Армянский композитор Бабаджанян

Առնո Բաբաջանյան. հումորի մեծ զգացումով մարդը

613
(Թարմացված է 12:48 21.01.2016)
«Առնո, ինչպե՞ս ես գտել այդ ռուսական երգը»,- «Հարսնացուն հյուսիսից» ֆիլմի պրեմիերայից հետո հարցրել են անվանի կոմպոզիտոր և դաշնակահար Առնո Բաբաջանյանին: «Տանը, դաշնամուրի մոտ նստած»,- պատասխանել է կոմպոզիտորը։

Լաուրա Սարգսյան, Sputnik.

Մաեստրոյի ծննդյան օրը երաժիշտ, կոմպոզիտոր Մարտին Վարդազարյանը Sputnik Արմենիայի թղթակցին պատմել է, թե անվանի դաշնակահարն ու կոմպոզիտորը, բազմաթիվ հայտնի ստեղծագործությունների հեղինակ Առնո Բաբաջանյանը ինչպիսին է եղել կյանքում:

— 1948 թվականն էր: Ես 10 տարեկան էի: Շենքի մի մասում ապրում էինք մենք՝ մորս և խորթ հորս հետ, որը հիանալի մարդ էր, անվանի ջութակահար Ավետ Կարպովիչ Գաբրիելյանը, մյուս մասում ուսանողական անկյունն էր: Մի անգամ Ավետ Կարպովիչն ինձ ռետինե գլխիկով ատրճանակ էր նվիրել:

Դուրս եկա միջանցք և որոշեցի փորձարկել նոր ատրճանակս, կրակեցի միջանցքում դրված հեռախոսի վրա: Այդ պահին միջանցք դուրս եկան ուսանողներ Էդվարդ Միրզոյանն ու Առնո Բաբաջանյանը՝ կոմպոզիտորական արվեստի ապագա վարպետները, ինձ տեսնելով մոտեցան, վերցրին ատրճանակն ու ասացին. «Արի քեզ սովորեցնենք, թե ինչպես պետք է կրակել»:

Ու հանկարծ հայտնվեց պարետը և ամոթանք տվեց նրանց. «Մեծ մարդիկ եք, չե՞ք ամաչում»։ Ու հենց Բաբաջանյանն ու Միրզոյանը հեռացան, ատրճանակը խնդրեց, որ ինքն էլ կրակի:

Այդ ժամանակ ես մտածեցի, որ Առնոն շատ բարի ու հետաքրքիր մարդ է: Առաջին տպավորությունս շատ շուտով արդարացվեց:

Мартин Вардазарян
Рубен Пашинян
Մարտին Վարդազարյան

Հիանալի հնգյակը

— Ժամանակին մեծն Արամ Խաչատրյանը, Առնոյին տեսնելով, նշել է, որ նա շատ օժտված երեխա է: Երաժշտական տաղանդից բացի, պետք է նշել նաև, որ Բաբաջանյանը լավ ընկեր է եղել:

Հիանալի հնգյակ էր: Անվանի կոմպոզիտորների՝ Էդվարդ Միրզոյանի, Ալեքսանդր Հարությունյանի, Լազար Սարյանի, Ադամ Խուդոյանի և Առնո Բաբաջանյանի մտերմությունը տղամարդկանց ընկերության լավագույն օրինակ էր:

Նա մտերիմ էր նաև «3+2» ֆիլմի ռեժիսոր Հենրիխ Հովհաննիսյանի հետ, որը հայտնի էր իր հումորի հատուկ զգացումով: Առնոն նրա հետ կապված մի պատմություն ունի:

Երբ 1947թ.-ին փողը փոխվում էր, Հենրիխը Առնոյից ու ընկերներից մետաղադրամներ է ուզել և խոստացել, որ հետո անպայման ցույց կտա, թե ինչի համար են դրանք պետք:

Մի անգամ Հենրիխն ընկերների հետ դուրս է եկել զբոսնելու և փողոցն անցել է չթույլատրվող վայրում: Ոստիկանը նրան կանգնեցրել է ու ասել, որ նրան 5 ռուբլի տուգանք է հասնում: Այդ ժամանակ Հենրիխը հանել է մի բուռ կոպեկներն ու սկսել է կոպեկ առ կոպեկ հաշվել 5 ռուբլին, հետո հաշիվը խառնել է ու նորից սկսել…

Նոկտյուրն և Մալբորո

Բաբաջանյանը հաճախ էր լինում Դիլիջանի Կոմպոզիտորների տանը: Հատկանշական է, որ հենց այնտեղ է գրել իր հայտնի «Նոկտյուրն» ստեղծագործությունը:

Այդ շրջանում շատ տարածված էր «Marlboro» ծխախոտը, և, իհարկե, Առնոյի մոտ միշտ մի տուփ սիգարետ կար: Ծանոթները հենց տեսնում էին նրան, միանգամից սկսում էին խնդրել. «Առնո, մի հատ էլ սիգարետ տուր էլի»:

Մի անգամ բժիշկը նրան խորհուրդ է տվել ձգվել-կախվելու վարժություններ անել՝ մեջքն ուղղելու համար: Հետո դա իսկական ծեսի է վերածվել՝ «գնանք Առնոյին կախենք» անվանումով: Նա անձամբ սիրում էր ասել. «Գնանք ինձ կախելու»:

Բաբաջանյանը դաշնակահարի ու կոմպոզիտորի բնածին տաղանդ ուներ: Բոլորին ցույց էր տալիս իր ստեղծագործությունները և պատանու պես սպասում էր, թե ինչ կարծիք է լսելու, բայց միշտ յուրովի էր վարվում:

Առնո Բաբաջանյանն այսօր կդառնար 95 տարեկան:

 

613
ՀՀ ՊՆ

ՊՆ–ն պահանջում է բանակը չներքաշել քաղաքական պրոցեսների մեջ

104
(Թարմացված է 22:29 27.02.2021)
Պաշտպանական գերատեսչությունը հայտարարում է, որ թե՛ նախարարությունը, թե՛ զինված ուժերը դուրս են քաղաքականությունից։

ԵՐԵՎԱՆ, 27 փետրվարի - Sputnik. ՀՀ Պաշտպանության նախարարությունը հանդես է եկել հայտարարությամբ, որով արձագանքել է առկա ներքաղաքական գործընթացներին։

«Հայաստանի զինված ուժերը լիարժեք և պատասխանատվությամբ կատարում են երկրի անվտանգության ապահովման իրենց գործառույթները և, անկախ քաղաքական գործընթացներից, շարունակում են իրենց ծառայությունը հանուն պետության եւ ժողովրդի անվտանգության ապահովման»,– ասված է հայտարարության մեջ։

ՊՆ–ն պահանջում է զերծ մնալ զինված ուժերի անունից հայտարարություններ անելուց, բանակը չներքաշել քաղաքական պրոցեսների մեջ, երկրի անվտանգությունը չստորադասել սեփական քաղաքական շահերին։

«Պաշտպանության նախարարությունը, զինված ուժերը դուրս են քաղաքականությունից եւ հետևողականորեն շարունակելու են բարեփոխումների իրականացմանն ու պաշտպանության բնագավառի արդիականացմանն ուղղված քայլերը»,– ասված է հայտարարության մեջ։

ՀՀ ԶՈւ Գլխավոր շտաբը փետրվարի 25-ին պահանջեց ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի հրաժարականը, ասելով, որ քաղաքական ղեկավարությունը պետությունը տանում է դեպի վտանգավոր սահմանագիծ։ Դա տեղի ունեցավ այն բանից հետո, երբ վարչապետը պաշտոնից հեռացրեց Գլխավոր շտաբի պետի առաջին տեղակալ Տիրան Խաչատրյանին։

Ընդդիմության հանրահավաքն ու հանդիսավոր երթը՝ լուսանկարներով

Ի պատասխան Նիկոլ Փաշինյանը հայտարարեց ռազմական հեղաշրջման փորձի մասին և քաղաքացիներին կոչ արեց հավաքվել Հանրապետության հրապարակում՝ «հեղափոխությունը պաշտպանելու» համար։

Նա հայտնեց նաև, ստորագրել է Գլխավոր շտաբի պետ Օնիկ Գասպարյանին պաշտոնից հեռացնելու փաստաթուղթը, որը, սակայն, ՀՀ նախագահ Արմեն Սարգսյանը չի ստորագրել ու հետ է ուղարկել կառավարություն։

Ընդդիմությունը փետրվարի 25-ից Բաղրամյան պողոտայում` ԱԺ-ի դիմաց, անժամկետ նստացույց է անում։

104
թեգերը:
հայտարարություն, ՀՀ Պաշտպանության նախարարություն (ՊՆ)
Ըստ թեմայի
ՀՀ նախագահը կանգնեց բանակի կողքին. Վազգեն Մանուկյանը կոչով դիմեց ուժային կառույցներին
ԳՇ պետին պաշտոնանկ անելու միջնորդությունը կրկին ուղարկում եմ նախագահին. Փաշինյան
Վարչապետի աշխատակազմն անհիմն է համարում նախագահի առարկությունները
Ստեփանակերտը ռմբակոծությունից հետո. 31 հոկտեմբերի, 2020

Պատերազմն ավարտվեց, հոգեբանական խնդիրները մնացին. ո՞ւմ դիմել

89
Ծրագիրը կտևի 1 տարի։ Աշխատանքներն իրականացվելու են ինչպես անհատական, այնպես էլ խմբային`առկա կամ առցանց տարբերակով։

Արցախյան վերջին պատերազմի ընթացքում և դրանից հետո հոգեբաններն էլ իրենց ճակատում են կռիվ տալիս, որպեսզի պատերազմի մասնակիցներին ու նրանց հարազատներին վերադարձնեն բնականոն կյանքին։

Թե ինչ հոգեբանական օգնություն է տրամադրվում խոցելի խմբերին, Sputnik Արմենիայի տաղավարում պատմել է հ.գ.թ., դոցենտ, հոգեբան խորհրդատու, դատահոգեբանական փորձագետ Լևոն Սարգսյանը։

Նշենք, որ տևական ժամանակ է, ինչ «Դիակոնիա» բարեգործական հիմնադրամը իրականացնում է պատերազմից տուժած անձանց անվճար հոգեբանական աջակցություն տրամադրելու և հոգեսոցիալական վերականգնմանն ուղղված ծրագիր: Ծրագրից կարող են օգտվել ռազմական գործողություններին մասնակցած պայմանագրային և ժամկետային զինծառայողները, կամավորները, պահեստազորայիններն ու նրանց ընտանիքի անդամները, գերությունից վերադարձած անձինք, գերեվարված կամ անհետ կորած անձանց ընտանիքի անդամները, զոհվածների ընտանիքի անդամները։ Աշխատանքներն իրականացվելու են ինչպես անհատական, այնպես էլ խմբային`առկա կամ առցանց տարբերակով։

«Պատերազմը բավականին ծանր սոցիալ-հոգեբանական երևույթ է, որը էականորեն ազդում է մարդու կյանքի, գործունեության և սոցիալ-հոգեբանական մի շարք ոլորտների վրա։ Պատերազմը սկսվում և ավարտվում է, բայց դրա թողած հոգեբանական հետևանքները դեռ տևական ժամանակ ապրելու են մեր մեջ։ Այն մարդիկ, որոնք պատերազմից հետո կորցրել են իրենց հարազատներին կամ տունը, կորցրել են նաև անցյալի հետ կապերը։ Սա բավականին լուրջ հոգեբանական տրավմա է»,–ասում է Սարգսյանը։

Психолог-консультант Левон Саркисян в гостях радио Sputnik
© Sputnik / Aram Nersesyan
Լևոն Սարգսյան

Նրա խոսքով` խոցելի խմբում են նաև երեխաները, որոնք հոգեբանորեն շատ ավելի փխրուն են և նրանց համար պատերազմը շատ ավելի խորքային տրավմա է հանդիսանում։

Սարգսյանն ընդգծում է, որ թեև այս տարիներին հայ ժողովուրդը սպառազինության տեսանկյունից պատրաստվել է պատերազմին, սակայն հոգեբանորեն դրան պատրաստ չի եղել։

«Այս պատերզմը սպեցիֆիկ էր հատկապես հոգեբանորեն դրան պատրաստ չլինելու տեսանկյունից, որովհետև տարիներ շարունակ հաղթողի կարգավիճակով մտածել ենք, որ գնում ենք դեպի ծովից–ծով Հայաստան և չենք գնահատել հնարավոր ռիսկերը։ Մենք չունեինք երաշխիքներ, որ այլևս մեր տարածաշրջանում չի կրկնվի 90–ականների կատարվածը։ Այս տեսանկյունից շատ կարևոր է հոգեբանական պատրաստություն կազմակերպել պատերազմի հնարավոր կրկնության դեպքի համար։ Մենք չենք կարող երաշխավորել, և ոչ մեկ չի կարող տալ երաշխիքներ, որ մեզ հետ չի կարող կրկնվել այն, ինչ տեղի ունեցավ։ Սկսած նախադպրոցական հաստատություններից, դպրոցներից և մյուս սոցիալական ինստիտուտներից, մենք պետք է հասարակությանը պատրաստենք նմանատիպ երևույթներին, որպեսզի ստեղծված իրադրություններում հնարավորինս ռացիոնալ և համարժեք պատասխան կարողանանք ունենալ»,–ընդգծում է հոգեբանը։

Ծրագրում ներգրավված է 6 հոգեբան, որոնք զբաղվում են մարդկանց մոտ հոգեբանական խնդիրների գնահատումով և դրա արդյունքում փորձում են առանձնացնել այն հիմնական աշխատանքը, որը պետք է իրականացնել։ Այս ամենին նախորդում են հոգեբանական խորհրդատվությունը, հոգեթերապիան, հոգեվերականգնողական, հոգեշտկողական աշխատանքները։

Անհրաժեշտության դեպքում այցելուին ուղղորդում են այլ մասնագետների, այդ թվում՝ հոգեբույժների մոտ։

Սարգսյանի խոսքով`շատ կարևոր է հասկանալ, թե որ դեպքում պետք է դիմել հոգեբանին և ինչպես կողմնորոշվել մասնագետի ընտրության հարցում, քանի որ Հայաստանում ոլորտը, մեղմ ասած, չի վերահսկվում։

«Եթե մարդը զգում է, հասկանում է, որ կան խնդիրներ, որոնք տևական ժամանակ իրեն հանգիստ չեն տալիս և ինքնուրույն չի կարողանում գտնել այդ հարցերի պատասխանը, հաղթահարել իր հոգեվիճակը, ապրումները, ուրեմն կարելի է ենթադրել, որ նա հոգեբանական աջակցության կարիք ունի»,–ասում է հոգեբանը։

Իսկ ինչպե՞ս կողմնորոշվել՝ ճիշտ եք ընտրել հոգեբանին, թե ոչ։ Սարգսյանը շեշտում է`կան մասնագետներ, որոնք աշխատում են բոլորի հետ և բոլոր խնդիրների դեպքում. դա խոսում է նրանց ոչ մասնագետ լինելու մասին։ Հասարակությունը պետք է հասկանա, որ չկա հոգեբան մասնագետ, ով ի վիճակի է բոլոր խնդիրների և բոլոր տարիքային խմբերի հետ աշխատել։

«Շատ կարևոր է նաև այցելուի կողմից այն հարցադրումը, թե ինչ պրոբլեմների հետ է աշխատում հոգեբանը։ Դա հենց կլինի առաջին ինդիկատորը, որով քաղաքացին կկողմնորոշվի՝ ճիշտ է ընտրել հոգեբանին, թե ոչ։ Բացի այդ, եթե մարդիկ կխոստանան, որ 3-5 հանդիպումից ձեր մոտ ամեն ինչ կարգին կլինի, նշանակում է նրանք մասնագետ չեն։ Շատերը այցելուների հոգեվիճակից օգտվելով՝ փորձում են մոլորության մեջ գցել ու ավելի շատ շահույթ ստանալ»,–նշում է Սարգսյանը։

Լավ հոգեբանի համար շատ կարևոր է չվնասել այցելուին։

«Թուրքի աչքերին նայելով կռված մեր տղերքը չեն փախչում». ծնողները ՊՆ–ից երաշխիքներ են ուզում

«Եթե չեք հասկանում, չեք կարողանում կողմնորոշվել այցելուի խնդրում, ավելի լավ է լինել էմպատիկ, հնարավորություն տալ այցելուին խոսելու և վերջ, ոչինչ չանել, թողնել, որ մարդը խոսի ու գնա։ Հետո հոգեբանին անպայման սուպերվիզիոն աշխատանք է պետք, որպեսզի հասկանա՝ կարողանալու է այդ այցելու հետ աշխատել, թե ոչ»,–ասում է Սարգսյանը։

Նա գտնում է, որ հոգեբանը նման դեպքերում պետք է այցելուին ուղղորդի այլ մասնագետի մոտ կամ ուղղակի ազնիվ գտնվի և ասի, որ չնայած մեծ ցանկության՝ չի կարող աշխատել այդ խնդրի հետ։ Ինչ վերաբերվում է հոգեբանական աշխատանքի ժամկետներին, ապա հոգեբանը տեղեկացնում է, որ չկա որևէ չափելի գործիք, որի միջոցով կարելի է ասել, թե որքան կտևի պրոբլեմի հետ աշխատանքը և քանի հանդիպումից հետո այն կավարտվի։

Նշենք, որ ծրագիրը կտևի 1 տարի։ Աշխատանքներն իրականացվելու են ինչպես անհատական, այնպես էլ խմբային`առկա կամ առցանց տարբերակով։

Սարգսյանը համոզված է՝ որպեսզի հայ ժողովուրդն առաջ շարժվի, կարողանա ավելի ուժեղ դառնալ, պետք է սեփական պարտությունն ընդունի։

«Երբ մարդուն ստիպում են չընդունել պարտությունը, առավել ևս չեն ուզում հասկանալ նրա ապրումները, արհեստական իրադրություն է ստեղծվում և թվում է, թե ճնշելով զգացմունքները, կարելի է կառուցել ապագան, բայց ոչ, պետք է ընդունենք և հասկանանք, թե ինչու ենք պարտվել, որպեսզի շարժվենք դեպի ապագա»,–եզրափակում է հոգեբանը։

Ծրագրից օգտվելու համար քաղաքացիները կարող են զանգահարել 095244262, +37444470190 (Viber, WhatsApp) հեռախոսահամարներով, ամեն օր` ժամը 10։00-18:00–ը։

89
թեգերը:
Պատերազմ, հոգեբան, զինծառայող
Ըստ թեմայի
Պատերազմում վիրավորվածներին տրվող 500 000 դրամ աջակցության ծրագրի դիմումներն ընդունվում են
Հաշմանդամություն ունեցող տղաները պրոֆեսիոնալ մարզիկ դառնալու հնարավորություն կունենան
Հայրենիքը հայ կարատեիստի համար սկսվում էր Եռաբլուրից ու այնտեղ էլ ավարտվեց
Լարիսա Ալավերդյան

Միջազգային հանրությանը մեղադրելը տեղին չէ. Ալավերդյանը` Սումգայիթյան ջարդերի մասին 

0
Հայաստանի առաջին օմբուդսման, «Ընդդեմ իրավական կամայականության» ՀԿ նախագահ Լարիսա Ալավերդյանի հետ Sputnik Արմենիայի եթերում զրուցել ենք Սումգայիթյան ջարդերի, ՀՀ իշխանությունների անելիքների և միջազգային հանրության անտարբերության մասին։
Եթե պետությունը ոչինչ չի անում, ինչ պետք է անի միջազգային հանրությունը. Ալավերդյանը` Սումգայիթյան ջարդերի մասին

Վերջին 33 տարիներին նորանկախ Հայաստանի բոլոր ղեկավարները որևէ որոշում չեն ընդունել, որով Սումգայիթում իրականացրած գործողությունները որակվեն որպես ցեղասպանություն, և դա է պատճառը, որ հայերին զուտ հայ լինելու համար սպանում ու խոշտանգում են նաև մեր օրերում։

«Եթե այդ զրկանքները, այդ ողբերգությունը կրող պետությունը չի ընդունում այդպիսի որոշումներ, որոշումները չի տարածում և չի աշխատում հասցեական թե՛ առանձին պետությունների, թե՛ միջազգային կազմակերպությունների հետ, ո՞վ պետք է դրան արձագանքի»,- ասաց նա։

Ալավերդյանի խոսքով` թշնամական Ադրբեջանում ճիշտ հակառակն է արվում` ադրբեջանական կողմը հետևողականորեն շարունակում է իր իսկ նախաձեռնած ցեղասպանությունը քողարկել և դրանք հերքող «փաստեր» հավաքագրել։ Իսկ նման իրավիճակում մեղադրանքի սլաքները միջազգային հանրության ուղղությամբ թեքելը, մեղմ ասած, տեղին չէ։ 

«Ադրբեջանը միջազգային բոլոր հարթակներում, բոլոր պետություններում այն լեզվով է տարածում սուտն ու կեղծիքը, որով խոսում են այդ պետություններում, բոլոր միջազգային կոնֆերանսներին Ադրբեջանը գալիս է մի տրցակ նյութերով, ու ոչ միայն տպագիր, այլև տեսանյութերով, ու տարածում դրանք ամենուր»,- նշեց Ալավերդյանը։ 

Նրա խոսքով` հայկական կողմը ոչ թե մեկ, այլ հարյուր-հազարավոր այդպիսի տրցակներ, բազմաթիվ ապացույցներ կարող է ներկայացնել ոչ միայն տեսանյութերի, հեռուստառեպորտաժների, այլև դատավճիռների տեսքով, որոնք ընդամենը պետք է հավաքագրել և միջազգային հարթակներում ներկայացնել։ Սակայն մեր երկրում չգիտես ինչու՝ իշխանությունները ոչ միայն  փաստահավաք խումբ չեն ստեղծում, այլև ամեն տարի, երբ խնդրով մտահոգ քաղաքացիները դիմում են պատկան մարմիններին Սումգաիթյան ջարդերը դատապարտելու  և դրանց իրավական որակում տալու  հարցով, նրանց դիմումներն անարձագանք են մնում։ 

Հիշեցնենք, որ 1988թ. փետրվարի 26-ից Բաքվից 20 կիլոմետր հեռավորության վրա գտնվող Սումգայիթ քաղաքում ադրբեջանական իշխանություններն սկսեցին տեղի հայ բնակչության բնաջնջումը, որն ուղեկցվում էր հայերի ունեցվածքի զանգվածային թալանով և ոչնչացմամբ:

Մեր իշխանությունները սումգայիթյան ցեղասպանությունից այդպես էլ դասեր չեն քաղել. Ուլուբաբյան

Պաշտոնական տվյալներով՝ զոհվել է 26 հայ, ոչ պաշտոնական տվյալներով՝ զոհերի թիվը մի քանի հարյուր է։

0
թեգերը:
Լարիսա Ալավերդյան, Սումգայիթ
Ըստ թեմայի
Արցախի վերածնունդն ու Ադրբեջանի բացեիբաց հայտարարությունները. ՀՀ ԱԳՆ–ն ուղերձ է հղել
Վարչապետը հարգանքի տուրք է մատուցել Սումգայիթի ոճրագործության զոհերի հիշատակին
Սումգայիթում մարդասպանների հերոսացումն իր արտացոլումը ստացավ Արցախյան պատերազմում. ԱԳՆ