Երևանը մի քաղաք է, որից խլում են անցյալը. մաս 1-ին
(Թարմացված է 17:16 25.09.2017)
Մանկությունս անցել է Երևանում այն տարիներին, երբ քաղաքը դարձավ 2750 տարեկան։ Մեր սերնդից ցանկացած երևանցու արթնացրեք գիշերով, և նա առանց վարանելու կասի, որ Երևանը ամբողջ Խորհրդային Միության տարածքի ամենահին քաղաքն է և նույնիսկ 30 տարով մեծ Հռոմից։Արմեն Խալաթյան, հատուկ Sputnik Արմենիայի համար.
Մյուս հանրապետությունների քաղաքացիներին ու օտարերկրացիներին այս տեղեկությունը համեստ էր ներկայացվում, բայց աչքերում գրված էր` երբ դուք ծառերի վրա էիք նստած… մենք արդեն տներ ու պալատներ էինք կառուցում…»
Հանուն արդարության պետք է ասել, որ չհաշված Ուրարտական թագավորության պատմական հուշարձանի` Էրեբունի հնագույն ամրոցի ավերակները, ինչպես նաև ժամանակակից Հայաստանի տարածքով մեկ սփռված մի քանի հին եկեղեցիները, Երևանը որպես իրական քաղաք ավելի ուշ է ձևավորվել` XIX և XX դարերի սահմանագծում։
Քաղաքի զարգացման առաջին գլխավոր հատակագիծն ընդունվել էր 1856 թվականին, երբ Արևելյան Հայաստանն ընդգրկվեց Ռուսական կայսրության կազմում (1825)։ Այն ժամանակ ձևավորվեց փողոցների ցանց, որը կանխորոշեց կենտրոնի տեսքն այնպես, ինչպես այն տեսնում ենք այսօր։ Այն ժամանակից մինչև հիմա հրապարակներից մեկը ոչ պաշտոնական անուն ունի` «պլանի գլուխ»։
1902 թվականին Երևանի միջով անցավ երկաթգիծը, իսկ 1906 թվականին այստեղ տրամվայի գիծ բացեցին։ Մի խոսքով, Երևանը զարգանում էր Ռուսական Կայսրության տիպիկ նահանգական քաղաքի պես, նույնպիսի 2-3 հարկանի տներով, որոնք կարելի է տեսնել Թբիլիսիում, Օդեսայում և հարավային այլ քաղաքներում։ Կամարներով, պատշգամբների պատկերազարդ ճաղավանդակներով, ինչպես նաև այն ժամանակի ճարտարապետական ոճի այլ տարրերով։
Երբ Երևանը 1920 թվականին դարձավ Խորհրդային Հայաստանի մայրաքաղաք, սկսեց արագ տեմպերով զարգանալ։ Քաղաքի բնակչությունն ավելացավ 15 անգամ, 65.000-ից (1926 թվականին) հասավ 1 միլիոնի (1979 թվականին)։
Սակայն քաղաքի գլխավոր ճարտարապետ Ալեքսանդր Թամանյանը 1924 թվականի զարգացման իր հատակագծում որոշեց ձեռք չտալ փողոցների հնուց իր վեր եկած նախագծին։ Երևանի կենտրոնում պահպանվեցին ուրբանիստների և հասարակ բնակիչների սիրած ցածրահարկ շենքերով փոքր թաղամասերը։ Մի շարք պատմական տներ, որոնք կառուցվել էին դարերի սահմանագծում, պահպանվել էին, իսկ 30-50-ականներին նորակառույցները նույնպես արտահայտիչ ճակատներ ունեին և ցածրահարկ էին` 3-5 հարկ։
©
Sputnik / Армен Халатян
Երևան
Երևանի կենտրոնը գոտևորեցին շատրվաններով կիսակլոր ճեմուղիները։
Մի խոսքով, XX դարի 80-ականների վերջին Երևանի կենտրոնը բավականին ներդաշնակ ճարտարապետական շինություն էր` 30-50-ականների ցածրահարկ շինություններով, XIX դարի վերջի և XX դարի սկզբի պատմական կառույցների ամբողջական կամ առանձին փողոցներով։
Խորհրդային շրջանի տգեղ 9-հարկանի շենքեր էլ կային, բայց հիմնականում թաքնված էին բակերի ներսում։ Փողոցի եզրին ինքնատիպ ու գրավիչ ճարտարապետություն ունեցող տներն էին։
©
Sputnik / Asatur Yesayants
Ամիրյան փողոց
30-50-ականների ստալինյան տները, ինչպես նաև ավելի ուշ կառուցված ցածրահարկ շինությունները բավականին աուտենտիկ տեսք ունեին և այսօր էլ հրաշալի կերպով հարմարվում են զբոսաշրջային ժամանակներին։
Մենք նախկինից էլ լավ նոր քաղաք կկառուցենք ձեզ համար
ԽՍՀՄ-ի փլուզումից հետո Երևանին, ինչպես նաև ամբողջ Հայաստանին, համակեց մի սարսափելի ճգնաժամ։ Երկար տարիներ փողոցներում բացակայում էր լուսավորությունը, բնակելի տներում օրվա մեջ մի քանի ժամ էր լույս լինում։ Չկար ջեռուցում, հուսալքված բնակիչները կտրում էին այգիների ծառերը։ Փողոցներում վերացել էին բոլոր փայտե նստարանները։
Այդ սարսափելի վիճակն ավարտվեց միայն 90-ականների երկրորդ կեսին։
XXI դարի 2000-ականների կեսերին Հայաստանի տնտեսությունը սկսեց նոր թափ առնել, Երևանում շինարարական բում սկսվեց։ Եվ ի՞նչ։ Առաջին նշանակալի կառույցը, այսպես կոչված, «Հյուսիսային պողոտան էր»` հսկայական մի «կածան», որը սկսեցին կառուցել քաղաքի պատմական կենտրոնում` ճանապարհին արմատախիլ անելով պատմական բոլոր շինությունները։ Այդ ակցիան ներկայացվում էր որպես «արմատներին վերադառնալու» նախագիծ, քանի որ ճարտարապետ Ալեքսանդր Թամանյանի` քաղաքի զարգացման հատակագծում (1924 թ.) այդ պողոտան նախատեսված էր։ Ինչո՞ւ Թամանյանը չիրականացրեց այն, թեև 20-ական և 30-ական թվականներին հաջողությամբ կառուցել էր մի շարք շինություններ, և ինչո՞ւ դրանից հետո Հյուսիսային պողոտայի գաղափարին 60 տարի ոչ ոք չէր անդրադարձել. այս հարցերի պատասխանը մինչև այսօր էլ հայտնի չէ։
Հայտարարվեց, որ կենտրոնի հին տները կքանդվեն և կտեղափոխվեն այլ վայր, որտեղ ազգագրական թանգարանի նման մի բան կստեղծվի։ Քանդման ենթակա տների քարերը համարակալեցին, ինչը «հուսադրեց» մարդկանց։
©
Sputnik / Asatur Yesayants
Հյուսիսային պողոտա
Հետաքրքրական է, որ Հյուսիսային պողոտայի բարձրահարկ տները կառուցվեցին հիսունականների ճարտարապետության ոճով։ Գուցե այն պատճառով, որ այդ ժամանակահատվածը մխրճվել էր մարդկանց հիշողության մեջ, ինչպես «Ոսկեդարը» («երբ կարագը կարելի էր առանց կտրոնների գնել և այն վաճառվում էր խանութներում»), կամ էլ գուցե այն ժամանակվա ճարտարապետական գլխավոր հուշարձանների (օրինակ` Լենինի Հրապարակի — ներկայիս Հանրապետության հրապարակի) ճարտարապետական ոճը կրկնօրինակելու փորձ էր` ձևացնելով, թե ամեն ինչ այդպես էլ եղել է կամ կարող էր լինել։
Քանդված երկհարկանի պատմական գրադարանի շենքի և նման այլ տների փոխարեն Հանրապետության հրապարակի շենքերի համալիրին (աջից) նույն բարձրության և ոճի նորակառույց շենքեր հայտնվեցին, ասես ամեն ինչ հենց այդպես էլ եղել է…
Հյուսիսային պողոտան, որպես զարգացման ծրագիր, անհաջողության մատնվեց, քանի որ այնտեղ կառուցված շենքերից շատերը մինչև այսօր էլ դատարկ են մնացել, լուսամուտներում լույս չի նշմարվում։
Ինչպես մի շարք այլ երկրներում, այնպես էլ Հայաստանում անշարժ գույքի շուկայի փուչիկը պայթեց 2009 թվականին, սակայն, ցավոք, դա չկանգնեցրեց Երևանի կենտրոնում ընթացող «հզոր շինարարությունը»։ Տպավորություն է, թե ներկայիս իշխանությունները բացարձակ նոր քաղաք են կառուցում հնի տեղում (որը վատ չէր պահպանվել), և ոչ մի շենք (լինի դա XX դարի կամ ավելի նոր) «պահպանման» որևէ փաստաթուղթ չունի։
Նոր տները «բուսնում են» ցանկացած ազատ հողակտորի վրա։ Դպրոցի շենք, հետևում` շատ մոտ կառուցվող բազմահարկ տուն (Երևան` 2017 թվականի հունիս)։ Ասում են` Երևանի մի շարք դպրոցներում ֆիզկուլտուրայի դասեր չեն անցկացվում, քանի որ դահլիճները կահավորված չեն և նույնիսկ բակերում տեղ չկա։
Թե ինչ է կատարվում բակերի հետ, մենք տեսնում ենք լուսանկարներում։
Այնտեղ, որտեղ 3-5 հարկանի տներ էին, այսօր այս տեսարանն է…
©
Sputnik / Армен Халатян
Երևան
Ո՞րն է շինարարական բումի պատճառը, երբ Հայաստանի բացարձակ մեծամասնությունն աղքատ է։
Ակնհայտ է, որ խաղադրույք են կատարում սփյուռքի վրա. Հայաստանի սահմաններից դուրս ավելի շատ հայեր են բնակվում, քան պատմական հայրենիքում, միայն ԱՄՆ-ում և Ֆրանսիայում հայերի թիվը հասնում է մեկ միլիոնի։
Բացի այդ, հավանաբար այստեղ դեր է խաղում նաև իրանական գործոնը։ Հայաստանն Իրանի հետ ընդհանուր սահման և լավ հարաբերություններ ունի։ Իրանցիները, սակայն, վախենում են ԱՄՆ-ի ռմբակոծություններից և որպես լրացուցիչ պահուստային կացարան բնակարաններ են գնում Հայաստանում։
(Շարունակելի)
«Գլխի դատարկ տեղը դուխով գրածներ». Գագիկ Սողոմոնյան ֆեյքի գործով ԱԱԾ-ն 4 մարդ է ձերբակալել
(Թարմացված է 13:58 20.02.2021)
Հանցանք կատարելու կասկածանքով Արա Սաղաթելյանը, Կարեն Բեքարյանը, Արամ Սարգսյանը, Մհեր Ավագյանը բերման են ենթարկվել ՀՀ ԱԱԾ քննչական դեպարտամենտ և ձերբակալվել:
ԵՐԵՎԱՆ, 20 փետրվարի - Sputnik. ԱԱԾ-ն տեղեկացնում է, որ չորս անձ է ձերբակալվել «Գագիկ Սողոմոնյան» ֆեյսբուքյան կեղծ էջը ստեղծելու, ռազմական դրության իրավական ռեժիմի ապահովմանը և պետական անվտանգության ապահովմանն առնչվող գործողությունները քննադատող, հերքող, դրանց արդյունավետությունը կասկածի տակ դնող, դրանք այլ կերպ արժեզրկող հրապարակումներ անելու համար, որոնցում առկա են Հայաստանի Հանրապետության և Արցախի Հանրապետության պաշտպանունակությունը և ՀՀ զինված ուժերի մարտունակությունը կասկածի տակ դնող, ՀՀ վարչապետին և մյուս բարձրաստիճան պաշտոնատար անձանց ուղղված մեղադրանքներ։
©
Sputnik / Aram Nersesyan
Ձերբակալվել են Ազգային ժողովի աշխատակազմի նախկին ղեկավար-գլխավոր քարտուղար Արա Սաղաթելյանը, ՀՀԿ-ական նախկին պատգամավոր Կարեն Բեքարյանը, նրանց ընկերներ Արամ Սարգսյանը և Մհեր Ավագյանը։
ԱԱԾ-ն գրում է, որ այս չորս անձինք «Gagik Soghomonyan» կեղծ անվան տակ արցախյան պատերազմը մեկնաբանելիս խախտել են «Հայաստանի Հանրապետությունում ռազմական դրություն հաստատելու մասին» N1586-Ն որոշման 9.1 կետի սահմանափակումները՝ վնաս պատճառելով պատերազմական իրավիճակում գտնվող անձանց, հասարակության և պետության իրավունքներին ու օրինական շահերին:
Փաշինյանը հրահանգել է ամեն ինչ անել, որ մարզերում «հանգիստ նստեն տեղները». «Փաստ»
Բացի այդ, էջով նրանք կատարել են հանրային անկարգություններ հրահրելու, անձանց խմբի նկատմամբ քաղաքական հայացքներով պայմանավորված կյանքի և առողջության համար վտանգավոր բռնություն գործադրելու սպառնալիքներ և բռնության կոչեր, ինչպես նաև հասարակության մի շերտի ազգային արժանապատվությունը նվաստացնող գնահատականներ և վիրավորանքներ, հանրության արժանապատվությունը նսեմացնող արտահայտություններ, այն է՝ ՀՀ վարչապետի համակիրներին և ընտրություններին ՀՀ ԱԺ «Իմ քայլը» խմբակցության պատգամավորներին կողմ քվեարկած ՀՀ քաղաքացիներին անվանելով «հպարտ նախիր», «հայոց նախիր», «խոտ արածողներ», «2,5 տարի ծափ տվող ժեխ», «բոմժեր», «իրենց էշի կամ կենդանու տեղ դրածներ», «գլխի դատարկ տեղը դուխով գրածներ»։
Դեպքի առթիվ ՀՀ ԱԱԾ քննչական դեպարտամենտում ՀՀ քրեական օրենսգրքի համապատասխան հոդվածներով հարուցված քրեական գործի շրջանակներում հանցանք կատարելու մեջ անմիջականորեն ծագած կասկածանքով Արա Սաղաթելյանը, Կարեն Բեքարյանը, Արամ Սարգսյանը, Մհեր Ավագյանը բերման են ենթարկվել ՀՀ ԱԱԾ քննչական դեպարտամենտ և ձերբակալվել:
Sputnik Արմենիայի հետ զրույցում Արամ Սարգսյանի պաշտպան Բենիկ Գալստյանը ասաց, որ իր պաշտպանյալը այժմ գտնվում է ձերբակալվածների պահման վայրում։
«Համապատասխան բողոք է ներկայացվել, ժամը 14:00-ին դատարանը կայացնելու է որոշում», - ասաց Գալստյանը։
Նա նշեց, որ մյուս ձերբակալվածների պաշտպաններն էլ են բողոքարկել իրենց պաշտպանյալների ձերբակալումը։
Արտաքին աշխարհի շահը, կամ ինչո՞ւ է Հայաստանում ուշանում իշխանափոխությունը
(Թարմացված է 21:38 17.02.2021)
Վարչապետ Փաշինյանը նոյեմբերյան պարտությունից հետո կարողացավ ուշքի գալ։ Որոշ կադրային փոփոխությունների միջոցով նա կարողացավ պահպանել նաև իրեն հավատարիմ կառավարությունը։ ԵՐԵՎԱՆ, 17 փետրվարի - Sputnik, ՌԴ ԱԳՆ ՄՄՀՊԻ միջազգային հետազոտությունների ինստիտուտի առաջատար գիտաշխատող Սերգեյ Մարկեդոնով
Փետրվարյան աշխուժություն
Երևանում բողոքի նոր ակցիաներ են ազդարարվել։ Ընդդիմադիր Հայրենիքի փրկության շարժումը հայտարարել է, որ փետրվարի վերջին շաբաթ օրը կանցկացնի 2021թ․-ի առաջին զանգվածային հանրահավաքը։ Ակցիայի նախապատրաստումը տեղի է ունենում հանրապետության երկրորդ և երրորդ նախագահներ Ռոբերտ Քոչարյանի և Սերժ Սարգսյանի հրապարակային ակտիվացման ֆոնին։ Թեև այնքան էլ ճիշտ չի լինի խոսել այն մասին, որ նրանք ինչ-որ պահի ամբողջությամբ դուրս են եկել խաղից։
©
Sputnik / Asatur Yesayants
Քոչարյանն ինքը Sputnik Արմենիային տված ծավալուն հարցազրույցում այդքան կտրուկ չէր խոսում իր վերադարձի վերաբերյալ ՝ ընդգծելով, որ «վերջին երկու-երեք տարին» ինքը կրկին մեծ քաղաքականության մեջ է։ Երկրորդ նախագահի քրեական հետապնդումը, որը, բացի իրավական կողմից, նաև ակնհայտ քաղաքական ենթատեքստ ունի, Քոչարյանին քաղաքական գործիչ էր դարձնում նույնիսկ այն դեպքում, եթե հանկարծ նա որոշեր լռության ուխտ անել և սկզբունքորեն հրաժարվել ցանկացած մեկնաբանությունից։
Մինչդեռ Սերժ Սարգսյանի նախագահության տարիներին նույնպես նրա նախորդը քննադատական գնահատականներ էր տալիս Հայաստանի իշխանության աշխատանքներին և երկրի սոցիալ-տնտեսական իրավիճակին։
Իսկ եթե խոսենք Հայաստանի երրորդ նախագահի մասին, ապա նա նույնպես հայտարարություններ էր անում, նշանակալից հանդիպումներ էր անցկացնում դեռևս ներկայիս հասարակական աշխուժացումից առաջ։ Բայց այսօր, կարծես թե, գործող վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանից դժգոհողների համակարգման մակարդակն ու ինտենսիվությունն ավելի բարձր են, քան առաջ։
Ընդհանուր հարթակում փորձում են համախմբվել ոչ միայն պետության նախկին առաջնորդները, այլև Վազգեն Մանուկյանը՝ լեգենդար «Ղարաբաղ» կոմիտեի հիմնադիր հայրերից մեկը, հետխորհրդային Հայաստանի առաջին վարչապետը, ինչպես նաև Ազգային անվտանգության ծառայության նախկին ղեկավար Արթուր Վանեցյանը։ Վերջինից, եթե դատենք 2018թ․-ի դեպքերով, Քոչարյանը տեսականորեն կարող է որոշակի պահանջներ ունենալ։ Բայց այսօր այդ բոլոր կերպարները պատրաստ են համախմբվել հանուն երկրում փոփոխությունների։
Արդյո՞ք դա նշանակում է, որ հեռանկարում ընդդիմությունը շանս ունի։ Արդյո՞ք մենք կարող ենք խոսել այն մասին, որ իշխանությունները շփոթված են։ Թե՞ նման գնահատականն ընդամենը Փաշինյանի հակառակորդներին երազանքն է։ Աս հարցերին պատասխանելու համար հարկ է վերադառնալ 2020թ․-ի նոյեմբերի իրադարձություններին։ Դրանք, առանց չափազանցնելու, կարելի է դիտարկել որպես ներկայիս ներքաղաքական ճգնաժամի ելակետ։
Ղարաբաղյան օպտիկայի տարբերությունը
Հայաստանի վարչապետի համաձայնությունը հրադադարին՝ Լեռնային Ղարաբաղում տարածքային զգալի զիջումների գնով, շատերի կողմից ընկալվեց որպես դավաճանություն։ Երևանցի լրագրող Հայկ Խալաթյանը ստեղծված իրավիճակը բնութագրելու համար օգտագործեց «Հայկական Բրեստ-Լիտովսկ» փոխաբերությունը՝ նկատի ունենալով 1918 թվականին Ռուսաստանի բոլշևիկյան կառավարության և Գերմանիայի միջև կնքված կապիտուլյացիոն խաղաղ պայմանագիրը։
©
Sputnik / Asatur Yesayants
Մինչդեռ Ղարաբաղի ներկայիս հրադադարը նաև մեկ այլ պատմական զուգահեռ ունի, արդեն սեփական ազգային պատմությունից՝ Ալեքսանդրապոլի պայմանագիրը Հայաստանի Առաջին Հանրապետության և Քեմալական Թուրքիայի միջև, 1920թ․-ի դեկտեմբերի 2-ին, որը հանգեցրեց Հայաստանի նշանակալից տարածքային «նեղացմանը»։ Հարյուր տարի անց տեղի ունեցավ նույնքան մասշտաբային վերադասավորություն։
Լեռնային Ղարաբաղի նախագիծը նշանակալի չափով ինստիտուցիանալացրեց հետխորհրդային հայկական պետությունը։ Բայց այստեղ պետք է սկզբունքային կարևորության վերապահում անել։ Այդ հակամարտությունը տարբեր կերպ է ընկալվել Հայաստանի ներսում և դրա սահմաններից դուրս։ Եթե հայ քաղաքական գործչի, փորձագետի և անգամ բնակչի համար Հայաստանը, ԼՂՀ-ն և նախկին ԼՂԻՄ-ի շուրջ զբաղեցված 7 շրջանները ներկայանում էին որպես անվտանգության միասնական համալիր, ապա Ռուսաստանում, ինչպես նաև Արևմուտքի՝ էթնոքաղաքական հակամարտության կարգավորման մեջ ներգրավված երկրներում, դրանք երեք տարբեր սուբստանցիաներ էին, որոնք պահանջում էին տարբեր քաղաքական-դիվանագիտական գործիքներ։
Սա հասկանալու դեպքում շատ ավելի հեշտ է բացատրել, թե ինչու է Մոսկվան 2020թ․-ի նոյեմբերից հետո խոսում Ղարաբաղի վերջնական չորոշված կարգավիճակի մասին, բայց միաժամանակ դրանից առաջ բազմիցս հայտարարել էր հայկական կողմից զիջումների անհրաժեշտությունից (խոսքը նախկին ԼՂԻՄ-ի շուրջ 7 շրջանների մասին է)։ Նաև ավելի պարզ է դառնում ռուս խաղաղապահների հայտնվելը Ղարաբաղում, ինչը դե ֆակտո կանխեց 1995թ․-ի «սերբա-ուկրաինական» սցենարի կրկնությունը։
2020-ի արդյունքները․ ինչպես Ղարաբաղը Կովկասը վերադարձրեց լրահոսի առաջին հորիզոնական
Հայաստանում, սակայն, միանգամայն այլ դիտանկյուն է։ Այդ պատճառով էր 2020թ․-ի նոյեմբերին այդ երկրի կառավարությունը բախվեց բողոքի զանգվածային ցույցերի։ Եթե չլիներ ղարաբաղյան ամպրոպը, ամենայն հավանականությամբ նման սցենարը լուրջ շանսեր չէր ունենա պարզապես այն պատճառով, որ իր իշխանության երկուսուկես տարիների ընթացքում Նիկոլ Փաշինյանը հիմնավորապես մաքրել էր քաղաքական դաշտը։ Նրա մի շարք ընդդիմախոսների դեմ քրեական գործեր են բացվել, իսկ իշխանության բոլոր ճյուղերը, ինչպես նաև ԼՂՀ ղեկավարությունը քայլ առ քայլ անցան վարչապետի և նրա կողմնակիցների վերահսկողության տակ։ Բայց Ղարաբաղում ռազմական պարտությունը (և անգամ ոչ այնքան բուն պարտությունը, որքան հրադադարի պայմանները) վճռեցին նոր օրակարգը։
Անցյալի և ապագայի միջև
Սակայն այդ ժամանակից արդեն երեք ամիս է անցել։ Իսկ իշխանությանը հաջողվել է տեղում մնալ, չնայած բուռն կանխատեսումներին այն մասին, որ ղարաբաղյան ուղղությամբ «հանձնվելուց» հետո Փաշինյանն իր աթոռին նույնիսկ մի քանի օր չի մնա։ Ուրեմն, ի՞նչ տեղի ունեցավ, որ դա չհանգեցրեց իշխանության անհապաղ փոփոխությանը։
Նախևառաջ, վաչապետին հաջողվեց պահպանել մեծամասնությունը Ազգային ժողովում, չնայած Լեռնային Ղարաբաղում կրակի դադարեցման փաստաթղթի ստորագրումից հետո եղան դեպքեր, երբ իշխանական դաշինքի անդամ պատգամավորները վայր դրեցին մանդատները։ Միաժամանակ վարչապետն ինքը, նոյեմբերյան պարտությունից հետո որոշակի ցնցում ապրելուց հետո, կարողացավ ուշքի գալ։ Եվ անգամ դադարեց գործել բացառապես արձագանքման շրջանակներում։ Որոշ կադրային փոփոխությունների միջոցով նա կարողացավ պահպանել իրեն հավատարիմ կառավարությունը։
Այնուհետև, ամանորյա տոների նախօրեին՝ 2020թ․-ի դեկտեմբերի 25-ին, Փաշինյանը հայտարարեց, որ «կառչած չէ վարչապետական աթոռից», բայց և «չի կարող անփութորեն վերաբերվել կառավարությանը, վարչապետի պաշտոնին, որն իրեն տվել է ժողովուրդը»։ Նա նաև նշեց «բոլոր հարցերի պատասխանը ստանալու միակ միջոցը»․ անցկացնել արտահերթ խորհրդարանական ընտրություններ։ Այս տարբերակն էր բարձրաձայնում նաև ՀՀ նախագահ Արմեն Սարգսյանը։
Թվում էր՝ կարող է հիմք հայտնվել արտահերթ ընտրարշավի համար։ Հասկանալի է, որ իշխանություններին այդ միտքը չէր հիացնում, նրանք դրան ավելի շուտ հարկադրված էին արձագանքում։ Բայց պարզվեց, որ ընդդիմությունը ևս (ինչպես ներխորհրդարանական, այնպես էլ ԱԺ-ում մանդատ չունեցող) պատրաստ չէ ներքաշվել նախընտրական մրցավազքի մեջ։
©
Photo : provided by press office of Robert Kocharyan
Ընդդիմադիրներն իրավիճակը հետևյալ կերպ են տեսնում․ Փաշինյանի հրաժարականը, ժամանակավոր կառավարության ձևավորում և միայն որպես երրորդ փուլ՝ ընտրություններ։ Իշխանության ընդդիմախոսները պատճառաբանություններ ունեն։ Չէ՞ որ եթե ընտրությունները գործող իշխանությունն անցկացնի, այն անխուսափելիորեն առավելություն կստանա. վարչական ռեսուրսը ոչ ոք չի չեղարկել։ Բայց արդյունքում երկու մինուսը մեկ պլյուս տվեցին։ Եվ այն կառավարության և անձամբ Փաշինյանի օգտին ստացվեց։
Ներկայիս իշխող կոնֆիգուրացիայում ոչ ոք արտահերթ ընտրություններ չէր ուզում (թեև վարչապետն առաջարկում էր առարկայական քննարկում անցկացնել այդ հարցի շուրջ)։ Արդյունքում՝ դրանք չեն լինի։ Փետրվարի 7-ին իշխանական «Իմ քայլը» խմբակցությունը խորհրդարանում հանդիպում անցկացրեց վարչապետի հետ։ Բանակցությունների հիմնական եզրակացությունը` արտահերթ ընտրությունները հանրության շրջանում պահանջարկ չունեն։
Ընդդիմությունը դրա հետ ոչինչ անել չի կարող։ Հակառակը, այն փորձում է նախաձեռնությունն իր ձեռքը վերցնել։ Վազգեն Մանուկյանի ընդդիմադիր արշավն առաջին պլան բերելը, ինչպես երևում է, չտվեց այն արդյունքը, որի հույսն ունեին Փաշինյանի քննադատները։ Ինչպես այս հոդվածի հեղինակին ասաց մի հայտնի երևանցի լրագրող՝ «եթե նախկին վարչապետը նույնիսկ քաղաքական ծանր քաշային է, միևնույնն է` նախկին է»։
Ամեն թփի տակ խաղաղապահ չկա. որքանո՞վ էր լուրջ դեկտեմբերյան սրացումն Արցախում
Շատ երիտասարդ հայերի համար «Ղարաբաղ» կոմիտեն և 1988թ․-ի իրադարձություններն այլևս հաջողության և առաջընթացի հոմանիշ չեն։ Բացի այդ, հարկավոր են թե՛ նոր դեմքեր, թե՛ նոր գաղափարներ։ Առավել ևս, որ հայ հանրության մեջ կա այն գիտակցումը, որ չնայած Փաշինյանի և գործող կառավարության բոլոր բացթողումներին ու սխալներին, անցյալի լեգենդները (առանց որևէ հեգնանքի) ներկայիս աշխարհաքաղաքական ստատուս քվոն կոտրելու ռեսուրս չունեն։ Ինչպիսի բրեստ-լիտովսկյան կամ ալեքսանդրոպոլյան համ էլ որ այն ունենա։
©
Sputnik / Дмитрий Астахов
Այսօրվա դրությամբ Հայաստանում արտահերթ ընտրությունների հարցում շահագրգռված չեն նաև արտաքին աշխարհում։
Այսպես, Վլադիմիր Պուտինը մի քանի անգամ արտահայտվել է այն մասին, որ Փաշինյանի պոպուլիստական քննադատությունը «հայրենասիրական դիրքերից» չի օգնելու ո՛չ ղարաբաղյան կարգավորմանը, ո՛չ Կովկասի ընդհանուր իրավիճակին, ո՛չ էլ Հայաստանի ներքաղաքական իրավիճակին։
Այսպիսով, մենք տեսնում ենք, որ վարչապետը ուշքի է եկել ներքաղաքական ցնցումների առաջին շոկից։ Նրա կարգավիճակը չի կարելի հաստատուն համարել, իսկ առջևում հարյուրավոր հարցեր են` սկսած Ադրբեջանի հետ սահմանազատմամբ և վերջացրած սանիտարա-համաճարակաբանական իրավիճակով, տնտեսությամբ և անգամ ռազմական դրության ռեժիմով, որը չի չեղարկվել՝ չնայած հրադադարին։
Նիկոլ Փաշինյանը հեռախոսազրույց է ունեցել Վլադիմիր Պուտինի հետ. քննարկվել է գերիների հարցը
Սակայն ներքաղաքական ռազմաճակատում նա առայժմ հաղթում է հակառակորդներին։ Հայաստանում մի քանի ամիս տևած բողոքների ակտիվությունը ցույց տվեց, որ գործող վարչապետի իրական այլընտրանքի դեֆիցիտ կա։ Եվ ռազմական դրությունն էլ նոկաուտի էֆեկտ չունի։
Վարչապետին քննադատողները պետք է հասկանան․ միայն անցյալին հղումներ անելով` ապագան անհնար է շահել։
Հեղինակի կարծիքը կարող է չհամընկնել խմբագրության կարծիքի հետ։
Պուգաչովան անցել է Անջելինա Ջոլիին. ովքեր են իսկական կանայք` ըստ ռուսաստանցիների
(Թարմացված է 23:49 04.03.2021)
Հանրային կարծիքի ուսումնասիրման համառուսական կենտրոնի հետազոտությունը նվիրված է մարտի 8-ի Կանանց միջազգային օրվան:
ԵՐԵՎԱՆ, 4 մարտի - Sputnik. Ռուսաստանցիներն իսկական կին են համարում Ալլա Պուգաչովային, Սոֆյա Ռոտարուին և Վալենտինա Մատվիենկոյին: Այսպիսին են ՀԿՈւՀԿ–ի (Հանրային կարծիքի ուսումնասիրման համառուսական կենտրոն)` Կանանց միջազգային օրվան՝ Մարտի 8-ին նվիրված հարցման արդյունքները։
ՀԿՈւՀԿ–ի տվյալներով՝ հարցվածների 6 տոկոսը իսկական կին է անվանել Պուգաչովային, 3 տոկոսը՝ Ռոտարուին, ևս 3 տոկոսը՝ Մատվիենկոյին:
©
Sputnik / Екатерина Чеснокова
Բացի նրանցից, ռուսաստանցիներն իսկական կանանց ցուցակում են ներառել Իրինա Խակամադային (2%), Վալերիային (2%), Ալիսա Ֆրեյնդլիխին (2%), Չուլպան Խամատովային (2%) և Անջելինա Ջոլիին (1%):
«ՀԿՈւՀԿ- Sputnik» համառուսաստանյան նախաձեռնողական հարցումն անցկացվել է փետրվարի 14-ին, մարտի 2-3-ին 18-ից բարձր տարիքի 1600 ռուսաստանցիների շրջանում: Հարցումն անցկացվել է հեռախոսով։
Կանանց միջազգային օրն ամեն տարի նշվում է մարտի 8-ին։ Առաջին անգամ տոնի անցկացման գաղափարը ծագել է 20-րդ դարի սկզբին։ Կանանց միջազգային օրը նշվում են կանանց ձեռքբերումները՝ անկախ ազգային կամ էթնիկ, լեզվական, մշակութային, տնտեսական և քաղաքական պատկանելություններից։