ԵՐԵՎԱՆ, 18 հոկտեմբերի– Sputnik. Ստամբուլի Թուզլա թաղամասում է գտնվում «Քամփ Արմեն» անունով հայտնի հայկական որբանոցը: Այնտեղ մուտք գործելու պահին անմիջապես աչք են զարնում շինության պատերին և լուսամուտների ապակիներին փակցված լուսանկարները, որտեղ երևում է, թե ինչպես են հայ որբերն իրենց ուժերով կառուցել որբանոցը, հաղորդում է Sputnik Արմենիայի թղթակից Արմենուհի Գրիգորյանը:

Սա սոսկ որբանոցի շենք չի եղել. այս պատերի մեջ մի ամբողջ ազգի պատմություն է ամփոփված: Այս տարի Ցեղասպանության 100–րդ տարելիցի հիշատակի արարողություններից հետո` ապրիլի 24–ից մի քանի օր անց, լուր տարածվեց, որ թուրքական իշխանությունը ցանկանում է հայկական համայնքից վերցնել այս կենտրոնը և տեղում շքեղ առանձնատներ կառուցել:

Մայիսի 6-ին տեղի ունեցավ թուրք ազգայնականների առաջին հարձակումը, որն էլ պատճառ դարձավ, որ «Նոր Զարթոնք» նախաձեռնության անդամներն ու մտահոգ քաղաքացիները շենքի տարածքում օրուգիշեր հերթապահություն իրականացնեն`««Քամփ Արմենի» համար դիմադրություն» կարգախոսով:

Պայքարին միացել էր ընդհանուր առմամբ ավելի քան 1500 ակտիվ քաղաքացի: Հերթապահությանը ընթացքում թուրք ազգայնականները երկու անգամ հարձակում իրականացրին, սակայն դա ամենևին էլ չհուսահատեցրեց պայքարողներին, և նրանք շարունակեցին իրենց պայքարը` պնդելով, որ որբանոցը հայերի սեփականությունն է:

© Sputnik / Арменуи Григорян

«Քամփ Արմեն» որբանոցի համար պայքարում են տարբեր ազգերի մարդիկ

Իսկ ինչպե՞ս «Քամպ Արմենը» դարձավ հայերի սեփականությունը: Թերթելով պատմության էջերը` կարդում ենք: «1962թ.-ին Գեդիկփաշա հայ բողոքական եկեղեցու և կրթարանի հիմնադրամը, ստանալով անհրաժեշտ թույլտվությունը և վճարելով նախատեսված գինը, գնել է նշված հողատարածքը»:

Ինչպես Օսմանյան կայսրությունում, այնպես էլ հանրապետական Թուրքիայում ազգային փոքրամասնությունների հիմնադրամները գույք ձեռք բերելու իրավունք են ունեցել, սակայն 1974թ.-ին որոշում է ընդունվել, որ հիմնադրամները զրկվում են այդ իրավունքներից և 1936թ.-ից մինչև 1974թ.-ը ձեռք բերված գույքը պետք է վերադարձվի նախկին տերերին կամ պետությանը։ 1962թ.–ին, նախատեսված գումարը վճարելով, «Քամփ Արմենը» ևս անվճար վերադարձվել է նախկին տիրոջը:

Իսկ ահա 2011թ.–ին Թուրքիայում օրենք ընդունվեց, որ 1936թ.–ին բռնագրավված եկեղեցապատկան գույքը պետք է վերադարձվի ազգային փոքրամասնություններին: Սակայն «Քամփ Արմենը» ներառված չէ վերադարձվող գույքի ցանկում, քանի որ պետությունը որբանոցը վաճառել է մի մասնավոր մարդու, որն էլ իր հերթին է վաճառել, և արդյունքում շենքը վաճառվել է 7 անգամ: Հիմա էլ պահանջում են բողոքավորներից վճարել գումարը ու հետ ստանալ որբանոցը, բայց` քառասուն տարով:

Պայքարող երիտասարդները մեկ առ մեկ ցույց են տալիս այն լուսանկարները, որոնցում պատկերված են հայ որբերը, ներկայացնում են շենքի կառուցման պատմությունը: Ճամբարի շինությունը երեք ամիս շարունակ 8-12 տարեկան երեխաների շնորհիվ է կառուցվել: Նրանք են շինության հիմքը փորել, ափից ավազ բերել: Անապատի նմանվող հողատարածքում սածիլներ են տնկել ու այն անվանակոչել իրենց անուններով:

© Sputnik / Арменуи Григорян

Ստամբուլի հայկական որբանոցը

Մի առիթով «Ակոս» թերթի լուսահոգի խմբագիր Հրանտ Դինքը, ով նաև այս որբանոցի սան է եղել, ասել է, որ որբ ու աղքատ երեխաները նախ իրենց համար տուն ստեղծեցին, հետո` մի ամբողջ քաղաքականություն: Մեր այցելության պահին «Քամփ Արմենը» դարձյալ մարդաշատ էր: Հերթապահություն իրականացնողներին միացել էր նաև Թուրքիայի խորհրդարանի Ժողովուրդների դեմոկրատական կուսակցության պատգամավոր հայազգի Գարո Բալյանը: Մեզ հետ զրույցում պատգամավորը նշեց` պայքարը հայկական որբանոցի վերադարձի համար շարունակվելու է:

Նշենք, որ որբանոցի համար պայքարում են ոչ միայն տեղի հայերը, այլև նրանց միացած քրդերը, թուրքերը, հույները։

«1980թ.-ից Հրանտ Դինքը և Ռաքել Դինքը մեծ ջանքեր են գործադրել որբանոցը պահելու համար: Եվ եթե այսօր Հրանտ Դինքը ողջ լիներ, ապա հնարավոր է` որբանոցը այլ ճակատագիր ունենար: Մայիսի վեցին, երբ տեղի ունեցավ առաջին հարձակումը, մեր կողքին բազմաթիվ մարդիկ հավաքվեցին` Թուզլայի համայնքի ղեկավարությունը, քրդամետ Ժողովուրդների դեմոկրատական կուսակցության ներկայացուցիչներն ու պարզապես մտահոգված անձինք: Մենք մինչև վերջ պայքարելու ենք և պայքարելու են այնքան ժամանակ, մինչև պայքարը կտա իր արդյունքները: Այժմ սպասում ենք Թուրքիայում տեղի ունենալիք ընտրությունների արդյունքներին, այն հույսով, որ որբանոցի հարցը նույնպես լուծում կստանա»,- ասում են պայքարողները:

© Sputnik / Арменуи Григорян

Ստամբուլի հայկական որբանոցը

Որբանոցում անցկացրած երկու օրերի ընթացքում ականատես եղա, թե ինչպես  սեղանի շուրջ, կողք –կողքի էին հավաքվում տարբեր ազգերի երիտասարդներ, քանի որ այդ պահին նրանց միավորում էր մեկ գաղափար` պայքար հանուն արդարության:

Հերթապահություն իրականացնող երիտասարդները գրեթե ամեն օր հյուրեր էին ունենում. գալիս էին քաջալերելու և խորհուրդներ տալու: Թուզլայի շրջանի ղեկավարն առաջին իսկ օրվանից երիտասարդների կողքին էր: Իսկ մեր այցելության պահին նա պատրաստում էր այդ օրվա կերակուրը: Հետո ավելի ուշ` արդեն սեղանի շուրջ, տարբեր ազգերի երաժշտություն էր հնչում, բայց գերակշիռ մասը կազմում էին հայկական ազգային ազատագրական երգերը:

ԵՐԵՎԱՆ, 3 մարտի - Sputnik. Կրասնոդարի երկրամասի Բելորեչենսկ քաղաքում տեղի ունեցած ողբերգական դեպքից հետո Ռուսաստանի հայերի միության նախագահ Արա Աբրահամյանը Կրասնոդարի երկրամաս է ուղարկել իր առաջին տեղակալ Լուսիկ Ղուկասյանին:

Ինչպես հաղորդում է կազմակերպությունը, Ղուկասյանը հանդիպումներ կունենա տեղական իշխանության ներկայացուցիչների, ՌՀՄ տեղական բաժանմունքների ղեկավարների և երիտասարդական կազմակերպությունների հետ, որպեսզի քայլեր ձեռնարկեն սադրանքներ թույլ չտալու ուղղությամբ։

«Բացասական հետևանքներից խուսափելու և իրավիճակը չսրելու համար ՌՀՄ-ն համայնքի ներկայացուցիչներին խնդրում է չարձագանքել զգացմունքային, երբեմն սադրիչ կոչերին և հանգստություն պահպանել», - նշված է հաղորդագրության մեջ:

Ռուսաստանի հայերի միությունը միջոցներ է ձեռնարկում հասարակական վերահսկողություն ապահովելու ուղղությամբ, քանի դեռ օպերատիվ միջոցառումներ են իրականացվում մարդասպանին բռնելու ուղղությամբ։

Ռուսաստանի հայերի միությունում կարծում են, որ եթե հանցագործը հայտնվի Ադրբեջանում, ապա նա պետք է վերադարձվի Ռուսաստան և կանգնի դատարանի առաջ:

«Մենք հույս ունենք, որ հանցագործն առաջիկայում կհայտնաբերվի և պատիժ կկրի ռուսական օրենսդրությանը համապատասխան», - հայտարարել են ՌՀՄ-ում:

Հիշեցնենք, որ փետրվար 28-ին Բելորեչենսկում ծեծկռտուքի հետևանքով սպանվել է 22-ամյա Արթուր Սարուխանովը։ Նախնական տեղեկություններով` սպանողն ադրբեջանցի է, որի նկատմամբ հետախուզում է հայտարարվել։