ԵՐԵՎԱՆ, 5 նոյեմբերի — Sputnik, Դավիթ Գալստյան. Ատոմակայանի երկրորդ էներգաբլոկը վերագործարկվեց էներգետիկ սուր ճգնաժամի պայմաններում: ՀԱԷԿ-ի միջուկային անվտանգության բաժնի պետի տեղակալ Սոս Սարգսյանը Sputnik Արմենիային պատմեց վերագործարկման մանրամասները:

Հայկական ԱԷԿ-ը գտնվում է Արարատյան դաշտավայրում, Երևանից 28 կմ դեպի արևմուտք: ՀԱԷԿ-ը երկու էներգաբլոկ ունի, որոնք կառուցվել են ВВЭР-440 տեսակի երկու սեյսմիկ ռեակտորների հիման վրա: Առաջին էներգաբլոկը շահագործման հանձնվեց 1976 թվականի դեկտեմբերի 22-ին, երկրորդը` 1980 թվականի հունվարի 5-ին:

© Sputnik / Asatur Yesayants

Ո՞րն է ավելի վտանգավոր` «Մեծամո՞րը», թե՞ «Ակույուն»

1983 թվականին, ՀԱԷԿ-ի երկրորդ հերթի նախագծի հաստատումից հետո, սկսվեցին երրորդ և չորրորդ էներգաբլոկերի կառուցման աշխատանքները, սակայն 1986 թվականի չեռնոբիլյան ԱԷԿ-ի վթարից հետո շինարարությունը դադարեցվեց:

1988 թվականի դեկտեմբերի 7-ին ժամը 11-անց 41 րոպեին Հայաստանի հյուսիսային շրջանում ավելի քան 7 բալանոց երկրաշարժ գրանցվեց, որը շուրջ 26 հազար մարդու կյանք խլեց: Ու թեև ատոմակայանն ամբողջությամբ պահպանեց իր աշխատունակությունը, այնուհանդերձ որոշում կայացվեց կանգնեցնել էներգաբլոկերի աշխատանքը: Մինչ այդ, ՀԱԷԿ-ը 48 446 մլն կվ/ժ էլեկտրաէներգիա էր արտադրում:

Ներկա պահին աշխատում է ատոմակայանի երկրորդ էներգաբլոկը, որը վերագործարկվել է 1995 թվականի նոյեմբերի 5-ին: Այն արտադրում է հանրապետությունում սպառվող էլեկտրաէներգիայի 40 տոկոսը:

Այն վերագործարկելու մասին որոշումը կայացվեց տնտեսական բարդ պայմաններում: 1993 թվականին երկիրը մի շարք այլ խնդիրների հետ մեկտեղ էլեկտրականության սուր պակաս ուներ:

«Ավագ սերունդը հիշում է, թե ինչ վիճակում էր էլեկտրականության հարցը, հոսանք տալիս էին օրական երկու ժամ, գազատարներ էին պայթում», — հիշում է Սարգսյանը:

Նա ատոմակայանում սկսել է աշխատել 1985 թվականից: Աշխատանքից ազատվել է, երբ կայանը կանգնեցվել է, սակայն վերադարձել է 1993 թվականին՝ երկրորդ բլոկի վերագործարկման որոշումից հետո:

Նրա խոսքով` ԱԷԿ-ի գործարկման հետ կապված դժվարությունները շատ էին, քանի որ պարապուրդի հետևանքով շատ համակարգեր շարքից դուրս էին եկել, վերանորոգման կարիք էր զգացվում, և դրա համար որոշվեց վառելիքը փոխել:

«Տխուր տնտեսական իրավիճակը մեծ ներդրումներ էր պահանջում: Ռուսաստանը մեզ վարկ տրամադրեց, և մենք կարողացանք վերագործարկել կայանը», — ասաց Սարգսյանը:

© Sputnik / Asatur Yesayants

Սպասկի. Հայկական ԱԷԿ–ի աշխատանքի երկարաձգումն աննախադեպ նախագիծ է

Այն հարցին, թե արդյոք դժվա՞ր չէր վերագործարկել ռեակտորը երկար չաշխատելուց հետո, նա բացասական պատասխան տվեց. տեխնիկան ծանոթ էր, նաև՝ հուսալի: Բոլոր համակարգերը, սարքերը խստորեն ստուգվում էին, որոշներն էլ՝ արդիականացվում:
Անկախ Չեռնոբիլում տեղի ունեցած ողբերգությունից, մեր ատոմակայանի աշխատակիցները մտավախություն չունեին, քանի որ, Սարգսյանի խոսքով,

Հայաստանում բոլորովին այլ կարգի ռեակտոր էր դրված, որի առանձնահատկությունները հաշվի առնելով՝ Հայաստանում կարող էր Թրի-Մայլ-Այլենդի (Միջուկային էներգետիկայի պատմության մեջ ամենախոշար վթարը, որը տեղի է ունեցել 1979 թվականի մարտի 28-ին ԱՄՆ Փենսիլվանիա նահանգի ատոմակայանում) նման վթար տեղի ունենար, սակայն այդ փորձը թույլ տվեց անել ամեն ինչ նման արտակարգ իրավիճակից խուսափելու ու կանխելու համար:

Ատոմային ռեակտորի գործարկումից հետո հզորությունն այդպես էլ չհասավ 100%-ի: 90-ականներին այդ քանակի էլեկտրաէներգիայի կարիք չկար, և մինչև հիմա հզորությունը 92% է կազմում:

2014 թվականի մարտին Հայաստանի կառավարությունը որոշում կայացրեց մինչև 2026 թվականը երկարացնել հայկական ԱԷԿ-ի շահագործման ժամկետը` նոր միջուկային էներգաբլոկի կառուցման ձգձգման պատճառով։ ՀԱԷԿ-ի շահագործման ժամկետի երկարացումը կիրականացվի 270 մլն դոլարի ռուսական պետական արտահանման վարկի և 30 մլն դոլարի դրամաշնորհի հաշվին։ Մեծամոր քաղաքի մոտ գործող ատոմային էլեկտրակայանը միակն է տարածաշրջանում։ Ներկա պահին աշխատում է միայն երկրորդ բլոկը` 407,5 ՄՎտ հզորությամբ։Նախատեսվում է, որ Մեծամորի ատոմակայանի շահագործման ժամկետի երկարաձգումը ևս 10 տարով կսկսվի 2017 թվականի գարնանը:

ԵՐԵՎԱՆ, 5 մարտի - Sputnik. «Ժողովուրդ» օրաթերթին տեղեկություններ են հասել, որ ՀՀ ոստիկանության աշխատակիցներն այս տարի կայացած հանրահավաքներին, ցույցերին ակտիվ մասնակցություն ունենալու համար երկու անգամ պարգևավճար են ստացել:

© Sputnik / Hovhannes Shoghikyan

Ոստիկանները լուսային և ձայնային նռնակներ են տեղադրել Ազգային ժողովի բակում. լուսանկարներ

Օրաթերթը գրավոր հար­ցում է ուղարկել ՀՀ ոստիկանության լրատվական ծառայություն և խնդրել տեղեկություն տրամադրել, թե վերջին ամիսների ընթացքում որքան պարգևավճար են ստացել ոստիկանության աշխատակիցները, երբ և ինչ առիթով:

«Ոստիկանության լրատվական ծառայությունից «Ժողովուրդ»–ի հարցմանն ի պատասխան, հայտնել են, որ ՀՀ ոստիկանության ծառայողներին (աշխատողներին) 03.03.2021 թ.-ի դրությամբ հատկացվել է ամսական պարգևատրում (ս/թ հունվար ամսվա համար)՝ 718.152.586 դրամ գումարի չափով, միանվագ դրամական պարգևատրում («Պետական պաշտոններ և պե­տական ծառայության պաշտոններ զբաղեցնող անձանց վարձատրության մասին» օրենքի 22-րդ հոդվածի 9-րդ և 10-րդ մասերի հիման վրա)՝ 209.268.943 դրամի չափով»,–գրում է թերթը:

Չտրվել սադրանքներին. ՀՀ ոստիկանությունը և դատախազությունը հայտարարություններ են տարածել

Ստացվում է՝ ոստիկանության աշխատակիցները իսկապես պարգևատրվել են երկու անգամ. մեկը հունվար ամս­վա համար, մեկն էլ արդեն միանվագ:

Հանրահավաքի ժամանակ հնարավոր են սադրանքներ․ ՀՀ ոստիկանություն