Դուշամբե. ԱՊՀ երկրների ղեկավարների նիստ

Բաքվի դիլեման. սպասե՞լ հարմար պահի, թե՞ անցնել ակտիվ գործողության

561
Փաշինյանը ցանկանում է ավելի շատ վերահսկողություն ունենալ Ստեփանակերտում, որտեղից եկած ցանկացած առարկություն նա ընդունում է որպես պոտենցիալ մարտահրավեր։ 2019թ–ին այդ հարցը Հայաստանի կառավարության համար կհայտնվի առաջնահերթությունների շարքում։

Սերգեյ Մարկեդոնով. ՌՊՀՀ արտասահմանյան տարածաշրջանային ուսումնասիրությունների և արտաքին քաղաքականության ամբիոնի դոցենտ

2018թ–ին Հարավային Կովկասում տեղի են ունեցել բազմաթիվ նշանակալի իրադարձություններ։ Ամփոփենք տարին ըստ տարածաշրջանային գործընթացների արդյունքների։

Կովկաս 2018. միջանկյալ վերջնագիծ

Հայաստանում «թավշյա հեղափոխության» արդյունքում իշխանության եկավ Նիկոլ Փաշինյանը։ Երեկվա ընդդիմադիրը ղեկավարում է կառավարությունը։ Դրանից քիչ ավելի վաղ Հանրապետության նոր նախագահ էր դարձել Արմեն Սարգսյանը։ Ու թեև այսօր Հայաստանում նախագահն այդքան մեծ լիազորություններ չունի, նոր թիմի իշխանության գալու դժվարին րոպեներին նրա միջնորդական ջանքերը շատ գնահատվեցին։

Ադրբեջանում և Վրաստանում կայացան նախագահական ընտրություններ։ Եվ եթե Իլհամ Ալիևի հաղթանակն ամենևին էլ անակնկալ չէր, ապա «Վրացական երազանքի» աջակցությունը վայելող Սալոմե Զուրաբիշվիլին հաղթանակ տարավ արտահերթ ընտրությունների միայն երկրորդ փուլում և ինտրիգը պահպանվեց մինչև քվեարկության ավարտը։

Ու, չնայած տարածաշրջանի աշխարհաքաղաքական ֆոնը զգալի փոփոխություն չի կրել, բոլոր ռիսկերը պահպանվել են։ ԱՄՆ–ը զգալիորեն ակտիվացել է այստեղ. դա կարևոր է Վաշինգտոնի հետ Մոսկվայի ու Թեհրանի հարաբերությունների վատթարացման, ինչպես նաև Մերձավոր Արևելքում լարվածության ֆոնին։

Նախկինի պես ամենավտանգավոր կետերը մնում են Արցախյան առաջնագիծն ու Հայաստան–Ադրբեջան սահմանը։

Այսօր Նիկոլ Փաշինյանը, Սալոմե Զուրաբիշվիլին և Բիձինա Իվանիշվիլին, Իլհամ Ալիևը կարող են տոնել հաղթանակը և ապագայի լավատեսական ծրագրեր կառուցել։ Բայց այդ ապագան պահանջում է խնդիրների լուծում և սուր մարտահրավերների դիմագրավում։

Հայաստան. թեստ Փաշինյանի համար

2018թ–ի դեկտեմբերին արտահերթ խորհրդարանական ընտրությունների արդյունքում Նիկոլ Փաշինյանի շարժումն աննախադեպ աջակցություն ստացավ։ «Իմ քայլի» առաջնորդն ինքնաբավ ինստիտուտ է։ Փաշինյանը կարող է ունենալ ցանկացած կարգավիճակ, բայց բոլորին պարզ է` Հայաստանում ուրիշ ոչ ոք թիվ մեկ քաղաքական գործիչ չէ։

Դա կարող է նրա համար ստեղծել և՛ նոր հնարավորություններ, և՛ վտանգավոր գայթակղություններ։ 2019թ–ին Փաշինյանը պետք է ապացուցի, որ քաղաքական Օլիմպոսում իր հայտնվելը պատահական չէր, նա մեկ ժամով խալիֆ չէ, այլ լուրջ պետական գործիչ, որն ի վիճակի է համակարգային փոփոխություններ կատարել երկրում։ Նրա հանդեպ դժգոհությունը կաճի, եթե նոր թիմը սխալներ գործի ներքին և արտաքին քաղաքականության մեջ։

Թեև Փաշինյանի կառավարչական թիմը նոր կարելի է անվանել միայն վերապահումներով։ Իշխանության շարքերն են անցել նաև կադրային բյուրոկրատիայի այն ներկայացուցիչները, որոնք կարիերա են արել մինչև «թավշյա հեղափոխությունը», բայց իրենց ապագան կապել են  Փաշինյանի հետ։

Հավանաբար «Իմ քայլը» դաշինքի առաջնորդի համար 2019թ–ի ամենասուր հարցը կդառնա տնտեսական հստակ ծրագրի բանաձևումը, ոչ թե միայն մենաշնորհը վերացնելու և կոռուպցիայի դեմ պայքարելու մասին բարի ցանկություններ արտահայտելը։

Նրա համար չափազանց կարևոր կլինեն Արցախի հետ փոխհարաբերությունները, գրագետ արտաքին քաղաքականության կառուցումը՝ բազմամյա չլուծված հակամարտության մեջ երկրի ներգրավված լինելու պարագայում։ Ղարաբաղում հրաժարականների շարքը պատահականություն չէ։ Փաշինյանը ցանկանում է ավելի շատ վերահսկողություն ունենալ Ստեփանակերտում, որտեղից եկած  ցանկացած առարկություն նա ընդունում է որպես պոտենցիալ մարտահրավեր։ 2019թ–ին այդ հարցը Հայաստանի կառավարության համար կհայտնվի առաջնահերթությունների շարքում։

Բացառված չէ, որ բախվելով խորհրդարանական կառավարման բարդությունների հետ, Փաշինյանը կգնա սահմանադրական փոփոխությունների. դա նրա «պահուստային տարբերակն է», եթե խնդիրներն ավելանան։ Այս թեմայով անհրաժեշտ խոսքերը նա արդեն բերանից է ասել։

Ու թեև տարեսկզբին ոչ ոք իր հայտնիությամբ չէր կարող համեմատվել Փաշինյանի հետ, արժե ուշադրություն դարձնել Ռոբերտ Քոչարյանի քաղաքական հետագծի վրա։ «Մարտի 1–ի գործը»  հասարակության ուշադրությունը սևեռեց ՀՀ երկրորդ նախագահի վրա։ PR-ի տեսանկյունից նախկին նախագահը առայժմ ծայրահեղ քայլեր չի արել։ Եվ նոր թիմի խնդիրների ավելանալուն  զուգահեռ «տառապյալի» լուսապսակը կարող է խաղալ իր դերը` ըստ էության լրացուցիչ խթաններ հաղորդելով Փաշինյանի գլխավոր  ընդդիմադիրին։

Ադրբեջան. ոչ հանրային քաղաքականություն և արցախյան քննություն

Առաջին հայացքից թվում է, որ հենց Ադրբեջանն է տարածաշրջանի առավել կայուն պետությունը։ Սակայն այստեղ նույնպես կան բարդություններ. երկրում գործընթացների զգալի մասը ծավալվում է կուլուարներում, բայց դա չի նշանակում քաղաքական ինտրիգների բացակայություն։ Ադրբեջանն անցնում է վերնախավերի փոփոխման բարդ փուլ, և պետության առաջին դեմքի համար չափազանց կարևոր է, որ «հղկման» գործընթացը տեղի ունենա առանց թերությունների։

Ինչո՞ւ է «ղարաբաղյան քննությունը» հիշատակվում ադրբեջանական համատեքստում, չէ որ Հայաստանի համար դա նույնպես կարևորագույն հարց է։ Տարբերությունն այն է, որ Երևանը դեմ չէ առկա ստատուս քվոյին. այդ Բաքուն է ձգտում փոխել այն իր օգտին։ Չափազանց շատ են հայտարարությունները հաջողությունների մասին։ Իսկապես, ռազմական բյուջեն աճում է, ռազմատեխնիկական կոոպերացիան` զարգանում, դրանում ներառվում են նորանոր երկրներ, ներառյալ ՀԱՊԿ անդամները։

Բաքուն իրեն տուժած կողմ է համարում և հատուցում պահանջում անցած պարտությունների համար։ Վտանգե՞լ առկա ձեռքբերումները, տարիներով հաստատված կայունությունը ստատուս քվոն վերացնելու համար, թե՞ սպասել հարմար պահի, որը կարող է չգալ։ Խաղադրույքները բարձր են։

561
թեգերը:
Վրաստանի Հանրապետություն, Իլհամ Ալիև, Ադրբեջան, Նիկոլ Փաշինյան, Հայաստան
Ըստ թեմայի
Հայերի արտագաղթը և հնդիկների ներգաղթը. 2019թ-ի կանխատեսումներ
«Հարձակում իրերի էության վրա». երբ խոսեց Կաթողիկոսը
Զինակոչիկներով ավտոբուսի պատմության հետքերով. երբ անպատժելիությունը սովորություն է դառնում
Պրիգոժինի հայկական կոշիկները, կամ ինչպես հասկանալ, որ պետությունը ճիշտ են կառավարում
«Անգլուխ Նիկոլը». Հայաստանին «թավշյա բաճկոննե՞ր» են սպասում
Նորաձև մեկուսարան Ծաղկաձորում, կամ ինչպես արաբական ձևերով թափ տալ հարստացած հայերին
Հասան Ռոհանին. արխիվային լուսանկար

Հայաստանը պետք է կողմնորոշվի ընկերների հարցում․ ՄԱԿ-ում Իրանի մասով «մեծ կռիվ» է սպասվում

2538
(Թարմացված է 00:05 11.06.2020)
Թեհրանում Հայաստանի դեսպանատան դիմաց իրանցի ուսանողների ցույցն, իհարկե, դեռ աղետ չէ։ Սակայն դա լուրջ ահազանգ է, որին Հայաստանի ղեկավարությունն ու արտգործնախարարությունը պարզապես պարտավոր են ուշադրություն դարձնել։

Արման Վանեսքեհյան, Sputnik Արմենիայի քաղաքական վերլուծաբան

Թեհրանում Հայաստանի դեսպանատան դիմաց այրել են Իսրայելի դրոշը։ Ցույցի մասնակիցները վանկարկել են «Մա՛հ Իսրայելին, մա՛հ Միացյալ Նահանգներին, մա՛հ Մեծ Բրիտանիային»։

Հայտարարություն է ընթերցվել, որում դատապարտվել է Իսրայելում Հայաստանի դեսպանատան բացումը, քանի որ «տարածաշրջանում սիոնական ռեժիմի ազդեցությունն ուժեղացնող ցանկացած քայլ» թշնամական ակտ է համարվում։

Հայաստանը նույնպես պետք է պատրաստ լինի լուրջ կռվի

Սկսենք վերջից` նրանից, որ կորոնավիրուսի համավարակի ու համաշխարհային տնտեսական խոր ճգնաժամի ֆոնին ինչպես քաղաքական ասպարեզում, այնպես էլ աշխարհաքաղաքական իրողության մեջ ճակատագրական փոփոխություններ են կանխատեսվում։ Ամիսներ շարունակ բոլոր փորձագետները, վերլուծաբանները, դիվանագետներն ու քաղաքական գործիչներն անխտիր, համամիտ են մի հարցում. աշխարհն այլևս չի լինի այնպիսին, ինչպիսին համավարակից առաջ էր։

Յուրաքանչյուր երկիր յուրովի է պատրաստվում այդ փոփոխություններին ու փորձում ամբողջովին «զինված» մտնել նոր իրականություն։ Գերտերությունները՝ Ռուսաստանը, Չինաստանը, ԱՄՆ-ն անում են հնարավոր ամեն բան, որ աշխարհի քաղաքական քարտեզի վրա ազդեցության նոր բաշխման շրջանից առաջ իրենց համար հնարավորինս հարմարավետ մեկնարկ ապահովեն։ Տարածաշրջանային խոշոր երկրները նույնպես այդ առումով հետ չեն մնում։

Որպես օրինակ կարելի է դիտարկել Թուրքիան, որը սկսել է կտրուկ ակտիվություն ցուցաբերել նոր պայմաններով «աշխարհը կիսելուց» առաջ։ Թուրքիան կոշտ պատասխաններ է տալիս ոչ միայն հարևաններին՝ Իրաքին, Սիրիային ու նույնիսկ Հունաստանին, այլև եվրոպական տերություններին՝ Ֆրանսիային, Իտալիային․․․

Հայկական կողմը կարող է համարժեք պատասխան տալ. Մնացականյանը` Ադրբեջանի զենքի մասին

Նույն կերպ է վարվում Իրանը, որը լուծում է գաղափարական հակառակորդների՝ ԱՄՆ-ի ու Իսրայելի ագրեսիվ քաղաքականության հետ կապված իր խնդիրները։

Ընդհանուր առմամբ` ամեն ինչ աշխարհաքաղաքական լուրջ փոփոխությունների կոնտեքստում է։ Արևի տակ հարմար տեղ ապահովելու համար պետք է լուրջ կռվի պատրաստ լինել։ Միամտություն կլինի ենթադրելը, որ Հայաստանը կխուսափի այս ամենի հետևանքներից։

Երբ քո բոլոր տարածաշրջանային հարևանները «խաղի» մեջ են, անմասն մնալ չի ստացվի։ Այդ պատճառով էլ պետք է հանգամանորեն պատրաստվել, հաշվարկել բոլոր կապերը, դիտարկել իրադարձությունների զարգացման հնարավոր բոլոր տարբերակները ինչպես տարածաշրջանային, այնպես էլ գլոբալ մասշտաբով։ Պետք է հասկանալ, որ տարածաշրջանային միակ հարևանը, որին կարելի է վստահել (թեպետ՝ ստուգելով), Իրանն է։

Ներկայիս իրավիճակում ոչ մի կերպ չի կարելի փչացնել հարաբերություններն այդ երկրի հետ։ Դա չի կարելի անել նույնիսկ հանուն Իսրայելի, որը սովորական իրավիճակում կարող է լավ գործընկեր լինել ու որի հետ պետք է լավ հարաբերություններ պահպանել։ Պետք է ամեն վայրկյան հիշել, որ Իրանի որդեգրած տարածաշրջանային քաղաքականությունը Հարավային Կովկասի հարաբերական կայունության հիմնաքարերից է։

Իսրայելն այն երկիրն է, որը վախենում է Թուրքիայից ու չի ճանաչում Հայոց ցեղասպանությունը

Մեր հարավային հարևանը մեծ դերակատարություն ունի այն գործում, որ արցախյան շփման գծում լայնածավալ մարտական գործողություններ տեղի չեն ունենում։ Պետք է հիշել նաև անմիջական հարևանների նկատմամբ Իրանի վերաբերմունքի յուրահատկությունների մասին։ Պետք է հաշվի առնել, որ միջազգային ասպարեզում ստեղծված բարդ իրավիճակում, որում հայտնվել է Իրանը, այն բավականին խանդոտ է վերաբերվում, երբ իր հարևանները սեթևեթում են իր գաղափարական հակառակորդների հետ։

Այդ առումով րոպե առաջ Իսրայելում դեսպանատուն բացելու` պաշտոնական Երևանի ձգտումը դժվար է սեփական հետաքրքրություններով բացատրել։ Հատկապես, որ Հայաստանի ու Իսրայելի հարաբերությունները դժվար է բարի դրացիական կոչել։

Սկսած այն հանգամանքից, որ Քնեսեթը մինչ այժմ Հայոց ցեղասպանության վերաբերյալ գոնե որևէ օրենք չի ընդունել, վերջացրած սկանդալային տեղեկությունով, որ իսրայելցի մասնագետները կապ ունեն Ադրբեջանին մարտական դրոններ վաճառող ընկերության հետ։ Հետագայում պարզվեց, որ գուցե հենց նրանք էլ կառավարում էին ԱԹՍ-ները նաև 2016-ի Ապրիլյան պատերազմի ժամանակ։

Այն ժամանակ սկանդալը մի կերպ հարթեցին: Իսրայելական ընկերությունը (չեմ ուզում նույնիսկ անունը տալ) կարծես թե նույնիսկ կառավարության պատժամիջոցների տակ ընկավ։ Սակայն պաշտոնական Թել–Ավիվը ներողություն չխնդրեց։

«Ձեզ համար առևտուր, մեզ համար` մահ». ԱԳ նախարարը` Բաքվին իսրայելական զենք վաճառելու մասին

Հավանաբար պետք է հիշել Թել–Ավիվի ու Բաքվի մտերիմ, նուրբ հարաբերությունների մասին, և այդ ֆոնին հարց է առաջանում` արդյո՞ք Հայաստանի համար Իսրայելի մայրաքաղաքում դեսպանատուն ունենալն այդքան անհրաժեշտ է։

Հայկական դեսպանն իր համար նստած է Երևանում։ Թող շարունակի նստել։ Միևնույնն է, չի կարող ազդեցություն ունենալ ո՛չ Իսրայելի արտաքին քաղաքականության ուղղվածության, ո՛չ էլ ուրիշ հարցերի վրա։ Նույնիսկ չի կարող ազդել Քնեսեթի վրա Հայոց ցեղասպանության ճանաչման հարցում։ Վաղուց հասկանալի է, որ Իսրայելը վախենում է փչացնել իր հարաբերությունները Թուրքիայի հետ ու չի պատրաստվում ճանաչել Ցեղասպանությունը։

Ընդ որում՝ խորհրդարանականները նույնիսկ չեն թաքցնում դա. բաց տեքստով են խոսում։ Արդյո՞ք արժե, որ Երևանը նրանց համար փչացնի հարաբերություններն իսկապես ռազմավարական գործընկեր Թեհրանի հետ։

ՄԱԿ-ում «մեծ բենցի» նախօրեին ԱՄՆ-ն նորից բոլորին ժողովրդավարությո՞ւն է սովորեցնում

Իսրայելի հետ հարաբերությունները կարևոր են միջազգային գործընթացներին Հայաստանի մասնակցության հարցում։ Սակայն պետք է մի պարզ ճշմարտություն հասկացնել ամբողջ աշխարհին` մենք չենք պատրաստվում վստահելի գործընկեր Իրանին փոխարինել Իսրայելով։

Եթե պետք է, կարելի է նույնը պարզ կերպով բացատրել նաև ամերիկացիներին, որոնք շատ կցանկանային ճնշում գործադրել Երևանի վրա ու փոխել երկրի արտաքին քաղաքական վեկտորը։

ԱՄՆ-ն շատ բան կտար հարավկովկասյան տարածաշրջանում Իրանը թշնամության անթափանց պատով շրջապատելու համար։ Բայց պետք չէ Հայաստանին խառնել այդ խաղերի մեջ։ Հիմա, երբ ոչ միայն տարածաշրջանը, այլև ամբողջ աշխարհը լուրջ աշխարհաքաղաքական ցնցումների առաջ է կանգնել, բացահայտորեն սխալ կլիներ խաղադրույք անել Միացյալ Նահանգների ցանկությունների վրա։

Խաղաղ Հայաստանը պետք է ուժեղ լինի. մոսկովյան բանակցությունների «սուխոյ» շեշտադրումը

Սխալ կլիներ հատկապես ԱՄՆ-ի ագրեսիվ արտաքին քաղաքականության ֆոնին, որն իրականացվում է Հայաստանի հարավային ռազմավարական գործընկերոջ նկատմամբ։ Հիմա Թեհրանի նկատմամբ Վաշինգտոնի իրականացրած գործողություններից հեռու են ուզում մնալ ոչ միայն ամերիկացիների գաղափարական հակառակորդներ Ռուսաստանն ու Չինաստանը, այլև դաշնակից Եվրամիությունը։

Այս ամենը ՄԱԿ-ում ակնկալվող «մեծ բենցի» շեմին, որտեղ սպառազինության իրանական էմբարգոն նորացնելու կամ վերացնելու հողի վրա կբախվեն վերոհիշյալ բոլոր երկրները։ Վաշինգտոնն արդեն միջազգային հանրությանը հասկացնում է, որ պատրաստ է ամենակոշտ քայլերի, միայն թե թույլ չտա այդ էմբարգոյի վերացումը։

Սակայն արդեն հասկանալի է, որ դրանք կբախվեն առնվազն Ռուսաստանի ու Չինաստանի վետոյին։ Մոսկվան ու Պեկինը մի կողմ, նույնիսկ Բրյուսելն է սկսել խոսել այն մասին, որ միակողմանի կարգով «միջուկային» պայմանագիրը լքած ԱՄՆ-ն այսուհետ Համատեղ գործողությունների համապարփակ ծրագրի գործերին միջամտելու ո՛չ իրավական, ո՛չ էլ բարոյական իրավունք չունի։

Վաշինգտոնը բարկանում է, առաջարկում Ռուսաստանը դասել ահաբեկչության հովանավորների շարքն ու նրա դեմ նոր պատժամիջոցներ կիրառել։

Ինչպես է եվրոպական պահեստներում մնացած զենքը Իսրայելի թեթև ձեռքով հասել Ադրբեջան

2538
թեգերը:
Միավորված ազգերի կազմակերպություն (ՄԱԿ), Իրանի Իսլամական Հանրապետություն, Հայաստան, ԱՄՆ, Իսրայել
Ըստ թեմայի
Աննախադեպ երևույթ Իսրայելի պատմության մեջ, կամ Թրամփի ամենաիսրայելամետ պլանը
«Սումգայիթյան հարցում արդեն անիմաստ է ադրբեջանցիների հետ բանավիճելը». Ադիբեկյան
Չինացիները, Արարատն ու բլոկադան. ՀՀ–ն կարող է համավարակի թեման օգտագործել Թուրքիայի դեմ
Զինծառայողներ

Երևանի հեռահար նշանակետը արտահանումն է․ ո՞ր երկրներում են Կալաշնիկովի ինքնաձիգ արտադրում

176
(Թարմացված է 20:16 09.06.2020)
Կալաշնիկովի ինքնաձիգը ռուսական որակի խորհրդանիշն է, մարտական բարձր արդյունավետություն ունի, ցանկացած պայմաններում վստահելի է և հաստատուն, թեթև է ու ոչ կամակոր։ Ռազմական վերլուծաբան Ալեքսանդ Խրոլենկոն պատմում է, թե որ երկրներում է արտադրվում այդ ինքնաձիգը։

Ալեքսանդ Խրոլենկո, Sputnik-ի համար

Հայաստանում հուլիսի սկզբից կսկսեն 7,62 մմ տրամաչափի Կալաշնիկովի ինքնաձիգ թողարկել՝ արտադրող գործարանի լիցենզիայով։ Առաջին փուլում ինքնաձիգների հավաքման համար բաղադրիչ մասերը կմատակարարի Ռուսաստանի Իժևսկի մեխանիկական գործարանը, իսկ հետագայում արտադրության ամբողջական շղթան կկարգավորի Երևանում գրանցված «Նեյտրոն գիտաարտադրական միավորում ՓԲԸ»-ն։ Պայմանագիրը կնքվել է մայիսի 15-ին, լիցենզիան 10 տարով է և տարեկան մինչև 50 հազար ինքնաձիգի արտադրություն է ենթադրում։

Երևանում Կալաշնիկովի արտադրության վերաբերյալ սկզբունքային պայմանավորվածությունը ձեռք է բերվել Մոսկվայում 2018 թ․-ի օգոստոսին «Նեյտրոն» ԳԱՄ ՓԲԸ-ի ղեկավար Դավիթ Գալստյանի և «Կալաշնիկով» կոնցեռնի ղեկավարի տեղակալ Անդրեյ Բարիշնիկովի բանակցությունների ընթացքում: Կալաշնիկովի ինքնաձիգի 8 ժամանակակից տարբերակներից ԱԿ-103-ի ընտրությունը լավագույնն է։

Հայաստանը ռուսական զենքը ստանում է արտոնյալ ներռուսաստանյան գնով, ընդհանուր առմամբ 300 միլիոն դոլար ծավալով ՌԴ պետական վարկերի լրակազմում, և դա Երևանին թույլ է տվել ռազմական ծախսերը հասցնել 600 միլիոն դոլարի։

Թվում է, թե 45-հազարանոց փոքրիկ ազգային բանակի համար ավելի հեշտ կլիներ Կալաշնիկովի ինքնաձիգները գնել, քան սեփական լիցենզավորված արտադրություն սկսել։ Հնարավոր է, որ Երևանում ԱԿ-103-ի լիցենզավորված արտադրությունը սկսվում է` նշանակետում պահելով արտահանման հեռանկարը։ Դա ստուգված ուղի է։ Միջազգային շուկայում «Կալաշնիկովը» հայտնի ապրանքանիշ է և միանշանակ առաջատար, ինչը շահույթ է երաշխավորում ապագայում։

Իր արդյունավետությամբ, պարզությամբ և հուսալիությամբ «Կալաշնիկովը» աշխարհի լավագույն ինքնաձիգն է համարվում, 55 երկրի սպառազինության մաս կազմում և տարբեր ժամանակներում լիցենզիայով թողարկվել է 12 պետություններում։ Սակայն այսօր աշխարհում գոյություն ունեցող մոտ 100 միլիոն ինքնաձիգների կեսը կեղծ է, արտադրված է առանց լիցենզիայի, արտոնագրի կամ միջկառավարական համաձայնության։

Տասը երկիր Կալաշնիկովի ինքնաձիգ են թողարկում ժամկետանց լիցենզիայով կամ առանց դրա, դրանց թվում են ՆԱՏՕ-ական Բուլղարիան, Հունգարիան և Ռումինիան։ ՌԴ-ում արտադրվում է աշխարհում եղած ինքնաձիգների մոտ 10 տոկոսը, և մինչև վերջերս Ռուսաստանը տարեկան հարյուրավոր միլիոն դոլար էր կորցնում միջազգային շուկայում։ Սա հաշվի առնելով` արտադրության օրինական փորձառությունը է՛լ ավելի ուրախալի է թվում։

Իսկ ուրիշնե՞րը

Ադրբեջանը, օրինակ, ԱԿ-74Մ ինքնաձիգների լիցենզավորված արտադրությունը սկսել է 2011 թ․-ին։ «Рособоронэкспорт»-ի հետ պայմանագիրը ստորագրվել է 2010թ․-ին, այն նախատեսում է տարեկան 12 հազար լիցենզավորված ԱԿ-74Մ ինքնաձիգների թողարկում՝ միայն ազգային զինված ուժերի կարիքների համար։

2020 թվականից հետո, ենթադրում եմ, հնարավոր են այլ տարբերակներ ևս։ Ադրբեջանական «Խազրի» 5,45մմ տարբերակն աչքի է ընկնում գիշերային տեսանելիության սարքերի, լազերային նշանառության համակարգերի, լուսավորության և նշանառության սարքերի տեղադրման հնարավորությամբ: Առաջին փուլում ինքնաձիգները հավաքվում էին Ռուսաստանից ներկրվող մասերից, և Ադրբեջանի ռազմական արդյունաբերության նախարարությունը 2011 թվականին արդեն փոխանցել էր առաջին խմբաքանակը՝ 5 հազար ԱԿ-74Մ «Խազրի» ինքնաձիգ։

Ասիա և Աֆրիկա

Կորոնավիրուսի համավարակի պատճառով Հնդկաստանն ու Ռուսաստանը հունիսի սկզբին համաձայնության չեկան Կորվա քաղաքի ռուս-հնդկական համատեղ ձեռնարկությունում ԱԿ-203 ինքնաձիգների արտադրության պայմանների (առևտրային գնի) շուրջ, և այնուամենայնիվ համագործակցության այդ ուղղությունը՝ 670-750 հազար Կալաշնիկովի ինքնաձիգ ծավալով, դատապարտված է հաջողության:

ՀՀ-ն $40 մլն է ծախսել հնդկական ռադարների համար. ինչու են անտեսվել ռուսական անալոգները

Ծրագիրը նախատեսում է ԱԿ–203-ի արտադրության տեխնոլոգիայի ամբողջական փոխանցում Հնդկաստանին և երրորդ երկրներ արտահանելու հնարավորություն։ Ինքնաձիգների արտադրությամբ զբաղվող ռուս-հնդկական համատեղ Indo-Russian Rifles Private Limited ձեռնարկության ստեղծման մասին Հնդկաստանի վարչապետ Նարենդրա Մոդին հայտարարել է անցած տարվա մարտին։ Հնդկաստանը «Կալաշնիկովի» 200-րդ սերիան արտադրող առաջին երկիրը կդառնա հեռավոր արտերկրում։

Կալաշնիկովի ինքնաձիգների լիցենզավորված արտադրությունը համագործակցության հեռանկարային ուղղություն է նաև Ռուսաստանի և աֆրիկյան երկրների միջև: Տարբերակներ են քննարկվել Յոհանեսբուրգում կայացած «Africa aerospace and defence 2016» զենքի ցուցահանդեսի ընթացքում։

Եգիպտոսում «Կալաշնիկովի» հիման վրա թողարկվում է Misr ինքնաձիգը, որը Եգիպտոսի բանակի սպառազինության մասն է կազմում։ Misr-ը ԱԿՄ-ի լիակատար կրկնօրինակն է, սակայն բնօրինակին զիջում է արտադրության որակով և բնութագրով։

Չինաստանը «Կալաշնիկովի» արտադրությունը յուրացրել է դեռ 1950-ականների վերջին, և տևական ժամանակ է` չինական «Տիպ-56» տարբերակն ակտիվորեն արտահանվում է ասիական երկրներ։ Հարևան Վիետնամը թողարկում է ԱԿՄ-ի արդիականացված տարբերակը՝ STL-1A անվանումով, որը ԱԿՄ-ի և ԱԿ-103-ի համակցություն է։

Արևելյան Եվրոպա

Հունգարիան Կալաշնիկովի ինքնաձիգ արտադրելու լիցենզիա ստացած առաջին երկիրը դարձավ, ԱԿ-55-ի (խորհրդային տարբերակի լիակատար կրկնօրինակի) թողարկումը սկսվեց 1955թ․-ին։ Լիցենզիայի շրջանակում Սառը պատերազմի տարիներին Հունգարիայում արտադրված տարբերակները՝ ԱՄ-63-ը (արդիականացված ԱԿ-55) և ԱՄԴ-65-ը մինչ օրս հունգարական բանակի սպառազինության մաս են կազմում։

Կալաշնիկովի ինքնաձիգների բուլղարական արտադրությունը սկսվել է 1960-ականներին՝ «Արսենալ» զինագործարանում (այժմ՝ Arsenal ընկերություն), և ավելի քան 30 տարի բուլղարական ինքնաձիգները խորհրդային մոդելների լիակատար կրկնօրինակներն էին։ Այնուհետև սկսվեց ԱԿՄ-ի և ԱԿ-74 «սեփական» արդիականացված տարբերակների արտադրությունը, որոնք տարբերվում էին միայն ֆուրնիտուրայով և ՆԱՏՕ-ական տրամաչափով (5,56х45մմ փամփուշտների համար)։ Բուլղարական Arsenal-ը մինչև վերջերս Կալաշնիկովի ինքնաձիգների զանգվածային արտադրություն ուներ և անգամ ԱՄՆ-ին էր վաճառում դրանք։

Սառը պատերազմի տարիներին Լեհաստանը սկսեց ԱԿ-ի լիցենզավորված արտադրությունը, և 1990-ականների սկզբին լեհական բանակի սպառազինությունը համալրվեց KbK vz.88 Tantal ինքնաձիգներով (ԱԿ-74Մ-ի մոդիֆիկացիա)։ Ավելի ուշ Tantal-ի հիմա վրա ստեղծվեց KbKs wz.96 Beryl 5,56մմ ինքնաձիգը, որն այսօր էր լեհական բանակի հաստիքային զենքն է հանդիսանում։

Ռումինիան արտադրում էր Կալաշնիկովի ինքնաձիգներ՝ РМ md.65 և РА md.86 տարբերակներով։ Վերջինը ի հայտ եկավ, երբ Ռումինիան հրաժարվեց 5,45 տրամաչափի հարմարեցված ԱԿ-ի լիցենզիա ձեռք բերել, և մինչև օրս ներառված է Ռումինիայի բանակի սպառազինության մեջ։

Սերբիայի զինված ուժերի հաստիքային ինքնաձիգի՝ M70-ի հիմքում նույնպես «Կալաշնիկովի» կառուցվածքն է։ Աննշան կերպով արդիականացված M70AB3/B3 տարբերակի արտադրությունն իրականացնում է սերբական Zastava Arms ընկերությունը։

ԱԿ-ի ֆիննական տարբերակը բոլոր կլոններից ամենաորակյալն է համարվում։ Ֆինլանդիայի բանակի Rk.62 Valmet ինքնաձիգի սերիական արտադրությունը սկսվել է 1962թ․-ից, ընդ որում՝ այն լիովին պահպանում է հիմնական ԱԿ-ի սխեման (փոփոխված են միայն գազային խողովակը և թիրախավորման հարմարանքներով փողային տուփի կափարիչը)։ Ֆիննական Sako ընկերությունը արտադրում է Rk.62-ի արդիականացված տարբերակը՝ Rk.95TP նշանով։

Բազմանշանակ Ամերիկան

Վենեսուելան 2010 թ․-ից սկսել է АК-103-ի լիցենզավորված արտադրությունը՝ 7,6մմ տրամաչափի փամփուշտների համար, և սա զրոյից ստեղծված օրինական արտադրության հիանալի օրինակ է։ Ռուսական լիցենզիան միակ քաղաքակիրթ ճանապարհն է, որը սպառողին (բանակին) երաշխավորում է բնօրինակին համարժեք որակ (մարտական արդյունավետություն), իսկ ռազմարդյունաբերական համալիրին՝ միջազգային շուկայում արժանապատիվ և մշտական եկամուտ (առանց հեղինակության կորստի):

Միացյալ Նահանգները, ըստ որոշ տվյալների, ԱԿ-ի տեխնիկական փաստաթղթերը ձեռք է բերել 1970-ականներին։ Վաղեմության ժամկետը լրանալուց հետո փաստաթղթերը կորցրել են իրավաբանական ուժը, բայց դա երբեք չի խանգարել ԱՄՆ-ում Կալաշնիկովի ինքնաձիգի շահավետ արտադրությանը ՝ բուլղարական ձեռնարկության թույլտվությամբ:

«Կալաշնիկով» կոնցեռնը 2014թ․-ի սկզբին RWC ընկերության հետ պայմանագիր ստորագրեց ԱՄՆ և Կանադա հրազեն մատակարարելու մասին՝ 5 տարի ժամկետով և տարեկան 80-200 հազար միավոր արտահանման ծավալով (ընդ որում` քաղաքացիական զենքի 90 տոկոսը նախատեսված էր հենց ԱՄՆ-ի համար)։ Արևմուտքի պատժամիջոցները միայն ավելացրել են ամերիկացիների հետաքրքրությունը «Կալաշնիկովի» զանազան արտադրատեսակների նկատմամբ (քաղաքացիական և որսորդական զենք, զինամթերք)։ Գնորդներն իրենց վճարած 1500 դոլարի դիմաց ուզում են հենց ռուսական արտադրության ինքնաձիգ ստանալ. նրանց համար դա որակի երաշխիք է։

«Կալաշնիկովի» պատմությունը շարունակվում է գրեթե բոլոր մայրցամաքներում։

ՀՀ–ՌԴ ռազմական համագործակցության զարգացումը. քիչ խոսք, շատ զորավարժություն և Սու-30ՍՄ

176
թեգերը:
Եվրոպա, ԱՄՆ, Ռուսաստան, «Կալաշնիկով» ինքնաձիգ, Հայաստան
Ըստ թեմայի
«Ռուսական մաֆիան» հայկական դեմքով, կամ ինչպես Ղազարյանը փրկեց Սան Դիեգոյի իր ռեստորանը
Ռուս պաշտոնյան կաշառք է ստացել ռազմական արտադրանքն Ադրբեջան ուղարկելու «հավանության» դիմաց
Ինչպես էին իսրայելցիները պատրաստվում ատոմային ռումբ պայթեցնել անապատում
Ի՞նչ է կատարվում զենքի միջազգային շուկայում և արդյո՞ք Մինասյանը ճիշտ է
Հունաստանի խորհրդարան

Հունաստանի խորհրդարանը վավերացրեց ՀՀ-ԵՄ համաձայնագիրը

0
(Թարմացված է 14:46 08.07.2020)
Փաստաթղթի վավերացմանը դեմ է արտահայտվել Հունաստանի Կոմունիստական կուսակցությունը: Կողմ են արտահայտվել իշխող «Նոր ժողովրդավարություն», հիմնական ընդդիմադիր «ՍԻՐԻԶԱ», «Փոփոխության Շարժում», «Հունական լուծում» և «Մերա 25 » կուսակցությունները:

ԵՐԵՎԱՆ, 8 հուլիսի – Sputnik. Հուլիսի 7-ին Հունաստանի խորհրդարանի լիագումար նիստում վավերացվել է Հայաստանի Հանրապետության և Եվրոպական միության միջև համապարփակ և ընդլայնված գործընկերության համաձայնագիրը: Տեղեկությունը հայտնում է Հունաստանում Հայաստանի դեսպանությունը։

Նիստը նախագահել է Հունաստանի խորհրդարանի նախագահի տեղակալ Աթանասիոս Բուրասը՝ «Նոր ժողովրդավարություն» կուսակցությունից:

Համաձայնագիրը խորհրդարան էր մտել հունիսի 24-ին:

Հուլիսի 1-ին Հունաստանի խորհրդարանի արտաքին գործերի և ազգային պաշտպանության մշտական հանձնաժողովում վավերացմանը նախորդել էր համաձայնագրի վերաբերյալ քննարկումներն ու լսումները, որի հիմնական բանախոսներն էին իշխող «Նոր ժողովրդավարություն» կուսակցության պատգամավոր Աթանասիոս Կավվադասը և հիմնական ընդդիմադիր «ՍԻՐԻԶԱ» կուսակցության պատգամավոր Աթանասիոս (Նասոս) Եվֆիմիու Աթանասիոսը:

Համաձայնագրին կողմ են արտահայտվել իշխող «Նոր ժողովրդավարություն», հիմնական ընդդիմադիր «ՍԻՐԻԶԱ», «Փոփոխության Շարժում» (Կինիմա Ալաղիս), «Հունական լուծում» (Էլլինիկի Լիսի) և «Մերա 25 » կուսակցությունները:

Դեմ է արտահայտվել Հունաստանի Կոմունիստական կուսակցությունը:

Հիշեցնենք` Հայաստանի Հանրապետության և Եվրոպական միության միջև Համապարփակ և ընդլայնված գործընկերության համաձայնագիրը ստորագրվել էր 2017թ.–ի նոյեմբերի 24-ին Բրյուսելում: Այն արդեն վավերացրել են Բուլղարիան, Չեխիան, Դանիան, Գերմանիան, Էստոնիան, Իռլանդիան, Կիպրոսը, Լատվիան, Լիտվան, Լյուքսեմբուրգը, Հունգարիան, Մալթան, Լեհաստանը, Ռումինիան, Սլովակիան, Ֆինլանդիան, Միացյալ Թագավորությունը և Հայաստանի Հանրապետությունը:

Ֆրանսիայի Սենատը ընդունեց Հայաստան- ԵՄ համաձայնագրի վավերացումը թույլատրող օրենք

0
թեգերը:
համաձայնագիր, Հունաստան, Եվրամիություն, Հայաստան
Ըստ թեմայի
Չեխիան վավերացրել է Հայաստան–ԵՄ համաձայնագիրը
Գերմանիան վավերացրել է ՀՀ-ԵՄ համաձայնագիրը
Ստորագրվել է ռեադմիսիայի մասին ՀՀ-ԵՄ համաձայնագիրը կիրարկող արձանագրություն