առանձին շրջաններում սպասվում են տեղումներ, լեռնային և նախալեռնային շրջաններում` ձյան տեսքով։ Մարտի 6-ին, 7-ի գիշերը սպասվում է առանց տեղումների եղանակ։ Տեղեկությունը հայտնում է ՀՀ ԱԻՆ մամուլի ծառայությունը։
Հաղորդագրության համաձայն` քամին կլինի հարավարևմտյան՝ 5-10 մ/վ արագությամբ:
Օդի ջերմաստիճանը մարտի 5-6-ի ցերեկն աստիճանաբար կբարձրանա 2-4 աստիճանով, 8-ի ցերեկը նույնքան կնվազի։
Երևան քաղաքում մարտի 5-6-ը, 7-ի գիշերը, 9-ի ցերեկը սպասվում է առանց տեղումների եղանակ, 7-ի երեկոյան ժամերին, 8-ին, 9-ի գիշերը սպասվում են տեղումներ:
«Հորս արև, ես հայերեն չեմ խոսում», կամ 22-ամյա իրաքցի Ալաայի առօրյան Երևանում


