Флаги Ирана и Армении

Իրանը Հայաստանի միջոցով ուզում է մուտք գործել ԵՏՄ շուկա

112
(Թարմացված է 19:24 09.03.2016)
Իրանի նկատմամբ պատժամիջոցների վերացումից հետո Հայաստանում քննարկումներ են ընթանում այդ երկրի հետ տնտեսական հարաբերությունները խորացնելու վերաբերյալ։ Թեման մեկնաբանել են իրանագետ Գոհար Իսկանդարյանն ու տնտեսագետ Ատոմ Մարգարյանը

ԵՐԵՎԱՆ, 9 մարտի-Sputnik. Իրան-Հայաստան արտաքին առևտրաշրջանառությունը 2005 թվականից սկսած կայուն աճ է ունեցել։ Բացառություն է տնտեսական ճգնաժամային տարին` 2009 թվականը։ 2014 թվականի հունվար-նոյեմբերի տվյալներով` Հայաստան-Իրան արտահանումը կազմել է 71 մլն դոլար։ Սակայն այդ գումարի առյուծի բաժինը էլեկտրաէներգիայինն է։ Իրանագետ Գոհար Իսկանդարյանը կարծում է, որ Իրանը Հայաստանից ակնկալիքներ ունի, որոնք կապված են ԵՏՄ շուկա մտնելու հետ։

Экономист Атом Маркарян и иранист Гоар Искандарян
© Sputnik/ Асатур Есаянц
Գոհար Իսկանդարյան և Ատոմ Մարգարյան

«Իրանը նշում էր, որ հետաքրքրված է ԵՏՄ շուկա մտնելով։ Նրանք ուզում են դա անել Հայաստանի միջոցով։ Դրա համար էլ Հայաստանի հետ համագործակցություն կլինի»,- ասաց Գոհար Իսկանդարյանը։

Խոսելով Իրանի` դեպի եվրոպական շուկա ճանապարհի մասին` նա նշեց, որ Իրանն արդեն իսկ ունի ճանապարհ դեպի Եվրոպա Թուրքիայի տարածքով։ Բայց այստեղ իրանագետը խնդիրներ է տեսնում` կապված քրդերի հետ, բացի այդ, ժամանակ առ ժամանակ Իրանի և Թուրքիայի հարաբերությունները սրվում են։

«Եթե Իրանը երկաթգիծը տանում է Ադրբեջանի տարածքով, ապա Իրանի և Թուրքիայի միջև որոշակի խնդիրների դեպքում Ադրբեջանը կընտրի Թուրքիային։ Դեպի Եվրոպա գնալու Իրանի ճանապարհը կխարխլվի»,- ասաց Իսկանդարյանը։

Տնտեսագետ Ատոմ Մարգարյանն էլ բարդ է համարում իրանական շուկա մտնելը։ Ըստ նրա` առանձին արտադրանքների գծով մինչև 150-200 տոկոս մաքսադրույք է գանձվում։ Այնպես որ երկարաժամկետ ծրագրերի մասին դատելն իրատեսական չէ։

«Սա իրավիճակային երևույթ է, պետք է դեռ ուսումնասիրել, բայց փաստը մնում է փաստ, որ այդ ուղղությամբ հնարավորությունները մեծ են։ Օրինակ` Հայաստանում դեղագործական ու դրան առնչվող ոլորտները բավական առաջընթաց ունեն»,-ասաց տնտեսագետը։

Մասնագետների կարծիքով` Հայաստանը պետք է ուշադիր լինի նաև այն հարցին, որ Իրանն ու Վրաստանը ցանկանում են դիվերսիֆիկացնել իրենց էներգետիկ ուղիները։ Ադրբեջանից Վրաստան գազատարը դեռ մնում է` չնայած Վրաստանը որոշակի դժգոհություններ ունի։ Այս պահին բանախոսները դեռ չգիտեն` այդ երկու երկրները համաձայնության եկել են, թե ոչ։

«Եթե արդեն վերջնական համաձայնության եկել են, ուրեմն ևս մեկ անգամ կորցրինք մեր հնարավորությունը։ Մենք գիտենք, որ գազատարը պատկանում է Գազպրոմին, այստեղ մեզանից շատ բան կախված էլ չէ. Գազպրոմն էր համաձայն լինելու կամ չլինելու։ Այստեղ բանակցությունները պետք է գնային Գազպրոմի հետ»,-ասաց Ատոմ Մարգարյանը։

Մասնագետներն այս պահին Հայաստանի դիրքորոշումը բնութագրում են որպես «չափավոր զսպվածություն»։

 

112