Դուշամբե. ԱՊՀ երկրների ղեկավարների նիստ

Բաքվի դիլեման. սպասե՞լ հարմար պահի, թե՞ անցնել ակտիվ գործողության

565
Փաշինյանը ցանկանում է ավելի շատ վերահսկողություն ունենալ Ստեփանակերտում, որտեղից եկած ցանկացած առարկություն նա ընդունում է որպես պոտենցիալ մարտահրավեր։ 2019թ–ին այդ հարցը Հայաստանի կառավարության համար կհայտնվի առաջնահերթությունների շարքում։

Սերգեյ Մարկեդոնով. ՌՊՀՀ արտասահմանյան տարածաշրջանային ուսումնասիրությունների և արտաքին քաղաքականության ամբիոնի դոցենտ

2018թ–ին Հարավային Կովկասում տեղի են ունեցել բազմաթիվ նշանակալի իրադարձություններ։ Ամփոփենք տարին ըստ տարածաշրջանային գործընթացների արդյունքների։

Կովկաս 2018. միջանկյալ վերջնագիծ

Հայաստանում «թավշյա հեղափոխության» արդյունքում իշխանության եկավ Նիկոլ Փաշինյանը։ Երեկվա ընդդիմադիրը ղեկավարում է կառավարությունը։ Դրանից քիչ ավելի վաղ Հանրապետության նոր նախագահ էր դարձել Արմեն Սարգսյանը։ Ու թեև այսօր Հայաստանում նախագահն այդքան մեծ լիազորություններ չունի, նոր թիմի իշխանության գալու դժվարին րոպեներին նրա միջնորդական ջանքերը շատ գնահատվեցին։

Ադրբեջանում և Վրաստանում կայացան նախագահական ընտրություններ։ Եվ եթե Իլհամ Ալիևի հաղթանակն ամենևին էլ անակնկալ չէր, ապա «Վրացական երազանքի» աջակցությունը վայելող Սալոմե Զուրաբիշվիլին հաղթանակ տարավ արտահերթ ընտրությունների միայն երկրորդ փուլում և ինտրիգը պահպանվեց մինչև քվեարկության ավարտը։

Ու, չնայած տարածաշրջանի աշխարհաքաղաքական ֆոնը զգալի փոփոխություն չի կրել, բոլոր ռիսկերը պահպանվել են։ ԱՄՆ–ը զգալիորեն ակտիվացել է այստեղ. դա կարևոր է Վաշինգտոնի հետ Մոսկվայի ու Թեհրանի հարաբերությունների վատթարացման, ինչպես նաև Մերձավոր Արևելքում լարվածության ֆոնին։

Նախկինի պես ամենավտանգավոր կետերը մնում են Արցախյան առաջնագիծն ու Հայաստան–Ադրբեջան սահմանը։

Այսօր Նիկոլ Փաշինյանը, Սալոմե Զուրաբիշվիլին և Բիձինա Իվանիշվիլին, Իլհամ Ալիևը կարող են տոնել հաղթանակը և ապագայի լավատեսական ծրագրեր կառուցել։ Բայց այդ ապագան պահանջում է խնդիրների լուծում և սուր մարտահրավերների դիմագրավում։

Հայաստան. թեստ Փաշինյանի համար

2018թ–ի դեկտեմբերին արտահերթ խորհրդարանական ընտրությունների արդյունքում Նիկոլ Փաշինյանի շարժումն աննախադեպ աջակցություն ստացավ։ «Իմ քայլի» առաջնորդն ինքնաբավ ինստիտուտ է։ Փաշինյանը կարող է ունենալ ցանկացած կարգավիճակ, բայց բոլորին պարզ է` Հայաստանում ուրիշ ոչ ոք թիվ մեկ քաղաքական գործիչ չէ։

Դա կարող է նրա համար ստեղծել և՛ նոր հնարավորություններ, և՛ վտանգավոր գայթակղություններ։ 2019թ–ին Փաշինյանը պետք է ապացուցի, որ քաղաքական Օլիմպոսում իր հայտնվելը պատահական չէր, նա մեկ ժամով խալիֆ չէ, այլ լուրջ պետական գործիչ, որն ի վիճակի է համակարգային փոփոխություններ կատարել երկրում։ Նրա հանդեպ դժգոհությունը կաճի, եթե նոր թիմը սխալներ գործի ներքին և արտաքին քաղաքականության մեջ։

Թեև Փաշինյանի կառավարչական թիմը նոր կարելի է անվանել միայն վերապահումներով։ Իշխանության շարքերն են անցել նաև կադրային բյուրոկրատիայի այն ներկայացուցիչները, որոնք կարիերա են արել մինչև «թավշյա հեղափոխությունը», բայց իրենց ապագան կապել են  Փաշինյանի հետ։

Հավանաբար «Իմ քայլը» դաշինքի առաջնորդի համար 2019թ–ի ամենասուր հարցը կդառնա տնտեսական հստակ ծրագրի բանաձևումը, ոչ թե միայն մենաշնորհը վերացնելու և կոռուպցիայի դեմ պայքարելու մասին բարի ցանկություններ արտահայտելը։

Նրա համար չափազանց կարևոր կլինեն Արցախի հետ փոխհարաբերությունները, գրագետ արտաքին քաղաքականության կառուցումը՝ բազմամյա չլուծված հակամարտության մեջ երկրի ներգրավված լինելու պարագայում։ Ղարաբաղում հրաժարականների շարքը պատահականություն չէ։ Փաշինյանը ցանկանում է ավելի շատ վերահսկողություն ունենալ Ստեփանակերտում, որտեղից եկած  ցանկացած առարկություն նա ընդունում է որպես պոտենցիալ մարտահրավեր։ 2019թ–ին այդ հարցը Հայաստանի կառավարության համար կհայտնվի առաջնահերթությունների շարքում։

Բացառված չէ, որ բախվելով խորհրդարանական կառավարման բարդությունների հետ, Փաշինյանը կգնա սահմանադրական փոփոխությունների. դա նրա «պահուստային տարբերակն է», եթե խնդիրներն ավելանան։ Այս թեմայով անհրաժեշտ խոսքերը նա արդեն բերանից է ասել։

Ու թեև տարեսկզբին ոչ ոք իր հայտնիությամբ չէր կարող համեմատվել Փաշինյանի հետ, արժե ուշադրություն դարձնել Ռոբերտ Քոչարյանի քաղաքական հետագծի վրա։ «Մարտի 1–ի գործը»  հասարակության ուշադրությունը սևեռեց ՀՀ երկրորդ նախագահի վրա։ PR-ի տեսանկյունից նախկին նախագահը առայժմ ծայրահեղ քայլեր չի արել։ Եվ նոր թիմի խնդիրների ավելանալուն  զուգահեռ «տառապյալի» լուսապսակը կարող է խաղալ իր դերը` ըստ էության լրացուցիչ խթաններ հաղորդելով Փաշինյանի գլխավոր  ընդդիմադիրին։

Ադրբեջան. ոչ հանրային քաղաքականություն և արցախյան քննություն

Առաջին հայացքից թվում է, որ հենց Ադրբեջանն է տարածաշրջանի առավել կայուն պետությունը։ Սակայն այստեղ նույնպես կան բարդություններ. երկրում գործընթացների զգալի մասը ծավալվում է կուլուարներում, բայց դա չի նշանակում քաղաքական ինտրիգների բացակայություն։ Ադրբեջանն անցնում է վերնախավերի փոփոխման բարդ փուլ, և պետության առաջին դեմքի համար չափազանց կարևոր է, որ «հղկման» գործընթացը տեղի ունենա առանց թերությունների։

Ինչո՞ւ է «ղարաբաղյան քննությունը» հիշատակվում ադրբեջանական համատեքստում, չէ որ Հայաստանի համար դա նույնպես կարևորագույն հարց է։ Տարբերությունն այն է, որ Երևանը դեմ չէ առկա ստատուս քվոյին. այդ Բաքուն է ձգտում փոխել այն իր օգտին։ Չափազանց շատ են հայտարարությունները հաջողությունների մասին։ Իսկապես, ռազմական բյուջեն աճում է, ռազմատեխնիկական կոոպերացիան` զարգանում, դրանում ներառվում են նորանոր երկրներ, ներառյալ ՀԱՊԿ անդամները։

Բաքուն իրեն տուժած կողմ է համարում և հատուցում պահանջում անցած պարտությունների համար։ Վտանգե՞լ առկա ձեռքբերումները, տարիներով հաստատված կայունությունը ստատուս քվոն վերացնելու համար, թե՞ սպասել հարմար պահի, որը կարող է չգալ։ Խաղադրույքները բարձր են։

565
թեգերը:
Վրաստանի Հանրապետություն, Իլհամ Ալիև, Ադրբեջան, Նիկոլ Փաշինյան, Հայաստան
Ըստ թեմայի
Հայերի արտագաղթը և հնդիկների ներգաղթը. 2019թ-ի կանխատեսումներ
«Հարձակում իրերի էության վրա». երբ խոսեց Կաթողիկոսը
Զինակոչիկներով ավտոբուսի պատմության հետքերով. երբ անպատժելիությունը սովորություն է դառնում
Պրիգոժինի հայկական կոշիկները, կամ ինչպես հասկանալ, որ պետությունը ճիշտ են կառավարում
«Անգլուխ Նիկոլը». Հայաստանին «թավշյա բաճկոննե՞ր» են սպասում
Նորաձև մեկուսարան Ծաղկաձորում, կամ ինչպես արաբական ձևերով թափ տալ հարստացած հայերին
Վաղարշակ Հարությունյան

Ինչու Նիկոլ Փաշինյանը որոշեց պաշտոն տալ Վաղարշակ Հարությունյանին

1808
Չնայած ընդդիմադիր գործունեության փորձին, նախկին նախարարին դժվար է քաղաքական առումով ծայրահեղական անվանել։

ՄՄՀՊԻ միջազգային հետազոտությունների ինստիտուտի առաջատար գիտաշխատող Սերգեյ Մարկեդոնովը` Sputnik Արմենիա համար

Հայաստանի քաղաքական օլիմպոսում փոփոխություններ են կատարվել։ Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը նոր գլխավոր խորհրդական ունի՝ Վաղարշակ Հարությունյանը։ 2018թ-ի վերջերին և 2019թ-ի սկզբին նրա անունը ԶԼՄ-ներում և սոցիալական ցանցերում շրջանառվում էր որպես ՀԱՊԿ-ի գլխավոր քարտուղարի պաշտոնում գեներալ Յուրի Խաչատուրովի հավանական փոխարինող։ Բայց այն ժամանակ լուրերը գործնական լուծումների չվերածվեցին։ Իսկ այսօր Հարությունյանն առանձնահատուկ պաշտոնյա է դարձել Հայաստանի իշխանական հիերարխիայում։

Հետխորհրդային պետություններում հաճախ ոչ թե նախարարական պորտֆելների տերերն են վճռորոշ դեր խաղում քաղաքական որոշումների ընդունման գործընթացում, այլ հենց առաջին դեմքերի խորհրդականները։ Ինչո՞ւ է Փաշինյանը որոշել օգտվել Հարությունյանի փորձից։ Եվ առհասարակ ի՞նչ կարևորություն ունի կադրային այս որոշումը ՀՀ ներքին քաղաքականության, Երևանի ու Մոսկվայի ռազմավարական հարաբերությունների համար։

Ոչ սովորական նշանակում

Յուրաքանչյուր նորանշանակ պաշտոնյա (իսկ երկրի ղեկավարի գլխավոր խորհրդականը՝ հատկապես) պաշտոն է ստանում արդեն իսկ որոշակի համբավ ունենալով։ Եթե անդրադառնանք Վաղարշակ Հարությունյանի կենսագրությանը, կտեսնենք, որ նրա «բեքգրաունդը» տարբերվում է «թավշյա հեղափոխությունից» հետո իշխանական կաբինետները զբաղեցրած նոր պաշտոնյաների կենսագրություններից։

Նոր գլխավոր խորհրդականի կյանքի ուղին կարելի է պայմանականորեն բաժանել մի քանի շրջանի։

Առաջինը խորհրդային բանակի սպայի կարիերան է, շատ առումներով, ինչպես կասեին նախկինում, տիպիկ կարիերա` երբեմնի միացյալ երկրի քաղաքացիների համար։ Ծնվել է Ջավախքում (Վրաստանի ԽՍՀ-ի կազմում հայաբնակ շրջան), ավարտել Բաքվի բարձրագույն ռազմածովային ուսումնարանը, այնուհետև դարձել է ռազմածովային նավատորմի սպա, ծառայել Հեռավոր Արևելքում։ Հավանաբար նրա կարիերան այդպես էլ կշարունակվեր մինչև ծովակալի կոչում, եթե չսկսվեր վերակառուցումը, դրա հետ նաև՝ խորհրդային զինված ուժերի «ազգայնացումը»։

Այն պահից, երբ Հայաստանը ինքնուրույն պետություն դարձավ, Հարությունյանը մասնակցեց երկրի ուժային կառույցների ստեղծման գործին։ Ոչ միայն ռազմական ենթակառուցվածքի, այլև Ներքին գործերի նախարարության։

90-ականների ընթացքում նա տարբեր պաշտոններ ստացավ ԱՊՀ անդամ երկրների Միացյալ զինված ուժերի Գլխավոր հրամանատարությունում ու Հայաստանն էր ներկայացնում ԱՊՀ պետությունների պաշտպանության նախարարների խորհրդում։ Հիշեցնեմ՝ ՀԱՊԿ-ը` որպես կազմակերպություն, հայտնվեց 2003 թվականին, բայց Հավաքական անվտանգության մասին պայմանագիրը, որը ստորագրեցին Հայաստանը, Ղազախստանը, Ղրղզստանը, Ռուսաստանը, Տաջիկստանը և Ուզբեկստանը, ուժի մեջ էր մտել 1994 թվականին։ Այսպիսով՝ Հարությունյանը մասնակցեց եվրասիական անվտանգության հիմքի ձևավորմանը։

Այսօր այդ կառույցի արդյունավետության վերաբերյալ շատ հարցեր կան, որոնք ևս մեկ անգամ հնչեցին 2020 թվականի հուլիսին հայ-ադրբեջանական սահմանին տեղի ունեցած ռազմական իրադարձությունների ժամանակ։ Բայց ինչևիցե, մենք արձանագրում ենք փորձն ու իրազեկվածությունը։

1999 թվականին Հարությունյանը կարիերայի նոր գագաթնակետի հասավ և ՀՀ պաշտպանության նախարար նշանակվեց։ Բայց նա երկար չպաշտոնավարեց։ Այն ժամանակվա նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանի հետ տարաձայնություններից հետո գեներալը դարձավ հասարակական ու ընդդիմադիր գործիչ։

Երբ աղբյուրների բազան ավելի հասանելի դառնա, պատմաբանները դեռ պետք է գնահատական տան այդ վիճաբանության պատճառներին ու այն ժամանակվա նախարարության դերակատարությանը (թերևս ինչպես բոլոր այլ բարձր պաշտոնյաների դերակատարությունը) 1999 թվականի հոկտեմբերին Երևանում տեղի ունեցած ողբերգական իրադարձությունների մեջ։

Սակայն ինչպիսի վարկածներ էլ շրջանառվեն, մի բան ակնհայտ է` գեներալ Հարությունյանի կարիերայի հեռանկարը տևական ժամանակով կասեցվեց։ Նրան զրկեցին զինվորական կոչումից, թեև այդ կոչումը հետագայում վերականգնվեց։

Չնայած ընդդիմադիր գործունեության փորձին, նախկին նախարարին դժվար է քաղաքական առումով ծայրահեղական անվանել։ Գեներալը հետևողական էր այն հարցում, որ Հայաստանը ռազմավարական ընտրություն է կատարում հօգուտ Ռուսաստանի։ Նա հաճախ է մասնակցել Մոսկվայում անցկացվող տարածաշրջանային անվտանգության վերաբերյալ համաժողովներին, որտեղ կշռադատված գնահատականներ է հնչեցրել ընդհանուր առմամբ Կովկասյան տարածաշրջանի, ինչպես նաև հայ-ռուսական հարաբերությունների վերաբերյալ։

Նիկոլ Փաշինյանի թիմի համար, իհարկե, խիստ դրական է Ռոբերտ Քոչարյանի օրոք ընդդիմադիր լինելու փաստը։ Վարչապետը խորհրդանշական գիծ քաշելու հնարավորություն է տեսնում հետխորհրդային Հայաստանի երկրորդ գլխի անցյալի տակ, որը նա գնահատում է բացասական լույսի ներքո։

Սակայն Հարությունյանը նման չէ ՀԿ-ների երիտասարդ առաջնորդներին։ Ո՛չ կարիերայի առումով, ո՛չ սերնդի։ Ու ռուսերենը նրա համար ոչ թե այլ օտար լեզուների պես պարտադիր սովորած լեզու է, այլ մայրենի։

Նա իր համար նոր ոլորտներ բացահայտելու կարիք չունի, ինչպես անում են Transparency International-ի և այլ միջազգային կազմակերպությունների ներկայացուցիչները, երբ ծանոթանում են ազգային անվտանգության սեկտորի ու Մոսկվայի հետ հարաբերությունների բոլոր նրբություններին։ Վաղինակ Հարությունյանն այս հարցերին ծանոթ է ոչ թե լսելով, այլ որպես պրակտիկայով իր գործին տիրապետած մարդ։

Պրոֆեսիոնալիզմի պահանջարկ

Բայց ինչո՞ւ «հիմա ու այստեղ» պահանջարկ գտավ ռազմական փորձով մարդը, ոչ թե քաղաքացիական ակտիվիստը։

Այս հարցի պատասխանը շատ առումներով մակերեսային է: Հայաստանը հուլիսին անցավ ռազմական հերթական էսկալացիայի միջով, որը Արցախի քառօրյա պատերազմից հետո ամենախոշորն էր։

 

Այս անգամ էպիկենտրոնը ոչ թե ղարաբաղյան շփման գիծն էր, այլ հայ-ադրբեջանական սահմանը։ Զինված հակամարտության պոռթկումից հետո կողմերը դեռ դիվանագիտական երկխոսության չեն հանգել։ Իսկ չորս տարի առաջ նման անցումը գրեթե ակնթարթային եղավ։

Մենք որոշակի կադրային փոփոխություններ ենք տեսնում նաև Բաքվում։ Պաշտոնից ազատվել է արտգործնախարարությունը երկար տարիներ ղեկավարած Էլմար Մամեդյարովը։ Եվ հիմնականում հենց բանակցությունների վարման մեղմ ոճի համար։ Ուժեղանում է նախագահ Իլհամ Ալիևի օգնական Հիքմեթ Հաջիևի դերակատարությունը։

Այդ պատճառով Երևանը փորձում է ուժեղացնել իր աշխատանքի ոչ միայն ռազմական, այլև ռազմադիվանագիտական ուղղությունը (հաշվի առնելով Հարությունյանի փորձը ԱՊՀ կառույցներում)։ Հասկանալի է, որ դա չի լուծի ՀԱՊԿ-ի համակարգային խնդիրները, սակայն ինտեգրացիոն այդ համակարգում, ինչպես նաև Ռուսաստանի հետ երկխոսությունում որոշ ջանքեր կգործադրվեն։

Չէ՞ որ «Պոլիշինելի գաղտնիքն» այն փաստն է, որ Հայաստանի իշխանության նոր թիմում ոչ բոլորն են վստահություն առաջացնում Մոսկվայում։ Սա ոչ թե լավ է կամ վատ, այլ իրականություն է։ Բայց ներկայիս համատեքստում հայկական կառավարությունը փորձում է որևէ կերպ արձագանքել այդ իրականությանը։

Ե՛վ Երևանը, և՛ Բաքուն փորձում են պայքարել Ռուսաստանի ու նրա ղեկավարության վրա ազդեցություն ձեռք բերելու համար։ Եվ չափազանց կարևոր է, երբ այդ մրցակցության մեջ հայտնվում են անձինք, որոնք կարող են դրական ընկալվել Մոսկվայում։ Հատկապես, որ գեներալ Հարությունյանին չի կարելի եվրաատլանտյան ընտրության կողմնակից համարել։

Մյուս կողմից էլ պետք է հաշվի առնել, որ «թավշյա հեղափոխությունից» հետո նոր իշխանության կառավարող թիմը ձևավորվել է ոչ միայն զանգվածային հավաքների կազմակերպիչներից, լրագրողներից, դրամաշնորհ ստացողներից ու տարբեր հիմնադրամների ակտիվիստներից։ Նախարարների կաբինետում տեղ են գտել նաև դիվանագետները (Զոհրաբ Մնացականյան) և ուժային բլոկում փորձ ձեռք բերած մարդիկ (Դավիթ Տոնոյան)։

Կարծում եմ՝ գնալով շեշտը դրվելու է այն մարդկանց վրա, որոնք մասնագիտորեն հասկանում են այս կամ այն ոլորտը։ Որքան ավելի շատ են երեկվա ընդդիմադիրները ընկղմվում պետական ամենօրյա գործունեության մեջ, այնքան դա ավելի ակնհայտ է դառնում։

Չէի անտեսի նաև ֆոնային գործոնները, թեև դրանք այստեղ երկրորդական դերակատարություն ունեն։ Բելառուսական իրադարձությունների ֆոնին, որոնք արդիականացրել են զանգվածային բողոքների հետևանքով հետխորհրդային պետությունում արտաքին քաղաքական վեկտորի փոփոխությունը, Հայաստանի ղեկավարությունը ձգտում է ցույց տալ, որ իշխանությունը կարող է փոխվել, իսկ պաշտպանության ու անվտանգության ոլորտի առաջնահերթությունները՝ պահպանվել։ Խորհրդանշական առումով Հարությունյանի նշանակումը դրա մասին է վկայում։

Հեղինակի կարծիքը կարող է չհամընկնել խմբագրության դիրքորոշման հետ։

1808
թեգերը:
Նիկոլ Փաշինյան, Վաղարշակ Հարությունյան, Հայաստան
Ըստ թեմայի
Ինչ տեղի ունեցավ Հայաստանում 2019-ին. ներքաղաքական քամիներն ու աշխարհաքաղաքականությունը
Փաշինյանը գտավ գլուխկոտրուկի բանալին. հետհեղափոխական ոճի յուրահատկությունները
«Սահմանային հանգույցն» ավելի վտանգավոր է․ ինչու իրավիճակը սրվեց հայ-ադրբեջանական սահմանին
Երևանում անցկացվում են Բելառուսի նախագահի ընտրությունները

Դիմակով ու հակասեպտիկով. ինչպես են Երևանում անցնում Բելառուսի նախագահի ընտրությունները

199
(Թարմացված է 18:39 09.08.2020)
Բելառուսի Հանրապետության նախագահական ընտրությունները Հայաստանում բացված ընտրատեղամասում անցկացվում են հակահամաճարակային անվտանգության բոլոր կանոնների պահպանմամբ։

ԵՐԵՎԱՆ, 9 օգոստոսի – Sputnik. Ընտրական հանձնաժողովի անդամները դիմակով են, ընտրատեղամասի մուտքի և ելքի մոտ  ախտահանիչ նյութեր են դրված, իսկ ընտրողները ներս են մտնում մեկ–մեկ` պահպանելով սոցիալական հեռավորությունը։ Այսպես են անցնում Բելառուսի նախագահի ընտրությունները Երևանում Բելառուսի դեսպանատանը կից բացված ընտրատեղամասում։

Բելառուսի քաղաքացի Մայա Ստրիգոն տասը ընտրողներից մեկն էր, որը քվեարկության էր եկել որդու և ամուսնու հետ։ Sputnik Արմենիայի թղթակցի հետ զրույցում նա նշեց, որ համավարակի պայմաններում կյանքը փոխվել է, և բնականաբար, այդ իրավիճակն ազդել է նաև քվեարկության վրա։

Голосование по выборам президента в посольстве Беларуси (9 августа 2020). Еревaн
© Sputnik / Asatur Yesayants.
Մայա Ստրիգո
«Առաջին անգամ եմ հայրենիքիցս հեռու քվեարկում, իմ առաջին փորձն է, այն էլ՝ համավարակի պայմաններում»,– ասաց նա։

Մայան արդեն երեք տարի է՝ ամուսնացել է ու տեղափոխվել Հայաստան։ Մեր երկիրը միանգամից է սիրել և այստեղ իրեն զգում է՝ ինչպես տանը, նրան դուր են գալիս հատկապես բարեհամբույր և բարի մարդիկ, որոնք միշտ պատրաստ են օգնել։ Ուտելիքն էլ շատ է հավանել։

Председатель ереванской Белорусской общины Армении Ирина Погосян на голосовании в посольстве (9 августа 2020). Еревaн
© Sputnik / Asatur Yesayants.
Իրինա Պողոսյան, Հայաստանում բելառուսական համայնքի նախագահ

Հայաստանում բելառուսական համայնքի նախագահ Իրինա Պողոսյանը ընտրատեղամաս էր եկել բարձր տրամադրությամբ։ Sputnik Արմենիայի հետ զրույցում նա նշեց, որ համավարակը քվեարկությանը չի կարող խանգարել։

«Մենք քվեարկում ենք հանուն մեր հայրենիքի բարգավաճման և կայունության», – ասաց նա։

Համայնքը հիմնադրվել է 1998 թվականին ակտիվ գործունեություն է իրականացնում։ Համայնքին կից գործում են մանկական և մեծահասակների համար նախատեսված երաժշտական համույթներ, կիրակնօրյա դպրոց, ամեն ամիս լույս է տեսնում «Բելառուս» թերթը։ Պողոսյանը հույս ունի, որ Հայաստանում առաջիկայում հակահամաճարակային իրավիճակը կբարելավվի և իրենց կհաջողվի այս տարի ևս բելառուսական մշակույթի տոն կազմակերպել։ Նա կոչ է արել իր  հայրենակիցներին և համայնքի գործունեության մեջ շահագրգիռ բոլոր մարդկանց միանալ իրենց։

Հայաստանում Բելառուսի դեսպան դեռ չկա․ Իգոր Նազարուկն իր դիվանագիտական առաքելությունն ավարտեց հուլիսին։ Մինչև նոր դեսպան նշանակելը Հայաստանում Բելառուսի Հանրապետության դեսպանի ժամանակավոր հանձնակատարը Սերգեյ Տրոցյուկն է։

Временный Поверенный в делах Республики Беларусь в Армении Сергей Троцюк во время голосования по выборам президента в посольстве (9 августа 2020). Еревaн
© Sputnik / Asatur Yesayants.
Սերգեյ Տրոցյուկ, Հայաստանում Բելառուսի Հանրապետության դեսպանի ժամանակավոր հանձնակատար

Տրոցյուկն Sputnik Արմենիայի հետ զրույցում նշեց՝ այս ընտրությունները տարբերվում են նրանով, որ անհրաժեշտ է հակահամաճարակային կանոններ պահպանել։

«Ակտիվությունը պահպանվում է... Առավոտից արդեն 10 մարդ է քվեարկել, երեքն իրենց ընտրությունը արտահերթ են կատարել»,– դեսպանի ժամանակավոր հանձնակատարը։

Նա նշեց, որ ընտրատեղամասը բաց է մինչև երեկոյան ժամը 8-ը։ Դեսպանատունն ակնկալում է, որ ցուցակում ներառված բոլոր մարդիկ, ինչպես նաև նրանք, ովքեր Հայաստանում են բնակվում, սակայն հաշվառված չեն հյուպատոսությունում, կհայտնեն իրենց քաղաքացիական դիրքորոշումը, կգան ու կանեն իրենց ընտրությունը։

  • Բելառուսի դեսպանատուն
    Բելառուսի դեսպանատուն
    © Sputnik / Asatur Yesayants.
  • Բելառուսի դեսպանատուն
    Բելառուսի դեսպանատուն
    © Sputnik / Asatur Yesayants.
  • Բելառուսի դեսպանատուն
    Բելառուսի դեսպանատուն
    © Sputnik / Asatur Yesayants.
  • Բելառուսի դեսպանատուն
    Բելառուսի դեսպանատուն
    © Sputnik / Asatur Yesayants.
1 / 4
© Sputnik / Asatur Yesayants.
Բելառուսի դեսպանատուն

Ընտրական հանձնաժողովի նախագահ, Երևանում Բելառուսի դեսպանի խորհրդական Վյաչեսլավ Լիսուխան Sputnik Արմենիայի հետ զրույցում հայտնեց, որ ընտրատեղամասը գործում է օգոստոսի 4-ից։

Председатель участковой комиссии, советник посольства Беларуси в Ереване Вячеслав Лысуха (9 августа 2020). Еревaн
© Sputnik / Asatur Yesayants.
Վյաչեսլավ Լիսուխա, Երևանում Բելառուսի դեսպանի խորհրդական

Ընտրական գործընթացը կազմակերպված է ընտրական հանձնաժողովի պահանջների համաձայն։ Հանձնաժողովի կազմում ներառվել են դեսպանատան աշխատակիցներ, ինչպես նաև հաշվի են առնվել հակահամաճարակային կանոնները։ Ընտրացուցակում հյուպատոսական հաշվառում ունեցող ընդամենը 28 մարդ է գրանցված։  Լիսուխայի խոսքով` Բելառուսի քաղաքացիների թիվն ավելի մեծ է, սակայն ոչ բոլորն են դեսպանատանը հաշվառման կանգնում։

«Նախնական քվեարկության գործընթացը կազմակերպվել է օգոստոսի 4-ից։ Քվեարկողների հիմնական հոսքն այսօր ենք ակնկալում»,– ընդգծեց Լիսուխան։

Ընտրատեղամասը կփակվի ժամը 20:00–ին, որից հետո կսկվի քվեների հաշվարկը։

Հիշեցնենք՝ այսօր` օգոստոսի 9-ին, անցկացվում են Բելառուսի նախագահական ընտրությունները։ Ընդհանուր առմամբ բացվելէ 5767 ընտրատեղամաս, որոնցից 44–ն՝արտերկրում, որոնք գործում են 36 երկրներում՝Բելառուսի դեսպանատներում և գլխավոր հյուպատոսություններում։ Նախնական արդյունքները հայտնի կդառնան օգոստոսի 10-ի առավոտյան։

Քվեացուցակում հինգ թեկնածուի անուն է նշված` Ալեքսանդր Լուկաշենկո (Բելառուսի գործող նախագահ), Սվետլանա Տիխանովսկայա, Անդրեյ Դմիտրի և Սերգեյ Չերեչնյաև, Աննա Կանոպացկայա։ Քվեաթերթիկում կա նաև «բոլորին դեմ եմ» տարբերակը։

Հայաստանից ընտրություններին դիտորդի կարգավիճակով մասնակցում են ԱԺ երկու պատգամավորներ` ռուսական համայնքի ու իշխող «Իմ քայլը» խմբակցությունը  ներկայացնող Ալեքսեյ Սանդիկովը և «Լուսավոր Հայաստան» կուսակցության  պատգամավոր Արմեն Եղիազարյանը։ Հայ խորհրդարանականները կներառվեն ԱՊՀ միջխորհրդարանական ասամբլեայի առաքելության կազմում։

Նշենք, որ Բելառուսի նախագահն ընտրվում է  5 տարի ժամկետով։ Նախագահական հաջորդ ընտրությունները կանցկացվեն 2025 թվականին։

199
Արխիվային լուսանկար

«Այդ մոնստրը ի սկզբանե մեռելածին էր». Աշոտյանը շնորհակալ է Նիկոլ Փաշինյանին

31
(Թարմացված է 19:13 19.09.2020)
ԿԳ նախարարի պաշտոնից ազատվելուց հետո Արմեն Աշոտյանը 4 տարի չի խոսել կրթության ոլորտում առկա խնդիրներից, բայց Sputnik Արմենիայի առաջարկն ընդունեց, քանի որ, նրա համոզմամբ, կրթության համակարգից է սկսվում Հայաստանն ազգային կամ ապազգային դարձնելու քաղաքականությունը։

Արայիկ Հարությունյանը չի համապատասխանում զբաղեցրած պաշտոնին։ Այս մասին Sputnik Արմենիայի հետ զրույցում ասաց կրթության, գիտության նախկին նախարար, ՀՀԿ փոխնախագահ Արմեն Աշոտյանը` մեկնաբանելով Հարությունյանի դեմ բարձրացած բողոքի ալիքը։

«Դա ակնհայտ է ամենասկզից, երբ այդ նշանակությունը կատարվեց բացառապես քաղաքական նպատակահարմարությունից ելնելով»,– ասաց Աշոտյանը։

Հաջորդ մեծ սխալն, ըստ Աշոտյանի, կատարվեց արդեն այն ժամանակ, երբ իշխանությունը փոփոխություններ կատարեց կառավարության կառուցվածքում ու ստեղծեց ԿԳՄՍ սուպեր–նախարարությունը։

«Առանց այդ էլ արդեն սուպեր–նախարարություն հանդիսացող ԿԳՆ–ին գումարվեցին ևս երկու ոլորտ խորհրդանշող տառեր` ՄՍ–ն (Ե–ն էլ դեռ չկա), ակնհայտ էր, որ դա ֆիասկո է լինելու։ Անգամ եթե Արայիկ Հարությունյանին դնենք մի կողմ, այսպիսի հսկայական ոլորտ, ինչպիսին է կրթությունը, գիտությունը, մշակույթը, սպորտը և երիտասարդությունը, հնարավոր չէ։ Այդ մոնստրը ի սկզբանե մեռելածին էր»,– ասաց նախկին նախարարը։

Արդյունքում բոլոր ոլորտներում, Աշոտյանի դիտարկմամբ, ի հայտ եկան կառավարման խնդիրներ` սկսած բուհերում կառավարման խորհուրդների ուշացումով ձևավորումներից մինչև ռեկտորների ընտրություններ։ Եվ, այդուհանդերձ, Արմեն Աշոտյանը շնորհակալ է Նիկոլ Փաշինյանին այն բանի համար, որ նա չի հեռացնում պաշտոնից Արայիկ Հարությունյանին։

«Լո՞ւրջ եք ասում». ԿԳՄՍ նախարարը պատասխանում է իր հրաժարականը պահանջողների հարցերին

«Որքան քաղաքական տեսակետից հասարակության գրգռող, հասարակության նյարդերի վրա ազդող, իր կառավարչական ու բարոյական էությունը բացահայտած նախարարը մնա Նիկոլի կաբինետում, այնքան նրա կառավարության վարկանիշն ավելի արագ է գահավիժելու»,– ասաց Աշոտյանը հավելելով, որ այն պահից, երբ Փաշինյանը «փռեց իր թևերը» Արայիկ Հարությունյանի վրա, արդեն ակնհայտ էր, որ իրավիճակի մեղավորը հենց նա է։ Խնդիրներն էլ ոչ թե ոլորտային են, այլ բացառապես քաղաքական։

Անդրադառնալով Հարությունյանի ղեկավարած ոլորտներին` նախկին նախարարը հիշեցրեց, որ նախ խնդիրներ ի հայտ եկան մշակույթի ոլորտում` կապված աղմկահարույց «Մել» ֆիլմի ֆինանսավորման հետ, հետո հանրության տարակուսանքն առաջացրեցին տարատեսակ ֆլեշմոբերը։ Մեծ աղմուկ բարձրացրեցին նաև բուհերում հայոց լեզվի դասերի կրճատման, դպրոցներում «Հայ եկեղեցու պատմություն» առարկան վերացնելու որոշումները։ Դրանց հաջորդեցին նաև կրթական նոր չափորոշիչները` հայոց լեզվի, հայ գրականության ու հայ ժողովրդի պատմության դասավանդման վերաբերյալ։

«Ցավոք սրտի, պահանջվեց խմել ավելի շատ աղի ջուր՝ նոր հասկանալ, որ ծովն աղի է, բայց հանրության աչքերը բացվել են»,– ասաց նա։

Արմեն Աշոտյանը փաստում է` նախարարի պաշտոնից ազատվելուց հետո 4 տարի չի խոսել կրթության ոլորտում առկա խնդիրներից, բայց Sputnik Արմենիայի առաջարկն ընդունեց, քանի որ, նրա համոզմամբ, կրթության համակարգից է սկսվում Հայաստանն ազգային կամ ապազգային դարձնելու քաղաքականությունը։

«Այսօր փորձ է արվում փոխել կրթության համակարգի էությունը` արժեքների փոփոխություն կատարելով, որպեսզի այդ համակարգը վերարտադրի այլ քաղաքացիներ` գլոբալիստական, կոսմոպոլիտ քաղաքացիներ, որոնք կրթության հոսքագծով պիտի արտադրվեն` իրենց մեջ ունենալով մտածելակերպային այլ նորմեր, այլ մատրիցաներ, այլ չիպեր»,– ասաց Աշոտյանը։

Մշտական սկանդալների կենտրոնում. նախարարի հեռացումը կլուծի՞ «խառը» նախարարության խնդիրները

Կրթության արդիականացմանը նախկին նախարարը դեմ չէ։ Հակառակը` արձանագրում է, որ արագ փոփոխվող աշխարհում այսօր հնարավոր չէ երեխային տալ գիտելիքների պաշար ամբողջ կյանքի համար։ Դրանք արագ հնանում են, առաջանում են նորերը, որոնք պարբերաբար անհրաժեշտ է թարմացնել։

«Պետք է սովորեցնել երեխային ճիշտ մտածել, տալ դաստիարակություն, արժեհամակարգ։ Պետք է տալ այն մինիմալ գիտելիքային պաշարը, որ նրան անհրաժեշտ է հետո, կյանքի ընթացքում նոր գիտելիքներ ձեռք բերելու համար։ Եվ երրորդը` պետք է այդ երեխաներին սովորեցնել սովորել ողջ կյանքի ընթացքում»,– ասաց Աշոտյանը։ Մինչդեռ այն, ինչ կատարվել ու կատարվում է այսօր կրթության համակարգի բարեփոխման ու արդիականացման անվան տակ, Արմեն Աշոտյանի դիտարկմամբ, կրթության համակարգի ապազգայնացում է։

Հիշեցնենք` Արայիկ Հարությունյանի համակարգած ոլորտներում առկա դժգոհությունների պատճառով ԱԺ «Լուսավոր Հայաստան» խմբակցությունը Ազգային ժողովում հարցապնդում էր ներկայացրել նախարարի հրաժարականի պահանջով։ ԱԺ մեծամասնությունը, սակայն, մերժեց ընդդիմությանը։ Հարցապնդմանը զուգահեռ՝ ԱԺ դարպասների մոտ ԼՀԿ-ն ակցիա էր իրականացնում՝ նույն պահանջով։

ԿԳՄՍ նախարարին իր պաշտոնում չեն ուզում տեսնել ու պարբերաբար բողոքի ակցիաներ են իրականացնում նաև ՀՅԴ–ի երիտասարդական միությունը, ԲՀԿ երիտասարդական թևը, «Կամք» միությունն ու անհատ քաղաքացիներ։

31
թեգերը:
Արմեն Աշոտյան, Կրթության, գիտության, մշակույթի և սպորտի նախարարություն (ԿԳՄՍ), Արայիկ Հարությունյան
Ըստ թեմայի
Ես չէի ուզում, նա ստիպեց. Ջուլֆալակյանը բանավեճի է հրավիրում ԿԳՄՍ նախարարին
«Ձախողումների շքերթ է». ԼՀԿ-ն պահանջում է Արայիկ Հարությունյանի հրաժարականը
«Վճիռը՝ ապաշնորհ, ապազգային». բողոքի երթի մասնակիցները քայլում են դեպի ԿԳՄՍ նախարարություն