Արտակ Զեյնալյան

Երևանը` վիրաբույժի ձեռքերում․ ի՞նչ «միջամտություն» է առաջարկում Զեյնալյանը

570
(Թարմացված է 23:48 15.09.2018)
Դեռ վերջերս «Ելք» դաշինքն առաջադրում էր Զեյնալյանին ՀՀ նախագահի պաշտոնում, իսկ հիմա Նիկոլ Փաշինյանի խորհրդարանական դաշնակիցները տեսնում են նրան Հայաստանի մայրաքաղաքի քաղաքապետի պաշտոնում։

ԵՐԵՎԱՆ, 15 սեպտեմբերի  – Sputnik. Ավագանիում տեղ ստանալու և, իհարկե, Երևանի քաղաքապետի պաշտոնի համար նախընտրական մրցավազքը թափ է հավաքում։ Այս անգամ Sputnik Արմենիային պատմում է համար 8 թեկնածու Արտակ Զեյնալյանի ու այն մասին՝ ինչպեսին է  նա տեսնում իր գործընկերների ղեկավարած Երևանը։

Այսպես, «Լույս» դաշինքի համար առաջինը, որ միավորել է «Լուսավոր Հայաստան» ու «Հանրապետություն» կուսակցությունների ներկայացուցիչներին` Արտակ Զեյնալյանը, ծնվել է 1969 թվականի սեպտեմբերի 9-ին Երևանում։ Ծառայել է խորհրդային բանակում։ Բանակից հետո բժշկական կրթություն է ստացել, 1999 թվականին ավարտել է Առողջապահության ազգային ինստիտուտի օրդինատուրան՝ վիրաբույժ մասնագիտությամբ։ Ավելի ուշ Զեյնալյանն իրավագիտության ֆակուլտետ է ավարտել։

Տարբեր տարիներին աշխատել է որպես սանիտար, բուժեղբայր, բժիշկ Միքայելյանի անվան վիրաբուժության ինստիտուտում։ 1991—1996 թվականներին  «Նիկոլ Դուման» կամավորական ջոկատի կազմում մասնակցել է արցախյան պատերազմին։ Մարտական գործողությունների ընթացքում, ինչպես ինքն է խոստովանում, համատեղել է նռնականետի, հետևակայինի, հրետանավորի ու վիրաբույժի ծառայությունները։ Վիրավորում է ստացել, երկրորդ կարգի հաշմանդամություն ունի (ոտքն է կորցրել)։

Հետո երեք տարի (1998-2001) նա եղել է ՀՀ առողջապահության փոխնախարարը։ Զեյնալյանի խոսքով՝ նրան ազատել են գործից քաղաքական տարաձայնությունների պատճառով։ Բանն այն է, որ նա այն ժամանակվա նախարար Անդրանիկ Մարգարյանի դեմ հայց էր ներկայացրել։

Հենց նույն` 2001 թվականին դարձել է «Հանրապետություն» կուսակցության հիմնադիրներից մեկը։ Ասում է, որ ամեն ինչ նախատեսել էր դեռ մինչ գործից ազատվելը։ Հետո երկար ժամանակ` մինչև 2017 թվականին «Ելք» դաշինքի համապետական ցուցակով խորհրդարանում ընտրվելը, աշխատել է իրավաբանության ոլորտում։ 2017 թվականի դեկտեմբերին «Ելք» դաշինքը հայտնեց, որ առաջադրում է նրան ՀՀ նախագահի պաշտոնում։ Իսկ «թավշյա հեղափոխությունից» հետո նա արդարադատության նախարարի պաշտոնը ստանձնեց։

«Ելք» դաշինքի շրջանակում կողմերը համաձայնության չէին գալիս քաղաքապետի թեկնածու ներկայացնելու հարցում։ Չար լեզուներն ասում են, որ դաշինքը փաստացիորեն արդեն գոյություն չունի։ Այդպես, «Քաղաքացիական պայմանագիրն» իր ճանապարհով գնաց, իսկ «Լուսավոր Հայաստանն» ու «Հանրապետությունը»՝ իրենց (առաջադրելով Զեյնալյանին):

Զեյնալյանը խոստովանում է, որ համաձայնել է գլխավորել Երևանի ավագանու նախընտրական ցուցակը, քանի որ կարծում է, երկրում պետք է հասկանան, որ հասարակական ծառայողն` անկախ իր պաշտոնից, ծառայող է։ Ու այո, ինքը պատրաստ է ծառայել։

Ընդ որում՝ ոչ միայն պետական, այլև տեղական ինքնակառավարման մակարդակով։ Ի դեպ՝ Զեյնալյանը նշում է, որ չնայած փորձի բացակայությանը, նա համապատասխան կրթություն ունի (պետական կառավարում ու տեղական ինքնակառավարում մասնագիտություն է ստացել)։

«Երևանը պետք է մարդակենտրոն լինի»,  — պնդում է Զեյնալյանը` նշելով, որ իր համար կարևոր է պաշտպանել մարդու իրավունքները։

Նա խոստումներ չի բաժանում, որ ընտրություններից անմիջապես հետո սա ու սա կանի։ Ասում է՝ սկզբում ամեն ինչ կստուգի, կուսումնասիրի ծրագրերն ու դրանց տրամաբանությունը։ Ու իրենը կասի։ Ի՞նչ է առաջարկում քաղաքապետի թեկնածուն մայրաքաղաքի բարեկարգման գործում։

Ամենացավոտ հարցերից մեկը (Զեյնալյանի խոսքով՝ երևանցիներն այն առաջին տեղում են դնում) տրանսպորտի խնդիրն է։ «Լույս» դաշինքում համարում են, որ դեռ նախորդ իշխանությունների օրոք կազմված տրանսպորտի նորացման ծրագիրը պրոֆեսիոնալ է (պատվերը արտասահմանցիներին էին տվել) ու որպես առաջնահերթ խնդիր նախատեսնում են իրականացնել այն։

Զեյնալյանի չի բացառում, որ ինչ-որ նոր բաներ կավելացվեն։ Նա, օրինակ, հավանում է Ստրասբուրգի տրանսպորտային համակարգը։ Կարծում է, որ Երևանը պետք է հրաժարվի ուղևորատար «Գազելներից», զարգացնի մետրոն։ Կուսակցության ծրագրում կա Աջափնյակ շրջանում կայարանի բացումը, իսկ հետո՝ շարունակելի։

Ի տարբերություն այլ ուժերի ծրագրերի, Զեյնալյանն ասում է, որ ընտրվելու դեպքում քաղաքապետարանը պատրաստ կլինի օգնել երևանցիներին բարեկարգել քաղաքը։ Օրինակ` եթե ինչ-որ մուտքի բնակիչներ ցանկանան վերանորոգել այն, քաղաքապետարանն էլ գումար կտրամադրի։

Դաշինքը, իհարկե, աղբահանության խնդրի լուծման վերաբերյալ ծրագիր ունի։ «Լույսը» հակված է այն գաղափարին, որ «Սանիթեքից» բացի պետք է երկրորդ օպերատոր լինի։ Ուզում են ստուգել նաև «Սանիթեքի» աշխատանքի օրինականությունն ու նպատակահարմարությունը։ «Լույսը» մտածում է նաև աղբը այրող գործարանի կառուցման մասին։

Մյուս կողմից էլ Զեյնալյանը կարծում է, որ հասարակության մեջ պետք է ինչպես ու որտեղ աղբ նետել մշակույթ զարգացնել։

Անցնենք թափառական շների հարցին։ Զեյնալյանը կարծում է, որ դրանք կարող են վտանգ ներկայացնել մարդկանց համար, սակայն դրանց հետ պետք է մարդավարի վարվել։ Նրանց պետք է մեկուսացնել․ անհրաժեշտության դեպքում՝ ամլացնել, միաժամանակ  պահելու նորմալ պայմաններ ստեղծել։

Հետաքրքիր է, որ Զեյնալյանի առաջին «վիրահատությունը» դեռ դպրոցական տարիներին շան փրկությունն էր (նա կարել է  շան վերքը):

Զեյնալյանին չի կարելի հռետոր անվանել։ Բազմաթիվ հարցազրույցներից ու ելույթներից երևում է, որ նա հանրային ու խարիզմատիկ անձնավորություն չէ, բայց «պետք է»։ Մյուս կողմից էլ՝ դժվար է պնդել, թե քաղաքապետի պաշտոնում աշխատելու համար այդ հատկանիշներն ամենակարևորն են։ Համենայն դեպս, բազմակողմանի զարգացված լինելու հարցում նա քիչ մրցակիցներ ունի։

Սա ամենը չէ, ինչը կարելի է ասել Արտակ Զեյնալյանի մասին, ընտրական քարոզարշավը բուռն ընթացքի մեջ է ու, ամենայն հավանականությամբ, նրա (ինչպես նաև այլ թեկնածուների) մասին դեռ նոր բաներ կիմանանք։

Հիշեցնենք, որ Երևանի ավագանու արտահերթ ընտրություններին 12 քաղաքական ուժ է մասնակցում։ Ընտրությունները տեղի կունենան սեպտեմբերի 23-ին, որից հետո ավագանին քաղաքապետ կընտրի։

570
թեգերը:
Երևանի ավագանու ընտրություններ, Արտակ Զեյնալյան
թեմա:
Երևանի ավագանու ընտրություններ 2018 (109)
Ըստ թեմայի
Տրամաբանությունը փոխվել է. ինչու՞ է ՀՅԴ–ն որոշել «ձեռքը վերցնել» Երևանի քաղաքապետի պաշտոնը
Հետհաշվարկը գնաց. մայրաքաղաքում մեկնարկել է մրցարշավը Երևանի քաղաքապետի աթոռի համար
Ովքե՞ր կպայքարեն Էջմիածնի քաղաքապետի աթոռի համար. Թեկնածուի պակաս չկա. «Հրապարակ»
Ես Երևանի ֆանատն եմ. քաղաքապետի թեկնածուն՝ «գնդակահարության» և իր ծրագրերի մասին. բացառիկ
Քաղաքական «զեբր» և դնովի կուրծք. Փաշինյանի ինչի՞ն է պետք քաղաքապետի պաշտոնի կլոունադան
Հայկական սև ու սպիտակը. ինչպե՞ս քաղաքապետի աթոռին ձգտող կոմիկն ընկավ լուրջ ցեխի մեջ
Հասան Ռոհանին. արխիվային լուսանկար

Հայաստանը պետք է կողմնորոշվի ընկերների հարցում․ ՄԱԿ-ում Իրանի մասով «մեծ կռիվ» է սպասվում

2544
(Թարմացված է 00:05 11.06.2020)
Թեհրանում Հայաստանի դեսպանատան դիմաց իրանցի ուսանողների ցույցն, իհարկե, դեռ աղետ չէ։ Սակայն դա լուրջ ահազանգ է, որին Հայաստանի ղեկավարությունն ու արտգործնախարարությունը պարզապես պարտավոր են ուշադրություն դարձնել։

Արման Վանեսքեհյան, Sputnik Արմենիայի քաղաքական վերլուծաբան

Թեհրանում Հայաստանի դեսպանատան դիմաց այրել են Իսրայելի դրոշը։ Ցույցի մասնակիցները վանկարկել են «Մա՛հ Իսրայելին, մա՛հ Միացյալ Նահանգներին, մա՛հ Մեծ Բրիտանիային»։

Հայտարարություն է ընթերցվել, որում դատապարտվել է Իսրայելում Հայաստանի դեսպանատան բացումը, քանի որ «տարածաշրջանում սիոնական ռեժիմի ազդեցությունն ուժեղացնող ցանկացած քայլ» թշնամական ակտ է համարվում։

Հայաստանը նույնպես պետք է պատրաստ լինի լուրջ կռվի

Սկսենք վերջից` նրանից, որ կորոնավիրուսի համավարակի ու համաշխարհային տնտեսական խոր ճգնաժամի ֆոնին ինչպես քաղաքական ասպարեզում, այնպես էլ աշխարհաքաղաքական իրողության մեջ ճակատագրական փոփոխություններ են կանխատեսվում։ Ամիսներ շարունակ բոլոր փորձագետները, վերլուծաբանները, դիվանագետներն ու քաղաքական գործիչներն անխտիր, համամիտ են մի հարցում. աշխարհն այլևս չի լինի այնպիսին, ինչպիսին համավարակից առաջ էր։

Յուրաքանչյուր երկիր յուրովի է պատրաստվում այդ փոփոխություններին ու փորձում ամբողջովին «զինված» մտնել նոր իրականություն։ Գերտերությունները՝ Ռուսաստանը, Չինաստանը, ԱՄՆ-ն անում են հնարավոր ամեն բան, որ աշխարհի քաղաքական քարտեզի վրա ազդեցության նոր բաշխման շրջանից առաջ իրենց համար հնարավորինս հարմարավետ մեկնարկ ապահովեն։ Տարածաշրջանային խոշոր երկրները նույնպես այդ առումով հետ չեն մնում։

Որպես օրինակ կարելի է դիտարկել Թուրքիան, որը սկսել է կտրուկ ակտիվություն ցուցաբերել նոր պայմաններով «աշխարհը կիսելուց» առաջ։ Թուրքիան կոշտ պատասխաններ է տալիս ոչ միայն հարևաններին՝ Իրաքին, Սիրիային ու նույնիսկ Հունաստանին, այլև եվրոպական տերություններին՝ Ֆրանսիային, Իտալիային․․․

Հայկական կողմը կարող է համարժեք պատասխան տալ. Մնացականյանը` Ադրբեջանի զենքի մասին

Նույն կերպ է վարվում Իրանը, որը լուծում է գաղափարական հակառակորդների՝ ԱՄՆ-ի ու Իսրայելի ագրեսիվ քաղաքականության հետ կապված իր խնդիրները։

Ընդհանուր առմամբ` ամեն ինչ աշխարհաքաղաքական լուրջ փոփոխությունների կոնտեքստում է։ Արևի տակ հարմար տեղ ապահովելու համար պետք է լուրջ կռվի պատրաստ լինել։ Միամտություն կլինի ենթադրելը, որ Հայաստանը կխուսափի այս ամենի հետևանքներից։

Երբ քո բոլոր տարածաշրջանային հարևանները «խաղի» մեջ են, անմասն մնալ չի ստացվի։ Այդ պատճառով էլ պետք է հանգամանորեն պատրաստվել, հաշվարկել բոլոր կապերը, դիտարկել իրադարձությունների զարգացման հնարավոր բոլոր տարբերակները ինչպես տարածաշրջանային, այնպես էլ գլոբալ մասշտաբով։ Պետք է հասկանալ, որ տարածաշրջանային միակ հարևանը, որին կարելի է վստահել (թեպետ՝ ստուգելով), Իրանն է։

Ներկայիս իրավիճակում ոչ մի կերպ չի կարելի փչացնել հարաբերություններն այդ երկրի հետ։ Դա չի կարելի անել նույնիսկ հանուն Իսրայելի, որը սովորական իրավիճակում կարող է լավ գործընկեր լինել ու որի հետ պետք է լավ հարաբերություններ պահպանել։ Պետք է ամեն վայրկյան հիշել, որ Իրանի որդեգրած տարածաշրջանային քաղաքականությունը Հարավային Կովկասի հարաբերական կայունության հիմնաքարերից է։

Իսրայելն այն երկիրն է, որը վախենում է Թուրքիայից ու չի ճանաչում Հայոց ցեղասպանությունը

Մեր հարավային հարևանը մեծ դերակատարություն ունի այն գործում, որ արցախյան շփման գծում լայնածավալ մարտական գործողություններ տեղի չեն ունենում։ Պետք է հիշել նաև անմիջական հարևանների նկատմամբ Իրանի վերաբերմունքի յուրահատկությունների մասին։ Պետք է հաշվի առնել, որ միջազգային ասպարեզում ստեղծված բարդ իրավիճակում, որում հայտնվել է Իրանը, այն բավականին խանդոտ է վերաբերվում, երբ իր հարևանները սեթևեթում են իր գաղափարական հակառակորդների հետ։

Այդ առումով րոպե առաջ Իսրայելում դեսպանատուն բացելու` պաշտոնական Երևանի ձգտումը դժվար է սեփական հետաքրքրություններով բացատրել։ Հատկապես, որ Հայաստանի ու Իսրայելի հարաբերությունները դժվար է բարի դրացիական կոչել։

Սկսած այն հանգամանքից, որ Քնեսեթը մինչ այժմ Հայոց ցեղասպանության վերաբերյալ գոնե որևէ օրենք չի ընդունել, վերջացրած սկանդալային տեղեկությունով, որ իսրայելցի մասնագետները կապ ունեն Ադրբեջանին մարտական դրոններ վաճառող ընկերության հետ։ Հետագայում պարզվեց, որ գուցե հենց նրանք էլ կառավարում էին ԱԹՍ-ները նաև 2016-ի Ապրիլյան պատերազմի ժամանակ։

Այն ժամանակ սկանդալը մի կերպ հարթեցին: Իսրայելական ընկերությունը (չեմ ուզում նույնիսկ անունը տալ) կարծես թե նույնիսկ կառավարության պատժամիջոցների տակ ընկավ։ Սակայն պաշտոնական Թել–Ավիվը ներողություն չխնդրեց։

«Ձեզ համար առևտուր, մեզ համար` մահ». ԱԳ նախարարը` Բաքվին իսրայելական զենք վաճառելու մասին

Հավանաբար պետք է հիշել Թել–Ավիվի ու Բաքվի մտերիմ, նուրբ հարաբերությունների մասին, և այդ ֆոնին հարց է առաջանում` արդյո՞ք Հայաստանի համար Իսրայելի մայրաքաղաքում դեսպանատուն ունենալն այդքան անհրաժեշտ է։

Հայկական դեսպանն իր համար նստած է Երևանում։ Թող շարունակի նստել։ Միևնույնն է, չի կարող ազդեցություն ունենալ ո՛չ Իսրայելի արտաքին քաղաքականության ուղղվածության, ո՛չ էլ ուրիշ հարցերի վրա։ Նույնիսկ չի կարող ազդել Քնեսեթի վրա Հայոց ցեղասպանության ճանաչման հարցում։ Վաղուց հասկանալի է, որ Իսրայելը վախենում է փչացնել իր հարաբերությունները Թուրքիայի հետ ու չի պատրաստվում ճանաչել Ցեղասպանությունը։

Ընդ որում՝ խորհրդարանականները նույնիսկ չեն թաքցնում դա. բաց տեքստով են խոսում։ Արդյո՞ք արժե, որ Երևանը նրանց համար փչացնի հարաբերություններն իսկապես ռազմավարական գործընկեր Թեհրանի հետ։

ՄԱԿ-ում «մեծ բենցի» նախօրեին ԱՄՆ-ն նորից բոլորին ժողովրդավարությո՞ւն է սովորեցնում

Իսրայելի հետ հարաբերությունները կարևոր են միջազգային գործընթացներին Հայաստանի մասնակցության հարցում։ Սակայն պետք է մի պարզ ճշմարտություն հասկացնել ամբողջ աշխարհին` մենք չենք պատրաստվում վստահելի գործընկեր Իրանին փոխարինել Իսրայելով։

Եթե պետք է, կարելի է նույնը պարզ կերպով բացատրել նաև ամերիկացիներին, որոնք շատ կցանկանային ճնշում գործադրել Երևանի վրա ու փոխել երկրի արտաքին քաղաքական վեկտորը։

ԱՄՆ-ն շատ բան կտար հարավկովկասյան տարածաշրջանում Իրանը թշնամության անթափանց պատով շրջապատելու համար։ Բայց պետք չէ Հայաստանին խառնել այդ խաղերի մեջ։ Հիմա, երբ ոչ միայն տարածաշրջանը, այլև ամբողջ աշխարհը լուրջ աշխարհաքաղաքական ցնցումների առաջ է կանգնել, բացահայտորեն սխալ կլիներ խաղադրույք անել Միացյալ Նահանգների ցանկությունների վրա։

Խաղաղ Հայաստանը պետք է ուժեղ լինի. մոսկովյան բանակցությունների «սուխոյ» շեշտադրումը

Սխալ կլիներ հատկապես ԱՄՆ-ի ագրեսիվ արտաքին քաղաքականության ֆոնին, որն իրականացվում է Հայաստանի հարավային ռազմավարական գործընկերոջ նկատմամբ։ Հիմա Թեհրանի նկատմամբ Վաշինգտոնի իրականացրած գործողություններից հեռու են ուզում մնալ ոչ միայն ամերիկացիների գաղափարական հակառակորդներ Ռուսաստանն ու Չինաստանը, այլև դաշնակից Եվրամիությունը։

Այս ամենը ՄԱԿ-ում ակնկալվող «մեծ բենցի» շեմին, որտեղ սպառազինության իրանական էմբարգոն նորացնելու կամ վերացնելու հողի վրա կբախվեն վերոհիշյալ բոլոր երկրները։ Վաշինգտոնն արդեն միջազգային հանրությանը հասկացնում է, որ պատրաստ է ամենակոշտ քայլերի, միայն թե թույլ չտա այդ էմբարգոյի վերացումը։

Սակայն արդեն հասկանալի է, որ դրանք կբախվեն առնվազն Ռուսաստանի ու Չինաստանի վետոյին։ Մոսկվան ու Պեկինը մի կողմ, նույնիսկ Բրյուսելն է սկսել խոսել այն մասին, որ միակողմանի կարգով «միջուկային» պայմանագիրը լքած ԱՄՆ-ն այսուհետ Համատեղ գործողությունների համապարփակ ծրագրի գործերին միջամտելու ո՛չ իրավական, ո՛չ էլ բարոյական իրավունք չունի։

Վաշինգտոնը բարկանում է, առաջարկում Ռուսաստանը դասել ահաբեկչության հովանավորների շարքն ու նրա դեմ նոր պատժամիջոցներ կիրառել։

Ինչպես է եվրոպական պահեստներում մնացած զենքը Իսրայելի թեթև ձեռքով հասել Ադրբեջան

2544
թեգերը:
Միավորված ազգերի կազմակերպություն (ՄԱԿ), Իրանի Իսլամական Հանրապետություն, Հայաստան, ԱՄՆ, Իսրայել
Ըստ թեմայի
Աննախադեպ երևույթ Իսրայելի պատմության մեջ, կամ Թրամփի ամենաիսրայելամետ պլանը
«Սումգայիթյան հարցում արդեն անիմաստ է ադրբեջանցիների հետ բանավիճելը». Ադիբեկյան
Չինացիները, Արարատն ու բլոկադան. ՀՀ–ն կարող է համավարակի թեման օգտագործել Թուրքիայի դեմ
Զինծառայողներ

Երևանի հեռահար նշանակետը արտահանումն է․ ո՞ր երկրներում են Կալաշնիկովի ինքնաձիգ արտադրում

184
(Թարմացված է 20:16 09.06.2020)
Կալաշնիկովի ինքնաձիգը ռուսական որակի խորհրդանիշն է, մարտական բարձր արդյունավետություն ունի, ցանկացած պայմաններում վստահելի է և հաստատուն, թեթև է ու ոչ կամակոր։ Ռազմական վերլուծաբան Ալեքսանդ Խրոլենկոն պատմում է, թե որ երկրներում է արտադրվում այդ ինքնաձիգը։

Ալեքսանդ Խրոլենկո, Sputnik-ի համար

Հայաստանում հուլիսի սկզբից կսկսեն 7,62 մմ տրամաչափի Կալաշնիկովի ինքնաձիգ թողարկել՝ արտադրող գործարանի լիցենզիայով։ Առաջին փուլում ինքնաձիգների հավաքման համար բաղադրիչ մասերը կմատակարարի Ռուսաստանի Իժևսկի մեխանիկական գործարանը, իսկ հետագայում արտադրության ամբողջական շղթան կկարգավորի Երևանում գրանցված «Նեյտրոն գիտաարտադրական միավորում ՓԲԸ»-ն։ Պայմանագիրը կնքվել է մայիսի 15-ին, լիցենզիան 10 տարով է և տարեկան մինչև 50 հազար ինքնաձիգի արտադրություն է ենթադրում։

Երևանում Կալաշնիկովի արտադրության վերաբերյալ սկզբունքային պայմանավորվածությունը ձեռք է բերվել Մոսկվայում 2018 թ․-ի օգոստոսին «Նեյտրոն» ԳԱՄ ՓԲԸ-ի ղեկավար Դավիթ Գալստյանի և «Կալաշնիկով» կոնցեռնի ղեկավարի տեղակալ Անդրեյ Բարիշնիկովի բանակցությունների ընթացքում: Կալաշնիկովի ինքնաձիգի 8 ժամանակակից տարբերակներից ԱԿ-103-ի ընտրությունը լավագույնն է։

Հայաստանը ռուսական զենքը ստանում է արտոնյալ ներռուսաստանյան գնով, ընդհանուր առմամբ 300 միլիոն դոլար ծավալով ՌԴ պետական վարկերի լրակազմում, և դա Երևանին թույլ է տվել ռազմական ծախսերը հասցնել 600 միլիոն դոլարի։

Թվում է, թե 45-հազարանոց փոքրիկ ազգային բանակի համար ավելի հեշտ կլիներ Կալաշնիկովի ինքնաձիգները գնել, քան սեփական լիցենզավորված արտադրություն սկսել։ Հնարավոր է, որ Երևանում ԱԿ-103-ի լիցենզավորված արտադրությունը սկսվում է` նշանակետում պահելով արտահանման հեռանկարը։ Դա ստուգված ուղի է։ Միջազգային շուկայում «Կալաշնիկովը» հայտնի ապրանքանիշ է և միանշանակ առաջատար, ինչը շահույթ է երաշխավորում ապագայում։

Իր արդյունավետությամբ, պարզությամբ և հուսալիությամբ «Կալաշնիկովը» աշխարհի լավագույն ինքնաձիգն է համարվում, 55 երկրի սպառազինության մաս կազմում և տարբեր ժամանակներում լիցենզիայով թողարկվել է 12 պետություններում։ Սակայն այսօր աշխարհում գոյություն ունեցող մոտ 100 միլիոն ինքնաձիգների կեսը կեղծ է, արտադրված է առանց լիցենզիայի, արտոնագրի կամ միջկառավարական համաձայնության։

Տասը երկիր Կալաշնիկովի ինքնաձիգ են թողարկում ժամկետանց լիցենզիայով կամ առանց դրա, դրանց թվում են ՆԱՏՕ-ական Բուլղարիան, Հունգարիան և Ռումինիան։ ՌԴ-ում արտադրվում է աշխարհում եղած ինքնաձիգների մոտ 10 տոկոսը, և մինչև վերջերս Ռուսաստանը տարեկան հարյուրավոր միլիոն դոլար էր կորցնում միջազգային շուկայում։ Սա հաշվի առնելով` արտադրության օրինական փորձառությունը է՛լ ավելի ուրախալի է թվում։

Իսկ ուրիշնե՞րը

Ադրբեջանը, օրինակ, ԱԿ-74Մ ինքնաձիգների լիցենզավորված արտադրությունը սկսել է 2011 թ․-ին։ «Рособоронэкспорт»-ի հետ պայմանագիրը ստորագրվել է 2010թ․-ին, այն նախատեսում է տարեկան 12 հազար լիցենզավորված ԱԿ-74Մ ինքնաձիգների թողարկում՝ միայն ազգային զինված ուժերի կարիքների համար։

2020 թվականից հետո, ենթադրում եմ, հնարավոր են այլ տարբերակներ ևս։ Ադրբեջանական «Խազրի» 5,45մմ տարբերակն աչքի է ընկնում գիշերային տեսանելիության սարքերի, լազերային նշանառության համակարգերի, լուսավորության և նշանառության սարքերի տեղադրման հնարավորությամբ: Առաջին փուլում ինքնաձիգները հավաքվում էին Ռուսաստանից ներկրվող մասերից, և Ադրբեջանի ռազմական արդյունաբերության նախարարությունը 2011 թվականին արդեն փոխանցել էր առաջին խմբաքանակը՝ 5 հազար ԱԿ-74Մ «Խազրի» ինքնաձիգ։

Ասիա և Աֆրիկա

Կորոնավիրուսի համավարակի պատճառով Հնդկաստանն ու Ռուսաստանը հունիսի սկզբին համաձայնության չեկան Կորվա քաղաքի ռուս-հնդկական համատեղ ձեռնարկությունում ԱԿ-203 ինքնաձիգների արտադրության պայմանների (առևտրային գնի) շուրջ, և այնուամենայնիվ համագործակցության այդ ուղղությունը՝ 670-750 հազար Կալաշնիկովի ինքնաձիգ ծավալով, դատապարտված է հաջողության:

ՀՀ-ն $40 մլն է ծախսել հնդկական ռադարների համար. ինչու են անտեսվել ռուսական անալոգները

Ծրագիրը նախատեսում է ԱԿ–203-ի արտադրության տեխնոլոգիայի ամբողջական փոխանցում Հնդկաստանին և երրորդ երկրներ արտահանելու հնարավորություն։ Ինքնաձիգների արտադրությամբ զբաղվող ռուս-հնդկական համատեղ Indo-Russian Rifles Private Limited ձեռնարկության ստեղծման մասին Հնդկաստանի վարչապետ Նարենդրա Մոդին հայտարարել է անցած տարվա մարտին։ Հնդկաստանը «Կալաշնիկովի» 200-րդ սերիան արտադրող առաջին երկիրը կդառնա հեռավոր արտերկրում։

Կալաշնիկովի ինքնաձիգների լիցենզավորված արտադրությունը համագործակցության հեռանկարային ուղղություն է նաև Ռուսաստանի և աֆրիկյան երկրների միջև: Տարբերակներ են քննարկվել Յոհանեսբուրգում կայացած «Africa aerospace and defence 2016» զենքի ցուցահանդեսի ընթացքում։

Եգիպտոսում «Կալաշնիկովի» հիման վրա թողարկվում է Misr ինքնաձիգը, որը Եգիպտոսի բանակի սպառազինության մասն է կազմում։ Misr-ը ԱԿՄ-ի լիակատար կրկնօրինակն է, սակայն բնօրինակին զիջում է արտադրության որակով և բնութագրով։

Չինաստանը «Կալաշնիկովի» արտադրությունը յուրացրել է դեռ 1950-ականների վերջին, և տևական ժամանակ է` չինական «Տիպ-56» տարբերակն ակտիվորեն արտահանվում է ասիական երկրներ։ Հարևան Վիետնամը թողարկում է ԱԿՄ-ի արդիականացված տարբերակը՝ STL-1A անվանումով, որը ԱԿՄ-ի և ԱԿ-103-ի համակցություն է։

Արևելյան Եվրոպա

Հունգարիան Կալաշնիկովի ինքնաձիգ արտադրելու լիցենզիա ստացած առաջին երկիրը դարձավ, ԱԿ-55-ի (խորհրդային տարբերակի լիակատար կրկնօրինակի) թողարկումը սկսվեց 1955թ․-ին։ Լիցենզիայի շրջանակում Սառը պատերազմի տարիներին Հունգարիայում արտադրված տարբերակները՝ ԱՄ-63-ը (արդիականացված ԱԿ-55) և ԱՄԴ-65-ը մինչ օրս հունգարական բանակի սպառազինության մաս են կազմում։

Կալաշնիկովի ինքնաձիգների բուլղարական արտադրությունը սկսվել է 1960-ականներին՝ «Արսենալ» զինագործարանում (այժմ՝ Arsenal ընկերություն), և ավելի քան 30 տարի բուլղարական ինքնաձիգները խորհրդային մոդելների լիակատար կրկնօրինակներն էին։ Այնուհետև սկսվեց ԱԿՄ-ի և ԱԿ-74 «սեփական» արդիականացված տարբերակների արտադրությունը, որոնք տարբերվում էին միայն ֆուրնիտուրայով և ՆԱՏՕ-ական տրամաչափով (5,56х45մմ փամփուշտների համար)։ Բուլղարական Arsenal-ը մինչև վերջերս Կալաշնիկովի ինքնաձիգների զանգվածային արտադրություն ուներ և անգամ ԱՄՆ-ին էր վաճառում դրանք։

Սառը պատերազմի տարիներին Լեհաստանը սկսեց ԱԿ-ի լիցենզավորված արտադրությունը, և 1990-ականների սկզբին լեհական բանակի սպառազինությունը համալրվեց KbK vz.88 Tantal ինքնաձիգներով (ԱԿ-74Մ-ի մոդիֆիկացիա)։ Ավելի ուշ Tantal-ի հիմա վրա ստեղծվեց KbKs wz.96 Beryl 5,56մմ ինքնաձիգը, որն այսօր էր լեհական բանակի հաստիքային զենքն է հանդիսանում։

Ռումինիան արտադրում էր Կալաշնիկովի ինքնաձիգներ՝ РМ md.65 և РА md.86 տարբերակներով։ Վերջինը ի հայտ եկավ, երբ Ռումինիան հրաժարվեց 5,45 տրամաչափի հարմարեցված ԱԿ-ի լիցենզիա ձեռք բերել, և մինչև օրս ներառված է Ռումինիայի բանակի սպառազինության մեջ։

Սերբիայի զինված ուժերի հաստիքային ինքնաձիգի՝ M70-ի հիմքում նույնպես «Կալաշնիկովի» կառուցվածքն է։ Աննշան կերպով արդիականացված M70AB3/B3 տարբերակի արտադրությունն իրականացնում է սերբական Zastava Arms ընկերությունը։

ԱԿ-ի ֆիննական տարբերակը բոլոր կլոններից ամենաորակյալն է համարվում։ Ֆինլանդիայի բանակի Rk.62 Valmet ինքնաձիգի սերիական արտադրությունը սկսվել է 1962թ․-ից, ընդ որում՝ այն լիովին պահպանում է հիմնական ԱԿ-ի սխեման (փոփոխված են միայն գազային խողովակը և թիրախավորման հարմարանքներով փողային տուփի կափարիչը)։ Ֆիննական Sako ընկերությունը արտադրում է Rk.62-ի արդիականացված տարբերակը՝ Rk.95TP նշանով։

Բազմանշանակ Ամերիկան

Վենեսուելան 2010 թ․-ից սկսել է АК-103-ի լիցենզավորված արտադրությունը՝ 7,6մմ տրամաչափի փամփուշտների համար, և սա զրոյից ստեղծված օրինական արտադրության հիանալի օրինակ է։ Ռուսական լիցենզիան միակ քաղաքակիրթ ճանապարհն է, որը սպառողին (բանակին) երաշխավորում է բնօրինակին համարժեք որակ (մարտական արդյունավետություն), իսկ ռազմարդյունաբերական համալիրին՝ միջազգային շուկայում արժանապատիվ և մշտական եկամուտ (առանց հեղինակության կորստի):

Միացյալ Նահանգները, ըստ որոշ տվյալների, ԱԿ-ի տեխնիկական փաստաթղթերը ձեռք է բերել 1970-ականներին։ Վաղեմության ժամկետը լրանալուց հետո փաստաթղթերը կորցրել են իրավաբանական ուժը, բայց դա երբեք չի խանգարել ԱՄՆ-ում Կալաշնիկովի ինքնաձիգի շահավետ արտադրությանը ՝ բուլղարական ձեռնարկության թույլտվությամբ:

«Կալաշնիկով» կոնցեռնը 2014թ․-ի սկզբին RWC ընկերության հետ պայմանագիր ստորագրեց ԱՄՆ և Կանադա հրազեն մատակարարելու մասին՝ 5 տարի ժամկետով և տարեկան 80-200 հազար միավոր արտահանման ծավալով (ընդ որում` քաղաքացիական զենքի 90 տոկոսը նախատեսված էր հենց ԱՄՆ-ի համար)։ Արևմուտքի պատժամիջոցները միայն ավելացրել են ամերիկացիների հետաքրքրությունը «Կալաշնիկովի» զանազան արտադրատեսակների նկատմամբ (քաղաքացիական և որսորդական զենք, զինամթերք)։ Գնորդներն իրենց վճարած 1500 դոլարի դիմաց ուզում են հենց ռուսական արտադրության ինքնաձիգ ստանալ. նրանց համար դա որակի երաշխիք է։

«Կալաշնիկովի» պատմությունը շարունակվում է գրեթե բոլոր մայրցամաքներում։

ՀՀ–ՌԴ ռազմական համագործակցության զարգացումը. քիչ խոսք, շատ զորավարժություն և Սու-30ՍՄ

184
թեգերը:
Եվրոպա, ԱՄՆ, Ռուսաստան, «Կալաշնիկով» ինքնաձիգ, Հայաստան
Ըստ թեմայի
«Ռուսական մաֆիան» հայկական դեմքով, կամ ինչպես Ղազարյանը փրկեց Սան Դիեգոյի իր ռեստորանը
Ռուս պաշտոնյան կաշառք է ստացել ռազմական արտադրանքն Ադրբեջան ուղարկելու «հավանության» դիմաց
Ինչպես էին իսրայելցիները պատրաստվում ատոմային ռումբ պայթեցնել անապատում
Ի՞նչ է կատարվում զենքի միջազգային շուկայում և արդյո՞ք Մինասյանը ճիշտ է
Դավիթ Սանդուխչյան

Beeline-ի վաճառքը հայաստանյան աշխատաշուկայի համար նպաստավոր չէ. Սանդուխչյան

0
Տեղեկատվության և հեռահաղորդակցության մասնագետ, իրավաբան Դավիթ Սանդուխչյանը Sputnik Արմենիայի եթերում անդրադարձել է Beeline ընկերության վաճառքին և այդ գործարքի հետ կապված հանգամանքներին: 
Սանդուխչյան. «Beeline-ի վաճառքից հետո կապի ոլորտում մրցակցության առումով էական փոփոխություն չի լինի»

Տեղեկատվության և հեռահաղորդակցության մասնագետ, իրավաբան Դավիթ Սանդուխչյանը լինելով ազատ շուկայական հարաբերությունների և ազատ մրցակցության կողմնակից՝ միշտ համարել է, որ ընկերության սեփականատերն իրավունք ունի վաճառել ցանկացած գույք և ակտիվներ՝ իհարկե, հաշվի առնելով նաև հանրային շահերը, հետևաբար պետք է դրական գնահատել Հայաստանում սեփականության իրավունքի ազատ իրականացումը: 

«Beeline-ը միջազգային հոլդինգ է, մի ընկերություն, որը գործում է աշխարհի տարբեր երկրներում: Նման ընկերությունների գործունեությունը Հայաստանում դրական է, որովհետև նրանք բերում են նորամուծություններ՝ փորձելով համապատասխանեցնել իրենց գործունեությունն այն ստանդարտներին, որոնց սովոր են, սակայն Հայաստանի իշխանություններն այդքան էլ հետևողական չեն վերոհիշյալ ստանդարտների կիրարկմանը, կիբերանվտանգությանը, շահառուների իրավունքների պաշտպանությանը հետևելու հարցերում, ինչն, իրոք, մտահոգիչ է»,- Sputnik Արմենիայի հետ զրույցում ասաց նա: 

Սանդուխչյանի համոզմամբ՝ երկրորդ խնդիրն առնչվում է 5G ձևաչափին, որը միայն հեռանկարում է և մոտակա ժամանակում չի իրագործվի: Ըստ նրա՝ մասնավոր ընկերության համար շատ ավելի դժվար է զարգացնել ցանցերը Հայաստանում, քան միջազգային մեծ հոլդինգների համար, որովհետև հսկա ընկերություններն ունեն մեծ ռեսուրսներ թե՛ գումարի ներգրավման, թե՛ այլ տեխնոլոգիական մեծ ընկերությունների հետ բանակցելու տեսանկյունից: 

«Ամենամեծ մտահոգությունը կապված է կորպորատիվ մշակույթի և կանոնների հետ, երբ կապի ընկերությունները վաճառվում են օտարերկրյա հայտնի հարթակներում, սակայն չեն հետևում բորսայի կանոններին: Beeline-ի վաճառքը հայաստանյան աշխատաշուկայի համար նպաստավոր չէ»,- նշեց իրավաբանը:  

Անդրադառնալով ներհայաստանյան կապի օպերատորների մրցակցության խնդրին՝ Սանդուխչյանն ընդգծեց, որ դեռ հայտնի չէ, թե ով է լինելու Beeline-ի հետ կապված գործարքի վերջնական շահառուն, միայն ենթադրվում է, որ կարող են լինել Ucom-ի նախկին մենեջերներն ու մասնակի բաժնետերերը, սակայն, ըստ նրա, մրցակցության առումով ոլորտում էական փոփոխություն չի լինի, եթե հետագայում նոր համակենտրոնացումներ տեղի չունենան:

0