Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Էրդողանը

Էրդողանի փառքի ծարավը. «քաղաքական աղավնին» ցանկանում է նոր Աթաթուրք դառնալ

112
(Թարմացված է 00:27 14.03.2018)
Թուրքիայի նախագահը փորձում է ի դեմս իր անձի միավորել երկու հակադրություններ` ազգայնականությունը և իսլամիզմը, դրանով հանդերձ խամրեցնել Աթաթուրքին կամ համեմատվել նրա հետ։

Դավիթ Գալստյան, Sputnik

Բազմազգ Թուրքիան ավելի ու ավելի է ընկղմվում իսլամով համեմված ազգայնամոլության ագրեսիվ ճիրաններում։ Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Էրդողանի վերջին ելույթը երկրում տեղի ունեցող կտրուկ փոփոխությունների ևս մեկ ակնառու բանբեր է։

Ելույթ ունենալով Մերսինում ցույցերից մեկի ժամանակ` Էրդողանը մատներով պատկերել է «Գորշ գայլեր» ծայրահեղ աջակողմյան կազմակերպության խորհրդանիշը։

«Ուր ենք հասել», — այդպես է դրան արձագանքել թուրքահայ պատգամավոր Կարո Փայլանը։

Էրդողանի արմատականությունը նորություն չէ, նա միշտ շեշտը դրել է կրոնի վրա։ Դեռ 1997թ.-ին նա ավելացրել է իր տողերը («Մզկիթները մեր զորանոցներն են, գմբեթները` մեր սաղավարտները, մինարեթները` մեր սվինները և հավատարիմ զինվորները») 20-րդ դարի սկզբի պանթուրքիստ Զիա Գեկալպայի պոեմի մեջբերման մեջ։

Դրա համար մեղավոր է ճանաչվել բռնություն սանձազերծելու և կրոնական կամ ռասայական ատելություն սերմանելու մեջ։

Նա իշխանության գլուխ բարձրացավ կրոնական կարգախոսներով, որոնք մինչև հիմա պարբերաբար օգտագործում է։ Իսլամական հռետորությունը պահպանելու օրինակ էր այն, որ Էրդողանը 2017թ.-ի դեկտեմբերին խոստացավ իսմական աշխարհը «ոտքի հանել» Իսրայելի դեմ Թրամփի պատճառով (դեսպանատունը Երուսաղեմ տեղափոխելու մասին որոշման ֆոնին)։

Դրանից մեկ ամիս առաջ նա քննադատել էր Սաուդյան Արաբիայի թագաժառանգ Մուհամմադ բեն Սալմանի հայտարարությունը թագավարությունը չափավոր իսլամի պատվար դարձնելու մասին (իբն Սալմանն ավելի ուշ պատասխանել էր, որ Թուրքիան Իրանի հետ միասին համալրում է «չարի եռանկյունու» մի մաս)։

Սակայն վերջին շրջանում Էրդողանը փորձում է իր անձի շուրջ միավորել անցյալում երկու հակադրությունները` կրոնը և ազգայնամոլությունը։

Դեռ 2014թ.-ին ընտրություններում ձայն հավաքելու համար ռասիստական հայտարարություններ էր հնչեցրել հայերի ու վրացիների հասցեին։

«Ինձ անվանել են վրացի։ Ներեք ինձ այս խոսքերի համար, բայց նրանք ավելի վատ բան են ասել` նրանք ինձ հայ են անվանել», — այդ ժամանակ ասել էր Էրդողանը։

Անցած տարիների ընթացքում Էրդողանը շարունակել է այդ գիծը։ Զարմանալի չէ, որ Թուրքիայում ազգայնականության աճին զուգահեռ տոհմածառը ստուգելու համակարգի գործարկումն իսկական իրարացնում է առաջացրեց, ի վերջո այդ երկրում տարբեր տվյալներով՝ երկրի բնակչության 40 տոկոսն այլ ազգությունների ներկայացուցիչներ են։

Որոշ հասարակական գործիչներ և լրագրողներ հանդես են եկել գրանցամատյաններ բացելու դեմ` նշելով, որ իրավիճակը կարող է անկանխատեսելի սոցիալական հետևանքներ ունենալ։

Չէ՞ որ Մուսթաֆա Քեմալի ստեղծած և այդ սկզբունքներով մինչև հիմա գործող պետությունը հիմնվել է այն համոզմունքի վրա, որ թուրքական ինքնությունը «աղտոտված չէ ռասայական փոքրամասնություններով», ինչը բարեկամացրել է քեմալիստներին նացիստների հետ: Այս մասին գրում է Independent-ը։

Այս «բացահայտումների» հետ կապված ազգայնական տրամադրությունների աճը լիովին կարող է ձեռնտու լինել Էրդողանին և նրա համախոհներին, քանի որ նրանց համար երկրի էթնիկ պատկերը գաղտնիք չէ։ Իզուր չէ, որ տոհմածառը ստուգելու համակարգը հայտնվել է պաշտոնական կայքում։

Հասկանալու համար, թե ինչպիսի անհեթեթության է հասել Էրդողանի ազգայնականությունը, բավական է դիտել հոլովակը, որում նա փոքրիկ աղջկան հարցնում է, թե նա պատրա՞ստ է արդյոք մահանալ Թուրքիայի համար։

«Նրա գրպանում Թուրքիայի դրոշն է… Եթե նա մահանա, նրան դրոշով կծածկեն՝ Աստծո կամքով», — ասում է Էրդողանը, որի որդիները, ի դեպ, չգիտես ինչու չեն ծառայել բանակում։

Էրդողանն Աֆրին կուղարկե՞ր այս աղջկան, եթե դա նրան ինչ-որ դիվիդենտներ բերեր…

Վերջին շրջանում զինվորական համազգեստով կամ ազգայնական բանաստեղծություններ արտասանող երեխաներն ավելի հաճախ են հայտնվում Թուրքիայի նախագահի միջոցառումներում։

Փորձագետները համոզված են, որ Էրդողանը չի հրաժարվել պանթուրքիզմի քաղաքականությունից, հակառակը, նրա ախորժակն ավելի է մեծացել։ Նման վարկածներից մեկի համաձայն՝ նա ցանկանում է մինչև 2023թ.-ը կառուցել նոր Թուրքիա` նոր սահմաններով։

Այս ֆոնին իշխանություններն աշխատում են Էրդողանի անձի պաշտամունք ստեղծել, և նրան վիրավորելու համար կարող են հետապնդել ոչ միայն քաղաքական գործիչներին, ինչպես եղել է թուրք պատգամավորի դեպքում, այլ սովորական քաղաքացիներին: Հիշենք, որ նախագահի մասին ավտոբուսում «անհարգալից» զրույցի համար ձերբակալել էին թուրք կնոջը ։

Փորձագետները համոզված են, որ Էրդողանի ազգայնամոլության դրսևորումներն առանձին օղակներ չեն, որոնք ծառայում են այս կամ այն կարճաժամկետ նպատակներին։

Sputnik Արմենիայի հետ զրույցում թուրքագետ Լևոն Հովսեփյանը նշեց, որ Թուրքիայի առաջնորդի վերջին ժեստը պետք է դիտարկել ոչ միայն գալիք ընտրությունների տեսանկյունից, այլ նաև ընդհանուր ներքաղաքական գործընթացների։

«Պետք է հաշվի առնել «Արդարություն և զարգացում» (Էրդողանի գլխավորած) և «Ազգայնական շարժում» կուսակցությունների նախընտրական կոալիցիան։ Բայց դա նաև փոփոխությունների ցուցիչ է, որոնք տեղի են ունենում գաղափարական ոլորտում», — ասաց Հովհաննիսյանը։

Նրա խոսքով` դա ազգայնամոլության նոր տեսակի հերթական դրսևորում է, որի հիմքում ընկած է ազգայնականության և իսլամի սինթեզը։

Թուրքագետն ուշադրություն է դարձրել նրան, որ վերջին տարիներին Թուրքիայի քաղաքագիտական, հասարակական և փորձագիտական քննարկումների հիմքում ընկած են Էրդողանին Աթաթուրքի հետ ասոցացնելու փորձերը։

«Էրդողանը փորձում է իր յուրահատուկ տեղը զբաղեցնել պատմության էջերում` որպես նոր Թուրքիայի ստեղծող։ Նա ցանկանում է եթե չխամրեցնել, ապա Մուսթաֆա Քեմալին հավասարազոր տեղ զբաղեցնել, դառնալ Աթաթուրքից հետո երկրորդը», — ասաց Հովսեփյանը։

Sputnik Արմենիայի հետ զրույցում քաղաքագետ Երվանդ Բոզոյանը ուշադրություն հրավիրեց 2019թ.-ի ընտրություններում հաղթանակի առաջնային նպատակի վրա։

«Նա պետք է ապահովի ուժերի համախմբումը, իսկ առանց ազգայնական օղակների չի կարող դա անել», — ասաց Բոզոյանը։

Միաժամանակ Բոզոյանը հիշեցրեց, որ Էրդողանը, որն իսլամամետ գործչի համբավ է ունեցել, գլխավորել է իշխանությունը` որպես «քաղաքական աղավնի», որը պետք է թուլացներ Աթաթուրքի կողմից սահմանված աշխարհիկ համակարգը։

Էրդողանը թույլ աջակցություն է ունեցել, նա պետք է թուլացներ Աթաթուրքի դրած հիմքերը, և նա սկսել է օգտագործել խաղաղասիրական կարգախոսներ։ Թուրք առաջնորդը թույլ է տվել մարդկանց չթաքցնել էթնիկ ծագումը։ Քրդերին հիմնարար ազատություններ են շնորհել (20-30 տարի առաջ քրդերը նույնիսկ ռադիո չունեին)։

Էրդողանը կրճատել է նաև ազգայնամոլների ազդեցությունը` կտրուկ թուլացնելով բանակի և ավելացնելով կրոնի դերը, բայց հետո նրա քաղաքականությունը փոխվել է։

«Հիմա նա փորձում է հենվել ազգայնական օղակների և Աթաթուրքի գաղափարախոսության վրա` վերևում դնելով իր անձը։ Դա շատ վտանգավոր է, քանի որ Էրդողանի օգտագործած հռետորությունը նման է 30-ական թթ.-ին Հիտլերի խոսքերին», — ասաց Բոզոյանը։

Քաղաքագետի խոսքով` նոր միտում է, երբ պետական մակարդակում արտահայտվում են գաղափարներ, որոնք նախկինում հնչել են միայն ակադեմիական մակարդակում։

Հիշեցնենք, որ «Գորշ գայլերը» թուրքական Ազգայնական շարժում ծայրահեղ աջակողմյան կուսակցության երիտասարդական մարտական թևն է, որը ներկայացված է երկրի խորհրդարանում։

Կազմակերպությունը հարում է պանթուրքիզմի և նեոֆաշիզմի գաղափարներին։ Կազմակերպության գրոհայինները մեղադրվել են մի շարք սպանությունների և ահաբեկչական գործողությունների մեջ, այդ թվում` Հռոմի Պապ Հովհաննես Պողոս Բ-ի դեմ մահափորձի։ 1990-ական թթ.-ից կենտրոնացել են քրդական շարժումների և էթնիկ կրոնական փոքրամասնությունների դեմ պայքարի վրա։

Նրանց նպատակն է Մեծ Թուրան ստեղծել թուրքական ազգային ավանդույթների, մշակույթի և հասարակարգի հիման վրա։ «Գորշ գայլերը» ցանկանում են միավորել թուրք ժողովուրդներին մեկ մեծ պետության մեջ` Անկարա մայրաքաղաքով։

Հաջողություն գրավելու համար խմբավորման անդամները կարող են նմանակել գայլի ոռնոցը կամ հատուկ ձևով դասավորել մատները. ճկույթը և ցուցամատը պարզում են վերև, իսկ միջնամատը, անանուն մատը և բութ մատը միացնում են այնպես, որպեսզի կողքից նայելիս նման լինի գայլի գլխի։

112
Արխիվային լուսանկար

«Գլխի դատարկ տեղը դուխով գրածներ». Գագիկ Սողոմոնյան ֆեյքի գործով ԱԱԾ-ն 4 մարդ է ձերբակալել

274
(Թարմացված է 13:58 20.02.2021)
Հանցանք կատարելու կասկածանքով Արա Սաղաթելյանը, Կարեն Բեքարյանը, Արամ Սարգսյանը, Մհեր Ավագյանը բերման են ենթարկվել ՀՀ ԱԱԾ քննչական դեպարտամենտ և ձերբակալվել:

ԵՐԵՎԱՆ, 20 փետրվարի - Sputnik. ԱԱԾ-ն տեղեկացնում է, որ չորս անձ է ձերբակալվել «Գագիկ Սողոմոնյան» ֆեյսբուքյան կեղծ էջը ստեղծելու, ռազմական դրության իրավական ռեժիմի ապահովմանը և պետական անվտանգության ապահովմանն առնչվող գործողությունները քննադատող, հերքող, դրանց արդյունավետությունը կասկածի տակ դնող, դրանք այլ կերպ արժեզրկող հրապարակումներ անելու համար, որոնցում առկա են Հայաստանի Հանրապետության և Արցախի Հանրապետության պաշտպանունակությունը և ՀՀ զինված ուժերի մարտունակությունը կասկածի տակ դնող, ՀՀ վարչապետին և մյուս բարձրաստիճան պաշտոնատար անձանց ուղղված մեղադրանքներ։

Ձերբակալվել են Ազգային ժողովի աշխատակազմի նախկին ղեկավար-գլխավոր քարտուղար Արա Սաղաթելյանը, ՀՀԿ-ական նախկին պատգամավոր Կարեն Բեքարյանը, նրանց ընկերներ Արամ Սարգսյանը և Մհեր Ավագյանը։

ԱԱԾ-ն գրում է, որ այս չորս անձինք «Gagik Soghomonyan» կեղծ անվան տակ արցախյան պատերազմը մեկնաբանելիս խախտել են «Հայաստանի Հանրապետությունում ռազմական դրություն հաստատելու մասին» N1586-Ն որոշման 9.1 կետի սահմանափակումները՝ վնաս պատճառելով պատերազմական իրավիճակում գտնվող անձանց, հասարակության և պետության իրավունքներին ու օրինական շահերին:

Փաշինյանը հրահանգել է ամեն ինչ անել, որ մարզերում «հանգիստ նստեն տեղները». «Փաստ»

Բացի այդ, էջով նրանք կատարել են հանրային անկարգություններ հրահրելու, անձանց խմբի նկատմամբ քաղաքական հայացքներով պայմանավորված կյանքի և առողջության համար վտանգավոր բռնություն գործադրելու սպառնալիքներ և բռնության կոչեր, ինչպես նաև հասարակության մի շերտի ազգային արժանապատվությունը նվաստացնող գնահատականներ և վիրավորանքներ, հանրության արժանապատվությունը նսեմացնող արտահայտություններ, այն է՝ ՀՀ վարչապետի համակիրներին և ընտրություններին ՀՀ ԱԺ «Իմ քայլը» խմբակցության պատգամավորներին կողմ քվեարկած ՀՀ քաղաքացիներին անվանելով «հպարտ նախիր», «հայոց նախիր», «խոտ արածողներ», «2,5 տարի ծափ տվող ժեխ», «բոմժեր», «իրենց էշի կամ կենդանու տեղ դրածներ», «գլխի դատարկ տեղը դուխով գրածներ»։

Դեպքի առթիվ ՀՀ ԱԱԾ քննչական դեպարտամենտում ՀՀ քրեական օրենսգրքի համապատասխան հոդվածներով հարուցված քրեական գործի շրջանակներում հանցանք կատարելու մեջ անմիջականորեն ծագած կասկածանքով Արա Սաղաթելյանը, Կարեն Բեքարյանը, Արամ Սարգսյանը, Մհեր Ավագյանը բերման են ենթարկվել ՀՀ ԱԱԾ քննչական դեպարտամենտ և ձերբակալվել:

Sputnik Արմենիայի հետ զրույցում Արամ Սարգսյանի պաշտպան Բենիկ Գալստյանը ասաց, որ իր պաշտպանյալը այժմ գտնվում է ձերբակալվածների պահման վայրում։

«Համապատասխան բողոք է ներկայացվել, ժամը 14:00-ին դատարանը կայացնելու է որոշում», - ասաց Գալստյանը։

Նա նշեց, որ մյուս ձերբակալվածների պաշտպաններն էլ են բողոքարկել իրենց պաշտպանյալների ձերբակալումը։

Այդ ձևով ընդունվել չի կարող․ ՄԻՊ-ը՝ հայտնի նախագծի մասին

274
թեգերը:
Կարեն Բեքարյան, Արա Սաղաթելյան, ֆեյք, Ձերբակալություն, ՀՀ ազգային անվտանգության ծառայություն. ԱԱԾ
Ըստ թեմայի
Ո՞րն է «ֆեյքերի» դեմ պայքարի արդյունավետ ձևը. Մարտիրոսյանը` նոր նախագծի մասին
«Ֆեյքերի ֆաբրիկաների» գործունեությունը կքրեականացվի. Ալեն Սիմոնյան
«Անհապաղ ներկայացրեք ապացույցներ». ԱՆ խոսնակը դիմել է ֆեյք լուրեր տարածողներին
Արխիվային լուսանկար

Արտաքին աշխարհի շահը, կամ ինչո՞ւ է Հայաստանում ուշանում իշխանափոխությունը

526
(Թարմացված է 21:38 17.02.2021)
Վարչապետ Փաշինյանը նոյեմբերյան պարտությունից հետո կարողացավ ուշքի գալ։ Որոշ կադրային փոփոխությունների միջոցով նա կարողացավ պահպանել նաև իրեն հավատարիմ կառավարությունը։

ԵՐԵՎԱՆ, 17 փետրվարի - Sputnik, ՌԴ ԱԳՆ ՄՄՀՊԻ միջազգային հետազոտությունների ինստիտուտի առաջատար գիտաշխատող Սերգեյ Մարկեդոնով

Փետրվարյան աշխուժություն

Երևանում բողոքի նոր ակցիաներ են ազդարարվել։ Ընդդիմադիր Հայրենիքի փրկության շարժումը հայտարարել է, որ փետրվարի վերջին շաբաթ օրը կանցկացնի 2021թ․-ի առաջին զանգվածային հանրահավաքը։ Ակցիայի նախապատրաստումը տեղի է ունենում հանրապետության երկրորդ և երրորդ նախագահներ Ռոբերտ Քոչարյանի և Սերժ Սարգսյանի հրապարակային ակտիվացման ֆոնին։ Թեև այնքան էլ ճիշտ չի լինի խոսել այն մասին, որ նրանք ինչ-որ պահի ամբողջությամբ դուրս են եկել խաղից։

Քոչարյանն ինքը Sputnik Արմենիային տված ծավալուն հարցազրույցում այդքան կտրուկ չէր խոսում իր վերադարձի վերաբերյալ ՝ ընդգծելով, որ «վերջին երկու-երեք տարին» ինքը կրկին մեծ քաղաքականության մեջ է։ Երկրորդ նախագահի քրեական հետապնդումը, որը, բացի իրավական կողմից, նաև ակնհայտ քաղաքական ենթատեքստ ունի, Քոչարյանին քաղաքական գործիչ էր դարձնում նույնիսկ այն դեպքում, եթե հանկարծ նա որոշեր լռության ուխտ անել և սկզբունքորեն հրաժարվել ցանկացած մեկնաբանությունից։

Մինչդեռ Սերժ Սարգսյանի նախագահության տարիներին նույնպես նրա նախորդը քննադատական գնահատականներ էր տալիս Հայաստանի իշխանության աշխատանքներին և երկրի սոցիալ-տնտեսական իրավիճակին։

Իսկ եթե խոսենք Հայաստանի երրորդ նախագահի մասին, ապա նա նույնպես հայտարարություններ էր անում, նշանակալից հանդիպումներ էր անցկացնում դեռևս ներկայիս հասարակական աշխուժացումից առաջ։ Բայց այսօր, կարծես թե, գործող վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանից դժգոհողների համակարգման մակարդակն ու ինտենսիվությունն ավելի բարձր են, քան առաջ։

Ընդհանուր հարթակում փորձում են համախմբվել ոչ միայն պետության նախկին առաջնորդները, այլև Վազգեն Մանուկյանը՝ լեգենդար «Ղարաբաղ» կոմիտեի հիմնադիր հայրերից մեկը, հետխորհրդային Հայաստանի առաջին վարչապետը, ինչպես նաև Ազգային անվտանգության ծառայության նախկին ղեկավար Արթուր Վանեցյանը։ Վերջինից, եթե դատենք 2018թ․-ի դեպքերով, Քոչարյանը տեսականորեն կարող է որոշակի պահանջներ ունենալ։ Բայց այսօր այդ բոլոր կերպարները պատրաստ են համախմբվել հանուն երկրում փոփոխությունների։

Արդյո՞ք դա նշանակում է, որ հեռանկարում ընդդիմությունը շանս ունի։ Արդյո՞ք մենք կարող ենք խոսել այն մասին, որ իշխանությունները շփոթված են։ Թե՞ նման գնահատականն ընդամենը Փաշինյանի հակառակորդներին երազանքն է։ Աս հարցերին պատասխանելու համար հարկ է վերադառնալ 2020թ․-ի նոյեմբերի իրադարձություններին։ Դրանք, առանց չափազանցնելու, կարելի է դիտարկել որպես ներկայիս ներքաղաքական ճգնաժամի ելակետ։

Ղարաբաղյան օպտիկայի տարբերությունը

Հայաստանի վարչապետի համաձայնությունը հրադադարին՝ Լեռնային Ղարաբաղում տարածքային զգալի զիջումների գնով, շատերի կողմից ընկալվեց որպես դավաճանություն։ Երևանցի լրագրող Հայկ Խալաթյանը ստեղծված իրավիճակը բնութագրելու համար օգտագործեց «Հայկական Բրեստ-Լիտովսկ» փոխաբերությունը՝ նկատի ունենալով 1918 թվականին Ռուսաստանի բոլշևիկյան կառավարության և Գերմանիայի միջև կնքված կապիտուլյացիոն խաղաղ պայմանագիրը։

Մինչդեռ Ղարաբաղի ներկայիս հրադադարը նաև մեկ այլ պատմական զուգահեռ ունի, արդեն սեփական ազգային պատմությունից՝ Ալեքսանդրապոլի պայմանագիրը Հայաստանի Առաջին Հանրապետության և Քեմալական Թուրքիայի միջև, 1920թ․-ի դեկտեմբերի 2-ին, որը հանգեցրեց Հայաստանի նշանակալից տարածքային «նեղացմանը»։ Հարյուր տարի անց տեղի ունեցավ նույնքան մասշտաբային վերադասավորություն։

Լեռնային Ղարաբաղի նախագիծը նշանակալի չափով ինստիտուցիանալացրեց հետխորհրդային հայկական պետությունը։ Բայց այստեղ պետք է սկզբունքային կարևորության վերապահում անել։ Այդ հակամարտությունը տարբեր կերպ է ընկալվել Հայաստանի ներսում և դրա սահմաններից դուրս։ Եթե հայ քաղաքական գործչի, փորձագետի և անգամ բնակչի համար Հայաստանը, ԼՂՀ-ն և նախկին ԼՂԻՄ-ի շուրջ զբաղեցված 7 շրջանները ներկայանում էին որպես անվտանգության միասնական համալիր, ապա Ռուսաստանում, ինչպես նաև Արևմուտքի՝ էթնոքաղաքական հակամարտության կարգավորման մեջ ներգրավված երկրներում, դրանք երեք տարբեր սուբստանցիաներ էին, որոնք պահանջում էին տարբեր քաղաքական-դիվանագիտական գործիքներ։

Սա հասկանալու դեպքում շատ ավելի հեշտ է բացատրել, թե ինչու է Մոսկվան 2020թ․-ի նոյեմբերից հետո խոսում Ղարաբաղի վերջնական չորոշված կարգավիճակի մասին, բայց միաժամանակ դրանից առաջ բազմիցս հայտարարել էր հայկական կողմից զիջումների անհրաժեշտությունից (խոսքը նախկին ԼՂԻՄ-ի շուրջ 7 շրջանների մասին է)։ Նաև ավելի պարզ է դառնում ռուս խաղաղապահների հայտնվելը Ղարաբաղում, ինչը դե ֆակտո կանխեց 1995թ․-ի «սերբա-ուկրաինական» սցենարի կրկնությունը։

2020-ի արդյունքները․ ինչպես Ղարաբաղը Կովկասը վերադարձրեց լրահոսի առաջին հորիզոնական

Հայաստանում, սակայն, միանգամայն այլ դիտանկյուն է։ Այդ պատճառով էր 2020թ․-ի նոյեմբերին այդ երկրի կառավարությունը բախվեց բողոքի զանգվածային ցույցերի։ Եթե չլիներ ղարաբաղյան ամպրոպը, ամենայն հավանականությամբ նման սցենարը լուրջ շանսեր չէր ունենա պարզապես այն պատճառով, որ իր իշխանության երկուսուկես տարիների ընթացքում Նիկոլ Փաշինյանը հիմնավորապես մաքրել էր քաղաքական դաշտը։ Նրա մի շարք ընդդիմախոսների դեմ քրեական գործեր են բացվել, իսկ իշխանության բոլոր ճյուղերը, ինչպես նաև ԼՂՀ ղեկավարությունը քայլ առ քայլ անցան վարչապետի և նրա կողմնակիցների վերահսկողության տակ։ Բայց Ղարաբաղում ռազմական պարտությունը (և անգամ ոչ այնքան բուն պարտությունը, որքան հրադադարի պայմանները) վճռեցին նոր օրակարգը։

Անցյալի և ապագայի միջև

Սակայն այդ ժամանակից արդեն երեք ամիս է անցել։ Իսկ իշխանությանը հաջողվել է տեղում մնալ, չնայած բուռն կանխատեսումներին այն մասին, որ ղարաբաղյան ուղղությամբ «հանձնվելուց» հետո Փաշինյանն իր աթոռին նույնիսկ մի քանի օր չի մնա։ Ուրեմն, ի՞նչ տեղի ունեցավ, որ դա չհանգեցրեց իշխանության անհապաղ փոփոխությանը։

Նախևառաջ, վաչապետին հաջողվեց պահպանել մեծամասնությունը Ազգային ժողովում, չնայած Լեռնային Ղարաբաղում կրակի դադարեցման փաստաթղթի ստորագրումից հետո եղան դեպքեր, երբ իշխանական դաշինքի անդամ պատգամավորները վայր դրեցին մանդատները։ Միաժամանակ վարչապետն ինքը, նոյեմբերյան պարտությունից հետո որոշակի ցնցում ապրելուց հետո, կարողացավ ուշքի գալ։ Եվ անգամ դադարեց գործել բացառապես արձագանքման շրջանակներում։ Որոշ կադրային փոփոխությունների միջոցով նա կարողացավ պահպանել իրեն հավատարիմ կառավարությունը։

Այնուհետև, ամանորյա տոների նախօրեին՝ 2020թ․-ի դեկտեմբերի 25-ին, Փաշինյանը հայտարարեց, որ «կառչած չէ վարչապետական աթոռից», բայց և «չի կարող անփութորեն վերաբերվել կառավարությանը, վարչապետի պաշտոնին, որն իրեն տվել է ժողովուրդը»։ Նա նաև նշեց «բոլոր հարցերի պատասխանը ստանալու միակ միջոցը»․ անցկացնել արտահերթ խորհրդարանական ընտրություններ։ Այս տարբերակն էր բարձրաձայնում նաև ՀՀ նախագահ Արմեն Սարգսյանը։

Թվում էր՝ կարող է հիմք հայտնվել արտահերթ ընտրարշավի համար։ Հասկանալի է, որ իշխանություններին այդ միտքը չէր հիացնում, նրանք դրան ավելի շուտ հարկադրված էին արձագանքում։ Բայց պարզվեց, որ ընդդիմությունը ևս (ինչպես ներխորհրդարանական, այնպես էլ ԱԺ-ում մանդատ չունեցող) պատրաստ չէ ներքաշվել նախընտրական մրցավազքի մեջ։

Ընդդիմադիրներն իրավիճակը հետևյալ կերպ են տեսնում․ Փաշինյանի հրաժարականը, ժամանակավոր կառավարության ձևավորում և միայն որպես երրորդ փուլ՝ ընտրություններ։ Իշխանության ընդդիմախոսները պատճառաբանություններ ունեն։ Չէ՞ որ եթե ընտրությունները գործող իշխանությունն անցկացնի, այն անխուսափելիորեն առավելություն կստանա. վարչական ռեսուրսը ոչ ոք չի չեղարկել։ Բայց արդյունքում երկու մինուսը մեկ պլյուս տվեցին։ Եվ այն կառավարության և անձամբ Փաշինյանի օգտին ստացվեց։

Ներկայիս իշխող կոնֆիգուրացիայում ոչ ոք արտահերթ ընտրություններ չէր ուզում (թեև վարչապետն առաջարկում էր առարկայական քննարկում անցկացնել այդ հարցի շուրջ)։ Արդյունքում՝ դրանք չեն լինի։ Փետրվարի 7-ին իշխանական «Իմ քայլը» խմբակցությունը խորհրդարանում հանդիպում անցկացրեց վարչապետի հետ։ Բանակցությունների հիմնական եզրակացությունը` արտահերթ ընտրությունները հանրության շրջանում պահանջարկ չունեն։

Ընդդիմությունը դրա հետ ոչինչ անել չի կարող։ Հակառակը, այն փորձում է նախաձեռնությունն իր ձեռքը վերցնել։ Վազգեն Մանուկյանի ընդդիմադիր արշավն առաջին պլան բերելը, ինչպես երևում է, չտվեց այն արդյունքը, որի հույսն ունեին Փաշինյանի քննադատները։ Ինչպես այս հոդվածի հեղինակին ասաց մի հայտնի երևանցի լրագրող՝ «եթե նախկին վարչապետը նույնիսկ քաղաքական ծանր քաշային է, միևնույնն է` նախկին է»։

Ամեն թփի տակ խաղաղապահ չկա. որքանո՞վ էր լուրջ դեկտեմբերյան սրացումն Արցախում

Շատ երիտասարդ հայերի համար «Ղարաբաղ» կոմիտեն և 1988թ․-ի իրադարձություններն այլևս հաջողության և առաջընթացի հոմանիշ չեն։ Բացի այդ, հարկավոր են թե՛ նոր դեմքեր, թե՛ նոր գաղափարներ։ Առավել ևս, որ հայ հանրության մեջ կա այն գիտակցումը, որ չնայած Փաշինյանի և գործող կառավարության բոլոր բացթողումներին ու սխալներին, անցյալի լեգենդները (առանց որևէ հեգնանքի) ներկայիս աշխարհաքաղաքական ստատուս քվոն կոտրելու ռեսուրս չունեն։ Ինչպիսի բրեստ-լիտովսկյան կամ ալեքսանդրոպոլյան համ էլ որ այն ունենա։

Այսօրվա դրությամբ Հայաստանում արտահերթ ընտրությունների հարցում շահագրգռված չեն նաև արտաքին աշխարհում։

Այսպես, Վլադիմիր Պուտինը մի քանի անգամ արտահայտվել է այն մասին, որ Փաշինյանի պոպուլիստական քննադատությունը «հայրենասիրական դիրքերից» չի օգնելու ո՛չ ղարաբաղյան կարգավորմանը, ո՛չ Կովկասի ընդհանուր իրավիճակին, ո՛չ էլ Հայաստանի ներքաղաքական իրավիճակին։

Այսպիսով, մենք տեսնում ենք, որ վարչապետը ուշքի է եկել ներքաղաքական ցնցումների առաջին շոկից։ Նրա կարգավիճակը չի կարելի հաստատուն համարել, իսկ առջևում հարյուրավոր հարցեր են` սկսած Ադրբեջանի հետ սահմանազատմամբ և վերջացրած սանիտարա-համաճարակաբանական իրավիճակով, տնտեսությամբ և անգամ ռազմական դրության ռեժիմով, որը չի չեղարկվել՝ չնայած հրադադարին։

Նիկոլ Փաշինյանը հեռախոսազրույց է ունեցել Վլադիմիր Պուտինի հետ. քննարկվել է գերիների հարցը

Սակայն ներքաղաքական ռազմաճակատում նա առայժմ հաղթում է հակառակորդներին։ Հայաստանում մի քանի ամիս տևած բողոքների ակտիվությունը ցույց տվեց, որ գործող վարչապետի իրական այլընտրանքի դեֆիցիտ կա։ Եվ ռազմական դրությունն էլ նոկաուտի էֆեկտ չունի։

Վարչապետին քննադատողները պետք է հասկանան․ միայն անցյալին հղումներ անելով` ապագան անհնար է շահել։

Հեղինակի կարծիքը կարող է չհամընկնել խմբագրության կարծիքի հետ։

526
թեգերը:
Իշխանություն, քաղաքականություն, Սերգեյ Մարկեդոնով, Նիկոլ Փաշինյան, Հայաստան
Ըստ թեմայի
Իրավիճակը Ղարաբաղում փխրուն է․ Մարկեդոնովը՝ եռակողմ պայմանավորվածությունների մասին
Մոսկվայի համար կարևոր է կողմերին իրական բանակցությունների վերադարձնելը․ Մարկեդոնով
Ռուս-հայկական հարաբերությունները երկու-երեք անձանց շրջանակից դուրս են. Մարկեդոնով
Արխիվային լուսանկար

Ոստիկանը մերն է. հրապարակում կանգնելու համար ավելի շա՞տ են փող ստանում

10
(Թարմացված է 09:37 05.03.2021)
Օրաթերթը գրավոր հար­ցում է ուղարկել ՀՀ ոստիկանության լրատվական ծառայություն և խնդրել տեղեկություն տրամադրել, թե վերջին ամիսների ընթացքում որքան պարգևավճար են ստացել ոստիկանության աշխատակիցները, երբ և ինչ առիթով:

ԵՐԵՎԱՆ, 5 մարտի - Sputnik. «Ժողովուրդ» օրաթերթին տեղեկություններ են հասել, որ ՀՀ ոստիկանության աշխատակիցներն այս տարի կայացած հանրահավաքներին, ցույցերին ակտիվ մասնակցություն ունենալու համար երկու անգամ պարգևավճար են ստացել:

Օրաթերթը գրավոր հար­ցում է ուղարկել ՀՀ ոստիկանության լրատվական ծառայություն և խնդրել տեղեկություն տրամադրել, թե վերջին ամիսների ընթացքում որքան պարգևավճար են ստացել ոստիկանության աշխատակիցները, երբ և ինչ առիթով:

«Ոստիկանության լրատվական ծառայությունից «Ժողովուրդ»–ի հարցմանն ի պատասխան, հայտնել են, որ ՀՀ ոստիկանության ծառայողներին (աշխատողներին) 03.03.2021 թ.-ի դրությամբ հատկացվել է ամսական պարգևատրում (ս/թ հունվար ամսվա համար)՝ 718.152.586 դրամ գումարի չափով, միանվագ դրամական պարգևատրում («Պետական պաշտոններ և պե­տական ծառայության պաշտոններ զբաղեցնող անձանց վարձատրության մասին» օրենքի 22-րդ հոդվածի 9-րդ և 10-րդ մասերի հիման վրա)՝ 209.268.943 դրամի չափով»,–գրում է թերթը:

Չտրվել սադրանքներին. ՀՀ ոստիկանությունը և դատախազությունը հայտարարություններ են տարածել

Ստացվում է՝ ոստիկանության աշխատակիցները իսկապես պարգևատրվել են երկու անգամ. մեկը հունվար ամս­վա համար, մեկն էլ արդեն միանվագ:

Հանրահավաքի ժամանակ հնարավոր են սադրանքներ․ ՀՀ ոստիկանություն

10
թեգերը:
Հայաստան, պարգևավճար, Ոստիկանություն
Ըստ թեմայի
«Գուցե որոշել են ուժ կիրառել». Արթուր Վանեցյանը` ոստիկանության հայտարարության մասին
Բողոքի ակցիաներ, անթիվ- անհամար ոստիկաններ, բերման ենթարկվածներ. Երևանը` լուսանկարներում
Ոստիկանները փակել են Դեմիրճյան փողոցը. տեսանյութ